Յօդուածներ

ՄԵՐՈՒԺԱՆ ՏԷՐ ԳՈՒԼԱՆԵԱՆ Ես չգիտէի, նաեւ յանդգնութիւն ունեմ մտածելու, որ դուք էլ չգիտէք, թերեւս ոչ մէկս էլ չգիտէինք, թէ ինչքա՛ն դժուար է, երբ կատարւում է մարդու մանկութեան երազանքը: Տառաճանաչ ես դառնում, լսում ես ուսուցիչներիդ, սկսում ես գրքեր կարդալ եւ ծեփը թափած դպրոցի պատերի ներսում լսում ես, որ դու հնագոյն ժողովրդի զաւակ ես, լսում ես ու Րաֆֆի ես կարդում եւ յանկարծ ուշացումով...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Մեր նախորդ յօդուածներուն մէջ Թուրքիոյ շղթայազերծած զինուորական վերջին արշաւի երեւոյթին ու դրդապատճառներուն անդրադարձած էինք` զանոնք դիտելով արտաքին քաղաքականութեան պրիսմակէն, ինչ որ խորքին մէջ մետալին մէկ երեսն է միայն: Միւս երեսը կը վերաբերի Թուրքիոյ ներքին քաղաքականութեան: Յստակ է, որ թրքական բանակի հարուածները կեդրոնացած են ՔԱԿ-ի եւ ոչ թէ ՏԱՀԵՇ-ի վրայ: Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողան եւս 28 յուլիսին Չինաստան...

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Համազգայինի «Գասպար Իփէկեան» թատերախումբը Հայոց ցեղասպանութեան հարիւրամեակին առիթով ներկայացուց «Կոթողական» թատրերգութիւնը: Ելոյթը թատերախաղի առաջին բեմադրութիւնն էր: Յօդուածին առաջին մասը կը վերաբերէր հեղինակին, գործի պատմականին, գաղափարական հարցերու եւ բեմայարդարումին: Տիպարներ եւ խաղարկութիւն.-  Երկու բանախօսներուն միջեւ առաջին հերթին կայ «ծինային» ակնյայտ գերակայութիւն: Պետի մեծ հայրը կախաղան բարձրացած հերոս մըն է: Առաքի մեծ հայրը` անձնասպանութիւն գործած թուլամորթ մը: Առաքի մայրը մեռած...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Ատրպատական Ուխտագնացութիւն Ս. Թադէի Վանք Եւ Համահայկական Խաղերու Ջահավառութիւն   Ինչպէս սովորութիւն դարձած է, իրանահայերը ամէն տարի եռօրեայ ուխտագնացութիւն կը կազմակերպեն դէպի Ատրպատականի Սուրբ Թադէի վանք` ի յիշատակ Սուրբ Թադէոս առաքեալի: Այս տարուան ուխտագնացութիւնը, որ տեղի ունեցաւ 24-25 յուլիսին, իրանահայերը նուիրած են Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցին: Այս տարի ուխտագնացութիւնը կայացաւ սփիւռքի նախարարութեան «Ատրպատականի հայութեան օրեր Հայաստանում» ծրագիրով,...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Սփիւռքի նախարարութիւնը գնահատելի նախաձեռնութիւնը ունեցած է խորհրդաժողով մը հրաւիրելու` զոյգ աշխարհաբարներու մերձեցման օրակարգով: Ճառերու մէջ յաճախ կը հնչէ յուզիչ այն միտքը, որ զոյգ աշխարհաբարները մեր հարստութիւններն են: Հայաստանի Հանրապետութեան սահմանադրութիւնը, մեծ իմաստութեամբ եւ պարզութեամբ, 12-րդ յօդուածով արձանագրած է, որ պետութեան լեզուն հայերէնն  է: Առանց վերադիրի: Այսինքն պաշտօնաթուղթերը եւ գործարքները կարելի է իրականացնել հայերէնով, մէկ կամ միւս աշխարհաբարով, թէեւ...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Տեղեկանալով 29-30 յուլիս 2015-ին Հայաստանի սփիւռքի նախարարութեան եւ Հայաստանի Գիտութիւններու ազգային ակադեմիայի Հ. Աճառեանի անուան Լեզուի ինստիտուտի  կազմակերպած «Արեւմտահայերէնի եւ արեւելահայերէնի մերձեցման խնդիրներ» համաժողովին մասին http://www.mindiaspora.am/am/eventscalendar/261, ուր պիտի արծարծուին` «1.-  Արեւմտահայերէնի պահպանութեան, գործառոյթի, ուսուցման, կանոնարկման խնդիրներ, 2.-  Արեւմտահայերէնի եւ արեւելահայերէնի մերձեցման խնդիրներ, 3.- Հայերէնի առաջ ծառացած մարտահրաւէրներ»: Առաջին ակնարկով, նախ անտրամաբանական երեք երեւոյթ կ՛ուզեմ մատնանշել: Առաջինը` հրաւիրող կողմերէն...

ԹԱԹՈՒԼ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Գագիկ Ծառուկեանը, աւելի ճիշդ` նրա անունով կոչուող բարեգործական հիմնադրամը, կէս միլիոն տոլար է յատկացրել Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեանն ու սիրիահայերի կարիքներին: Մէկ օր անց Պէյրութում գտնուող հայ գործարարը եւս 100 հազար տոլար է խոստացել Ազգային միացեալ վարժարանի կառուցման համար: Լրագրող լինելու իրականութիւնը ինձ թոյլ չի տալիս գրել «պրաւօ՛, Ծառուկեա՛ն», սակայն այն, ինչ արեց յայտնի գործարարը, պէտք է առնել...

Բաւական բարդ է Անգարայի յարափոփոխ դիրքորոշումներուն մասին մեկնաբանութիւն կատարելը: Աւելի մասնակի` «Իսլամական պետութեան» եւ քրտական ուժերու դէմ միաժամանակ յայտարարուած եւ իրականացուող պատերազմը մեծ հարցականներու դուռ բացած է: Խնդիրը կը կեդրոնանայ հետեւեալ հարցին վրայ: Անգարան միջազգային ահաբեկչութեան դէմ պատերազմ ըսելով մասամբ կ՛ընկալէ «Իսլամական պետութեան», բայց յատկապէս ՔԱԿ-ի դէմ պայքարը, մինչ Միացեալ Նահանգները ոչ միայն հաւասար դիրքերու վրայ չի դներ ռազմական այս...

«Մեզի վստահուած գործը քիչ է, աւելի՛ն կ՛ուզենք»: Այսպիսի արտայայտութիւններ շատ յաճախ կը կրկնուին ՀՅԴ Լիբանանի պատանեկան միութիւններու աշխատանքներուն առօրեային մէջ, սակայն յատկապէս ապրիլ ամսուան ընթացքին պատանեկան միութիւններու ընդհանուր վարիչ մարմինին կազմակերպած «Մե՛նք ենք մեր Դատին իրաւատէրերը» խորագրեալ հացադուլին ընթացքին, այդ արտայայտութիւնները ո՛չ միայն գործի պատրաստակամութիւն էին, այլ նաեւ հրաւիրակոչեր` միասնաբար յաջողցնելու նոր մարտահրաւէրներ: Այսպէս, Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի ոգեկոչման նախաձեռնութիւններու ծիրին...

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Համազգայինի «Գասպար Իփէկեան» թատերախումբը Հայոց ցեղասպանութեան հարիւրամեակին առիթով ներկայացուց «Կոթողական» թատրերգութիւնը: Ելոյթը թատերախաղի առաջին բեմադրութիւնն էր: 4 փետրուար 2013-ին Թորոնթոյի Համազգային «Դէմ դիմակ» թատրոնը կատարած է թատրերգութեան ընթերցում եւ հակիրճ քննարկում: Գործը բնութագրած է որպէս «ծանակ» (satire): Դիպաշարը` ըստ բնագրին.- Արեւմտեան աշխարհի մէկ կորած անկիւնը միջին տարիքի ազգային գործիչ Առաքել (Վարդան Մկրտիչեան) եւ սկսնակ գրող Պետրոս (Հրայր Գալեմքերեան)...

ԳԷՈՐԳ ԴԱՐԲԻՆԵԱՆ Յուլիս 14-ին Վիեննայում Իրանի եւ «վեցեակ»-ի միջեւ կնքուեց երկար սպասուած համաձայնագիրը, որը կարող է նոր էջ բացել միջազգային քաղաքականութեան վերափոխումների համար: Դա յաջողուեց առաջին հերթին Իրանի ճկունութեան, զիջումների գնալու կամքի ցուցաբերման շնորհիւ: Խնդիրն այն է, որ Իրանը համաձայնել է 15 տարուայ ընթացքում իւրանիումը 3.67 տոկոսից բարձր չհարստացնել, այն դէպքում, երբ Թեհրանի նկատմամբ բոլոր պատժամիջոցները չէ, որ հանուելու են:...

Հարցազրոյց Սան Ֆրանսիսքոյի Ու Շրջակայքի «Հայթեք»-ի Տիտաններէն` Ցեղասպանութեան 100-Ամեակի Հանգանակային Մարմինի Ատենապետ Ադամ Գափլանեանի Հետ Ադամ Գափլանեան Ամէն անգամ, երբ դէմ յանդիման կը գտնուինք միջազգային ճանաչման հասած հայորդիի մը, մեր սիրտերը հպարտութեամբ կը լեցուին: Այս պարագային, կը խօսինք մեր բարեկամներէն, մեր շրջանէն «Հայթեք» բարձր արհեստագիտութեան լաւագոյն ներկայացուցիչներէն Ադամ Գափլանեանի մասին: Ադամ Գափլանեան ծնած է Հալէպ, Սուրիա: Ան նախնական ուսումը ստացած...

Լիբանանահայ արուեստագէտ եւ հաւաքորդ Յարութիւն Թորոսեան Արցախի պետական պատմա-երկրագիտական թանգարանին նուիրեց հայկական դրամներու իր անձնական հաւաքածոն, ինչպէս նաեւ Տիգրան Մեծի մատանիին ագատէ քարը` արքային դիմաքանդակով: Հաւաքածոն, որ բաղկացած է հին մետաղադրամներու եւ թղթադրամներու 168 նմուշներէ, կը յատկանշուի հազուագիւտ դրամներով, մասնաւորապէս` Տիգրան Մեծի, Արտաւազդ Երկրորդի եւ Կիլիկեան թագաւորութեան ժամանակաշրջաններուն պատկանող, նաեւ` երկլեզու եւ եռալեզու արժեթուղթեր: Ասոնք կը ներկայացնեն հայոց տնտեսական ու...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Սերժ Սարգսեան Սահմանամերձ Մարզին Մէջ Մասնակցած Է Շարք Մը Կառոյցներու Բացման Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսեանի ներկայութեամբ սահմանամերձ Վերին Կարմիրաղբիւր շրջանին մէջ բացումը կատարուած է 80 մանուկի համար նախագծուած մանկամսուր-մանկապարտէզին: Շրջանի մանուկները մինչեւ օրս կը յաճախէին 1923-ին կառուցուած փայտաշէն մանկապարտէզ: 1991-ին սկսած է նոր մանկապարտէզի շէնքի շինարարութիւնը, որ մնացած էր անաւարտ: Անաւարտ այդ շինութեան հիման վրայ կատարուած են նոր...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Պէյրութի սահմանագիծին վրայ բախումները եւ մայրաքաղաքի երկու շրջաններուն միջեւ ռմբակոծումները 1982-ի մայիսի 18-էն ետք մեղմացան: Մինչ, միւս կողմէ, իսրայէլեան օդուժը երկար թռիչքներ կ՛ընէր Պէյրութի շրջակայ պաղեստինեան գաղթակայաններուն վերեւ եւ կը դիմաւորուէր հակաօդային զէնքերու առատ կրակոցներով: Իսրայէլեան օդանաւերը սկիզբը թռիչքները կը կատարէին առաւօտուն եւ հակաօդային թնդանօթներու պայթումները կ՛արթնցնէին արեւմտեան Պէյրութի բնակիչները: Այնուհետեւ թռիչքները տեղի կ՛ունենային մայրամուտին: Արդարեւ, մութին հակաօդային...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Թուրքիոյ վարչապետ Ահմեթ Տաւութօղլու յայտարարեց, որ Թուրքիան մտադիր չէ ՏԱՀԵՇ-ին դրացի դառնալ, երբ մինչեւ հիմա արդէն իրողապէս դրացի էր եւ այդ ալ տնտեսական, թէ այլ լաւ յարաբերութիւններ ունեցող դրացի: Ինչո՞ւ յանկարծ Թուրքիա որոշեց վերջ տալ բարի դրացնութեան, եթէ գիտէր, թէ ՏԱՀԵՇ-ը այդքան մեծ սպառնալիք մըն է: Ինչո՞ւ մինչեւ հիմա սպասեց միջամտելու համար: ՏԱՀԵՇ նախապէս սպառնալիք չէր, այլ քրտական...

Հարցազրոյցը վարեց` ԱՐՇՕ ՊԱԼԵԱՆ Լիբանանի մէջ վերջերս լուսարձակի տակ առնուած է լեռնագնաց Ռոժէ Պաաքլինիի անունը, նկատի ունենալով, որ վերջերս ան բարձրացած էր Էվերեսթի գագաթը եւ ականատես եղած էր Նեփալը հարուածած վերջին երկրաշարժին, նկատի ունենալով, որ այդ ժամանակաշրջանին ինք տակաւին կը գտնուէր Նեփալի մէջ: Ռոժէ Պաաքլինի նշեց, որ 1998-էն ի վեր լեռնագնացութիւն կը կատարէ` մերթ խմբային, մերթ առանձին: Լեռնագնացութիւնը իբրեւ նախասիրութիւն ունեցող...

ՀԱՐՑՈՒՄ.- Կրնա՞նք ձեզի դիմել Խանչելեան-Սփիր անունով: Ճ. ԽԱՆՉԵԼԵԱՆ-ՍՓԻՐ.- Այո՛, խնդրեմ այդպէս դիմեցէք: Հ.- Քոնկրեսական Խանչելեան-Սփիր, դուք Միացեալ Նահանգներու Քոնկրեսի այն եզակի անդամներէն էք, որոնք ունին հայկական ծագում: Այդ փաստը ձեր վրայ յաւելեալ պատասխանատուութիւն կը դնէ՞: Ճ. Խ. Ս.- Մայրս ազգութեամբ հայ էր: Ան կեանքէն հեռացաւ 94 տարեկան հասակին, սակայն ան ինծի կը պատմէր Հայոց ցեղասպանութեան մասին, եւ ամբողջ կեանքիս ընթացքին...

Գրեց` ՕՐՀԱՆ ՔԵՄԱԼ ՃԵՆԿԻԶ Ստորեւ կը հրատարակենք Թուրքիոյ «Ռատիքալ» եւ «Զաման» օրաթերթերու աշխատակից Օրհան Քեմալ Ճենկիզի յօդուածը: Ականաւոր անձնաւորութիւն մըն է Ճենկիզ, որ նաեւ փաստաբան եւ մարդկային իրաւանց ջերմ ջատագով է: Այս յօդուածը լոյս տեսած է «Զաման»-ի 7 յուլիս 2015-ի թիւին մէջ: Նախապէս այս կապը չէի հաստատած: Անգարայի Մտածումի ազատութեան նախաձեռնութեան (Տիւշիւնճերէ օզկիւրլիւք կիրիշիմի) հրապարակած հանրագրութիւնը կարդալէն ետք է, որ...

ԴՈԿՏ. ԱՐԱ ՍԱՅԵՂ   Հայկական սփիւռքը ներկայիս կը կազմեն հայ ժողովուրդի այն համայնքները, որոնք կ՛ապրին Հայաստանի ու Արցախի հանրապետութիւններու սահմաններէն դուրս: Ժամանակակից հայկական սփիւռքի մեծ մասը ստեղծուեցաւ որպէս հետեւանք Հայոց ցեղասպանութեան, որ իրագործուեցաւ 1915 թուականին Օսմանական կայսրութեան մէջ, Համաշխարհային Ա. պատերազմի տարիներուն, թրքական կեդրոնացած ու ծրագրուած բնաջնջումի ծրագիրով` բնիկ ողջ հայ բնակչութեան դէմ: Հայութեան ընդհանուր թիւը ամբողջ աշխարհի մէջ ներկայիս...