Մշակութային եւ Այլազան

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Անցեալի առասպելական հերոսներու կամ առասպելանման անձերու մասին վաւերագրական եւ հեքիաթային նիւթերը միշտ ալ հետաքրքրական եղած են: Մանաւանդ արուեստագէտները, թափ տալով իրենց երեւակայութեան, արժէքաւոր գործեր ստեղծագործած են: Հնագէտներ միշտ ձգտած են այդպիսի անձերու հետքեր յայտնաբերել: «Լայվ Սայընս» վերջերս հրատարակած է Հերակլեսի առնչուած յօդուած մը: Ն. Ի՞նչ պահած են հին Հռոմի արուարձանները 2400 տարի շարունակ   Երկու դամբարանները թուագրուած են...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Հայկականութիւն յիշեցնող ամէն բան քանդելու, իւրացնելու մոլուցքը թուրքերն ու ազրպէյճանցիները իրարու ամուր կապող տարրերէն մէկն է: Բնականաբար միջազգային որոշումներն ու կոչերը ոչինչ կ՛ըսեն: Ոչ ոք խօսքէն գործի կ՛անցնի, թէեւ լծակներ ունեցողներ ալ չկան:                                                                                                          Ն. Թուրքիոյ Էրզրում (Կարին) նահանգի նախկին նահանգապետ Մուսթաֆա Չիֆթչի յայտարարած էր, որ Կարնոյ քոնկրեսի շէնքը պիտի քանդուի: Օսմանեան կայսրութեան ժամանակաշրջանի այդ շէնքին մէջ գործած...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Ինչպէ՞ս «գերագոյն հրամանատարը» լքած է զայն եւ երեք երեխաները` համաշխարհային ահաբեկչութիւն իրականացնելու համար: Վերջին ժամանակաշրջանին կրկին կը խօսուի ահաբեկչական կազմակերպութիւններու վերակենդանացման մասին, սակայն ընդհանրապէս լուռ են պետական ահաբեկչութիւններու մասին, որոնց ամէն օր ականատես կ՛ըլլանք, եւ որոնք շատ աւելի մահաբեր են, քան` հրոսակախումբերու յանցագործութիւնները: Ամէն պարագայի, բրիտանական «Տէյլի Մէյլ»-ը հրապարակած է, այսպէս կոչուած, «ընտանիքի» մը պատմութիւնը... Ն. «Իսլամական պետութեան»...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Նորութիւն չէ Թուրքիոյ մերժողական կեցուածքը եւ այլամերժութիւնը, մանաւանդ` հայերու նուաճումներուն նկատմամբ, եթէ նոյնիսկ օգտակար գործունէութիւն կամ նախաձեռնութիւններ եղած են եւ կ՛ըլլան: Պլոկըր Կիւվեն Պայար անդրադարձած է ցայտուն օրինակի մը: Ն. «Տարիներ շարունակ ոչ միայն Օրտուի, այլեւ աւաններու եւ գիւղերու մէջ հայ բժիշկ Տիգրան Թորամանի անվճար բուժած հիւանդները, դեղագործ Արտեմ Թորամանի պատրաստած դեղերը այն ժամանակ, երբ պատրաստ դեղեր չկային,...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Միջազգային լրատուամիջոցներ, մեկնաբաններ եւ մարդկային իրաւանց պաշտպաններ հետզհետէ աւելի սկսած են անդրադառնալ վերջին շրջանին  Հայաստանի մէջ տեղի ունեցող ձերբակալութիւններուն եւ բանտարկութիւններուն: Անշուշտ, առարկայական հաղորդումներու եւ վերլուծումներու կողքին, նոյնպէս կան ենթակայական կարծիքներ: Ուշադրութեան արժանի է բրիտանական հեղինակաւոր «GreatBritain news-ի  հրապարակած ծաւալուն յօդուածը, որ անդրադարձած  է Հայաստանի մէջ Եկեղեցւոյ դէմ յարձակումներու եւ քաղաքական հետապնդումներու, Սամուէլ Կարապետեանի եւ հոգեւորականներու ձերբակալութեան խնդիրներուն:...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Դաւաճանութիւնը կրնայ ըլլալ լարուած քաղաքական բանավէճի եւ հասարակական կարծիքի առարկայ, եւ դաւաճանութեան նման յանցանքներու իրաւական սահմանումները շատ ճշգրիտ են: Մինչ քանի մը նախագահներ մեղադրուած են հանրային վստահութեան դաւաճանութիւն կամ նոյնիսկ «սահմանային խռովութիւն» նկատուող գործողութիւններու համար, Միացեալ Նահանգներու մէջ ոչ ոք պաշտօնավարութեան ընթացքին մեղադրուած կամ դատապարտուած է դաւաճանութեան իրաւական յանցանքի համար: Պատմութեան  վերջնական հարուածները Ընկերութիւններ, դաշինքներ, նոյնիսկ ընտանեկան կապեր....

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ «Թելեկրաֆ» թերթը հրատարակած է Հիթլերի սերտ գործակից Հիմլերի թոռան մասին յօդուած մը, ներկայացնելով տագնապը անձի մը՛ որ ուշ գիտցած է մեծ հօր ոճրագործ ըլլալը: Ն. Հենրիկ Լենկէյթ, երբ Համաշխարհային Բ. պատերազմի մասին վաւերագրական ժապաւէն մը կը դիտէր, նայեցաւ Հիթլերի աջ բազուկը եղող անձին եւ ցնցուեցաւ` տեսնելով ծանօթ դէմք մը... 48-ամեայ գերմանացի քահանայ եւ զոյգերու խորհրդատու Հենրիկ Լենկէյթը վաւերագրական...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Նախանցեալ կիրակի Լուվրի թանգարանէն գողցան 9 թանկարժէք ակնեղէն, բայց այս առաջին աղմկայարոյց թանգարանային կողոպուտը չէ: Լէոնարտօ տա Վինչիի «Մոնա Լիզա»-էն մինչեւ Վինսընթ վան Կոկի «Գետնախնձոր ուտողները»` աշխարհի ամէնէն յայտնի նկարներէն մի քանին գողցուած են աշխարհի յառաջատար թանգարաններէն, համաշխարհային համարձակ կողոպուտներով: Լուվրի թանգարանի վերջին կողոպուտը ցնցեց աշխարհը` վերստին արթնցնելով նախապէս կատարուած արուեստի անամօթ գողութիւններու յիշողութիւնները, որոնք ցնցեցին նոյնիսկ ամէնէն...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Երկիրներու  ղեկավարներ` նախագահ, վարչապետ եւ այլն, միշտ չէ, որ լուրջ կը մնան: Անոնք յաճախ կը կատակեն եւ կը զուարճանան, թէեւ երբեմն ծիծաղելի կ՛ըլլան: LISTVERSE կայքը այս առնչութեամբ վերջերս հրապարակած է յօդուած մը: Ն. Աշխարհի առաջնորդներուն վրայ մեծ ճնշում կայ միշտ ցուցադրելու արժանապատուութիւն, ուժ եւ հանդարտ, զուսպ, հաւասարակշռուած վարքագիծ: Բայց եւ այնպէս աշխարհը շատ ձանձրացուցիչ կը դառնար, եթէ բոլորը,...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Տեղեկատուական ոլորտի սեփականատէրերը իսկապէս կայսրութիւն կը կառուցեն, յաճախ իրենց հակակշիռին տակ առնելով քաղաքական կեանքը եւ անձնաւորութիւններ: «Ուաշինկթըն Փոսթ» այս բնաբանով հրապարակած է յօդուած մը: Ն. Լարի եւ Տէյվիտ Էլիսըններու բաժնետոմսերը կ՛ընդգրկեն շարժապատկերներ, պատկերասփիւռի կայաններ, «Սի. Պի. Էս.»-ը (CBS) եւ  շուտով նաեւ «ԹիքԹոք»-ի բաժնեմասը` արմատական նոր ուղի բացող եւ հսկայական ազդեցութեամբ թղթածրար մը: Լուրերու «Սի. Պի. Էս.» կայանի լրագրողները...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Հանրի Վերնոյի «Մայրիկ» (1991) շարժապատկերին մէջ գլխաւոր հերոսի մօր կերպարը մարմնաւորած իտալացի աշխարհահռչակ դերասանուհի Քլոտիա Քարտինալէ, «Ոսկէ ծիրան» շարժապատկերի միջազգային փառատօնի ծիրին մէջ, 2010-ին  այցելեց Երեւան եւ  ըսաւ, որ Ֆրանսայի մէջ իրեն կը մօտենան անծանօթ հայեր` հետեւեալ բառերը արտասանելով. «Դուք մեր մայրիկն էք»: Այս տարուան 23 սեպտեմբերին «մեր մայրիկը», որ կենդանութեան արդէն անմահացած էր, երկրորդ անգամ անմահացաւ` վերջնականապէս...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Արհեստական բանականութիւնը կը նկատուի յեղափոխական եւ աշխարհը փոխող, բայց այդ զերծ չէ թերութիւններէ: ՊԼՈԿԸՐ ՄԱՅՔ ԹՈՄԱՍ Արհեստական բանականութիւնը (ԱԲ) կը ներկայացնէ վտանգներ, որոնց շարքին` գործազրկութիւն, խոր կեղծիքներ, կողմնակալ ալկորիթմներ, գաղտնիութեան խախտումներ, զէնքի ինքնագործում  եւ ընկերային դաւեր: Կարգ մը մասնագէտներ եւ առաջնորդներ կոչ կ՛ընեն աւելի զօրաւոր կարգաւորման եւ բարոյագիտական հսկողութեան, քանի որ ԱԲ-ն  աւելի հզօր կը դառնայ եւ կը...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Բազմաթիւ են անհատներու գոյատեւումի դէպքերը, որոնք յաճախ պատմուածքներու, վէպերու եւ շարժապատկերներու նիւթ դարձած են: Անձնատուր չըլլալու կամքը եւ ոգին այդ անհատները մղած են գերմարդկային ճիգով գոյատեւելու: Մեզի ծանօթ ազգեր հաւաքական ջանքով այդ կ՛ընեն:  Ն. Փուն Լիմ իր լաստին վրայ Ծովուն վրայ 133 օր գոյատեւել. Փուն Լիմի ուշագրաւ կեանքը 23 նոյեմբեր 1942-ին գերմանական սուզանաւ մը ռմբակոծեց  Թագաւորական նաւատորմի «Պեն...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Վանայ լիճին սպառնացող վտանգէն ետք, միջազգային մասնագէտներ եւ ՄԱԿ այժմ կը խօսին ամբողջ Թուրքիոյ անապատացման մասին: Այս մասին վերջերս գրած են «Թելեկրաֆ», «Կարտիըն» եւ «Էրմենի Հապեր» կայքերը: Ն.     17 օգոստոս 2023, Վան: Աջին`  մասնագէտ Ալի Քալչիկ Վանայ լիճի չորցած ափերուն վրայ: Ջուրի մակարդակը նուազած է չորս քիլոմեթրով: ՄԱԿ կը զգուշացնէ, որ Թուրքիոյ 88 առ հարիւրը կը  գտնուի...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ - Կազայի Ողբերգութենէն Առաջ Կար Լեռնային Ղարաբաղի Հարցը - Բեմականացուած Խաղաղութիւն, Իրական  Անարդարութիւն Լեռնային Ղարաբաղի  հայ բնակչութիւնը բռնի տեղահանուեցաւ 2023 թուականին, աշխարհը ոչինչ ըրաւ այդ կանխելու համար: Կազան կրնայ նոյն ճակատագիրին արժանանալ: Ազրպէյճանի բանակի հակակշիռին տակ գտնուող Աղտամ քաղաքի տեսարանը` 2020 նոյեմբերին Տարիներ շարունակ արցախահայերը ապրած են փխրուն, բայց հպարտ գոյութիւն մը իրենց նախնիներու հայրենիքին մէջ: Արցախի ժողովուրդը...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Հարաւային Կովկասի վերջին իրադարձութիւններէն, յատկապէս` Սպիտակ տան մէջ ստորագրուած համաձայնագրէն ետք, ամերիկացի եւ իրանցի վերլուծաբաններ ստորագրեցին շահեկան յօդուածներ, որոնցմէ երկուքը կը ներկայացնենք այս էջով: Ն. Ճեֆրի Սաքս  դիմած  է Հարաւային Կովկասի երկիրներուն. Թրամփ ձեզ լրջագոյն անախորժութեան մէջ կը ներքաշէ Ես ամբողջովին չեմ աջակցիր Հարաւային Կովկասի մէջ  Եւրոպայի եւ Միացեալ Նահանգներու գործողութիւններուն, քանի որ այս շրջանը կը գտնուի բազմաթիւ...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Լիբանանեան երաժշտական կուռքերու որդին ինքն ալ, իր կարգին, դարձաւ կուռք` իր երկրի սխալ ընթացքի երգիծական քննադատութիւններով, որոնք միահիւսեցին արաբական եւ արեւմտեան երաժշտութիւնը: Զիատ Ռահպանի 2014 թուականին Սայտայի մէջ «Կազայի համար» խորագիրով համերգին ընթացքին Լիբանանցի թատերագիր եւ երաժիշտ Զիատ Ռահպանի, որ  բնութագրեց ժամանակաշրջան մը, եւ որուն երգերը նոր հնչեղութիւն ստեղծեցին արաբական աշխարհին համար, իսկ անոր թատերախաղերը սուր քննադատութիւններ էին...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ 2022 թուականի Ուքրանիոյ մէջ պատերազմի մեկնարկէն ետք, Եւրոպական Միութեան առաջնորդները գրաւ դրին Ազրպէյճանի վրայ` որպէս ուժանիւթային գործընկերոջ, Ռուսիոյ կազէն կախուածութիւնը նուազեցնելու համար: Քննադատները կ՛ըսեն, որ այդ քայլին պատճառով Ազրպէյճանի մէջ լայնածաւալ դարձան բռնաճնշումները, իսկ Եւրոպական Միութիւնը դաւաճանեց իր սկզբունքներուն` չլուծելով կազի կապուած խնդիրները: Այս տարուան մայիսին Թիրանայի մէջ Ալիեւի եւ Եւրոպական Միութեան բարձրաստիճան պաշտօնատարներու ջերմ հանդիպման նկարները նեղացուցած...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Grateful Dead ռոք խումբի անդամները եւ անոնց համակիրները, որոնք յայտնի են որպէս Deadheads, նշանակալի դեր խաղացած են համացանցի զարգացման եւ տարածման գործին մէջ, մասնաւորապէս` առցանց համայնքներու խթանման եւ թուային մշակոյթի ստեղծման գործին մէջ: Թէեւ անոնք չեն «կառուցած» համացանցը բառացի իմաստով, սակայն առաջին առցանց հարթակներուն անոնց ներգրաւուածութիւնը եւ հետեւորդներու հետ փոխադարձ ազդեցութեան նկատմամբ անոնց իւրայատուկ մօտեցումը զգալիօրէն ազդած են...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Հետազօտողները հաստատած են գոյութիւնը նոր կղզիի մը, որ յանկարծակի յայտնուած է Կասպից ծովու հիւսիսային մասին մէջ` աշխարհի ամէնէն մեծ ցամաքով շրջապատուած ջրային զանգուածին, սակայն ոչ ոք տակաւին կրցած է ոտք դնել անոր վրայ: Կասպից ծովուն մէջ վերջերս նոր կղզի մը յայտնուած է, բայց այդ տակաւին անուն չունի: Ռուսական հետազօտական արշաւախումբը հաստատած է, որ Կասպից ծովու հիւսիսային մասին մէջ...