Եուսթ Լակենտիյք «Թուտէյզ Զաման»-ի մէջ կը գրէ, որ անկախ Թուրքիոյ փափաքէն, 2015-ը պիտի ըլլայ այն տարին, երբ այս երկիրը` Օսմանեան կայսրութեան իրաւայաջորդը, դարձեալ պիտի դիմագրաւէ այժմ աւելի հրամայական դարձած այն հարցումը, թէ ինչպէ՞ս կը նայի 1915-ին օսմանցի հայերուն դէմ գործուած «վայրագ արարքներուն»:
Հայերը կը վայելեն աջակցութիւնը համաշխարհային հանրային կարծիքին, որոնք կը հաւատան, թէ Թուրքիա համոզիչ պատասխան մը տալու պատասխանատուութիւնը կը կրէ: Հարիւրամեայ ժխտումէ եւ հարցը վերասահմանելու փորձերու ձախողութենէն ետք, Թուրքիան առնուազն ցոյց պիտի տայ, որ կը ճանչնայ այս անլոյծ խնդիրը եւ անոր պիտի պատասխանէ շինիչ ձեւով եւ կարեկցանքով:
Շատեր կը յուսան, որ Թուրքիա պիտի շարունակէ այն, ինչ որ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողան անցեալ տարի սկսաւ, երբ 1915-ին հայերու կորուստներուն համար ցաւակցութիւն յայտնեց: Անոր քայլը պատմական առաջին քայլ մըն էր եւ կը թուէր ցոյց տալ ներկայիս սառեցուած հայ-թրքական յարաբերութեանց մէջ եւ անցեալի վէճերուն վերաբերեալ նոր հանգրուանի մը նախաձեռնելու պատրաստակամութիւն մը:
Բազմաթիւ սպասումներ կան, որ Թուրքիոյ վարչապետի խորհրդական Էթիէն Մահճուփեան կրնայ այս հոլովոյթին մէջ դրական դերակատարութիւն մը ունենալ:
Այս զգուշաւոր լաւատեսութեան ենթահողին վրայ կարդացի յօդուած մը, որ կը վերաբերէր թրքական դպրոցական դասագիրքերու մէջ Հայոց ցեղասպանութեան նիւթին ներկայացման վերաբերեալ յօդուածի մը, որ սթափեցնող էր: Թաներ Աքչամի, թուրք պատմաբան մը, որ բազմաթիւ թուրքերու աչքերը բացաւ 1915-ի ահաւոր իրադարձութեանց դիմաց եւ այժմ կը բնակի Միացեալ Նահանգներ, եզրակացութիւնները ցնցիչ են ու տխրութիւն կը պատճառեն:
Աքչամ կը թուէ սխալներու եւ բացայայտ խեղաթիւրումներու բազմաթիւ օրինակներ, որոնք դասագիրքերու մէջ կ՛օգտագործուին հայերը իբրեւ նախայարձակ եւ թուրքերը իբրեւ անմեղ զոհեր ներկայացնելու համար: Անհաւատալի կերպով, այս հարցին վերաբերեալ բոլոր հրապարակումներէն ետք, պատմութիւնը տակաւին կը խեղաթիւրուի եւ կը խարդախուի տեղի ունեցած ջարդերը արդարացնելու համար: Աքչամի եզրակացութիւնը յստակ է. «Նոր Թուրքիոյ մէջ ոչինչ նոր է: Ամէն ինչ տասնամեակներէ ի վեր կատարուածին կրկնութիւնն է»:
Այս պատմական խեղաթիւրումներուն գլխաւորն ու ամէնէն անհանգստացնողը այն է, որ Թուրքիոյ եւ արտասահմանին մէջ գտնուող այսօրուան հայերը կը ներկայացուին իբրեւ Թուրքիոյ ապահովութեան մեծագոյն սպառնալիքներէն մէկը: Թրքական պատմութեան դասագիրքերը այն պատգամը կը փոխանցեն, որ իւրաքանչիւր հայ թշնամի է:
Որքա՞ն երկերես է երկիր մը, ուր աշակերտները հայերուն դէմ կը լարեն, սակայն նոյն ատեն Էթիէն Մահչուփեանը` այս ազգին ամէնէն աչքառու ներկայացուցիչը, Թուրքիոյ վարչապետին գլխաւոր խորհրդականներէն մէկն է:
