Անդրադարձ

ՑՈԼԵՐ ԳԷՈՐԳԵԱՆ 7 օգոստոս: Առաւօտեան ժամը` 7:40: Մութին մէջ ժամերով մագլցելէ ետք, սառած ձեռքերով, ցաւող մէջքով եւ ամբողջ մարմինս պատած յոգնութեամբ, վերջապէս կանգնած էի Արարատ լերան գագաթին: Ծովու մակերեսէն 5137 մեթր բարձրութեան վրայ: Եւ պահ մը ամէն ինչ կարծես անհետացաւ: Հասած էի: Կանգնած էի այն լերան վրայ, որուն ամբողջ կեանքիս ընթացքին ակնածանքով նայած էի: Եւ այդ պահուն յիշեցի փոքրիկ աղջիկ...

ՊԱՐՈՅՐ Յ. ԱՂՊԱՇԵԱՆ Անտարակոյս, Լիբանանը ոչ միայն կը գտնուի հիւանդկախ վիճակի մը մէջ, այլ նաեւ կը գալարուի ու կը տառապի իր սուր ցաւերով, աղէտաբեր տագնապներով ու շարունակուող ծուղակներով: Այդ բոլորը միայն կապուած չեն արտաքին գործօններու հետ, այլ նաեւ` նոյնքան ներքին ազդակներու, որովհետեւ, երկու պարագաներուն ալ մէկը միւսին  առնչուած է, կախեալ է զիրար ամբողջացնող օղակներէ: Այն միջնորդութիւններն ու միջամտութիւնները, որոնք կ՛արձանագրուին`...

ՅԱԿՈԲ ՃԱՆՊԱԶԵԱՆ Յիշատակի ու երախտագիտութեան յուզիչ երեկոյ մը՝ Պէյրութի մէջ Կան անհատներ, որոնց ֆիզիքական բացակայութիւնը չի կրնար խամրեցնել անոնց ներկայութիւնը մեր կեանքին մէջ։ Անոնք իրենց ապրած կեանքով, ստեղծագործական վաստակով, մարդկային ազնուութեամբ եւ անշահախնդիր նուիրումով այնպիսի հետք մը կը ձգեն իրենց ետին, որ ժամանակն անգամ անկարող կը դառնայ զայն ջնջելու։ Անոնց անունը կը շարունակէ ապրիլ մեր յիշողութեան, մշակութային ժառանգութեան եւ հաւաքական...

Լիբանանի դիմագրաւած բազմապիսի ճգնաժամերուն եւ դժուարութիւններուն դէմ յանդիման, ՀՅԴ Զաւարեան ուսանողական միութիւնը միշտ իր զօրակցութիւնը յայտնած է հայ դպրոցականին եւ համալսարանական ուսանողին` հաւատարիմ մնալով հայ երիտասարդութեան կողքին կանգնելու իր առաքելութեան: Գիտակցելով, որ ներկայ պայմանները յաճախ կը դժուարացնեն աշակերտներուն եւ ուսանողներուն կրթական ուղին ու ապագայի ծրագիրները, միութիւնը կը շարունակէ իր աշխատանքները` նպատակ ունենալով զօրավիգ կանգնիլ անոնց, քաջալերել զանոնք եւ ստեղծել այնպիսի...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Հինգշաբթի, 22 հոկտեմբերի կառավարութեան ընթացիկ նիստէն ետք կայացած մամլոյ ասուլիսի ընթացքին Նիկոլ Փաշինեան յայտարարեց, որ նոր սահմանադրութիւնը հանրային քննարկման պիտի դրուի շուտով: Սահմանադրութիւնը ապա պիտի քննարկուի Ազգային ժողովին կողմէ, որ զայն հանրաքուէի ենթարկելու որոշում պէտք է կայացնէ երկու երրորդ մեծամասնութեամբ: Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցութիւնը չունի եօթանասուն պատգամաւոր Ազգային ժողովին մէջ. երկու երրորդ գոյացնելու համար անհրաժեշտ է, որ ընդդիմութենէն գէթ...

ԵՍԹԵՐ ԿԻՒԼՏԱԼԵԱՆ 9, 10 եւ 11 հոկտեմբեր 2026-ին, երեկոյեան ժամը 8:00-ին «Յակոբ Տէր Մելքոնեան» թատերասրահին մէջ տեղի ունեցան Համազգայինի «Գասպար Իփէկեան» թատերախումբին «Դող` սիրտը գող» երեք ներկայացումները: Թատրոնին բեմադրիչն էր Յակոբ Տէր Ղուկասեան, իսկ օգնական բեմադրիչ` Փաթիլ Գուլաճեան: Հանդիսատեսին հրամցուած այս կատակերգութիւնը իր աշխուժ ընթացքով եւ զաւեշտական կացութիւններով ներկաներուն պարգեւեց հաճելի երեկոյ մը` միաժամանակ առիթ տալով անդրադառնալու ընտանեկան յարաբերութիւններու կարգ...

ՍԻՒԶԱՆ ԽԱՐՏԱԼԵԱՆ Ձեռք մը` ծանր, հողմահար, դանդաղօրէն կը թերթատէ մեծադիր, շքեղ կազմով գիրք մը: Էջերուն վրայ պատկերները սովորական լուսանկարներ չեն. բեկորներ են, հին շարժապատկերի փայլատակումներ, կարմիրի ու մուգ կապոյտի յագեցած բռնկումներ: Յանկարծ տեսադաշտը կը ճեղքուի: Պայթում  մը կը կոտրէ լռութիւնը, եւ քսաներորդ դարու մեծ պատերազմներու աւերակներ`  վաւերագրական պատկերները կը խառնուին հեռատեսիլի  վրայ սովորական դարձած ռմբակոծուած, հրկիզուած փողոցներու ժամանակակից տեսարաններուն: Այսպէս...

ՐԱՖՖԻ ԱՐՏԱԼՃԵԱՆ Ընթերցողին: «Ապրուած օրեր» անունը նոր չէ: 1948-ին նոյն անունով լոյս տեսած է Արմէն Գարոյի գիրքը: Այս գրութիւնները անոր շարունակութիւնը չեն, այլ` ուրիշ ժամանակի ու սերունդի ապրուած օրեր: Տարիներու ընթացքին կուտակուած այս յուշերը իմ կեանքիս պատառիկներն են, բայց նաեւ` մեր հաւաքական հայկական կեանքէն համեստ մաս մը: Անոնց մէջ կան օսմանահայ ընտանիքիս համն ու հոտը, սփիւռքեան ու հայաստանեան իրականութիւնները, հինը`...

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ Եթէ Իրման մեր մէջ գտնուէր, հաւանաբար ամչկոտ ժպիտով մը պիտի ըսէր. «Պէտք չկայ»: Այսօր անոր համեստութիւնը վիրաւորած կ՛ըլլանք, եթէ իր կամքէն անկախ նման հանդիսութիւն մը կազմակերպելու գաղափարը ունենանք: Այսպէս էր ան ամբողջ կեանքին ընթացքին: Մարդկային եւ համեստ նկարագիրով բոլորին սրտերուն մէջ տեղ գրաւած էր: Աշակերտական տարիներէն մինչեւ իր հասուն տարիքը ան մնաց նոյն սկզբունքին տէր: Ազնիւ, խոնարհ, բարեկիրթ,...

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Այսօր երեկոյեան լիբանանահայութիւնը ժամադրուած է «Յակոբ Տէր Մելքոնեան» թատերասրահ` իր յարգանքի եւ երախտագիտութեան տուրքը մատուցելու տասնեակ տարիներ նոյն սրահի բեմին վրայ, ինչպէս նաեւ գաղութային այլ մշակութային նախաձեռնութիւններու իր սիրայօժար եւ պատրաստակամ մասնակցութիւնը բերած, սփիւռքահայ ժամանակակից ասմունքող վարպետ Իրմա Գապաքեան-Տէտէեանին: Օրին, անոր անսպասելի մահուան առիթով կարելի չեղաւ արժանի յարգանքը մատուցել,  եւ ան իր աչքերը փակեց իր սիրելի Լիբանանէն հեռու:...

ՏՈՔԹ. ՓԱՕԼՕ ԳԱԶԱԶԵԱՆ 28 յունիս 2026 թուականին իսրայէլեան կառավարութիւնը լման կազմով ճանչցաւ Հայոց ցեղասպանութիւնը: Արտաքին գործոց նախարար Կիտէոն Սաար  յայտարարեց, թէ «պատմական եւ բարոյական»  որոշում մը տրուեցաւ, հակառակ անոր որ այս որոշումը դեռ վաւերացումի կը կարօտի խորհրդարանին կողմէ: Իսրայէլեան խորհրդարանը տակաւին վերջնական որոշում չտուաւ, որովհետեւ Ազրպէյճան զօրաւոր ճնշում բանեցուց իսրայէլեան կառավարութեան վրայ: Որոշ է, որ զանազան դիւանագիտական խաղեր տեղի պիտի...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Անցնող օրերուն տեղի ունեցան ուշագրաւ երկու զարգացումներ` անոնցմէ առաջինը կը վերաբերէր Միացեալ Նահանգներ-Ռուսիա, իսկ երկրորդը` Ազրպէյճան-Թուրքիա յարաբերութիւններուն: Միացեալ Նահանգներու եւ Ռուսիոյ նախագահներ Տանըլտ Թրամփն ու Վլատիմիր Փութինը 9 հոկտեմբերին հեռաձայնային զրոյցի մը ընթացքին համաձայնութիւն ձեռք բերին Ռուսիոյ կողմէ ամերիկեան եւ համաշխարհային շուկայ քարիւղի եւ նաւթամթերքի մատակարարման շուրջ: Թրամփ, այս ծիրին մէջ, 17 հոկտեմբերին հրապարակեց հրամանագիր մը, որ Ռուսիոյ...

ՎԱԶԳԷՆ ԳԱՎԼԱԳԵԱՆ Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներուն եւ Ռուսիոյ միջեւ նաւթային համագործակցութեան վերջին զարգացումները կրնան փոխել ոչ միայն նաւթի գիներու հաշուարկը, այլեւ Ռուսիոյ` Արեւմուտքին հետ յարաբերութիւնները, Հարաւային Կովկասի ուժային հաւասարակշռութիւնը եւ Միջին Արեւելքի քաղաքական օրակարգը: Սակայն հրապարակուած յայտարարութիւնները տակաւին չեն հաստատեր լայնածաւալ ռազմավարական համաձայնութեան մը գոյութիւնը: Ուստի այս զարգացումը պէտք է դիտարկել զգուշութեամբ` զանազանելով փաստուածը ենթադրութենէն եւ տնտեսական գործարքը` քաղաքական մերձեցումէն: Հարաւային...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Նիկոլ Փաշինեան բացարձակ անհանդուրժող է իւրաքանչիւր անձի նկատմամբ, որ իրեն համաձայն չէ, թէեւ յաճախ կը ներկայանայ իբրեւ ժողովրդավարութեան անխոնջ ջատագով ու պաշտպան: Հարիւրաւոր օրէնքներ, որոնց կարգին` սահմանադրութեան բազմաթիւ դրոյթներ խախտելէ զատ, Փաշինեան հրահանգած է անվտանգութեան աշխատակիցներուն ձերբակալել Դիմատետրի վրայ զինք քննադատողները: Իսկ արտերկրի մէջ նմանատիպ մեկնաբանութիւններ ընող օտարները կրնան ներառուիլ իշխանութիւններու «Սեւ ցանկ»-ին մէջ` զրկուելով Հայաստան մուտք գործելու...

ՐԱՖՖԻ ԱՐՏԱԼՃԵԱՆ Ընթերցողին: Ապրուած Օրեր» անունը նոր չէ: 1948-ին նոյն անունով լոյս տեսած է Արմէն Գարոյի գիրքը: Այս գրութիւնները անոր շարունակութիւնը չեն, այլ ուրիշ ժամանակի ու սերունդի ապրուած օրեր: Տարիներու ընթացքին կուտակուած այս յուշերը իմ կեանքիս պատառիկներն են, բայց նաեւ` մեր հաւաքական հայկական կեանքէն համեստ մաս մը: Անոնց մէջ կան օսմանահայ ընտանիքիս համն ու հոտը, սփիւռքեան ու հայաստանեան իրականութիւնները, հինը`...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Օրեր առաջ ուսանող ԼԵՄ-ական ընկեր մը յիշեցուց, որ արդէն ԼԵՄ-ի «Արաբօ» մասնաճիւղին յիսնամեակն է: Լուրը, այսպէս, ապշեցուցիչ էր, պարզապէս որովհետեւ չորս տասնամեակ անցած էր մեր կեանքէն, երբ օրին մուտք գործած էինք ԼԵՄ-ի շարքերը եւ ամբողջ երիտասարդականի տարիք մը անցուցած` միութենական աշխատանքներու մասնակից ըլլալով: Նորահաս ԼԵՄ-ականը աւետելով լուրը` վստահաբար կը միտէր շրջապատին փոխանցել իր եւ ընկերներուն ուրախութիւնը, հպարտութիւնը, նախանձախնդիր...

Վ. ԱԶՆԱՒՈՒՐԵԱՆ Երեք ներկայացում, երեք օր լեցուն սրահ, աւելի քան 1200 հանդիսատես: 9, 10, 11 հոկտեմբեր, «Յակոբ Տէր Մելքոնեան» թատերասրահ, Համազգայինի «Գասպար Իփէկեան» թատերախումբի «Դող` սիրտը գող» կատակերգութիւնը` Յակոբ Տէր Ղուկասեանի բեմադրութեամբ: Անցեալ շաբաթավերջին թատրոնը կարծես կրկին գտած էր իր հին կախարդանքը: Ծիծաղ, ծափահարութիւններ, ուրախ դէմքեր եւ ներկայացումէն ետք գոհունակութեամբ տուն վերադարձող հանդիսատեսներ: Թատերական գեղեցիկ յաջողութիւն մը` անկասկած: Բայց նաեւ`...

ԼԵՆԱ ՊՕՂՈՍԵԱՆ Արհեստական բանականութիւնը արագօրէն կը փոխէ աշակերտներու սորվելու ձեւը` ինչպէ՛ս անոնք կը հաղորդակցին, կը գործեն եւ խնդիրներ կը լուծեն: Այսօրուան աշակերտները քանի մը վայրկեանի մէջ կրնան` տեղեկութիւններ գտնել, գրութիւններ եւ ներկայացումներ պատրաստել, լեզուներ թարգմանել, բացատրութիւններ ստանալ, պատկերներ ստեղծել եւ տարբեր թուային գործիքներ օգտագործել իրենց ուսումը բարելաւելու համար: Այս հնարաւորութիւնները կրթութեան մէջ կարեւոր նոր դռներ կը բանան, սակայն անոնք նաեւ...

ՍՕՍԷ ՓԻԼԱՒՃԵԱՆ Ս. Իգնատիոս Մալոյեան` աջէն երրորդը, նստած: 126 տարուան հեռաւորութենէն Ս. Իգնատիոս Մալոյեանի անտիպ մէկ նամակը կը մղէ խորհրդածութեան` կապուած  2025 հոկտեմբեր 19-ին Վատիկանի մէջ կատարուած պատմական սրբադասման միամեակին: Արդարեւ,  Հայ կաթողիկէ եկեղեցւոյ լուսաւոր շողը` Մարտինի նահատակ արք. Իգնատիոս Մալոյեան դասուեցաւ Տիեզերական եկեղեցւոյ սուրբերու շարքին: Այդ սրբադասման առաջին տարեդարձի նուիրական սեմին, խորհրդանշական զուգադիպութիւն մը մեր ուշադրութիւնը կը հրաւիրէ անցեալի...

ՄԱՐԻ ՌՈԶ ԱԲՈՒՍԷՖԵԱՆ Նրանք, որոնք երկար տարիներ մտահոգուած հետեւեցին 19-ամեայ պատանի Համբիկ Սասունեանի դատավարութեանն ու նրա հետագայ 37 երկար տարիների կեցութեանը ամերիկեան Սեն Լուիս Օպիսփօ բանտում, որոնք ուժ եւ համբերութիւն ներշնչեցին իրենց կապով, այսօր իր հետ միասին տօնում են իր ընտանեկան երջանկութիւնը զոյգ զաւակներով`  Արցախ եւ Շուշի, բախտաւորուելու ուրախութիւնը: Մէկ ամբողջ երիտասարդութիւն  բանտում անցրած, 37 երկար ու ձիգ տարիներ ցմահ...