Յօդուածներ

ԵՐՈՒԱՆԴ Հ. ՔԱՍՈՒՆԻ Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակին առիթով Հայկական հարցի հետ հեռուէն կամ մօտէն առնչուած որեւէ յօդուած կամ ուսումնասիրութիւն անմիջական ուշադրութեան առարկայ է հայ մամուլին: Այդ գրութիւններուն մէջ առանձին կարեւորութեան կ՛արժանանան քիւրտ-թուրք առնչութիւններ արծարծողները` յուսալով, որ հոն հայոց ի նպաստ քանի մը տող կարելի կ՛ըլլայ գտնել: Կը հաւատանք, որ այդպիսի բարեմտութեամբ «Ազդակ»-ի 7 յուլիսի 2015 թուակիրի 5-րդ էջին վրայ հրատարակուած է...

ՄԱԹԻԿ ԷՊԼԻՂԱԹԵԱՆ Սիրելի՛ ծննդավայրս` անկրկնելի Հալէպ... Պանդուխտի աչքերով հազար օրերու հեռաւորութեան բաժանումէն կը դիտեմ քեզ, աչքերուս կը միանան տասնեակ հազարաւոր այլ աչքեր, որոնք իրենց առաջին լոյսը տեսած են քու ջերմ  արեւիդ ճառագայթներէն, կը դիտեն քեզ` հայրենի ծխաններէն, դրացի Լիբանանէն, եւրոպական ոստաններէն Նոր Աշխարհի  Ամերիկայէն ու Քանատայէն, մինչեւ ծայրագոյն Արեւելքէն` Աւստրալիայէն: Երբ գիրկդ կ’ապրէինք, կը դիտէինք քեզի առանց տեսնելու, հիմա հեռու...

ԹԱԹՈՒԼ ՅԱԿՈԲԵԱՆ 1999 թուականի օգոստոսին Համահայկական առաջին խաղերի կրակը Գառնիի հեթանոսական տաճարից փոխանցավազքերով հասցուեց Երեւանի Հրազդան մարզադաշտ, որտեղ ողիմպիական խաղերի ախոյեան, օղակների արքայ Ալբերտ Ազարեանը բոցավառեց խաղերի ջահը: Այսպէս, Համահայկական առաջին խաղերի սկիզբը դրուեց: Մտայղացումը ծնուել էր աւելի վաղ` դեռ Խորհրդային Միութեան վերջին տարիներին, երբ Հայաստանի եւ սփիւռքի միջեւ կապն ընդլայնուել էր: 1990թ. հոկտեմբերին Երեւանում սփիւռքահայութեան հետ մշակութային կապի կոմիտէում...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Այո՛, թէեւ ալեկոծ ներաշխարհով, խռովայոյզ ապրումներու եւ հոգեկան խոր ցաւերու յանձնուած  կ՛արձագանգենք` հարց տալով, թէ մինչեւ ե՛րբ պիտի շարունակենք պղծել միասնականութեան եւ տոկունութեան երաշխիք լիբանանեան բանակի ամբողջ համակարգը, միւս կողմէ ալ քաջ հաւատացողն ենք, թէ Լիբանան երկրի երդիքին տակ ապրող եւ ստեղծագործող  գիտակից իւրաքանչիւր անձ կը խոնարհի բանակին նահատակներուն անկրկնելի զոհողութիւններուն դիմաց: Զոհողութիւն, որ շաղախուած է համբերատար ոգիի...

Երեւանի կենտրոնում գտնուող նորաբաց Հալէպի շուկան նոր գոյն է հաղորդել երեւանեան ինքնատիպ քոլորիտին: Մեթրոյի «Հանրապետութեան հրապարակ» կայարանի հարեւանութեամբ գործող շուկայում սիրիական պատերազմի պատճառով հայրենիք տեղափոխուած սիրիահայերը տեղացիներին են առաջարկում սիրիական համեղ ուտեստներ, համեմունքներ, ձեռքի աշխատանք: Գործում են խանութներ, վարսավիրանոց: ՊԵՏՐՈՍ ՔԻՐԱԶԵԱՆ Երեք տարի առաջ Սիրիայից Երեւան տեղափոխուած Պետրոս Քիրազեանը, ով Հալէպում զբաղւում էր երկաթի մշակմամբ, հայրենիքում մէկ տարի աշխատանք չի...

Ն. ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ 13 յուլիսին ոգեկոչուեցաւ մահուան տարելիցը աշխարհահռչակ հայ արուեստագէտ լուսանկարիչ Եուսուֆ Քարշի: 13 տարի առաջ, այս օրը, մեր աշխարհէն հեռացաւ լուսանկարչութիւնը արուեստի մակարդակին բարձրացուցած հայ վարպետը, որ կեանքն ու մարդիկը խորապէ՛ս դիտելու, մանաւանդ մեծանուն անձնաւորութեանց նկարագրին եւ յուզաշխարհին խորագոյն ճշմարտութեան պահերը որսալու եւ այդ ամէնը, մեքենական իր ոսպնեակով, իբրեւ գեղարուեստական բարձրորակ ստեղծագործութիւններ, յաւերժութեան յանձնելու արտակարգ տաղանդը ունէր: Լուսանկարչական արուեստը...

ՆԱՆԷ ԱՒԱԳԵԱՆ Վահէ Պէրպէրեանն ընթերցողներին ներկայացրեց իր «Յանուն Հօր Եւ Որդւոյ» երգիծական վիպակի անգլերէն տարբերակը (In the Name of the Father and Son): Լոս Անճելըսի գողտրիկ ճաշասրահներից մէկում` «Մոմետ»-ում, յուլիսի 13-ին, Վահէ Պէրպէրեանի գրքի շնորհահանդէսն ուղեկցուեց բազմաշնորհ արուեստագէտի հետ անկեղծ զրոյցով, որ վարում էր սիրուած ամերիկահայ երաժիշտ Սերժ Թանքեանը: 1999թ.ին տպագրուած «Յանուն Հօր եւ Որդւոյ» վիպակը ժամանակին մեծ հնչեղութիւն է...

Շատ դժուար է գրել տողեր անձի մը մասին, որուն բացակայութիւնը ընդունիլը շատ դժուար է կամ աւելի ճիշդ` անկարելի: Սիրելի՛ Մէմէ, Կ՛ուզեմ նախ ըսել, որ շատ-շատ կը սիրեմ քեզ եւ արդէն շատ կարօտցած եմ: Տակաւին չեմ կրցած հաւատալ, որ դուն արդէն մեզմէ առյաւէտ հեռացած ես... Կը փորձեմ ինքզինքս համոզել, որ դուն հիմա աւելի լաւ կը շնչես, քեզի լաց պատճառող ցաւերդ չկան...

ԼԵՒՈՆ ՇԱՌՈՅԵԱՆ Պապ թագաւոր: Եթէ քիչ-շատ ծանօթ էք մեր ժողովուրդի հին դարերու պատմութեան կարեւոր դրուագներուն, կամ` եթէ թղթատեր ու ընթերցեր էք Սիմոն Սիմոնեանի «Հայոց պատմութիւն» դասագիրքերուն հմայիչ շարքը, ուրեմն անպայման որ հանդիպեր էք Պապ թագաւորի անունին: Պապը տարաբախտ զաւակն էր Արշակ Բ. թագաւորին: Երբ պարսիկներու Շապուհ նենգամիտ արքան խաբեբայութեամբ իր մօտ կանչել տուաւ Արշակը, յետոյ ալ բանտարկեց զայն Անյուշ բերդին...

ՎԱՀԷ ՄԱԿԱՐԵԱՆ Յուլիսի 25-ին Ջաւախքի Կարծախ գիւղում ամէնամեայ հերթական սպասուած տօնն էր. կարծախցիները նշում էին իրենց գիւղի ծնունդ, մեծանուն աշուղ Ջիւանու (Սերոբ Ստեփանի Լեւոնեան) օրը: Այս տարի, սակայն, տօնն առանձնացաւ մի կարեւոր ու նշանակալի իրադարձութեամբ. տեղի ունեցաւ Ջիւանու տուն-թանգարանի հիմնարկէքի արարողութիւնը: Ջաւախքի շրջանների ղեկավարութեան, Հայաստանից եւ Թիֆլիսից ժամանած մի շարք բարձրաստիճան հիւրերի ներկայութեամբ եւ Սամցխէ-Ջաւախքի ընդհանուր առաջնորդական փոխանորդ Բաբգէն վրդ....

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Յուլիս-օգոստոս ամիսները լիբանանահայ դաշնակցական երիտասարդական, ուսանողական եւ պատանեկան միութիւններուն համար «Դէպի երկիր» կարգախօսի գաղափարական ընկալման անփոխարինելի եւ գործնական առիթ են անտարակոյս: Երիտասարդական եւ ուսանողական միութիւններուն կողմէ Հայաստանի եւ Արցախի տարբեր շրջաններուն մէջ կազմակերպուած ճամբարները, հայրենի նորահաս սերունդին եւ այդ ճամբով ժողովուրդին հետ ամէնօրեայ շփումը, Երեւանէն եւ Ստեփանակերտէն դուրս Հայաստանի տարբեր մարզերը եւ յատկապէս գիւղերը լաւապէս ճանչնալու կարելիութեանց ընձեռումը...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ «Ուաշինկթըն կը հերքէ Անգարայի հետ համաձայնութեան մը գոյութիւնը: Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարարութեան բանբեր Ճոն Քըրպի հերքեց Թուրքիոյ եւ Միացեալ Նահանգներուն միջեւ Սուրիոյ մէջ ապահովական գօտի ստեղծելու շուրջ համաձայնութեան մը գոյութիւնը» («Ազդակ» 29 յուլիս 2015) եւ «միւս կողմէ, Օպամա-Էրտողան հեռաձայնային հաղորդակցութեան մը ընթացքին Թուրքիա համաձայն գտնուեցաւ Ինճիրլիքի զօրակայանը բանալու ՏԱՀԵՇ-ի դէմ պայքարող դաշնակից ուժերուն դիմաց» («Ազդակ» 25 յուլիս...

Նախաձեռնութեամբ Լիբանանի հայոց թեմի Ազգային առաջնորդարանի տեղեկատուական բաժանմունքին, Ազգային առաջնորդարանի ժողովներու, բաժանմունքներու եւ գործունէութեան ծանօթացման հարցազրոյցներու շարքին, չորեքշաբթի, 29 յուլիս 2015-ին, Դատաստանականի մասին «Վանայ Ձայն» հարցազրոյց մը ունեցաւ Ազգային առաջնորդարանի Դատաստանական, խորհուրդի ատենապետ տոքթ. Վարուժ Պետիրեանին հետ: «Վանայ Ձայն»-ի հաղորդավար Հուրի Փափազեան-Էմմիեան վարեց հարցազրոյցը, որ իր ամբողջութեամբ կը դարձնենք «Ազդակ»-ի ընթերցողներուն սեփականութիւնը: ՀԱՐՑՈՒՄ.- Դատարանը Ազգային սահմանադրութեամբ ի՞նչ իրաւասութիւններ ունի: ՊԱՏԱՍԽԱՆ.-...

Մինչ Անատոլուի զանազան քաղաքներու մէջ տեղւոյն իշխանութիւնները զբօսաշրջական նպատակներով սկսած են մէկ առ մէկ նորոգել հայերէ մնացած հին ու աւերակեալ եկեղեցիները, Եասսըատայի մէջ սկսած հակառակ ուղղութեամբ աշխատանք: «Ճումհուրիյէթ» կը հաղորդէ, որ որոշ շրջանակներ գաղտնի ու ապօրէն աշխատանք կը տանին Եասսըատա կղզին զբօսաշրջութեան բանալու նպատակով: Անոնք, առանց պաշտօնական արտօնութեան, կը փճացնեն կղզիին պատմական հիւսկէնները, արդէն քանդեցին Արեւելեան Հռովմէական կայսրութեան շրջանէն մնացած...

Չենգիլլիի եկեղեցին գտնւում է Կարսի Քաղըզման (Կաղզուան, «Ակունք»-ի խմբ.) գաւառի կազմում գտնուող Չենգիլլի գիւղում: Այս գիւղն իր անունը ստացել է եկեղեցու զանգից: Գիւղացիներն իրենց մէջ գիւղն անուանում են Չեհնի, Չենգլի, Չանգլը: Եկեղեցի կարելի է գնալ Կարս-Քաղզըման ճանապարհի 15-րդ քմ-ից դէպի հիւսիս-արեւմուտք 30 քմ առաջ ընթանալով: Եկեղեցին գտնւում է Չենգիլլի գիւղում` բարձր բլրի վրայ: Գիւղը ծովի մակարդակից 1900 մ բարձրութեան վրայ...

«Նիուզ» կայքէջը կրճատումներով ընթերցողին ուշադրութեան կը յանձնէ քանատական «Օյէ Թայմզ» պարբերականին մէջ հրապարակուած յօդուածը իրաքցի գրող Լէյլա Քասարանիի, որ վերջերս այցելած` է Թուրքիա` Հայոց ցեղասպանութեան զոհերու յիշատակը յարգելու եւ ըլլալու այն վայրերուն մէջ, որոնց մասին յիշատակած էր վերջին վէպին մէջ: Արաբական ասացուածքին համաձայն, ճանապարհորդը հինգ առաւելութիւն ունի: Ոչ ոք հաւանաբար գիտէ, թէ ի՛նչ առաւելութիւններ են, բայց ես շատ բան ստացայ...

«ՆԻՒԶ» Ժամանակակից աշխարհի մէջ փախստականներուն հետ կը վերաբերին, ոչ թէ որպէս մարդ, այլ` ելլելով անոնց ցեղային, կրօնական պատկանելիութենէն: Այս մասին ըսուած է բրիտանացի լրագրող Ռոպըրթ Ֆիսքի «Տի Ինտիփենտընթ» պարբերականի կայքին մէջ հրապարակուած յօդուածով: Ան կը յիշեցնէ, թէ ինչպէս ժամանակին Ամերիկայի Միացեալ Նահանգները եւ քրիստոնէական այլ ժողովուրդներ որոշեցին, որ 1915-ին Հայոց ցեղասպանութենէն վերապրածները պէտք է վերադառնան Արեւմտեան Հայաստանի իրենց տուները: «Հարիւր...

«ՆՈՐ ՄԱՐՄԱՐԱ» Գարապուրունի մէջ 2-6 սեպտեմբեր թուականներուն պիտի կայանայ Գարապուրունի Գիտական համագումարը: Այս տարուանը այս ձեռնարկին տասներորդն է եւ այս անգամ նուիրուած է դրամագլուխի այլասերումին ու դրամագլուխի պայքարի պատճառով մարդկութեան ապրած մեծ ողբերգութիւններուն: Գարապուրունի քաղաքապետութիւնը ամէն տարի զօրավիգ կը կանգնի այս համագումարին, բայց այս տարի ան վերջին վայրկեանին ետ քաշեց իր զօրակցութիւնը, որովհետեւ համագումարի կազմակերպիչները իրենց հրաւէր-կոչին մէջ յիշած էին...

ՊՕՂՈՍ ՇԱՀՄԵԼԻՔԵԱՆ Շթորա Ամէն ամառ, դպրոցական արձակուրդները հազիւ սկսած, Զաքարին կանաչ փոստան կանգ կ’առնէր Էշրեֆիէի մեր տան առջեւ: Այդ օր շատ կանուխ կ’արթննայինք: Հայրս կը պատրաստէր անկողիններուն ու վերմակներուն տենկերը, իսկ մայրս կարգի կը դնէր մեզի հետ Շթորա օդափոխութեան տանելիք խոհանոցի առարկաները: Ամէն ինչ տեղաւորուած է փոստային տանիքը, եւ պատրաստ ենք ճամբայ ելլելու: Դրացիները հաւաքուած են մեր տան բակը` «երթաք...

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՅՐ ՃԷՊԷՃԵԱՆ «Պէտք Չէ Միայն Խաղալ, Այլ Նաեւ` Պայքարիլ» 1973 թուականն էր: Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմէն առաջ: Հայրս որոշեց, որ այլեւս բաւարար էր Էշրեֆիէի Մոնթէ Նապհան թաղամասի մէջ մեր բնակութիւնը: Մեր թաղը յատկանշական էր տուներուն «քով-քովի» եւ «մէջ-մէջի» իրարու միացած իրականութեամբ, ուր ընտանիքներ թէպէտ զատ տնակներու մէջ էինք, բայց միասին ապրելու սովորութիւն ունէինք: Այսպիսով, փոխադրուեցանք Ժտէյտէի շրջանը, որ այդ օրերուն...