Մանկապատանեկան

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Կրնայ ըլլալ, որ այս վերջին շաբաթներուն դուն լսեցիր, որ մարդիկ շատ կը խօսին Կրինլենտին մասին, եւ թէ ինչպէ՛ս Միացեալ Նահանգներու նախագահը կ՛ուզէ, որ Կրինլենտը իրենց երկրին պատկանի` Միացեալ Նահանգները դարձնելով աւելի հզօր երկիր մը: Սակայն ասիկա միակ պատճառը չէ. Կրինլենտը ուրիշ Խաղաղական կէտեր ալ ունի: * * * - Ո՞ւր կը գտնուի Կրինլենտը Ան կը գտնուի...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Հաւանաբար նշմարած ես, որ Երկիր մոլորակին վրայ, ուր մենք կը գտնուինք, ժամերը ամէն տեղ նոյնը չեն: Այս ձեւով, երբ մենք կը խօսինք հեռու երկիրներ գտնուող ազգականներու կամ բարեկամներու հետ, կը նշմարենք, որ մեր քովը կրնայ կէսօրէ ետք ըլլալ, մինչ անոնց քով կա՛մ առտուն կանուխ, կա՛մ ուշ գիշեր... Այս նոյն պատճառով է նաեւ, որ ամբողջ աշխարհը միասին...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Ուղղուինք դէպի քարտէսին վրայ ամէնէն արեւելքը գտնուող երկիրը` Քիրիպասի Հանրապետութիւնը: Իսկ գիտէի՞ք, թէ ան միշտ Նոր տարին դիմաւորող առաջին երկիրը կ՛ըլլայ: Քիրիպաս, բազմաթիւ կղզիներէ կազմուած հանրապետութիւն մըն է: Այս Հանրապետութիւնը բաղկացած է 33 կղզիներէ: Ան կը գտնուի Խաղաղական ովկիանոսին մէջ եւ ունի միայն 810 քառակուսի քմ տարածք: Այս ձեւով ան աշխարհի վրայ ամէնէն փոքր երկիրներէն մէկը...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Երկու օրէն մեզմէ շատերը պիտի տօնեն Ս. Ծնունդը: Կաղանդի ծառը լուսաւորուած է, մսուրը շտկուած` կը սպասէ Յիսուս Մանուկին յայտնութիւնը: Վերջապէս, մենք անոր շուրջ հաւաքուած եւ մոմիկներ վառած` պիտի երգենք «Խորհուրդ մեծ» եւ զիրար շնորհաւորենք` «Մեծ աւետիս»: * * * Իսկ յաջորդ առտուն մենք եկեղեցի պիտի երթանք` նշելու ո՛չ միայն Յիսուսի Սուրբ Ծնունդը, այլ նաեւ` անոր մկրտութիւնը,...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Բնականաբար Կաղանդ պապային ուղղուած նուէրներու ցանկը ամէն տարի կը փոխուի` ըստ իւրաքանչիւր փոքրիկի տարիքին: Սակայն կան խաղալիքներ, որոնք տարիներու ընթացքին միշտ շատ սիրուած եւ պահանջուած են: Այս խաղալիքները գլխաւորաբար տարբեր ընկերային խաղերն են: Անոնք յաճախ, ըստ ուսումնասիրութիւններուն, ամէնէն շատ պահանջուած նուէրներու ցանկին առաջին կարգը կը գրաւեն: Սակայն այս տարի այս խաղերը իջած են 5-րդ կարգ, մինչ...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Կաղանդի զարդարանքներուն մէջ «ընկոյզկոտրիչը» ունի կարեւոր դիրք մը: Մենք անոր կը հանդիպինք Կաղանդի ծառին վրայ, սեղաններուն վրայ, եւ նոյնիսկ` կարկանդակի ձեւով: Սակայն ուրկէ՞ եկած է ան, ինչպէ՞ս նման կերպար մը դարձած է Կաղանդի սիրելի կերպարներէն մէկը: Նախ եւ առաջ ընկոյզկոտրիչը Կաղանդի հեքիաթի մը գլխաւոր կերպարն է: Ան կախարդական հերոսն է գերմանական Կաղանդի հեքիաթի մը` գրուած Էռնեստ...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Շատեր վստահաբար արդէն սկսած են գրելու Կաղանդ պապային իրենց նամակը եւ անհամբեր կը սպասեն անոր այցելութեան: Հետեւաբար ուղղուինք դէպի Հիւսիսային բեւեռ` ֆինլանտական Լափոնիի մէջ գտնուող Ռովանիեմի քաղաքը, ուր կը գտնուի Կաղանդ պապային գիւղը: * * * Ռովանիեմի ֆինլանտական Լափոնիի ո՛չ պաշտօնական մայրաքաղաքն է: Ան կը գտնուի հիւսիսեւրոպական Ֆինլանտա երկրին ամէնէն հիւսիսային շրջանը, հոն կը բնակին 62-65 հազար...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Առաջին անգամ ըլլալով մժեղներ նշմարուած են իսլանտական բնութեան մէջ: Մինչեւ այս թուականը հիւսիսային Եւրոպայի այս երկրին մէջ խայթող այս փոքրիկ միջատները գոյութիւն չունէին: Հետեւաբար, ի՞նչ փոխուած է... * * * Մինչեւ այսօր Իսլանտա աշխարհի հազուագիւտ երկիրներէն էր, ուր խայթող այս միջատները մուտք չէին գործած: Երկու էգ եւ մէկ արու` երեք մժեղներ գտնուած են Ռեյքիաւիք մայրաքաղաքին մօտաւորապէս 30...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Յուզում մը մարմնին ինքնագործ եւ շատ արագ հակազդեցութիւն մըն է իրավիճակի մը առջեւ: Մենք կը զգանք` ուրախութիւն, վախ, տխրութիւն, անախորժութիւն, բարկութիւն, կամ կը գտնուինք անակնկալի առջեւ: Այս յուզումները մեզի կ՛օգնեն ապրելու: Անոնք մեզի տեղեակ կը պահեն վտանգներու պարագային, կամ երբ կը գտնուինք մեզի օգտակար դարձող պարագայի մը առջեւ: Անոնք մեր ուղեղին եւ մարմնին ահազանգ մը կը ղրկեն`...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Ափրիկէի հարաւը Պոսթուանիա երկրին մէջ գտնուող Քարուէ հանքը նշանաւոր է իր արտադրած մեծ եւ շատ որակաւոր ադամանդներով: Հոն գտնուած են 1758 քարաթ Սէուէլօ եւ 2492 քարաթ Մոթցուէտի (որ մինչեւ այժմ գտնուած երկրորդ ամէնէն մեծ ադամանդն է) ադամանդները: Սակայն հոկտեմբեր 15-ին գտնուած ադամանդը գրաւեց աշխարհի չորս կողմերէն թանկագին քարերու մասնագէտները եւ հաւաքորդները: Ան 37,41 հազար քարաթ կը կշռէ,...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Շաբաթ, 1 նոյեմբերին մեծ հանդէս մը կազմակերպուած էր Եգիպտոսի մայրաքաղաք Գահիրէի մէջ` նոր թանգարանին բացումը նշելու համար: Այս մեծ թանգարանը կառուցուեցաւ Կիզէի նշանաւոր բուրգերուն մօտ: Հսկայական արդի այս կառոյցը շինուած է քարով եւ ապակիով` ամէնէն լաւ ձեւով ներկայացնելու համար Եգիպտոսի մէջ գտնուած հազարաւոր հնագիտական առարկաները` արձաններ, գործիքներ, գոհարեղէններ, մոմիաներ... Հոն է, որ նաեւ նոր միջավայրի մը մէջ...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Այս ամառ Միացեալ Նահանգներու հարաւը մասնագէտներ իսկական գանձ մը գտած են Ատլանտեան ովկիանոսին խորերը, 1000 արծաթէ դրամներ, 5 ոսկիէ դրամներ եւ քանի մը  ոսկիէ առարկաներ: Շատ արժէքաւոր գանձ մը: Սակայն այս կտորները պարզապէս մէկ մասն են աւելի մեծ գանձի մը, որ կը փոխադրուէր Ամերիկայէն մինչեւ Սպանիա բազմաթիւ նաւերու միջոցով, որոնք դժբախտաբար կ՛ընկղմին 1715 թուականին: Այս արծաթի եւ...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Ամէն աշնան միլիոնաւոր անձեր աշխարհի չորս կողմը կը նշեն աշնան փառատօնը: Այս տօնը ճանչցուած է նաեւ Լուսնային անուշեղէնի փառատօն անունով, եւ ան Չինաստանի ամէնէն հին եւ ամէնէն շատ սիրուած տօներէն մէկն է Լուսնային նոր տարուան տօնէն ետք: Այս տօնը կը զուգադիպի չինական օրացոյցին 8-րդ ամսուան 15-րդ օրը եւ միշտ տեղի կ՛ունենայ հունձքի լուսնին օրը, երբ փայլուն լիալուսին...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Աշխարհի ամէնէն բարձր նոր կամուրջին բացումը կատարուեցաւ 28 սեպտեմբերին: Անիկա կը գտնուի Չինաստանի հարաւ-արեւմուտքը, Կիզուի լեռներով ծածկուած շրջանին մէջ: Անոր շինութիւնը մեծ իրագործում մը կը համարուի: - 625 մեթր բարձրութիւն Պէյփանճիանկի կամուրջը կը գտնուի 625 մեթր բարձրութեան վրայ: Անիկա կախուած կամուրջ մըն է. այսինքն կանգնած կը մնայ շնորհիւ շատ տոկուն մետաղեայ լարերուն, որոնք իրենց կարգին կախուած են...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Արհեստական բանականութիւնը (ԱԲ) դարձած է գրեթէ անխուսափելի ընկերակից մը: Մենք անոր կը դիմենք` մեր դասերուն համար, մեր գործերուն, հարցումներու պատասխաններ գտնելու, կամ մեզի օգնելու` կազմելու տարբեր ծրագիրներ, աշխատանքներու... երբեմն ասիկա կը պատահի առանց մեր գիտակցութեան նաեւ: Վստահաբար պատահած է, որ դուն բերանացի հարցում մը ուղղես կամ հաղորդակցիս բջիջային հեռաձայնիդ կամ հակարգիչիդ հետ: Այս պարագային դուն խօսած պիտի...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Մենք գիտենք, որ երկրագունդը արեւուն շուրջ կը դառնայ մէկ տարիէն (մօտաւորապէս` 365 օր): Ան քիչ մը շեղակի կը կանգնի արեւուն համեմատած: Հետեւաբար անոր կիսագունդերը նոյն քանակով արեւու ճառագայթներ եւ ջերմութիւն չեն ստանար տարուան ընթացքին յատուկ ժամանակի մը: Այս պատճառով է, որ եղանակները գոյութիւն ունին: Գարունը, ամառը, աշունը եւ ձմեռը` իւրաքանչիւրը իր կարգին կը տեւէ 3 ամիս: *...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Այո՛, կրթութիւն ստանալը իրաւունք մըն է աշխարհի բոլոր մանուկներուն համար: Հակառակ անոր` այժմ աշխարհի մէջ աւելի քան 250 միլիոն մանուկներ դպրոց երթալէ զրկուած են... * * * Աշխարհի բոլոր մանուկները դպրոց երթալու իրաւունքը ունին, այս իրաւունքը արձանագրուած է Մանուկներու իրաւունքներու միջազգային հռչակագիրին մէջ 1989 թուականէն ի վեր: Այս հռչակագիրը ստորագրած են 195 երկիրներ` մանուկները պաշտպանելու համար: Այս...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Ճիշդ է, որ վերամուտ է, սակայն աշունը պաշտօնապէս տակաւին չէ սկսած: Հակառակ ասոր` հիւսիսային կիսագունդին մէջ բազմաթիւ տեղեր մենք կը տեսնենք արդէն ծառեր, որոնք կը կորսնցնեն իրենց տերեւները... Այս երեւոյթին գլխաւոր պատճառն է չորութիւնը: * * * - Ինչպէ՞ս կը բանին ծառին տերեւները - Տերեւին վրայ գոյութիւն ունին միլիոնաւոր փոքրիկ ծակտիկներ: Անոնք կը բացուին եւ կը գոցուին....

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Կարգ մը անձեր չսպասեցին նոր տարուան իրենց քաջագործութիւնները արձանագրելու համար Կինեսի մրցանիշներու գիրքի նոր թիւին մէջ: Ահա՛ անոնցմէ քանի մը հատը: 1.- Փիզզայի «Քինկ Սայզ» հսկայական տուփ մը Ո՛չ, ձեր տեսած պատկերին մէջ շատ փոքրիկ անձեր չեն, որոնք կը շրջին տուփին շուրջ: Տուփն է, որ հսկայական է: Անոր կողմերը ունին 4 մեթր երկայնք: Այս տուփը հնարած է...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Արդէն օգոստոս ամիսը կը վերջանայ... Սակայն տակաւին քանի մը շաբաթ պէտք է սպասել վերամուտին, եւ երբեմն ժամանակը դժուար կ՛անցնի երկար արձակուրդի մը աւարտին: Հետեւաբար երբ սկսիս ձանձրանալ, ահա` քանի մը գաղափարներ, որ դիւրութեամբ կարելի է ընել տան մէջ, պաստառներէն հեռու: Իսկ եթէ չես սիրեր մինակդ զբաղիլ, կրնաս ընկերներդ հրաւիրել, եւ միասին զբաղելով` հաճելի ժամանակներ կրնաք անցընել: *...