Յօդուածներ

1988-ի փետրուարի արցախեան ազատագրական շարժումը համայն հայութեան համար դարձաւ համահայկական առաջնահերթ խնդիրը: Համախմբեց մեր ժողովուրդը եւ զինուորագրեց Արցախի անկախութեան դատին: Տուեալ պայքարը ազատագրական, ինքնապաշտպանութեան, 1988-ին սկիզբ ունեցաւ որպէս Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան հայ բնակչութեան շահերու պաշտպանութեան, ֆիզիքական ապահովութեան, երկրի սահմաններու անվտանգութեան պայքար: Սակայն տրուած ըլլալով, որ պատմութիւնը անքակտելի կապերով Ղարաբաղը կապած է մայր Հայաստանին, իր հարազատ միջավայրին, հայութիւնը այնտեղ ապրած է...

«Դէպի Արարատ` Սահակեանին համար» ուղեւորութենէն քանի մը օր առաջ, 13 տարեկան Ծովակ Քէօշկէրեան շաբաթ, 11 յուլիսի յետմիջօրէին այցելեց Պիքֆայայի վանք, ստանալու համար Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Արամ Ա. կաթողիկոսին օրհնութիւնը` նախքան իր ուղեւորութեան մեկնարկը: Ծովակին ընկերակցեցան հայրը` Ալեքսան Քէօշկէրեանը, ՀԿԲՄ-ի ատենապետ Արամ Մալեանը եւ Սահակեան- Լեւոն Մկրտիչեան քոլեճի տնօրէն Նազօ Ճէրէճեանը, որ Ծովակին պիտի ընկերակցի դէպի Արարատի գագաթը: Աւելի քան կէս...

«ԷՐՄԷՆԻՀԱՊԷՐ. ԱՄ» Սասունի, Պիթլիսի, Մուշի, Վանի եւ Պոլսոյ հայերու ընկերային օգնութեան, համերաշխութեան մշակութային միութեան ղեկավար Ազիզ Տաղճը կրկին ահազանգած է, որ Արեւմտեան Հայաստանի մէջ քիչ թէ շատ պահպանուած հայկական յուշարձանները կը քանդուին գանձ որոնողներու գործողութիւններուն իբրեւ հետեւանք: Թրքական լրատու գործակալութեան մը համաձայն, Տաղճը նշած է, որ գանձ որոնողներուն պատճառով հայկական եկեղեցիներն ու գերեզմանները վերածուած են խլուրդի բոյներու, յայտնելով, որ Էֆրիմ...

Գարակէօզեան նախակրթարան, Պոլիս «Ակօս» կը հաղորդէ, որ Թուրքիոյ ազգային կրթութեան նախարարի պաշտօնակատար Նապի Աւճըի նոր որոշումով Թուրքիոյ մէջ վերցուած է երկրի ոչ մահմետականներուն պատկանող դպրոցներուն մէջ երեխաներու արձանագրութեան համար «գաղտնի ծածկագիր»-ի սկզբունքի կիրարկումը: Այսուհետեւ ոչ մահմետական երեխաները պիտի կարենան ազգային փոքրամասնութիւններու դպրոցներ ընդունուիլ միայն տուեալ կրթական հաստատութեան տնօրէնին որոշումով: Այդ որոշումը որդեգրուած է, երբ Թուրքիոյ խորհրդարանի` Պոլիսէն ընտրուած հայազգի երեսփոխան...

«Պիրկիւն.Նեթ Հապեր» կայքէջը կը գրէ, որ իրենց աշխատակիցները Անատոլուի մէջ պրպտումներու ձեռնարկած են հարիւր տարի առաջ պատահած հայկական դէպքերու մասին: Վկայութիւններ հաւաքած են պատմութեան գիրքերէ, նաեւ` այդ օրերը ապրած անձերու ժառանգորդներէն: Անոնք մեզի կը փոխանցեն հետեւեալ շահեկան տեղեկութիւնները: «ՄԱՐՄԱՐԱ» Տեղահանութեան որոշմնագիրը Մերզիֆոնի մէջ 1915-ի յունիսին պաշտօնապէս յայտարարուած էր: Սակայն այդ թուականէն առաջ քաղաքին մէջ ձերբակալութիւնները սկսած էին: Առաջին հերթին 50...

«Թուրքագիտական փորթալ» Մուշ, Սուրբ Մարինէ եկեղեցի Մուշ, հայկական թաղ Վերջին օրերուն ներկայիս Թուրքիոյ Մուշի Քալէ (Բերդ) թաղին մէջ լայնածաւալ շինարարութիւն կը կատարուի: Ժամանակին այս հատուածին մէջ կը գտնուէր Մուշ քաղաքի հայկական թաղը` իր պատմական հայկական տուներով, որոնք, ցաւօք, վերջնականապէս կ'ոչնչացուին: Քաղաքային իշխանութիւնները հայկական տուներուն փոխարէն  բազմայարկ շէնքեր կը կառուցեն: Մուշ, Սուրբ Մարինէ եկեղեցի Մուշ, Սուրբ Մարինէ եկեղեցի Նշենք, որ Քալէ...

«ԹՈՒՐՔ» Թրքական «Թուտէյզ Զաման» թերթը կը յայտնէ, որ Թուրքիան առաջին անգամն ըլլալով Հայոց ցեղասպանութեան մասին գեղարուեստական ժապաւէն կը նկարահանէ: Աղբիւրը ցեղասպանութիւնը կ՛որակէ «հայերու աքսորը Անատոլուէն»: «Կորուսեալ թռչունները» վերնագիրով ժապաւէնը թողարկուած է յունիսի 30-ին: Համացանցին մէջ կարելի է տեսնել անոր ծանուցումը` յղումով: Ժապաւէնին նիւթը կը վերաբերի քրոջ ու եղբօր մը, որոնք 1915-էն ետք կը մնան նախնիներու հողին վրայ. սա սիրոյ ու...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Մշակոյթի Նախարարը ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի Ներկայացուցիչին Հետ Քննարկած Է Սուրիոյ Մէջ Հայկական Յուշարձաններուն Հարցը Յուլիս 10-ին Հայաստանի մշակոյթի նախարարութեան մէջ Հայաստանի մշակոյթի նախարար Յասմիկ Պօղոսեանը հանդիպում ունեցած է ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի գլխաւոր տնօրէնի  մշակոյթի հարցերու օգնական Ալֆրետօ Փերես տ՛Արմինիանի հետ: Կարեւոր նկատելով համագործակցութիւնը ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի հետ` Յասմիկ Պօղոսեան ընդգծած է. «ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ն կազմակերպութիւն է, որ այս արագ փոփոխուող աշխարհին մէջ կարեւորագոյն առաքելութիւն կ՛իրականացնէ`...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ - Օրհասական Կացութիւն Զահլէի Մէջ «Լիբանանեան ուժեր»-ու միլիսներ Զահլէի մէջ Զահլէի եւ Պէյրութի մէջ 2 ապրիլ 1981-ին ծայր առած ծանրակշիռ բախումները եւ բուռն ռմբակոծումները յաջորդող օրերուն շարունակուեցան ամենասաստիկ կերպով: Զահլէի անդամալոյծ ու մեկուսացած վիճակին հետեւանքով, սննդանիւթի եւ առօրեայ կարիքներու տագնապը իր գագաթնակէտին հասաւ: Պէյրութի մէջ, սահմանագիծին վրայ արձակազինութիւնը կը շարունակուէր առանց ընդհատումի: Թանգարանի գիծը կը մնար փակ ու...

Թրքական «21-րդ դար» հաստատութեան Միջին Արեւելքի հարցերով ամպիոնի հետազօտութեան համաձայն, վերջին երեք տարիներու ընթացքին ծայրայեղ իսլամական ահաբեկչական խմբաւորումներուն միանալու նպատակով  10 հազար անձ Թուրքիայէն անցած է Իրաք եւ Սուրիա: Այս անձերէն 7000-ը միացած է «Իսլամական պետութիւն» (ԻՊ) ահաբեկչական խմբաւորման, իսկ մնացեալը` «Քայիտա» եւ «Նուսրա» ահաբեկչական խմբաւորումներուն: ԻՊ-ին անդամակցելու համար Թուրքիայէն ամէնէն շատ կը մեկնին Պոլսոյ, Անգարայի, Գոնիայի, Ատանայի, Տիգրանակերտի, Այնթեպի...

«ՆԻՈՒԶ» Սիրիայի կառավարական բանակի կողմից Հալէպում ձերբակալուած ահաբեկիչները խոստովանել են, որ մարտական պատրաստութեան մարզումներ են անցել Թուրքիայի յատուկ ռազմական ճամբարներում, որտեղ նրանց մարզել են Միացեալ Նահանգներու, Թուրքիայի եւ Քաթարի ռազմական մասնագէտները: Ահմատ Մուսթաֆա Մասթարի անունով ահաբեկիչը Սիրիայի պետական հեռուստատեսութեան եթերում խոստովանել է, որ ինքը Համա նահանգից է: Հաւաքագրուելուց 4 ամիս անց իրեն ուղարկել են Իտլիպ նահանգի Սիլքին աւան, որից յետոյ`...

ԱՐԵՒԻԿ ԲԱԲԱՅԵԱՆ Ապրիլի 24-ին Հայոց ցեղասպանութեան զոհերի յիշատակին յարգանքի տուրք մատուցած եւ Աղրըում (Արարատ լերան շրջակայքը) տեղի ունեցած սադրանքի դէմ բողոքի ցոյց կազմակերպած 40 ուսանողի դէմ Պոլսի Թեկնիք համալսարանում կարգապահական հետաքննութիւն են սկսել: Ուսանողները համալսարանի տարածքում պարզել էին «Առերեսուէք Հրանդի, Սեւակի ու Ցեղասպանութեան հետ», «Խաղաղութեան դէմ ուղղուած իւրաքանչիւր փամփուշտի համար պատասխան ենք պահանջելու» գրութիւններով պաստառներ, տեղեկացնում է «Ակօս»-ը: Ժողովրդավարական-հայրենասիրական ուսանողական...

Միացեալ Նահանգներու Քոնկրեսի գրադարանին մէջ յայտնաբերուած են Հայոց ցեղասպանութենէն փրկուած հայերու մասին բացառիկ տեսանիւթեր, որոնք կը պատկերեն, թէ ինչպէ՛ս հայ փախստականներն ու որբ երեխաները նաւակներով կը հեռանան Թուրքիայէն: Տեսանիւթերը բացառիկ են, քանի որ նախապէս կը համարուէր, որ Ցեղասպանութեան տարիներուն փախուստի դիմած հայերը պատկերուած եղած են միայն լուսանկարներու մէջ: Այսպիսով, Քոնկրեսի գրադարանին մէջ յայտնաբերուած տեսանիւթերը հայերը Ցեղասպանութեան տարիներուն պատկերող առաջին յայտնի...

Գիրքը մի քանի ուղերձներ ունի` անցեալի ճակատագրական անմիաբանութիւնից եւ կարեւորն անկարեւորից չզատելու անճարակութիւնից դասեր քաղելուց մինչեւ համաքրիստոնէական համերաշխութիւն, մինչեւ քաղաքակրթութեան վարընթացը սիրով եւ հաւատով կասեցնելու, մշակոյթների եւ կրօնների երկխօսութեան, հանդուրժողականութեան եւ մանաւանդ հայ ազգային ինքնութեան ինքնաճանաչման ու վերահաստատման հրամայական: Արձակագիր եւ հրապարակախօս Ալվարդ Պետրոսեանը վէպի առաջին ընթերցողներից է եւ առաջինը, ով ողջունեց Վահան Յովհաննիսեանի նոր արեւելումը` որպէս վիպասան: Նա զուգահեռ...

Շատ պիտի փափաքէինք, որ այսօր ընկ. Վահանը ներկայ ըլլար մեր մէջ, վայելէինք իր հաճելի եւ խորքային խօսքը, տեսնէինք դէմքին ժպիտը, որ յաղթանակած մարդու ժպիտն էր, եւ որ մնաց դէմքին վրայ իբրեւ այդպիսին, մինչեւ իր կեանքի վերջին վայրկեանը: Անցնող տարուան վերջաւորութեան բովանդակ հայութիւնը կորսնցուց ներկայ ժամանակներու իր մեծագոյն դէմքերէն մէկը: Այո՛, դէմք էր Վահան Յովհաննիսեան բառին բովանդակ առումով: Հայ քաղաքական մտքի...

Մակար, ի Պերիտոն, միւռոնօրհնէքէն տասը օր առաջ Արմենակ շրջաբերական-նամակ գրած է` օգտուելով համացանցի հրաշքէն, ղրկած է ասդին անդին, բոլոր անոնց, որոնք իրեն պէս յառաջդիմած են եւ արդիականութեան բարիքներէն կ’օգտուին: Ինչ որ ստացայ, յօդուած էր: Ես ինծի իրաւունք տուի զայն նոյնութեամբ յղել կարգ մը թերթերու, որպէսզի անոնց համակարգիչ չունեցող ընթերցողներն ալ իմանան Արմենակի սրտի ցաւը: Արմենակ կը գրէ. «Միշտ կարելի է...

ԱՆԴՐԱՆԻԿ ՏԱԳԷՍԵԱՆ Zaven Messerlian, Armenian Participation in the Lebanese Legislative Elections, 1934-2009, Beirut, Haigazian University Press, 2014, 540 pages. Հատորին հեղինակը` դոկտ. Զաւէն Մսըրլեան հայ նորագոյն շրջանի պատմութեան լիբանանահայ հանրածանօթ պատմաբան է: Անոր ուսումնասիրութիւնները կը վերաբերին մանաւանդ Հայ դատի հոլովոյթին, Հայոց ցեղասպանութեան, Համաշխարհային Բ. պատերազմին հայութեան մասնակցութեան, Հայ դատին առնչուող միջազգային դաշնագիրներու, Հայ դատի առնչութեամբ Մ. Նահանգներու արտաքին քաղաքականութեան, ինչպէս...

ՄԱԹԻԿ  ԷՊԼԻՂԱԹԵԱՆ Այս օրերուն հանրութեան առօրեային մէջ կարելի՞  է հանդիպիլ բազմաթիւ էջերու վրայ միեւնոյն կնիքով դրոշմուած գիրքի մը: Պատասխանը խոշոր տառերով` «ՈՉ» է: Խօսքս ժողովրդային գրադարաններէ փոխ առնուած գիրքերու մասին է, ժողովրդային բառը կը գործածեմ, որովհետեւ ակումբներու կամ միութիւններու գրադարանները ժողովուրդին առջեւ բաց էին առանց տարիքի եւ, մանաւանդ, գաղափարի խտրութեան: Ընթերցասէր հայ մարդը թերեւս միակն էր, որ գիրք ճարելու համար...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Տողերուս հեղինակը  հինգշաբթի, 9 յուլիսի «Հնարամիտ եւ ապիկար ժխտողականներ» խորագիրով իր յօդուածին մէջ բաղդատական մը կատարած էր երկու ժխտողականներու` Սերպիոյ վարչապետ Ալեքսանտր Վուսիչի եւ Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի միջեւ: Առաջինը շաբաթ, 11 յուլիսին այցելեց Սրեպրենիցա` մասնակցելու համար Պոսնիոյ սերպերուն կողմէ նշեալ քաղաքին մէջ իսլամներուն դէմ գործուած ցեղասպանութեան 20-ամեակի ոգեկոչման արարողութեան, իսկ Էրտողան մերժեց ընդառաջել Հայաստանի նախագահի հրաւէրին...

Հարզազրոյցը վարեց`  ԼԻԼԻԹ ԴԱՄԻՐԵԱՆԸ Աշխարհասփիւռ հայութիւնը պոկուած մարգարտեայ ապարանջանի հմայքն ունի` այս ու այն կողմ ցրուած մարգարիտները փայլում են` առանձնայատուկ որակ ու հմայնք հաղորդելով շրջակայ միջավայրին: Այդ մարգարիտներից իւրաքանչիւրն անուրանալի արժէք ու հարստութիւն է իր շրջակայքի համար, նրանցից իւրաքանչիւրի գոյութիւնն առանձին-առանձին` էական է ու բովանդակային, մինչդեռ միասնական` մէկ շղթայով նրանց փայլն ու հանճարը ոչ թէ շրջակայքը, այլ ամբողջ աշխարհն է...