Մանկապատանեկան

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Շրջապտոյտ մը Հնդկաստանի, Ռուսիոյ, Չինաստանի եւ Պուրքինա Ֆասոյի դպրոցներուն մէջ` անոնց աշակերտներուն հետ: Հնդկաստան 13 տարեկան Տեւի կ՛ապրի Քալինկափաթնամի մէջ, Հնդկաստան: Ան ինքզինք բախտաւոր կը զգայ, որովհետեւ դպրոց կ՛երթայ: Հնդկաստանի մէջ բոլոր աղջիկները նոյնքան բախտաւոր  չեն, սակայն Տեւիի հայրը ուզած է, որ իր աղջիկները ուսում ստանան, որպէսզի կարենան լաւ ապագայ ունենալ: Տեւիի ընտանիքին մէջ բոլորը աղջիկ...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Մարի-Փոլ ուսուցչուհին արտասովոր կեանք մը ունի: Ամէն երկուշաբթի ան աւելի քան 2 ժամ կը քալէ հասնելու համար այն դպրոցը, ուր ինք կը դասաւանդէ Ռէունիան կղզիին վրայ անկարելի է ինքնաշարժով հասնիլ Մաքաթայի բնական բոլորաձեւ լեռնահովիտը, տեղափոխուելու համար միակ միջոցը քալելն է... կամ ուղղաթիռը: Ֆրանսական կղզիին վրայ գտնուող Մաֆաթայի բնական բոլորաձեւ լեռնահովիտը կղզիին ամէնէն գրաւիչ շրջաններէն մէկն է:...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Ուրբաթ, 15 սեպտեմբերին, կէսօրէ ետք ժամը 2:54-ին «Քասինի» տիեզերասարքը  աշխատելէ դադրեցաւ: Ան անջրպետին մէջ կը գտնուէր քսան տարիներէ ի վեր: Անոր ղրկած տեղեկութիւններուն եւ նկարներուն շնորհիւ` մենք շատ բաներ սորվեցանք Երեւակ մոլորակին մասին: «Քասինի» տիեզերասարքը դէպի անջրպետ արձակուեցաւ քսան տարի առաջ, 1997-ին: Ուրբաթ, 15 սեպտեմբերի կէսօրէ ետքը անոր ճամբորդութիւնը վերջ գտաւ Երեւակի մթնոլորտին մէջ: Տիեզերասարքը չէր...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Չորեքշաբթի, 6 սեպտեմբերին, շատ հզօր մրրիկ մը կազմուեցաւ Ատլանտեան ովկիանոսին եւ Քարայիպեան ծովուն միջեւ: Իրմա անուանուած այս մրրիկը սկիզբը պարզ փոթորիկ մըն էր, ապա ան հասաւ վտանգաւորութեան 5-րդ աստիճանին, Սաֆիր-Սիմսընի սանդղակին վրայ: Ասիկա մրրիկներու ամէնէն բարձր աստիճանն է: Իրմա 2005-էն ի վեր Ատլանտեան ովկիանոսին ամէնէն հզօր մրրիկներէն մէկն է: Իրմա անցաւ բազմաթիւ կղզիներէ` իր ճամբուն վրայ...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Ճիշդ է, որ արձակուրդները արդէն կը վերջանան, եւ մենք դարձեալ դպրոցի ճամբան պիտի բռնենք, սակայն մենք միշտ կրնանք երազել եւ կազմակերպել մեր ապագայ արձակուրդները: Այս ձեւով, օրինակի համար, եթէ կը ծրագրես նոր երկիր մը, քաղաք մը, շրջան մը այցելել եւ չես ուզեր պարզ զբօսաշրջիկի նման շրջիլ սովորական վայրերը, կրնաս դիմել կրիթըրի մը: Կրիթըրները տեղացիներ են, որոնք...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Պալի կղզիին մէջ, երբ մենք կ՛այցելենք Ուլուուաթու տաճարը, շատ ուշադրութիւն պէտք է ընենք մեր առարկաներուն` ակնոց, ջուրի շիշ, սանտուիչ, կօշիկ... Ուլուուաթուի տաճարի շրջանին մէջ ապրող կապիկները փոքրիկ «գողեր» են: Զբօսաշրջիկները ասիկա լաւ գիտեն, իսկ հիմա գիտնականները կրցած են հասկնալ, թէ գող կապիկներու խումբը ինչպէ՞ս կ՛ապրի կղզիին վրայ... Ուլուուաթա` փոքրիկ դրախտ մը Պալի կղզին մաս կը կազմէ...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Խաղաղական ովիանոսը մեզի երազել կու տայ իր գեղեցիկ կղզիներով եւ ծովափներով. սակայն գիտէի՞ր, որ անոր ջուրերուն մէջ գործած են ծովահէններ եւ սարսափելի ժողովուրդներ, որոնց հանդիպած են բազմաթիւ նաւարարներ` իրենց ճամբորդութիւններուն ընթացքին: Բազմաթիւ բաներ կան հետախուզելու այս ընդարձակ տարածքին մէջ: Բազմաթիւ հետախոյզներ փորձած են ծանօթանալ անոր գաղտնիքներուն: Առաջին կարգին, հոն ապրող բնիկները ուզած են աւելի լաւ ճանչնալ...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Ձիթապտուղի իւղը` ձէթը այն նիւթն է, որ մենք կը ստանանք, երբ ձիթապտուղները կը ճզմենք յատուկ մեքենայի մը մէջ: Այդ իւղը միշտ ներկայ է Միջերկրականի շուրջ երկիրներու բոլոր ուտելիքներուն մէջ: * * * Հին ժամանակներէն արդէն ձիթենին կը համարուէր խաղաղութեան եւ իմաստութեան խորհրդանիշը: Փարաւոններու օրով մարդիկ ձէթը կը գործածէին վէրքերը իւղելու  եւ հիւանդութիւնները բուժելու համար, ինչպէս նաեւ...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Ճիշդ է, որ մենք օգոստոս ամիսն ենք, եւ ամառ է Դանիոյ մէջ, սակայն աշխարհին չորս կողմերէն աւելի քան 150 կաղանդ պապաները արդէն հաւաքուած են հոն` ծրագրելու համար յառաջիկայ եղանակի տօները: Կաղանդ պապաներու 60-րդ  տարեկան այս համագումարին կը մասնակցին աւելի քան տասնեակ մը երկիրներէ կաղանդ պապաներ, որոնց մեծ մասը հագուած է աւանդական կարմիր բաժկոնը եւ դրած ճերմակ...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Հարաւքորէացի ճարտարապետներ կը մտածեն շինել երկնաքերներ հսկայ սեքոա ծառերու պարապ կոճղերուն մէջ: Արդեօք ասիկա լուծո՞ւմ մըն է այս շքեղ ծառերուն համար, որոնք մարդ արարածին  տարբեր գործունէութիւններուն սպառնալիքին տակ կը գտնուին, Հարաւքորէացի ճարտարապետներու խումբ մը ապագայի երկնաքերներու յատկացուած մրցանակ մը շահած է իր այս իւրայատուկ ծրագիրով. հսկայ սեքոա ծառի մը պարապ կոճղը օգտագործել` անոր մէջը շինելու համար...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Երկար ժամանակ մարդիկ կարծած են, որ ֆիսարում փոլիսեֆալումը, աւելի ծանօթ` «պլոպ» անունով, սունկ մըն է... կամ բոյս մը: Սակայն ան ո՛չ մէկն է, ո՛չ ալ միւսը, ո՛չ ալ նոյնիսկ անասուն մը: Անիկա զարմանալի կարողութիւններով բջիջ մըն է: Ի՞նչ է «պլոպը» Անիկա կենդանի մարմին մըն է, սակայն` ո՛չ անասուն մը, ո՛չ բոյս մը, ո՛չ ալ սունկ մը:...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ 2014-ին ճարտարապետ Սթեֆանօ Պոէրի` Միլանոյի մէջ, Իտալիա, կը շինէր 76 եւ 110 մեթր բարձրութեամբ անտառ-շէնքեր: Այդ շէնքերը ծածկուած էին 1 հեկտար տարածութեան համապատասխանող ծառերով, թուփերով եւ բոյսերով: 2 միլիառ եւրօ արժած այս ծրագիրը կը վերակենդանացնէ քաղաքին բնութիւնը` կանաչութեան հետ վերադարձնելով միջատները, թռչունները, թիթեռնիկները, զատկաճճիները եւ նոյնիսկ չղջիկները: Սակայն այս ծրագիրը յատկապէս հետաքրքրական է, որովհետեւ անիկա կը...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Քեզի ծանօթ են մանտալաները: Այս շատ գեղեցիկ եւ օրհնեալ արուեստի գործերը առիթն են իւրաքանչիւրին համար ստեղծագործ դառնալու եւ երեւակայութիւնը աշխատցնելու: Ի՞նչ Են Մանտալաները Մանտալաները շատ խրթին արուեստի գործեր են, սակայն իւրաքանչիւր անձ կրնայ տարբեր բան մը տեսնել անոնց մէջ: Մանտալա ստեղծելը շատ հանգստացնող աշխատանք մըն է. մանտալան ստեղծողը ընթանալով կեդրոնական կէտէ մը, ազատ կ՛արձակէ իր երեւակայութիւնը`...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Այս տաք օրերուն ահաւասիկ զովացուցիչ նիւթ մը: Գիտնականներ հանած են սառոյցի կտոր մը 6300 մեթր բարձունքի վրայ: Անոնք այս սառոյցի կտորը պիտի ուսումնասիրեն ծանօթանալու համար մեր մոլորակին անցեալին: Գիտնականները կ՛ուսումնասիրեն նաեւ սառոյցը: Ան մեզի շատ բաներ կը պատմէ անցեալին մասին: Անոր շնորհիւ մենք կրնանք 800 հազար տարի դէպի անցեալ երթալ: Բաւականաչափ փորելով մենք կրնանք հասնիլ սառոյցի...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Երկու տարիէ ի վեր Ֆրանսայի Սեն Նազերի նաւաշինարաններուն մէջ հազարաւոր անձեր կ՛աշխատէին «Մարաւիկլիա» (իտալերէն` հրաշալիք) զբօսանաւու շինութեան վրայ: Ծովերու այս հսկան շինուած ամէնէն մեծ նաւն է` իր 315 մեթր երկարութեամբ, 43 մեթր լայնքով, 65 մեթր բարձրութեամբ եւ 171.598 թոն ծանրութեամբ: Ան կրնայ ընդունիլ մինչեւ 5714 ճամբորդ, եւ անոր արագութիւնը կրնայ հասնիլ ժամական 22 քմ-ի: 300 Հազար...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ «Քասթելներու» այս սովորութիւնը յատուկ է Սպանիոյ Քաթալոնիոյ շրջանին, ուր 200 տարիներէ ի վեր մարդիկ կը շարունակեն կերտել այս մարդկային աշտարակները: Քաթալոնիոյ Թարրական քաղաքին մէջ Սան Խուան եւ Սանթա Թեքլայի սուրբերուն տօները կը նշուին իւրայատուկ կերպով: Մարդկային այս աշտարակները` «Քասթելները» կը կերտուին ամբողջ տարուան ընթացքին, տարբեր առիթներով: Անոնք յատկապէս կը կազմուին Սան Խուան սուրբին տօնին առիթով, 23-էն...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Կիրակի, 11 յունիսին վերջ պիտի գտնէ 2017-ի կրան շլեմի Ֆրանսայի փուլը` Միլան Կարոսի թենիսի մրցաշարքը: Ճիշդ է, որ շատ յաճախ դիւրին չէ հետեւիլ մարզական խաղի մը, երբ բոլոր օրէնքները չենք հասկնար: Հետեւաբար այս սիւնակներուն մէջ մենք աւելի մօտէն պիտի ծանօթանանք այս մարզախաղին` կարենալ հետեւելու եւ գնահատելու համար զայն: Պատմութիւն Թենիսի խաղը յառաջացած է ֆրանսական ժէօ տը...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Մանկապատանեկան այս էջերուն մէջ մենք արդէն ծանօթացած էինք աւստրալիացի պարմանուհի Ճէյտ Հէյմըսթըրի, որուն երազն էր դառնալ տարիքով ամէնէն փոքր անձը, որ պիտի հասնի մինչեւ հիւսիսային եւ հարաւային բեւեռները եւ կտրէ Կրինլանտը: Ան իր նպատակին առաջին հանգրուանը կտրեց 2016-ին, եւ հիմա ան ճամբայ կ՛ելլէ կտրելու Կրինլանտի 540 քմ տարածքը: Ան եռամարտի (թրիաթլոն) իր առաջին մրցումին մասնակցած է...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Ֆրետի կրիան հանդարտ եւ ուրախ օրեր կ՛ապրէր անտառին մէջ. սակայն օր մը մեծ հրդեհ մը կը փճացնէ այդ անտառը եւ ծանրօրէն կը վիրաւորէ Ֆրետին: Անոր պատեանը ամբողջովին կը փճանայ կրակին պատճառով: Եւ առանց զիրենք պաշտպանող այդ պատեանին` կրիաները չեն կրնար ապրիլ: Իւրաքանչիւր վայրկեանի անոնք վտանգի տակ կը գտնուին, չեն կրնար պատեանի մէջ պահուըտիլ, երբ ուրիշ անասուններ...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Քանի մը տարիէ ի վեր տարօրինակ նոր «մարզանք» մը կը տարածուի ֆինլանտացի պարմանուհիներուն մէջ. ան «հոպի-հորսինկն» է: Այս մարզանքը կը կայանայ տախտակէ ձիու մը վրայ նստած` իսկական ձիու մրցումներու նման ցատկել արգելապատնէշներու վրայէն եւ ձիուն ձեւեր կատարել տալ: Այս մարզաձեւը կրնայ ծիծաղելի ըլլալ, սակայն ան շատ լուրջ հարց մըն է մեծամասնութեամբ 10-18 տարեկան մօտաւորապէս 10 հազար...