Յօդուածներ

ԺԱՔ Յ. ՅԱԿՈԲԵԱՆ Ամբողջ սերունդի մը ներշնչման աղբիւրը հանդիսացած գաղափարի մեծ մարտիկն էր ան: Դաշնակցական ամբողջ սերունդ մը դաստիարակուեցաւ անոր ցանած յեղափոխականացման եւ քաղաքականացման գաղափարներով: ՀՅ Դաշնակցութիւնը գլխաւորաբար իր ստեղծած գաղափարական մեծ դպրոցին շնորհիւ էր, որ 1970-1980-ական թուականներուն վերանորոգեց իր գաղափարախօսութիւնը` վերադառնալով իր յեղափոխական ակունքներուն: Անոր գրած ամէն մէկ խօսքը, ուղղած ամէն մէկ պատգամը այսօ՛ր եւս խթաններ են նորահաս դաշնակցական...

ՄԱՐԻՆԷ ՄԱՐՏԻՐՈՍԵԱՆ Սրճարանում Աղաւնի Սահակեանն ու լուսանկարիչ Յակոբ Պօղոսեանն արդէն խօսում էին, երբ նրանց միացայ: Առաջին հայեացքից անակնկալի եկայ, երբ տեսայ Աղաւնուն: Յարդարուած վարսերով, վարդագոյն շրթներկով եւ մանուշակագոյն երանգով եղունգներով  մի կին է նստել մեր դիմաց: Մազափունջը երբեմն ծածկում է նրա աչքերը: Մտածում եմ. «Այս կինը մասնակցել է պատերազմին»: Յակոբը մեր հարցազրոյցներից շատերի ժամանակ լուսանկարներ է նուիրում մեր զրուցակիցներին, այն...

Գրեց` ԻԼԱՐԻԱ ՄԻԼԵՆԼԼԱ Հարաւային Իտալիոյ քաղաքներէն Պարիի մէջ կայ գիւղ մը, որ 1926-էն ի վեր իր գոյութիւնը կը շարունակէ: Այդ գիւղի առաջին բնակիչները անոնք էին, որոնք 1919-ին խոյս տալով Օսմանեան կայսրութենէն, որուն համար իրենք թշնամի նկատուած էին, եկան եւ հաստատուեցան Պարի քաղաքը, ուր գտան զիրենք հալածողներու դէմ պաշտպանութիւն եւ պատսպարան: Հայերու մասին է մեր խօսքը, ազգ մը, որ հազիւ 1991-ին...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Բացառութիւններու մասին չէ խօսքս: Թերեւս բոլորին նման` դուք ալ նկատած էք, թէ այս օրերուն մեզմէ շատերու դէմքերուն վրայ ժպիտ ըսուածը չորցած է: Չկայ: Այնպէս կ՛երեւի, թէ ամէն մարդ տխուր է: Որո՛ւ որ հանդիպիս, նոյն պատասխանը կը ստանաս. - Ինչո՞ւ ժպտիմ: Ինչպէ՞ս խնդամ: Ժպտելու բան մը կա՞յ որ...: Ի՞նչ բանի համար ուրախանամ: Արդ, ամէն բան բացայայտ է: Ընտանեկան մթնոլորտ,...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Լիբանանահայ ուսանողական միութիւնները եւ համալսարաններու հայկական ակումբները միացեալ նախաձեռնութեամբ որոշած էին Հայոց ցեղասպանութեան 53-ամեակին առիթով լիբանանահայ արուեստագէտներու` օրուան խորհուրդին յարմար արուեստի գործեր եւ Ցեղասպանութեան վաւերագրական լուսանկարներ ցուցադրել Պէյրութի ամերիկեան համալսարանի «Ուեսթ հոլ» սրահին մէջ: Սոյն ծրագիրին կը մասնակցէի Հայկազեան համալսարանի հայկական ակումբին կողմէ,  ստանձնելով կարգ մը արուեստագէտներու, որոնց շարքին` արուեստագէտ Փոլ Կիրակոսեանին դիմելու պարտականութիւնը, ինչպէս նաեւ մեծադիր (50...

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Սիրելի՛ տղաք եւ աղջիկներ, Երէկ երեկոյեան, Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակին առիթով, Պէյրութի ամերիկեան համալսարանի աւանդներու ակումբին կազմակերպած Ռոպըրթ Ֆիսքի դասախօսական երեկոյին ներկայ գտնուող իւրաքանչիւր հայորդի, անպայման որ հայատրոփ հպարտութեամբ ականատեսը եւ վկան դարձաւ լիբանանահայութեան ժամանակակից պատմութեան մէջ արձանագրուած ուսանողական աննախընթաց հաւաքի մը: Այո՛, սրահը յորդեցաւ հայ եւ տեղացի ուսանողներով, ակադեմական ու քաղաքական անձնաւորութիւններով եւ հոծ բազմութեամբ մը: Լիբանանահայ գաղութի...

Լիբանանահայ իրականութեան մէջ հայ դասական երգի ու երաժշտութեան ջահակիրներէն, հայկական բիւրեղ արժէքները հանրութեան սեփականութիւնը դարձնող եւ նոր սերունդին մէջ անոնց նկատմամբ սէր սերմանող սոփրանօ Շողիկ Թորոսեան կը հաւատայ, որ հակառակ ամէն տեսակ դժուարութիւններուն եւ նորօրեայ մարտահրաւէրներուն, պէտք է տէր կանգնիլ հայկական դասական երգին եւ ամէն ճիգ ի գործ դնել զայն տարածելու աշխարհով մէկ: Շաբաթ, 28 մարտին` երեկոյեան ժամը 8:00-ին Պէյրութի...

Հայկական Գաւառներու Ասեղնագործութեան Ցուցահանդէս Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցի ձեռնարկներու ծիրին մէջ, Հալէպի մէջ, հովանաւորութեամբ Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցի Սուրիոյ Կեդրոնական մարմինին, կազմակերպութեամբ Սուրիահայ օգնութեան խաչի Շրջանային վարչութեան, նախագահութեամբ Բերիոյ հայոց թեմի առաջնորդ Շահան արք. Սարգիսեանին, երեքշաբթի, 17 մարտ 2015-ի առաւօտեան ժամը 11:00-ին Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ ներքնասրահէն ներս բացումը կատարուեցաւ Արեւմտեան Հայաստանի եւ Կիլիկիոյ հայկական գաւառներու ասեղնագործութեան ցուցահանդէսին: Ցուցահանդէսին բացման հանդիսութեան...

Մարտ 22-ին Այնթապի մէջ կայացաւ Հայոց ցեղասպանութեան ոգեկոչման հաւաք մը, որուն Ամերիկայէն կը մասնակցէր Պոսթընի Armenian Weekly թերթի նախկին խմբագիր եւ այժմ Ռաթկըրզ համալսարանի Հայոց ցեղասպանութեան ծրագրի վարիչ Խաչիկ Մուրատեան: Հանդիսութիւնը կազմակերպուած էր Թուրքիոյ Կանաչներու ձախակողմեան կուսակցութեան կողմէ: Կը մասնակցէին կուսակցութեան բանբեր Սեւիլ Թուրան, գրող Աթթիլա Թույկան եւ թարգմանիչ Մուրատ Ուչաներ: Խաչիկ Մուրատեան իր ելոյթի ընթացքին խօսած է հետեւեալը. «Ձեզի...

Մարտ 13-ին, Սի.Էն. Էն. Թիւրք պատկերասփիւռի կայանէն ցուցադրուած է «1914-1915»  9 մասէ բաղկացած փաստագրական շարժանկարի առաջին մասը: Այս մասին կը գրէ «Հիւրրիյէթ» օրաթերթը: Շարժանկարը կը պատմէ Համաշխարհային Ա. պատերազմի, երիտթրքական կառավարութեան, ինչպէս նաեւ` Հայկական հարցի մասին: Շարժանկարի հեղինակ թուրք յայտնի լրագրող Թահա Աքեոլ հաւատարիմ մնալով Հայոց ցեղասպանութէան հարցին մէջ Թուրքիոյ ժխտողական քաղաքականութեան` նշած է, որ պատերազմի տարիներուն տեղի ունեցած է...

Թուրք մտաւորականներ դատապարտած են Կալիփոլիի նախաձեռնութիւնը եւ կոչ ըրած են ճանչնալու Հայոց ցեղասպանութիւնը, մարտ 14-15 Զմիւռնիոյ մէջ տեղի ունեցած «Խաղաղութեան եւ ժողովրդավարութեան Եգէականի համաժողով»-ին ընթացքին, որուն մասնակցած են Թուրքիոյ քաղաքացի շարք մը մտաւորականներ, գրողներ եւ ուսանողներ: Քրտամէտ Ժողովուրդներու ժողովրդավարական կուսակցութեան (HDP) կողմէ կազմակերպուած համաժողովին հռչակած յայտարարութեան մէջ կը շեշտուի, թէ առանց Հայոց ցեղասպանութեան հետ առերեսուելու` կարելի չէ Թուրքիոյ մէջ լուծել...

«Հրանդ Տինք հիմնարկ»-ին կողմէ հրատարակուած «Հայոց ցեղասպանութեան հարցով` խիղճ եւ պատասխանատուութիւն. փրկուածներու մասին նոր ուսումնասիրութիւններ» անունով գիրքին շնորհահանդէսը կայացաւ մարտ 14-ին, «Ճեզայիր»-ի սրահին մէջ: Դոկտոր Ալպեր Օքթեմինի կողմէ նախաձեռնուած եւ «Պատմութեան հետազօտութիւններու խրախուսման» հիմնարկի աջակցութեան արժանացած աշխատանքները հաւաքուած են մէկ գիրքի մէջ: Գիրքին մէջ տեղ գտած են նաեւ` Ճորճ Շիրինեանի, Պուրչին Կերչէքի, Արմէն Մարսուպեանի, Իշխան Չիֆտչեանի, Նամըք Քեմալի եւ Ատնան...

«Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակին ընդառաջ թէեւ Թուրքիա կը շարունակէ իր ժխտողական քաղաքականութիւնը, աստիճանաբար այդ մէկը պետութեան համար շատ աւելի բարդ կը դառնայ», նշած է տէրսիմահայ Միրան Փրկիչ: «Ակնյայտ է, որ այս իրավիճակը, յառաջիկային Հայոց ցեղասպանութեան հետ առերեսուելու տեսանկիւնէն, Թուրքիան աւելի վատ իրավիճակի մէջ պիտի դնէ, քանի որ իսլամացած հայերը արդէն իսկ սկսած են թրքական հասարակութեան մէջ ակնյայտօրէն բացայայտելու իրենք զիրենք», ըսած...

Եւրոպայի հակացեղապաշտ կազմակերպութիւնները, Մարդկային իրաւունքներու միութիւնը, «Տուրտէ» նախաձեռնութիւնն ու Հայ բարեգործական միութիւնը կոչ ըրած են ապրիլ 24-ին Պոլիս այցելելու, մասնակցելու համար Հայոց ցեղասպանութեան զոհերու յիշատակի արարողութեան. այս մասին կը տեղեկացնէ «Ակօս»-ը: Համացանցի վրայ սկսած «Remember 24 April 1915» ստորագրահաւաքի ծիրէն ներս 6 լեզուներով տարածուած յայտարարութեան մէջ կ՛ըսուի. «Մենք, որպէս այս յիշատակի օրուան ձեռնարկները կազմակերպող, ոգեկոչող եւ մասնակցող եւրոպացիներ, հայեր, թուրքեր...

Ն. ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Մարտ 23-ին կ՛ոգեկոչենք մահուան տարելիցը Ամենայն Հայոց բանաստեղծ Յովհաննէս Թումանեանի: 54 տարեկան էր հայ գրականութեան «Հանճարեղ լոռեցին» (Եղիշէ Չարենցի բնութագրութեամբ), երբ դեղնախտի խլիրդը ապաժամ խլեց-տարաւ մարմնեղէն կեանքը հայ ժողովուրդի բացառիկ այս ծնունդին: Լոռեցի էր Թադէոս Թումանեանի որդի Յովհաննէսը: Ծնած էր 19 փետրուար 1869-ին, Դսեղ գիւղը, հոգեւորական ընտանիքի յարկին տակ: Նախնական կրթութիւնը գիւղի դպրոցին մէջ ստանալէ ետք, յաճախած էր...

Մարտ 13-15 երկարող շաբաթավերջը ոչ միայն հայորդիին համար անկիւնադարձային էր, այլ նաեւ` արդարութեան, համերաշխութեան եւ պահանջատիրութեան համար պայքարող զանգուածին: Վերոյիշեալ բացատրողականն ու հաստատումը կը վերաբերի Նիւ Եորքի մէջ, Հայոց ցեղասպանութեան հարիւրամեակի առթիւ, այդ թուականներուն կազմակերպուած գիտաժողովին: Շատ բան կարելի է մրոտել այս գերհետաքրքրական գիտաժողովին մասին, որ իր զանազան նիստերով կը քննէր ու կը քննարկէր բազմաթիւ յետեղեռնեան մտորումներ ու մտահոգութիւններ: Այս...

Անցեալ շաբաթավերջին, մարտ 13-15, հոծ բազմութիւն մը ներկայ եղաւ «Պատասխանատուութիւն 2015» գիտաժողովին, որ Միացեալ Նահանգներու Արեւելեան շրջանէն ներս Հայոց ցեղասպանութեան հարիւրամեակի կարեւորագոյն ձեռնարկներէն մէկն էր: Բանախօսներուն շարքին էին համալսարաններու դասախօսներ, հիմնարկներու ներկայացուցիչներ եւ արուեստագէտներ: Այս գիտաժողովը կազմակերպուած էր Միացեալ Նահանգներու Արեւելեան շրջանի ՀՅԴ Կեդրոնական կոմիտէին կողմէ` գործակցութեամբ շրջանի Հայոց ցեղասպանութեան հարիւրամեակի յանձնախումբին: Կազմակերպող մարմինին անդամներն են` Հայկ Օշական, Խաչիկ Մուրատեան,...

ՀԱՄՕ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ «Պատերազմէն առաջ, (Համաշխարհային Ա.  պատերազմ, Հ. Պ.) Բրիտանիան շահագրգռուած էր հայկական երկրամասով եւ վճռական էր, թէ որեւէ գնով պէտք չէր, որ իյնար ան ռուսական ազդեցութեան տակ: Պատերազմի ընթացքին ան շահագրգռուեցաւ հայ ժողովուրդով, բայց` ոչ անոր երկրամասով, որուն համար ինք յօժար չէր որեւէ նիւթական կամ մարդկային զոհողութիւն յանձն առնել: «Ուրեմն, հակառակ մեծ չափով անկեղծ համակրանքի, բրիտանական քաղաքականութիւնը երբեք չեղաւ...

ՎԱՉԷ ԲՐՈՒՏԵԱՆ Չորեքշաբթի, մարտի 18-ի կէսօրին (Լոս Անճելըսի ժամով), երբ ստուգեցի «Սի. Էն. Էն.»-ի կայքը, երբեք չզարմացայ, որ Ֆրանքֆորթի դէպքին մասին ոչ իսկ տող մը կամ լուսանկար մը կար: Գերմանիոյ կապուած միակ լուրը «Իւպըր»-ի նկատմամբ ինչ-որ դատական որոշումի մը կը վերաբերէր... Այդ առաւօտ Գերմանիոյ Ֆրանքֆորթ քաղաքին մէջ բացումը պիտի կատարուէր Եւրոպայի Կեդրոնական դրամատան նոր կեդրոնատեղիին: Շէնք մը, որուն կառուցումը արժած...

Ուսուցիչը մեր վարժարաններէն ներս սոսկ գիտութիւն ջամբող վարժապետը չէ, այլ` աշակերտին նկարագիրը կերտող դաստիարակը, անոր մէջ գիտութեան ճրագը առկայծող մշակը, աշխարհին տակաւ բացուող աշակերտին մտքին ու հոգիին թռիչքը խթանող էակը: Սփիւռքի պայմաններուն մէջ ուսուցչութիւնը կոչում է նաեւ: Ուսուցիչը հայ երիտասարդը կերտող, անոր մատղաշ հոգիին մէջ հայրենիքին ու մայրենիին սէրը սերմանող, անոր հայեցի կրթութիւն ջամբող նուիրեալն է մանաւանդ: Այլ խօսքով` հայուն...