Մշակութային եւ Այլազան

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Արհեստագիտութիւնը կենսական դարձած է 21-րդ դարու մարդկութեան զանազան խաւերուն համար: Պէտք չէ խրտչիլ, կամ սկիզբէն իսկ մերժողական կեցուածք ճշդել նորարարութիւններու հանդէպ: Պէտք է յաղթահարել ներքին բարդոյթը նոր սարքերու եւ գործիքներու նկատմամբ եւ ատոնք օգտագործել անհրաժեշտ պարագային, մանաւանդ` դրական, շինիչ նպատակներով: Խնդիրը կը ծագի այն ատեն, երբ ժխտական եւ քանդիչ միտումները գերակայ կը դառնան: «Թելեկրամ Ափփ» Կը Կոտրէ...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Բաժանումը, խզումը ծանր է, մանաւանդ` «Ֆէյսպուք»-ի վրայ: Չկայ զգացում մը, այնքան նման` ստամոքսի պրկումին, որ դուք կ՛ունենաք, երբ պատահաբար կը տեսնէք նամակագրութիւն մը  ձեր եւ նախկին սիրելիին միջեւ, աւելի երջանիկ ժամանակներու մէջ: Նոյնիսկ աւելի դաժան է, երբ կը նկատէք, որ անոր մականունը փոխուած է այդ ատենէն ի վեր: Ամէն պարագայի: Աշխարհի ամենամեծ ընկերային ցանցը յայտարարած է, որ...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Շէյխ Պեշիր Ժըմայէլ 14 սեպտեմբեր 1982-ի յետմիջօրէին, Էշրեֆիէի փաղանգաւորներու կեդրոնին առջեւ Իսրայէլեան բանակին Պէյրութի դուռերուն հասնելէն ետք, 1982-ի սեպտեմբերի սկիզբը, պաղեստինեան եւ սուրիական վերջին զօրաբաժինները հեռացան Պէյրութէն, անցքերը վերաբացուեցան եւ բանակին ու ներքին ապահովութեան ուժերու արեւմտեան շրջաններ մուտքով ապահովութեան ծրագիրի գործադրութիւնը սկսաւ: Իսրայէլ «Գալիլիոյ համար խաղաղութիւն» գործողութիւնը աւարտած կը նկատէր եւ սկսած էր ճնշում բանեցնել ընտրեալ նախագահ շէյխ...

  Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Փարիզը հարուածած ահաբեկչութենէն ետք, թէեւ երեւութապէս կեանքը վերադարձած է իր բնականոն հունին, սակայն մարդոց հոգիներն ու ամբողջ ներաշխարհը ցնցուած են: Խորքին մէջ մարդոց առօրեան այլեւս դժուար թէ կը վերադառնայ իր նախկին վիճակին: Կարկինը աւելի լայն բանալով` տեղին կ՛ըլլայ նշել, որ Հայաստան պատմութեան ընթացքին  աւելի ահաբեկչական եւ բարբարոսական յարձակումներու, քանդումներու ենթարկուած է, մանաւանդ զօրակցող, աջակցող չէ ունեցած,...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Քէնթրպըրիի արքեպիսկոպոս Ճասթին Ուելպի վերջերս տուած հարցազրոյցի մը ընթացքին ըսաւ, որ  Փարիզի սպանութիւններուն իր արձագանգը նախ եղած է ցնցումը, սարսափը, ապա` խոր տխրութիւնը: Արքեպիսկոպոսը ըսաւ. - Շաբաթ առաւօտեան  ես դուրսը կը քալէի, կ՛աղօթէի եւ կ՛ըսէի.« Աստուա՛ծ, ինչո՞ւ, ինչո՞ւ ասիկա կը կատարուի: Ո՞ւր ես Դուն այս բոլորին մէջ»: Ապա կը խօսէի Աստուծոյ հետ: Այո՛, ես կը կասկածիմ: Արքեպիսկոպոսը...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Քէնթրպըրիի արքեպիսկոպոս Ճասթին Ուելպի, որ աւելի քան 70 միլիոն հետեւորդ ունեցող Անկլիքան եկեղեցին կը գլխաւորէ,  տարբեր առիթներով հաղորդակցութիւններ եւ հանդիպումներ ունեցած է հայ հոգեւոր առաջնորդներու հետ: 18 մարտ 2013-ին  Մուշեղ արք. Մարտիրոսեան` իբրեւ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Արամ Ա. կաթողիկոսի պատուիրակ, տեսակցած է  արքեպիսկոպոս Ճասթին Ուելպիի հետ, անոր փոխանցելով Արամ Ա. կաթողիկոսին շնորհաւորութիւնները`  Քէնթրպըրիի նոր արքեպիսկոպոս ընտրուելուն առիթով:...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Պաղեստինեան ուժերու Պէյրութէն հեռացումով եւ բազմազգեան ուժերու ժամանումով, 1982 օգոստոսի վերջաւորութեան սկսաւ գործադրութիւնը Պէյրութի ապահովութեան ծրագիրին: Ծրագիրը կ՛առաջադրէր, բազմազգեան ուժի տարածման կողքին, լիբանանեան բանակէն միաւորներու մայրաքաղաքէն ներս տարածումը: Ամերիկեան արագ միջամտութեան ուժին պատկանող 800 զինուորներ չորեքշաբթի, 25 օգոստոսի առաւօտուն ցամաքահանման յատուկ նաւերով Պէյրութի նաւահանգիստը ժամանեցին եւ սկսան ստանձնել այն դիրքերը, զորս գրաւած էին չորս օր առաջ ցամաք ելած...

Պատրաստեց` ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Լրագրող լուսանկարիչ Ճայլզ Տիւլի, ՄԱԿ-ի Գաղթականներու գործակալութեան հետ իր աշխատանքին ծիրին մէջ, տեղակայուած է Յունաստանի Լեսպոս կղզիին մէջ` վաւերագրելու համար կղզի ժամանումը հազարաւոր յուսահատ մարդոց` Սուրիայէն, Աֆղանիստանէն եւ աւելի հեռուէն: Մարդիկ խուճապահար խոյս կու տան հակամարտութեան թատերավայր հանդիսացած իրենց հայրենիքներէն եւ կը փորձեն ապաստանիլ  եւրոպական  ապահով երկիրներ, մինչ  Փարիզը  հարուածած վերջին ահաբեկչութիւնը ահ ու սարսափի կը մատնէ...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ - Շէյխ Պեշիր Ժըմայէլ` Լիբանանի Նախագահ Իսրայէլեան բանակին եւ պաղեստինեան ու յառաջդիմական ուժերուն միջեւ 12 օգոստոս 1982-ին հաստատուած զինադուլը յաջորդող օրերուն ընդհանուր առմամբ յարգուեցաւ: Վերահաստատուած զգուշաւոր խաղաղութիւնը առիթ մը տուաւ որ Լիբանանի կիսաւեր ու արիւնաքամ մայրաքաղաքը փորձէ շունչ քաշել, այնքան` որքան որ կ՛արտօնէր զինուորական եւ պարենաւորման սեղմ պաշարման վիճակը: Աղէտահար Պէյրութ նաեւ փորձեց գնահատումը կատարել նախորդող օրերուն մարդկային...

Պատրաստեց` ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Յառաջդիմական սիխերու կայքը` Լանկար Հալլ, 24 ապրիլ 2009-ին հրապարակած է մարդկային իրաւանց պաշտպան, սիխ գործիչ (այդ տարիներուն համալսարանի ուսանող) Ամոլ Սինղի յանդուգն յօդուածը` «Անանուն ցեղասպանութիւններ. հայեր եւ սիխեր» խորագիրով: Ամոլ Սինղ նախ ճշգրտօրէն կը ներկայացնէ Հայոց ցեղասպանութեան մանրամասնութիւնները` մտաւորականներու ձերբակալութիւններէն մինչեւ աքսոր, սպանութիւն, ազգի մը իր բնօրրանէն զանգուածային տեղահանութիւն, կոտորած, ցեղասպանութիւն: «Յաջորդ քանի մը ամիսներուն ընթացքին տեղի...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Սիխերու կրօնը Հնդկաստանի չորրորդ ամէնէն մեծ  կրօնն է եւ գոյութիւն ունի 550 տարիէ ի վեր: Սիխերու մեծամասնութիւնը թէեւ կը գտնուի Փունճապի մէջ, սակայն Հնդկաստանի բազմաթիւ այլ վայրերու մէջ եւս սիխեր կան: Անոնց կրօնը նաեւ հինգերորդ ամէնէն մեծ կրօնն է աշխարհի մէջ, 25 միլիոն հետեւորդներով (ըստ 2010-ի տուեալներու): Սիխ բառը կը նշանակէ` առաքեալ, կամ` սորվող: Կուրու Նանակ 15-րդ...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Մանրապատումը` ճոքը, մարդոց առօրեայի բանաւոր մշակոյթին մաս կազմող տարր դարձած է: Կեանքի բոլոր մարզերուն եւ ժողովուրդներուն վերաբերող մանրապատումներ կան: Երկիրներու, քաղաքներու, գիւղերու բնակիչներուն (սկովտիացի, ապարանցի, հոմսեցի) մասին մանրապատումները ճիշդ է, որ զուարճալի են օտարին համար, սակայն, ըստ երեւոյթին, վիրաւորուողներ ալ կան... Ստորեւ թարգմանաբար կը ներկայացնենք Պի. Պի. Սի-ի Տելհիի թղթակից Սութիկ Պիսուասի յօդուածը:    Սիխ ամուսին մը բժիշկին...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ - Ներխուժումը Միջոց Տնտեսական Ներթափանցումի   Իսրայէլեան զինուորական պաշարման ենթակայ արեւմտեան Պէյրութի եւ շրջակայ արուարձաններուն մէջ ու անոնց շուրջ պատերազմական գործողութիւնները կը շարունակուէին, մինչ տագնապի լուծման հաւաստիքներուն զուգահեռ, բախումներու եւ ռմբակոծումներու ջերմաստիճանը նոր բարձրացում կ՛արձանագրէր, իսկ իսրայէլեան ուժերը կը շարունակէին տարածուիլ դէպի նոր շրջաններ: Չորեքշաբթի, 11 օգոստոս 1982-ի արեւածագէն առաջ, հարաւային արուարձաններուն մէջ ընդհատ ռմբակոծումներուն կէսօրէ առաջ յաջորդեցին...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԵՐԵԱՆ Ինչպէ՞ս Կի Ֆաուքս դարձաւ ժամանակակից բողոքի դէմքը Ամէն տարի 5 նոյեմբերին բրիտանացիք ամբողջ երկրի տարածքին հրավառութիւններ կը կազմակերպեն նշելու համար մահապատիժի գործադրումը 17-րդ դարու կաթոլիկ ահաբեկիչ Կի Ֆաուքսի: Վերջերս գործիչները իւրացուցին այդ օրը` իբրեւ զանգուածային բողոքի օրերէն մէկը: ԱՆԱՆՈՒՆ-ը (առցանց խումբ` ցանցահէններու, որոնց գործունէութեան նպատակն է ընկերային կամ քաղաքական դատ հետապնդել) կը քաջալերէ մարդիկը` քայլարշաւ կատարելու իրենց...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԵՐԵԱՆ Ուղեղը վիրահատելու համար բժիշկները կարիքը ունին տեսնելու նուրբ մանրամասնութիւններ` փոքր ծաւալով: Փոքր քամերա մը կրնայ ուղեղին մէջէն առնել 3 տարածութեամբ (3 տի.) նկարներ, որոնք վիրաբուժներուն թոյլ կու տան տեսնել բարդութիւնները, ինչ որ կը մղէ աւելի արագ, ապահով քայլերու դիմելու: Այսպիսի քամերայով ներադիտակ մը կը պատրաստուի ՆԱԶԱ-ի Փասատինայի «Ճէթ Փրոփալժըն» աշխատանոցին մէջ: ՄԱՐՎԵԼ(Marvel=Multi Angle Rear Viewing Endoscopic tool)...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Պէյրութի դուռերուն գտնուող իսրայէլեան բանակին եւ պաղեստինեան ու յառաջդիմական ուժերուն միջեւ կռիւները 1982 օգոստոսի առաջին օրերուն կեդրոնացած էին օդակայան-Պուրճ Պարաժնէ-Քոքոտի եռանկիւնին վրայ, ուր հրետանիի բախումներն ու հրթիռարձակումները կը շարունակուէին անընդհատ: Իսրայէլեան ուժեր, օդակայանէն դէպի Քոքոտի շրջան յառաջխաղացք արձանագրելէ եւ նոր գրաւուած շրջաններուն մէջ իրենց դիրքերը ամրապնդելէ ետք, չորեքշաբթի, օգոստոս 4-ի կանուխ առաւօտուն, ժամը 2:00-էն սկսեալ յարձակման անցան երեք...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՔՄԵՐԵԱՆ Լիբանանի եւ Միացեալ Նահանգներու մէջ 6 նոյեմբերին կը սկսի ցուցադրուիլ Ճէյմս Պոնտի նոր շարժանկարը` «Սփեքթըր» (առաջին ցուցադրութիւնը տեղի ունեցաւ  Բրիտանիոյ մէջ, 26 սեպտեմբերին): Համացանցի տարբեր կայքեր ամիսներէ ի վեր հարուստ են «Սփեքթըր»-ի մասին  նիւթերով: Յատկանշական նորութիւնը այն է, որ իտալացի դերասանուհի Մոնիքա Պելուչի 51 տարեկանին դարձած է Պոնտի շարժանկարներու ամէնէն տարեց հերոսուհին: Արդարեւ, սքանչելի է, երբ նկատի...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Արեւմտեան Պէյրութը եւ հարաւային արուարձանները պաշարման տակ առած իսրայէլեան ուժերուն եւ պաղեստինեան ու յառաջդիմական ուժերուն միջեւ բախումները, շուրջ երկօրեայ մասնակի զինադուլէ մը ետք, վերսկսան ուրբաթ, 30 յուլիս 1982-ի երեկոյեան ժամը 5:00-էն ետք, երբ Հայ Սըլլոմ, Լէյլաքի եւ Լիբանանեան համալսարանի գիտական բաժանմունքի շրջանները թիրախ դարձան իսրայէլեան թնդանօթներու սաստիկ ռմբակոծումներուն: Կարճ ատեն մը ետք, իսրայէլեան մարտանաւեր եւ օդանաւեր միացան ռմբակոծումներուն,...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՔՄԵՐԵԱՆ 1967 թուականի արաբ-իսրայէլեան պատերազմին արդիւնքով, երկու երեւելի կիներ` Իսրայէլի հռչակաւոր զօրավարին կողակիցը եւ այն կինը, որ ապա  պիտի ըլլար Եասեր Արաֆաթի  զոքանչը,  կերտեցին անհաւատալի թուացող  բարեկամութիւն մը: Անոնց  ուշագրաւ յարաբերութեան պատմութիւնը հրատարակուած է նոր գիրքի մը մէջ` «Անհաւանական բարեկամութիւն մը»: Պի.Պի.Սի.-ի յօդուածագիր  Քեւին Քոնոլլի այցելած է անոնց: Ստորեւ թարգմանաբար կը ներկայացնենք Քոնոլլիի յօդուածը` որոշ կրճատումներով: Պաղեստինեան-իսրայէլեան ներկայ...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԵՐԵԱՆ 13 մայիս 2002. Արաֆաթ Բեթղեհեմի Ս. Ծննդեան եկեղեցւոյ մուտքին, Արիս սրբազանի եւ հայր Ռազմիկի հետ Եասեր Արաֆաթ երկու անգամ Հայաստան այցելած է 1970-ականներուն եւ 1980-ականներուն: Արաֆաթ քանի մը ժամ Երեւանի մէջ անցուցած է Պէյրութէն Մոսկուա ճամբուն վրայ: Երկրորդ այցելութեան ընթացքին Արաֆաթ իր հայ հիւրընկալողներուն հետ տեսակցութեան ընթացքին յատկանշական խոստովանութիւն մը ըրած է: Հայաստանի ընտրանին այդ օր Արաֆաթը...