50 Տարի Առաջ

Ասմունքող Յ. Կիւլոյեան Վենետիկի Մէջ Յունիս 13-ին ասմունքող Յ. Կիւլոյեան կը ժամանէ Վենետիկ: Ասմունքի որոշուած ժամը կը հնչէ: Ամէն ոք լարուած ուշադրութեամբ կը սպասէ: «Վէրք Հայաստանի» հատորին մէջէն, Խաչատուր Աբովեանն է, որ կը բարբառի: Արշակ Չօպանեան, իր «Դէմքեր» հատորին մէջ, կը պատմէ. «Նոյնինքն Աբովեան, ինչպէս կը գրէ իր նամակներէն մէկուն մէջ, Մխիթարի կենսագրութիւնը կարդալով է, որ հրայրքն ունեցած է մարդ մը, գործիչ մը ըլլալու. մինչեւ անգամ փափաքած է Վենետիկ երթալ եւ միաբանութեան մէջ մտնել. որոշած էր Տաճկաստանէն Երեւան եկած քահանայի մը հետ Պոլիս մեկնիլ եւ անկից Վենետիկ. չնչին դիպուած մը զինքը արգիլեց, դերձակը հագուստները ժամանակին չհասցուց» («Դէմքեր», տպ. Փարիզ, 1924,...

«Ճեմարանականներու Օր»-ը Համազգայինի Նշան Փալանճեան ճեմարանի Շրջանային միութեան վարչութեան կազմակերպած «Ճեմարանականներու օր»-ը տեղի ունեցաւ կիրակի, յունիս 23-ին, Ճեմարանի մէջ: Օրուան յայտագրին առաջին մասը,- անդամական Ընդհանուր ժողովով,- տեղի ունեցաւ կէսօրէ առաջ ժամը 10:30-ին, «Վասպուրական» սրահին մէջ: Ներկայ էին շուրջ 90 հին ու նոր երկսեռ շրջանաւարտներ: Ժողովին նախագահ ընտրուեցաւ տոքթ. Եղիկ Գոնիալեան, քարտուղարուհի` ընկերուհի Ծիա Կէօվճէլեան: Ժողովը իր աշխատանքներուն սկսելէ առաջ լսեց նորաւարտներու հաւաքական դիմումնագիրը: 16 երկսեռ շրջանաւարտներ միաձայնութեամբ ընդունուեցան միութեան շարքերուն մէջ եւ հրաւիրուեցան մասնակցելու ժողովին: Ջերմ ծափերու արժանացան անոնք, երբ մուտք գործեցին ժողովասրահ: Կարդացուեցան նախորդ Ընդհանուր ժողովի եւ շրջանաւարտ վարչութեան միամեայ բարոյական եւ նիւթական գործունէութեանց տեղեկագիրները: Բարձր գնահատանքի արժանացաւ վարչութեան...

Կ՛անիծեմ Այն Աստուածը, Որ Մեր Ճակատագիրը Գրեց (Շապին Գարահիսարի Հերոսամարտին Տարելիցին Առիթով) Քանի մը օր առաջ ազգականներէս մէկը հեռաձայնեց ու, ի միջի այլոց, ձեւով մը տեղեկացուց, թէ այս տարի արձակուրդի համար Թուրքիա կ՛երթայ: - Մինչեւ Գարահիսար պիտ՛ երթամ,- ըսաւ: - Խե՞նթ ես... - Ինչո՞ւ խենթ, ի՞նչ կ՛ըլլայ... միտքս դրեր եմ, պիտ՛ երթամ: - Եթէ միտքդ դրեր ես, գնա՛: Բայց ի՞նչ ընելու, ի՞նչ կայ հոն... Կը զղջաս: Պարապ տեղը պիտի յուզուիս, հոգիդ տակնուվրայ ընես: Ամէն տեղ, եթէ նոյնիսկ այդ տեղը սիրելի ծննդավայր է, սիրելիներով, բարեկամներով, դուռ դրացիով շէն է, հաճելի: Հաւանաբար հօրենական տանդ հիմերն իսկ սրբուած են, ու պապերուդ գերեզմանին քարերը...

Յուշարձանէ Յուշարձան 1967 նոյեմբերէն մինչեւ 1968 մայիս, ընդամէնը վեց ամսուան ընթացքին, Հայաստանի հողին վրայ բարձրացուեցան երկու կոթողներ, առաջինը` Մեծ եղեռնի զոհերուն  յիշատակը յաւերժացնելու համար, իսկ երկրորդը` Սարդարապատի հերոսներուն ի պատիւ: Այդ կոթողներուն բացման արարողութեանց ներկայ եղան հարիւր հազարաւոր մարդիկ, ու ներկայ եղան ազգային արժանապատուութեան կիսադարեան վէրքը մասամբ թեթեւցնելու աճապարանքով, յուզումով, հպարտութեամբ: Յուշարձաններու բացման արարողութեանց ներկայ եղան նոյնպէս պետական ու կուսակցական բարձրաստիճան դէմքեր եւ ուրիշներու կարգին, ուրիշներէն առա՛ջ, երկու առիթներով ալ ճառ արտասանեց Հայաստանի թիւ մէկ քաղաքացին` Անտոն Քոչինեանը: Եղեռնի զոհերուն նուիրուած յուշարձանին առջեւ Քոչինեան, ի միջի այլոց, ըսաւ. «Եւ եթէ մեր ժողովուրդի արեւելեան հատուածի վրայ չտարածուեց Եղեռնի արհաւիրքը, ապա դրանով...

Անթիլիասի Դպրեվանքի Ամավերջի Հանդէսը Նախագահութեամբ Խորէն Ա. կաթողիկոսին, Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան Անթիլիասի դպրեվանքի 38-րդ տարեշրջանի ամավերջի հանդէսը տեղի ունեցաւ երեքշաբթի, 18 յունիսի երեկոյեան ժամը 6:30-ին, Դպրեվանքի բակին մէջ: Հանդէսը սկսաւ դպրեվանքի «Սիրտ ի Սիրտ» քայլերգի եւ Թարգմանչաց «Որք Զարդարեցին» շարականի խմբերգումով: Տիգրան սարկաւագ կարդաց հատուած մը Աստուածաշունչէն, Պօղոս Առաքեալի Տիմոթէոսի ուղղած երկրորդ նամակէն` «Ողջամիտ վարդապետը»: Ապրումով արտասանեցին` Ներսէս Պահարեան «Աստուծոյ»-ն (Վահան Թէքէեանի) եւ Գրիգոր Ճանէցեան «Խաչբուռ»-ը (Դանիէլ Վարուժանի): Ղեկավարութեամբ Զարեհ աբեղայ Ազնաւորեանի, դպրեվանքի երգչախումբը յաջողութեամբ խմբերգեց «Ժառանգ»-ը (երաժշտ. Զարեհ աբեղայ Ազնաւորեանի), «Նմանեալ»-ը (դաշն. Զարեհ աբեղայ Ազնաւորեանի) եւ «Հերոսական»-ը (երաժշտ. Գրիգոր Եղիազարեանի): Դպրեվանքի տեսուչ Տաթեւ վրդ. Սարգիսեան կարդաց դպրեվանքի 1967-1968...

Մայիս 28-ի Խորհուրդը (Մ. Իշխանի Ճառը` Հայաստանի Անկախութեան Յիսնամեակին Առթիւ) Սրբազան հայրե՛ր, բարեկամնե՛ր, ընկերնե՛ր: Հաւաքուած ենք անգամ մը եւս տօնելու հայոց պատմութեան մեծագոյն թուականներէն մէկը: Կ՛ըսեմ` մեծագոյնը, որովհետեւ չունինք հայոց պատմութեան մէջ թուական մը, որ այնքան ծանր եւ այնքան մահաշուք օրերէն ետք, այնքան շքեղ փայլով մը փայլեցաւ հայոց երկնակամարին վրայ: Մենք ունեցանք Վարդանանք եւ այլ դիւցազնամարտներ` յաճախ բարոյական, մշակութային արժէքով: Սակայն մայիս 28-ը հայ ժողովուրդի յարութիւնը կը խորհրդանշէ, հայ ժողովուրդի բազուկի յաղթանակին տօնն է` ե՛ւ նիւթական, ե՛ւ բարոյական: Երբ 50-ամեակ կը տօնենք, գիտակից ենք, որ իսկապէս բախտաւոր սերունդ ենք: Այսօր, հոս նոր սերունդ մը կայ, որ իբրեւ պատմութիւն կ՛առնէ այդ...

Ազգային Ծերանոցը` Պաղտատի Մէջ  Ազգային Բարերարուհի Ռեճինէ Իսկենտերեանի Նուիրատուութիւնները Վերջին տարիներուն, սփիւռքի տարածքին վրայ, Հայութիւնը ամէնուրեք նոր թափով մը շինարարական աշխատանքի մը լծուած է` կառուցելով ծերանոց, եկեղեցի, դպրոց եւ այլն: Զգալի է թիւը բարերարներու, որոնք դպրոցի մը կամ այլ ազգային շէնքի մը ընդհանուր ծախսերը կը հոգան: Ուրախութեամբ եւ հրճուանքով կ՛արձանագրենք, որ իրաքահայութիւնը եւս ունեցաւ իր նոր բարերարը: Բարերար Ռեճինէ Կարապետ Իսկենտերեան, բնիկ պաղտատցի, ի յիշատակ իր աղջկան` հանգուցեալ Մելինէ Դանիէլ Գէորգ Իսկենտերեանի, Պաղտատի արեւելեան թաղամասին մէջ, նորաշէնի հայկական թաղին կից, 9000 քառ. մեթր տարածքի վրայ հայկական ծերանոցի մը շինութեան ձեռնարկեց, որուն ծախսերը` հողի, շէնքի եւ կահ-կարասիի, աւելի քան 100 հազար...

ՀՅԴ Պատանեկան Միութիւններ  Հայաստանի Հանրապետութեան Յիսնամեակի Տօնակատարութիւն 150 Պատանիներ Կատարեցին Պատանեկան Երդում ՀՅԴ Լիբանանի պատանեկան միութիւններու կեդրոնական վարիչ մարմինին կողմէ կազմակերպուած Հայաստանի Հանրապետութեան յիսնամեակի շքեղ տօնակատարութիւնը տեղի ունեցաւ կիրակի, 16 յունիս, ամբողջ օրը, Այնճարի դալարագեղ պարտէզներուն մէջ, նախագահութեամբ Կարօ Սասունիի: Կը մասնակցէին Լիբանանի 10 պատանեկան միութիւններէն աւելի քան 450 պատանի ընկերներ` իրենց վարիչներով: Հանդիսութիւնները սկսան մարզական խաղերով: Տեղի ունեցաւ վազքի, փինկ-փոնկի, ոստումի, նշանառութեան եւ պասքեթպոլի մրցումները, եւ ախոյեան պատ. միութիւններ ստացան բաժակներ: Խաղերու մրցանակաւոր ընկերներ ստացան զինանշաններ: Տօնակատարութեան բաժինը սկսաւ ժամը 3:00-ին: Բացի պատանիներէն` ներկայ էին հոծ թիւով ընկերներ եւ հայրենակիցներ: Բացումը կատարեց Պատանեկան միութիւններու ընդհանուր վարիչ Արմէն Տօնոյեանը: Պատմական...

Ուշադրութեան Արժանի Այսօր` յունիս 20-ին, «Սոֆիա Յակոբեան» քոլեճը կու տայ իր առաջին հունձքը: Չորս տարի առաջ հիմնուեցաւ ճիշդ տեղին, եռուն միջավայրի մը մէջ, Պուրճ Համուտի սրտին: Շրջանի հայութեան հոծ զանգուածը երախտապարտ պիտի մնայ անոր հիմնադրին, նոյնիսկ` ողբացեալ Սոֆիա Յակոբեանին, որ այնքան շռայլ ու կենսատու մեծագործութեամբ մը օժտեց իր քաղաքամասը: Սոֆիա Յակոբեան բարերարուհիին հանդէպ նոյն ջերմ զգացումները տածելու պատճառներ պիտի ունենայ հաւանաբար ամբողջ սփիւռքահայութիւնը, որովհետեւ այն աշխատանքը, որ կը տարուի վարժարանէն ներս, զգալի է արդէն եւ յուսադրիչ է չափազանց: Յայտնենք անմիջապէս, որ վարժարանին ուսուցչական կազմին մասին մանրամասն տեղեկութիւն չունինք մենք, կը ճանչնանք աշակերտներէն մէկ քանին միայն, որոնք կ՛երեւան «Բագին»-ի եւ «Ազդակ»-ի...

Իր Գործին Առջեւ Խորահմուտ մտաւորական Ռուբէն Դարբինեանի մահուան առիթով մեր աշխատակիցը` Մինաս Թէօլէօլեան մեզի ղրկած է հետեւեալ յօդուածը, որ իբրեւ խմբագրական լոյս տեսած է «Հայրենիք»-ի յունիս 16-ի թիւին մէջ. «Լի ամօք»- ալեւոր ծերութեան տարիքին էր հասած վաստակաւոր մեր ընկերը` Ռուբէն Դարբինեան. եւ մարդկօրէն բնական է մտածել մահուան մասին, երբ կը հասնինք կեանքի այդ հանգրուանին: Յատկապէս 1963-էն ասդին, երբ յաջորդական սրտի տագնապներ եւ ֆիզիքական մաշումի հետեւանք տկարութիւնը զինք ցնցեցին աչքառու կերպով, մեր մտքին մէջ գամուած էր տխուր հարցականը. «Պիտի կարենա՞յ վերագտնել իր ֆիզիքական ուժերը»... Հիմա տխուր իրականութեան առջեւ ենք արդէն: Տարապայմանօրէն կենսունակ, պայծառամիտ ու արթուն` մինչեւ իր վերջին հիւանդութիւնը, ապրիլին ընկեր...

Հայրապետական Պատգամ Հայաստանի Հանրապետութեան Յիսնամեակին Առիթով Հոգեկան անհուն հրճուանքով եւ ազգային հպարտութեան խանդալից զգացումներով կ՛ողջունենք յիսնամեակը այն բախտորոշ եւ լուսեղէն թուականին` 28 մայիս 1918, երբ հայ ժողովուրդը վերջ տուաւ իր դարերու ստրկութեան մութ ու մռայլ պայմաններուն եւ հերոսական ոգորումներով տիրացաւ իր անկախութեան, դիւցազնական մարտնչումներով անգամ մը եւս արտայայտեց ազատօրէն ապրելու իր ազգային կամքը եւ պետական ինքնուրոյն դրութեամբ եւ դիմագծութեամբ ինքզինք իրագործելու իր աննկուն իտէալը: Հայուն դարաւոր երազն էր ահա, որ կեանք կ՛առնէր, եւ հայ ժողովուրդի հոգիին մէջ արիւնով խմորուած գաղափարն էր, որ մարմին կը զգենուր: Արդարեւ, հայ ժողովուրդի ազգային արժանապատուութեան, ինքնաճանաչութեան եւ ինքնաիրագործման ամէնէն սխրալի թուականներէն մէկն է մայիս 28-ը,...

Հայաստանի Անկախութեան 50-ամեակի Շքեղ Տօնակատարութիւնը Պուրճ Համուտի Մէջ Շաբաթ գիշեր, 15 յունիս, Պուրճ Համուտի Ազգային «Սոֆիա Յակոբեան» քոլեճի լայնարձակ բակին մէջ, փառահեղ տօնակատարութեամբ, նշուեցաւ Հայաստանի անկախութեան 50-ամեակը: Խուռներամ բազմութիւն մը փութացած էր հանդիսավայր` ոգեկոչելու համար անմահ յիշատակը Սարդարապատի, Բաշ Ապարանի եւ Ղարաքիլիսէի ճակատամարտերուն մէջ վասն հայրենեաց նահատակուած մեծանուն հերոսներուն, ապրելու Հայաստանի ազատութեան եւ անկախութեան գաղափարով եւ վերանորոգելու իր ուխտը` ի խնդիր մեր նուիրական Դատին հետապնդման: Լիբանանեան եւ հայկական գոյներով զարդարուած բեմը եւ ամբողջ բակը, լոյսերով ողողուած, տօնական գեղեցիկ օրուան, յաղթանակի օրուան զուարթութեամբ եւ հրճուանքով կը լեցնէին հոգիները: Ներկայ էին` լիբանանահայոց առաջնորդ Տաճատ արքեպիսկոպոսը, դրան եպիսկոպոս Գարեգին Սարգիսեանը, կաթողիկէ պատրիարքարանի ընդհ....

Օրուան Շարժումին Հետ Ինչո՞ւ Սեւ Դրօշակը Ֆրանսայի մայիսեան շարժումը նոր երեւոյթ մըն ալ բերաւ հետը, որ տարօրինակ թուեցաւ շատերուն. սեւ դրօշը: Սովորական բացատրութեամբ կ՛ըսուէր, որ անիշխանականներու դրօշն է, բայց շահեկան է անշուշտ քիչ մը աւելի հեռու երթալ եւ փորձել պատմականն ընել: Ժան Լաքութիւր հետեւեալ յօդուածը ստորագրած է «Լը Մոնտ»-ի մէջ այս առթիւ.- Սեւ դրօշը կը ծածանի Սորպոնի բակին վրայ: Փարիզէն անցաւ մայիս 13-ի տողանցքին հետ, ապա` Մոնփառնասէն Օսթերլից: Այսպէս, իր տեղն ունի 1968 մայիսի շարժումին պատմութեան մէջ, անոր համալսարանական ծագումէն մինչեւ ամէնէն լայն ժողովրդական զգացումները: Բայց ուրկէ՞ կու գայ այս սեւ դրօշը, զոր ֆրանսական ամբոխները մոռցած էին Սաքոյի եւ Վանզեթթիի...

Անհետացող Դէմքեր Վահրամ Փափազեան Վերջերս Երեւանի մէջ աչքերը փակեց հայ բեմին հսկաներէն Վահրամ Փափազեան` Շէյքսփիրի անզուգական մեկնաբանը: Յ. Ճ. Սիրունիի այս յօդուածը, գրուած` դերասանապետին մահէն առաջ, կու տայ ամբողջական պատկերը «Յետադարձ հայեացք»-ի հեղինակին. Վաթսուն եւ աւելի տարիներու իր կեանքը` հայ բեմին վրայ, ապահոված է անոր ամէնէն շքեղ տեղերէն մէկը հայ մեծ արուեստագէտներու համաստեղութեան մէջ: Իբրեւ մէկը, որ իր մանկութիւնը անոր հետ միասին անցուց դպրոցական գրասեղաններու վրայ եւ օրը օրին հետեւեցաւ անոր առաջին երազներուն եւ անդրանիկ յանդգնութիւններուն, այս տողերը գրողը շատ մօտէն գիտէ կրակը, որ բռնկած էր անոր մէջ,  երբ դեռ Էսայեանի գրասեղաններուն վրայ էր,  եւ որ պիտի արծարծէր աւելի եւս,...

«Իւր Քաջ Որդւոց Սուրբ Արիւնով» Վազգէն Ա.ի այցը` ազգային հերոս Միսաք Թորլաքեանին Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Վազգէն Ա.ի Միացեալ Նահանգներ տուած վերջին այցելութիւնը զուգադիպեցաւ այս տարուան մայիսին, ու այս տարուան մայիսը, ինչպէս ամէն հայու, նաե՛ւ Ամենայն Հայոց վեհափառի շրթներուն տարբեր վայելչութեամբ մը ծաղկեցաւ, թնդաց: Վեց դարերու սուգ-տառապանքէն ետք, Արարատեան աշխարհի 1918-ի մայիսը իրաւա՛մբ, ամէն հայ խնդութեամբ, յոյսով, հպարտութեամբ լեցնող անկիւնադարձային իրականութիւն էր, բովանդակ աշխարհը ափ ի բերան ձգող զարմանահրաշ երեւոյթ: Ի հարկէ, բոլորովին հրաշք չէր պատահածը, երկնային զօրքերը էջք չկատարեցին Հայաստանի սուրբ հողին, Հայաստանի հողէն միս ու ոսկոր կազմած հողեղէն մարդոց ոգեշնչման արդիւնքն էր եղածը: Յեղափոխական փոթորկոտ փորձերու մէջ թրծուած բացառիկ...

Խմբագրական Հիմա Երբ Կոթողը Կայ... Հայ ժողովուրդը, իր բոլոր հատուածներով, հայրենիքի մէջ թէ սփիւռքի, այս կամ այն ձեւի տակ, այս տարի տօնեց Հայաստանի անկախութեան յիսնամեակը: Ու այս երազ չէ՛: Հայաստանի մէջ տօնակատարութիւնը փառաւորուեցաւ յուշարձանով մը, որ նուիրուած է Սարդարապատի հերոսներուն` յաւերժացնելու համար անոնց անմահ յիշատակը: Զբօսայգի-յուշարձանին բացումը տեղի ունեցաւ մայիս 25-ին, հանդիսաւոր արարողութեամբ մը, որուն նախագահեց Հայաստանի թիւ մէկ քաղաքացին` Անտոն Քոչինեան եւ այս առթիւ խօսեցաւ ճառ մը, որմէ հատուածներ տուինք այս սիւնակներուն մէջ: Հայաստանի Համայնավար կուսակցութեան Կեդրոնական կոմիտէի առաջին քարտուղարին, այսինքն` Անտոն Քոչինեանի ճառէն կատարած էինք կարգ մը յապաւումներ: Այդ օրերուն, երբ ամբողջ հայութիւնը վերագտնուած համերաշխութեան մը մէջ, ոգեւորութեամբ...

Լիբանանի Օգնութեան Խաչի 22-րդ Պատգամաւորականը Լիբանանի օգնութեան խաչի 22-րդ Պատգամաւորական ժողովը բացուեցաւ շաբաթ, 9 յունիս, կէսօրէ ետք ժամը 3:30-ին, քաղաքի Ժողովրդային տան մէջ եւ, յաջորդական երեք նիստերով, համերաշխ ու սիրալիր մթնոլորտի մը մէջ իր աշխատանքները աւարտեց կիրակի, 9 յունիս, երեկոյեան ժամը 6:00-ին: Շրջանային վարչութեան կողմէ ժողովին բացումը կատարեց Արաքսի Արծրունին եւ բարի գալուստ ու յաջողութիւն մաղթեց պատգամաւոր խաչուհիներուն: Ժողովին իրաւասու ձայնով կը մասնակցէին 83 պատգամաւորներ: Շրջանային վարչութեան վաստակաւոր գործավար-քարտուղարուհի Լ. Սասունի միաձայնութեամբ եւ ծափահարութիւններով ցկեանս պատուոյ նախագահի պատուին արժանացաւ: Լ. Սասունի խորապէս զգացուած` շնորհակալութիւն յայտնեց խաչուհիներուն եւ մաղթեց նորանոր նուաճումներ իրենց առաջիկայ գործունէութեան մէջ: Պատգամաւորական ժողովին ողջոյնի խօսք ուղղեցին եւ...

«Կանաչեան» Երգչախումբին Համերգը Հինգշաբթի, 30 մայիս, երեկոյեան ժամը 9:00-ին, ամերիկեան համալսարանի «Չեփըլ»-ին մէջ տեղի ունեցաւ Համազգայինի երաժշտական կեդր. յանձնախումբին նախաձեռնութեամբ նորակազմ «Կանաչեան» երգչախումբին առաջին համերգը` ղեկավարութեամբ Գէորգ Գանտահարեանի: Հայ ժողովրդական համերգներու կարօտ` երաժշտասէր ընտիր հասարակութիւն մը լեցուցած էր ընդարձակ սրահը: Յայտագրի առաջին մասին, լիբանանեան ազգային քայլերգի յոտնկայս ունկնդրութենէն ետք, աւելի քան 50 հոգինոց երգչախումբը, իբրեւ առաջին ելոյթ, բաւարար յաջողութեամբ մեկնաբանեց ժողովրդային երգերը: Կոմիտաս վարդապետի «գութաներգ»-«Քաղհաներգ»-ի յուսադրիչ մուտքէն ետք, անհրաժեշտ եղաւ սպասել մինչեւ Ա. Պատմագրեանի «Եալալի»-ն, որպէսզի խումբը հասնի իր կատարելութեան: Մինչ այդ ունկնդրուեցան Կոմիտասի «Եար ջան, արի»-ն, Ալթունեանի «Սրտիկ մամուլ մի՛ մնայ»-ն եւ ուշագրաւ յաջողութեամբ Կոմիտասի Սիփան քաջեր»-ը: Պատմագրեանի «Եալալի»-ն...

Չլինէր Սարդարապատը... Հանրածանօթ իրողութիւն է, որ հայ ժողովուրդը յաղթանակ տօնելու ընդունակ ժողովուրդ չէ: Ուրիշ ազգերու մօտ իւրաքանչիւր քաղաքացիի կողմէ ընդունուած ու գնահատուած հարստութիւն է յաղթանակը, ազգերէն իւրաքանչիւրը համախմբող մոգական զօրութիւններէն մէկն է, մեր մօտ, ընդհակառակն, ազգը պառակտող երեւոյթներու կարգին կը դասուի: Յաղթանակի ատեն մեր մէկ կէսը անպայման կը ցցուի միւս կէսին դէմ եւ չես գիտեր` ինչո՞ւ, չես գիտեր` ո՞ր չար ոգիէն դրդուած, կը սկսի սրբապղծութեան իր արշաւին` կուրութեան եւ ծամածռութեան հազար պատկեր պարզելով: Այդպէս էինք: Կը թուի, թէ այդպէս չենք այսօր, աւելի լաւ պիտի ըլլանք վաղը: Ցարդ տխուր թուականներու ատեն միայն կրցած ենք ցոյց տալ հաւաքական մեր դիմագիծը. այսուհետեւ յոյս...

Գո՛ղ, Սիրտը Դող 1965-էն ի վեր, Մեծ եղեռնի յիսնամեակին առթիւ վերարծարծուեցաւ Հայ դատը, եւ թրքական ցեղասպանութիւնը մոռացութեան գուրէն հանուելով` կրկին քաղաքակիրթ աշխարհին առջեւ պարզուեցաւ, թուրք մամուլը սկսաւ զբաղիլ հայերով: Նպատակն էր, սուտ ու խարդախ ամբաստանութիւններ ու զրպարտութիւններ յերիւրելով, վարկաբեկել հայերը եւ արդարացնել թրքական անարդարանալի եւ անորակելի ոճիրները, որոնց նմանը մինչ այդ երբե՛ք չէր տեսնուած աշխարհի պատմութեան մէջ: Փաստերը մէջտեղն են սակայն: Օտար յարգելի անձնաւորութիւններ ականատեսի իրենց անհերքելի վկայութիւնները հրատարակած են ժամանակին եւրոպական լեզուներով: Լորտ Ճէյմս Պրայսի հաւաքած ստոյգ տեղեկութիւնները Մեծն Բրիտանիոյ արտաքին նախարարութեան կողմէ պաշտօնապէս հրատարակուած է «Կապոյտ տետրակ»-ներու շարքին մէջ: Թարգմանուած նաեւ ֆրանսերէնի: Տոքթ. Եոհաննէս Լեփսիուս Գերմանիոյ արտաքին գործոց...