Մանկապատանեկան

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Վիեթնամի մէջ Հոնկ Սոն Տունկի քարայրը աշխարհի ամէնէն մեծ քարայրներէն մէկն է: Հոն այցելելու արտօնութիւն տրուեցաւ միայն երեք տարի առաջ: Վիեթնամի մէջ Հոնկ Սոն Տունկի քարայրը կը նկատուի աշխարհի ամէնէն մեծ քարայրը: Անոր ներքին խոռոչներէն մէկը մեծ է, որ կարելի է հոն 40 յարկանի երկնաքեր մը շինել: Կորսուած աշխարհ մը Քարայրը գտնուեցաւ 1991-ին: Առաջին անգամ հետախոյզները...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Ուղեղը բարդ գործարան մըն է եւ ան երբեմն կը սիրէ մեզի հետ կատակներ ընել... Փորձենք թափանցել անոր գաղտնիքներուն մէջ: Տեսողական պատրանքներ Տեսողական պատրանքը պատկեր մըն է, զոր ուղեղը լաւ չի մեկնաբաներ: Երբ մենք կը նայինք նման պատկերի մը կամ տարօրինակ գծագրութեան մը, մեր ուղեղը կը շփոթի եւ մեզի իրականութենէն տարբեր գաղափար մը կու տայ: Ասոնք կը...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Շնորհիւ հոկտեմբերի վերջաւորութեան Աւստրալիոյ մէջ կնքուած պատմական համաձայնութեան մը, Անթարքթիքի ջուրերէն բաժինի մը մէջ պիտի հաստատուի ծովային անասուններու յատուկ պահպանուած հսկայական տարածք մը: Երեւակայեցէք շրջան մը, որ կ՛ընդգրկէ Ֆրանսան, Պելճիքան, Լիւքսամպուրկը, Հոլանտան, Գերմանիան, Զուիցերիան եւ Աւստրիան: Այս հսկայական տարածքին կը համապատասխանէ Անթարքթիքի, Խաղաղական ովկիանոսին կողմը, Ռոս ծովուն մէջ ծովային անասուններուն յատկացուած պահպանուած շրջանը. 1,12 քառակուսի քմ,...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Այս տարի կենսոլորտին յատկացուած «Քոնֆըրընս օֆ փարթիզ», COP 22-րդ համաժողովը տեղի կ՛ունենայ 7 նոյեմբերէն մինչեւ 18 նոյեմբեր Մարոքի Մարրաքէշ քաղաքին մէջ: 196 երկիրներուն, առաւել Եւրոպական Միութեան ներկայացուցիչները կը հաւաքուին լուծումներ գտնելու կլիմայական փոփոխութիւններուն, եւ յատկապէս աշխատելու ջերմանոցի ազդեցութիւն ունեցող կազերու արտադրութիւնը նուազեցնելու միջոցներուն վրայ: Անոնց ուշադրութիւնը պիտի կեդրոնանայ նաեւ այն երկիրներուն վրայ, որոնք ամէնէն աւելի տաքութեան...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Անթոնիոյի հայրը կ՛ուզէ, որ իր զաւակը ագարակապան դառնայ, սակայն Անթոնիօ ուրիշ ծրագիրներ ունի... Անթոնիօ կ՛երազէ լրագրող դառնալ: Նման երազ մը ունենալը հազուադէպ է Մեքսիքայի լեռներուն մէջ ապրող տղու մը համար: Անթոնիոյի ծնողները ագարակապան են: Անոնք գրել չեն գիտեր, եւ կը նախընտրէին, որ իրենց զաւակը իրենց նման ագարակապան ըլլայ: Կուանախուաթայի այդ շրջանին մէջ բնակիչները մեծամասնութեամբ ագարակապաններ են:...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Դասարանին մէջ վիտէօ-խաղեր խաղա՞լ... Ասիկա բազմաթիւ աշակերտներու երազն է. սակայն նոյն ատեն ասիկա իրականութիւն է Նորվեկիոյ Կարն քաղաքի երկրորդականի աշակերտներուն համար: Մարզանք Օգոստոս ամիսէն ի վեր աշակերտները առիթը ունին ընտրելու ե-մարզանքի դասերը: Վիտէօ-խաղերը պիտի դառնան մարզանք` ֆութպոլի եւ հենտպոլի նման: Այս ելեկտրոնային խաղերը պիտի դասաւանդուին շաբաթը հինգ ժամ, իսկական մարզանք եւ 90 վայրկեան վիտէօ-խաղեր: Պահի ընթացքին...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Աշխարհի ամէնէն փոքրիկ հանրային պարտէզը ունի 0,61 մեթր երկարութիւն եւ կը ծածկէ 0,292 քառակուսի մեթր տարածք մը: Ան կը գտնուի Ամերիկայի Օրեկոն նահանգին Փորթլենտ քաղաքին մէջ: Մրցանիշներու «Կինես» գիրքը անոր այս տիտղոսը պաշտօնապէս տուած է 1971-ին: * * * 1948 թուականին, սկզբունքով, այս փոքրիկ կանաչ հողաշերտին վրայի «պարտէզին» փոխարէն հոն պիտի բարձրանար ինքնաշարժներու երթեւեկը կանոնաւորող լոյս...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ 200 տարուան մարդկային ներկայութենէ ետք, աւստրալիական Մաքարիա կղզին պիտի վերագտնէ իր վայրի կեանքը: Այս կղզին մաքրուած է անոր բնական միջավայրը ապականող եւ մարդուն կողմէ հոն բերուած բոլոր տեսակի մակաբոյծներէն: Իր 34 քմ. երկարութիւն եւ 5 քմ.  լայնքով Մաքարի կղզին ովկիանոսին մէջ կորսուած ժայռի մը նման է, Աւստրալիոյ եւ Անթարքթիքային միջեւ: Անիկա կը գտնուի շրջանի մը մէջ,...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Տուէն 12 տարեկան աղջնակ մըն է, որ կ՛ապրի Քամպոտիոյ մէջ, Անկքորի նշանաւոր տաճարներուն մօտ: Տուէն ապագան կ՛ուզէ զբօսաշրջիկներու ուղեկցորդ կամ ուսուցիչ ըլլալ` իր երկրին պատմութիւնը դասաւանդելու համար մանուկներուն: Սակայն ան պէտք է իր դասերուն հետեւի եւ օգնէ իր մօրը, որ առանձինն կը մեծցնէ Տուէնը եւ անոր հինգ քոյր-եղբայրները: Տուէն եւ իր ընտանիքը կ՛ապրին Քամպոտիոյ հիւսիսը գտնուող...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Մենք գիտենք, որ աշունը կը սկսի 23 սեպտեմբերին: Սակայն այս տարի ան սկսաւ 22 սեպտեմբերին: Ինչպէս ձմրան, գարնան կամ ամրան պարագային, աշնան թուականը պատահականօրէն չէ ընտրուած: Անիկա կը համապատասխանէ շատ ծանօթ երեւոյթի մը, տարուան այն օրը, երբ ցերեկը եւ գիշերը նոյն տեւողութիւնը ունին (գիշերահաւասար): Այդ օրը ցերեկէն գիշեր անցնելու սահմանը կ՛անցնի երկու բեւեռներէն: Այս երեւոյթը տեղի...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Ամէն առտու աշխարհի բոլոր աշակերտները կ՛ուղղուին դպրոց. սակայն անոնք իրենց ժամացոյցները տարբեր ժամերուն վրայ լարած են: Ճափոնի մէջ Դպրոցական տարեշրջանը կը սկսի ապրիլին: Աշակերտները դպրոց կ՛երթան առտուան ժամը 8:30-էն մինչեւ կէսօրէ ետք ժամը 3:30: Անոնք կէսօրին ունին 35 վայրկեան դադար մը` ճաշելու համար: Դասերէն ետք, կարգով, աշակերտները դասարանը կը մաքրեն: Միացեալ Նահանգներու մէջ Դասերը կը սկսին...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ     Չինաստանի մեծ քաղաքներուն մէջ օդի ապականումը ամպերու նման կը ծածկէ քաղաքը: Այս պատճառով, երբ քանատական փոքրիկ ընկերութիւն մը սկսած է Ռոքի Մաունթընզ լեռներու շրջանէն մաքուր օդով լեցուած շիշեր ծախել համացանցին վրայ, շուկայի վրայի շիշերը ծախուած են չորս օրուան մէջ: *** «Վայթալիթի էր» ընկերութեան տէրերը` Մոզըս Լեմ եւ Թրոյ Փաքեթ, ընկերութիւնը հիմնած են իբրեւ կատակ,...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Վերամուտ է: Բազմաթիւ աշակերտներ դարձեալ կ՛ուղղուին դէպի դպրոց, ուր անոնք պիտի գտնեն հին եւ նոր ընկերներ, իրարու հետ փոխանակեն արձակուրդի իրենց պատմութիւնները... Սակայն Ֆրանսայի հիւսիսի գիւղերէն մէկուն աշակերտներուն վերամուտը ա՛լ աւելի իւրայատուկ եղաւ:  Երբ աշակերտները դպրոց մտան, անոնք գտան մեծ եուրթ մը, Ասիոյ լեռներու բնակիչներուն կողմէ գործածուած մեծ աւանդական վրան մը: 700  բնակիչներով Պոէսըկեն գիւղին մէջ...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Սպանիոյ կղզիներէն` Իպիզիայի մէջ գտնուող «Սապլիմոշըն» ճաշարանը պարզապէս համեղ ճաշեր չ՛առաջարկեր: Այլ ան կը հրամցնէ ամբողջական ներկայացում մը` պնակներու մէջ եւ անոնց շուրջ: «Սապլիմոշըն»-ի 12 յաճախորդները վճարած են մօտաւորապէս 2000 տոլար, սակայն անոնք չեն գիտեր, թէ ի՛նչ պիտի ուտեն, կամ նոյնիսկ ի՛նչ փորձառութիւն մը պիտի ապրին: Ճաշարանին հասցէն գաղտնի է, իր յաճախորդը կը տեղեկացուի, երբ ուզէ...

Պատրաստեց՛ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Մենք այս ամառ շատ լսեցինք բջիջային հեռաձայներու յատուկ փոքէմոններու խաղին մասին: Սակայն ո՞վ են այս տարօրինակ անուններով կերպարները: Փոքէմոններու ընտանիքին պատկանող Փիքաչու եւ իր ընկերները սկիզբը, քսան տարիներ առաջ, մեծ յաջողութիւն չունեցան: Սակայն հետագային անոնք դարձան աշխարհի երեւակայական ամէնէն հռչակաւոր անասունները: Միջատներու Հաւաքածոյ Մը Փոքէմոնի խաղը ստեղծուած է 3 ճափոնցիներու կողմէ` Սաթոշի Թաժիրի, Քէն Սուկիմօրի եւ...

Քափուէորան սահմանելը դժուար է, աւանդութիւն, մարտական մարզանք, պար, երաժշտութիւն... կ՛ըսուի, թէ ան ժիւտոյի նման մարտարուեստ մըն է: Ծանօթանանք այս զարմանալի մարզաձեւին: Ստրուկներու օրերէն... Մենք ճշգրտութեամբ չենք գիտեր, թէ ինչպէ՛ս ծնած է քափուէրան: Սակայն յստակ է, թէ ան յառաջացած է, երբ ափրիկեցիներ իբրեւ ստրուկ բերուած են Պրազիլ 16-րդ դարէն սկսեալ: Անոնք իրենց հետ բերած են իրենց երաժշտական գործիքները եւ միասին ստեղծած...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Պրազիլի Հնդիկները Պրազիլի մէջ հնդիկները մօտաւորապէս մէկ միլիոն են, եւ անոնցմէ մաս մը կ՛ապրի Ամազոնի անտառին մէջ, աշխարհէն հեռու: Կան նոյնիսկ հնդիկ ցեղախումբեր, որոնց մենք տակաւին չենք հանդիպած... Ամազոնի անտառը կը ծածկէ Պրազիլի մեծ մասը, սակայն յաճախ կը մոռցուի, որ հնդիկներուն կէսը հոն չ՛ապրիր: Օրինակի համար, ամէնէն մեծ ցեղախումբը կուարանիներու ցեղախումբն է, որ բաղկացած է աւելի...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Երկու շաբաթ ամբողջ աշխարհին ուշադրութիւնը կեդրոնացած պիտի ըլլայ Պրազիլի վրայ, ուր տեղի պիտի ունենան 31-րդ ամառնային Ողիմպիական խաղերը: Այս առիթով մենք ալ պիտի ուղղուինք դէպի Պրազիլ` ծանօթանալու համար երկրին եւ անոր բնակիչներուն: Մեծ քաղաքներ... Պրազիլցիներու մեծ մասը կ՛ապրի քաղաքներու մէջ: Անոնցմէ ամէնէն նշանաւորը հաւանաբար Ռիօ տը Ժաներոն է իր հռչակաւոր ծովափներով, ինչպէս` Քոփաքապանա եւ Իփանեմա, եւ`...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Ամէն չորս տարին անգամ մը մօտաւորապէս երեսուն տարբեր մարզաձեւերու ամէնէն լաւ մարզիկներ կ՛ընտրուին մասնակցելու համար Ողիմպիական խաղերուն: Այս տարի Ռիօ տը Ժանէրոյի մէջ է, Պրազիլ, որ 3 օգոստոսէն մինչեւ 31 օգոստոս իրարու դէմ պիտի մրցին այս ամառնային խաղերուն մասնակցող երկիրներու պատուիրակութիւնները: Պատրաստութիւնները կը սկսին Կասկած չկայ, որ աշխարհի մարզական ամէնէն մեծ հանդիպումը պատրաստելը շատ երկար ժամանակի...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Ժպտուն, լուրջ, գլխարկով, առանց գլխարկի... Զատիկ կղզիի հսկայ արձաններէն իւրաքանչիւրը ունի իրեն յատուկ գիծեր: Անոնք շատ գեղեցիկ են, սակայն նաեւ` խորհրդաւոր... Փորձենք ծանօթանալ այս տարօրինակ քանդակներուն պատմութեան: Երկար ճամբորդութիւն մը Զատիկ կղզիի արձաններուն հասնելու համար ոեւէ հետախոյզ  պէտք է քաջութիւնը ունենայ նաւարկելու մինչեւ Հարաւային Ամերիկայի ափերը: Չիլիի ծովափէն հեռու, Խաղաղական ովկիանոսին մէջ է, որ կը գտնուի...