Յօդուածներ

Հայոց ցեղասպանութեան դէպքերու մանրամասնութեանց հարուստ աղբիւր եղած է Սոֆիայի «Հայաստան» եռօրեան, որ հրատարակուած է 1915-ի մարտէն մինչեւ սեպտեմբեր եւ հետագային` 1919-1925: Ծածկանուններով թերթին աշխատակցած են` Լիպարիտ Նազարեանց, Շաւարշ Միսաքեան, Զապէլ Եսայեան, Վահագն Քրմոյեան եւ ուրիշներ: «Հայկական հարց», «Երկիր», «Մեծ ճգնաժամը» խորագրով թերթի մնայուն սիւնակները կը ներկայացնեն Մեծ եղեռնի օրերուն պատահած պատմական նշանակութիւն ներկայացնող եղելութիւններ: Մեծ եղեռնի 90-ամեակի օրերուն Մեծի Տանն...

Յունուար 26-ին ԼՂՀ արտաքին գործոց նախարարի տարեկան հաշուետու ասուլիսի ընթացքին նախարարը պատասխանած է լրագրողներու հարցերուն: ԼՂՀ արտաքին գործոց նախարար Կարէն Միրզոյեանը կարեւորութեամբ շեշտած է Արցախի միջազգային ճանաչման գործընթացի ծիրէն ներս ՀՅԴաշնակցութեան Հայ դատի գրասենեակներու հետեւողական աշխատանքները եւ` նշած. «Մեր ցանկացած յաղթանակ դրսում հնարաւոր չի լինի առանց սփիւռքեան կառոյցների օժանդակութեան: Մենք համագործակցում ենք Հայ դատի գրասենեակների հետ, ունենում ենք հանդիպումներ, համակարգում...

ԿԱՐԻՆԷ ՅԱԿՈԲԵԱՆ «Համաշխարհայնացում» հասկացութիւնն իր ժամանակակից իմաստով սկսել է օգտագործուել նախորդ դարի 80-ական թուականներից: Այն, ընդհանուր առմամբ, վերաբերում է ժամանակակից աշխարհում տեղի ունեցող եւ համաշխարհային բնոյթ կրող քաղաքական, տնտեսական եւ մշակութային միաւորման ու համարկման գործընթացներին, որոնք յանգեցնում են մէկ միասնական եւ անդրազգային հասարակութեան ձեւաւորմանը: Յօդուածի նպատակն է համաշխարհայնացման վերաբերեալ տեսութիւնների եւ իրական փաստերի համադրմամբ հիմնաւորել այն տեսակէտը, որ համաշխարհայնացման գործառութեան...

Հարցազրոյցը վարեց`  ՍԱՆԱՀԻՆ ԳԱՍԱՊԵԱՆ «Լիբանանի դպրոցներու մէջ կը դասաւանդուի բազմաթիւ ազգերու պատմութիւն, բայց` ոչ լիբանանեանը: Մեր պատմութեան մեկնակէտը Լիբանանի անկախացումով  չի սկսիր. 1943-ը  կարեւոր եւ անկիւնադարձային թուական է, սակայն պէտք չէ անտեսել 1915-1918 ժամանակաշրջանը, երբ լեռնալիբանանցիք ենթարկուեցան սովի` օսմանեան բանակի ձեռամբ եւ Ճեմալ փաշայի հրամանատարութեամբ», կը գրէ նախկին երեսփոխան Էմիլ Էտտէ «Histoire de la grande famine au Mont-Liban (1915-1918) Un...

ՇԱՀԱՆԴՈՒԽՏ Վերջին տասնամեակին ընտանեկան եւ ընկերային մեր կեանքին մէջ բացթողումներ արձանագրուեցան: Հայ ընտանիքին առողջ կեանքը մասամբ ապառողջ վիճակ պարզեց` սկսելով օտարազգի խառն ամուսնութիւններու առատութենէն մինչեւ անբարոյ կենցաղի վրիպումները: Զուր տեղ չէ, որ յաճախ կը կրկնենք հայ ընտանիքին եւ հայ դպրոցին արժէքը, բարոյական եւ ազգային մեր տեսակը պահպանելու վարկին մէջ: «Մարդը մարդ է», ճիշդ է, բայց ազգն ալ կը պահանջէ իր...

Ն. ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Յունուար 30-ին լոյս աշխարհ եկած է հայ ժողովուրդի մեծ անմահներէն Մովսէս Խորենացին, որ իր բանաստեղծական վարակիչ շունչով եւ իմացական¬իմաստասիրական լայն հորիզոնով կը հանդիսանայ Հայոց Պատմահայրը եւ Հայ Ազգային Ոգիին գաղափարախօսը: Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ մեր ժողովուրդին տուաւ ազգային եկեղեցի` հայացնելով քրիստոնէական հաւատքը: Ս. Մեսրոպ Մաշտոց ստեղծեց հայոց գիրերը ու յաւերժութեան արժանացուց հայոց մայրենին: Իսկ Մովսէս Խորենացի հանդիսացաւ հայ ժողովուրդին...

ՊՕՂՈՍ ՇԱՀՄԵԼԻՔԵԱՆ Տակաւին պատերազմ չէինք տեսած ու Լիբանանի դրախտային օրերը կ՛ապրէինք: Կէս գիշերը անցած էր: Փողոցները ամայի չէին, ճամբաները` խճողուած: Մազրաա Քոռնիշի վրայ եմ ինքնաշարժովս. հասած եմ խաչմերուկի մը, եւ ճամբու ուղեւորութեան լոյսը կանաչէն կը փոխուի կարմիրի, իսկ ես` որպէս տիպար քաղաքացի, կը յարգեմ երթեւեկի կանոնները, ու հլու հնազանդ կը սպասեմ լոյսի կանաչի փոխուելուն` շարունակելու համար ճամբաս: Ճիշդ ետիս կը...

Ստորեւ կու տանք ՀՅԴ Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէի անդամ Յակոբ Հաւաթեանի խօսքը, արտասանուած` ՀՅԴ Բիւրոյի նախկին ներկայացուցիչ Բենօ Թոնդեանի մահուան քառասունքին առիթով կազմակերպուած յիշատակի հանդիսութեան ընթացքին: «Քու գործունէութեանդ տարբեր հանգրուաններուն, նաեւ հայաստանեան բեմին վրայ, որքան ալ մարդիկ կամ քաղաքական ուժեր հակադրուած ըլլային քու ներկայացուցած գաղափարներուդ, կամ ներկուսակցական առումով չբաժնէին ղեկավարելու քու ոճդ, բոլորն ալ միշտ մէջդ յարգեցին մարդն ու դաշնակցական ղեկավարը`...

Ստորեւ կու տանք ՀՅԴ Բիւրոյի նախկին ներկայացուցիչ Բենօ Թոնդեանի սերնդակից եւ գաղափարակից Տիգրան Ճինպաշեանի խօսքը` յիշատակի հանդիսութեան ընթացքին: «Սուրը չթողեց, որ երգիչ դառնամ. Երգը չթողեց, որ մարտիկ դառնամ»: Նիկոլ Աղբալեանի բնորոշումն է, ինքն իր մասին: Չեմ գիտեր, թէ տարազումը ի՞րն է, թէ՞ փոխ առնուած է այլ գրողէ  մը: Ամէն պարագայի, դիպուկ է ու կը պատշաճի հասարակական կեանքին մէջ ընդգրկուած շատ...

Մեծարգո՛յ նախագահներ Հայաստանի ու Արցախի հանրապետութիւնների, Վեհափա՛ռ հայրապետներ, հոգեւոր հայրեր, յարգելի գործընկերներ, Սիրելի՛ հայրենակիցներ, Մենք դրական ենք գնահատում պատրաստուած հռչակագիրը եւ մեր համաձայնութիւնն ենք տալիս նրա բովանդակութեանը: Ինչպէս յանձնաժողովի նախորդ նիստին ասել էինք` հաշուի առնելով ժողովի պատկառելի ներկայացուածութիւնը, հռչակագիրը կարող է խօսել համայն հայ ժողովրդի անունից եւ ձեւակերպել յստակ եւ համահայկական տարողութեան հիմնահարցեր: Մեր գնահատումով, հռչակագրի ներկայ` վերջնական բովանդակութեամբ դա...

ԹԱԹՈՒԼ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցին նուիրուած միջոցառումները համակարգող պետական յանձնաժողովը յունուարի 29-ին հրապարակեց 100-րդ տարելիցի համահայկական հռչակագիրը: Փաստաթուղթը հիմնականում կուռ շարադրուած գրութիւն է եւ զգացւում է, որ ձեւակերպումների վրայ տարուել է երկար ամիսների աշխատանք: Բնական է, որ Հայաստանում եւ յատկապէս սփիւռքում  հռչակագիրը ընդունուել է մեծ ոգեւորութեամբ: Սա հայկական աշխարհի փաստաթուղթ է: Համահայկական հռչակագրի բնագրում բազմաթիւ դրոյթներ անուղղակի կամ ուղղակի...

Եթէ միջազգային առումով քանի մը հայ կերպարուեստագէտներու անուններ պիտի յիշատակենք, ապա առաջիններէն մէկը Երուանդ Քոչարը պիտի ըլլայ: Ինչո՞ւ: Անցեալ դարու սկիզբին Երուանդ Քոչար Փարիզի մէջ երբ կը ցուցադրուէր Փապլօ Փիքասոյի, Ֆեռնան Լեժէի եւ կամ Խուան Սիրոյի հետ հաւասարապէս, իբրեւ նորարար-յառաջապահ կերպարուեստագէտ` յաճախ աւելի բարձր կը գնահատուէր, քան` իր ժամանակակից վրձնակիցները: Ան «Գեղանկարչութիւն տարածութեան մէջ» (Peinture dans l'espace) կերպարուեստի տեսակի ստեղծողը,...

«Սինեմա քոնսեփթ փրոտաքշըն» ընկերութիւնը Սպիտակի երկրաշարժի մասին հայ-ռուսական համատեղ «11:41» (7 դեկտեմբեր 1988-ի ժամը 11:41-ին տեղի ունեցաւ աւերիչ երկրաշարժը) շարժանկար պիտի նկարահանէ: Նկարահանումները պիտի սկսին յունուար 2015-ին: Շարժանկարի պիւտճէն 2,5 միլիոն տոլար է, յայտնած է ընկերութեան գլխաւոր տնօրէն Ալեք Շահբազեան: Այս մասին կը հաղորդէ շարժանկարի պաշտօնական կայքը: Հոն ժապաւէնին մասին գրուած է հետեւեալը. «Շարժանկարին մէջ դերեր ստանձնած են Արմէն Ջիգարխանեանը,...

Զրոյցը վարեց` ԵԼԵՆԱ ԿՆԵԱԶԵՒԱՆ Իւրաքանչիւր մարդ պէտք է իմանայ, թէ ի՛նչ է ուզում անել կեանքում: Ես ուզում եմ նկարահանել ժապաւէն... ԱԼԵՔ ՇԱՀԲԱԶԵԱՆ   Ալեք Շահբազեանը հանդիսանում է «Իմպերիա շոու» ընկերութեան հիմնադիր տնօրէնը, ընկերութիւն, որը Ռուսաստանում զբաղւում է յիշարժան տօնական միջոցառումների  կազմակերպմամբ եւ այդ ոլորտի  առաջատարներից է, ու նաեւ «Սինեմա կոնցեպտ պրոդուկտիոն» շարժապատկերի ընկերութեան հիմնադիրն ու գլխաւոր տնօրէնն է: Այս պահին Ալեք...

ԱՆՆԱ ԲԱԲԱՋԱՆԵԱՆ Վահան Յովհաննիսեանի համար հնագիտութիւնն աշխահի ամենալաւ մասնագիտութիւնն էր: Ու թէեւ Հայ յեղափոխական դաշնակցութիւն կուսակցութեան Բիւրոյի  նախկին անդամն ու Գերմանիայում Հայաստանի  նախկին արտակարգ եւ լիազօր  դեսպանը նաեւ պատմաբան էր,  իսկ առաւել  մեծ ճանաչում  ձեռք  էր բերել որպէս քաղաքական գործիչ, այնուամենայնիւ, հնագիտութեան ոլորտը  նրա համար  մի ուրիշ աշխարհ էր, ու նա շատ էր ափսոսում, որ քաղաքականութիւնն իրեն զրկել էր այդ...

Ռ. Հ. Ունիմ տարիքոտ բարեկամ մը, որ բազմաթիւ նմաններուն նման շատ ուշադիր էր իր առողջութեան համար: Ինձմէ աւելի փոքր էր տարիքով, բայց քիչ մը ընկճուած էր: Որոշ տկարութիւններ ունէր թէեւ, բայց տարիքին համաձայն, առողջ էր. լուրջ գանգատ չունէր: Միայն թէ մտահոգ էր: Կը վախնար, որ յանկարծ բան մը կրնայ պատահիլ: Ամէն անգամ, որ ինծի այցելութեան կու գար, կը խուսափէի իր...

Ինծի համար դժուար է պաշտօնական դամբանական խօսիլ Բենոյի, ըսել կ՛ուզեմ` ընկեր Բենոյի դագաղին առջեւ: Դժուար է այս ձեւով բաժնուիլ անհատէ մը, որուն հետ, պատանեկութեան օրերուն, Նշան Փալանճեան ճեմարանի գիշերօթիկ բաժինի երջանիկ երդիքի անհոգութեան մթնոլորտին մէջ ապրած ես. դժուար է մանաւանդ դաշնակցական կեանքի ամէնէն տագնապալի ժամանակաշրջաններէն մէկուն ընթացքին կուսակցական ղեկավարութեան բարձրագոյն ոլորտները գործակցելէ ետք, յանկարծ այսպէս իրարմէ առ յաւէտ կտրուիլը, նոյնիսկ...

Յուղարկաւոր են շատերը այսօր: Վերջին հրաժեշտ կու տանք ընկերոջ մը` գրեթէ դասընկերոջ մը` Ճեմարանի յարկին տակ: Ճեմարանը եւս սգաւոր է այսօր: 60-ական թուականներուն Բենօ Թոնդեան եղաւ Զաւարեան ուսանողական միութեան գործօն անդամներէն: ԶՈՄ-ն ալ սգաւոր է այսօր: Սգաւոր են «Ազդակ»-ը, «Վանայ ձայն»-ը, Համազգայինը, ՀՄԸՄ-ը, դաշնակցական ընկերները: Մասնագիտութեամբ ճարտարագէտ էր Բենօ Թոնդեան, տէր` արհեստագիտական մասնագիտութեան: Իր մասնագիտութիւնը կիրարկած է պարբերաբար, ի միջի...

Զ. Թ. Բենօ Թոնդեանի ազգային եւ միութենական գործունէութեան մասին շատ պիտի չանդրադառնամ: Հաւանաբար իր տարեկից եւ գործակից ընկերները արդէն իսկ էջեր մրոտած են: Եթէ շատ մանրամասնութիւններով ներկայացնեմ Բենոն, պիտի զայրանայ եւ երբեք պիտի չփափաքի «երեւնալ»: Սակայն տեղին է քանի մը խօսք արձանագրել անձնաւորութեան մը մասին, որուն առ յաւէտ հրաժեշտ տուած ենք եւ այսօր կը նշենք քառասունքը: Անարդար է երբեք չներկայացնել...

ԺԱՔ Յ. ՅԱԿՈԲԵԱՆ Չէի ուզեր երբեք անձնական, ընտանեկան բնոյթի կորստեան մը մասին գրել, բայց սա է վերջ ի վերջոյ կեանքը, ուրախ պահերու կողքին, նաեւ տխրութեան պահեր կան այնտեղ, կորստեան պահեր կան: Եւ երբեմն կորուստը անչափելի կ՛ըլլայ: Գրելու աքթը պարտաւորիչ երեւոյթի մը կը վերածուի, երբ մահը իր ճիրաններուն մէջ առնէ ու տանի անձ մը, որ իր անջնջելի դրոշմը դրած է իր...