Յօդուածներ

Հայոց Ցեղասպանութեան դէպքերու մանրամասնութեանց հարուստ աղբիւր եղած է Սոֆիայի «Հայաստան» եռօրեան: Մեծ եղեռնի 90-ամեակի օրերուն Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութիւնը թերթի հարազատ ծաւալով վերահրատարակեց «Հայաստան»-ի 1915-ի հաւաքածոն: Ստորեւ կը ներկայացնենք 1915-ի թիւերէն քաղուած տեղեկութիւններու փունջ մը: * * * Հայ զինուորներու դրութիւնը Կալիփոլիի մէջ Գէլիպօլուի (Կալիփոլի «Հ») ռազմադաշտին վրայ կը գտնուին 30-40 000-ի մօտ հայ զինուորներ: Մեծ մասը անզէն` կը գործածուին...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Ցեղասպանութեան 100-ամեակի տարուան սեմին` 2014-ի վերջերուն, հայ երիտասարդուհի մը` Մարալ Պոյաճեան-Յարութիւնեան լոյս ընծայեց ուշագրաւ վէպ մը` «As the Poppies Bloomed». գլխաւոր խորագիրին վերեւ դրուած է նաեւ «բացատրական» խորագիր մը, որ կ՛ըսէ, թէ` «սիրոյ վէպ մըն է սարսափի օրերէն»: Անգլերէնով լոյս տեսած վէպը կը տարածուի 282 էջերու վրայ, ունի 49 գլուխ եւ մէկ վերջաբան, որ մաս կը կազմէ վէպին:...

Թ. Տ. Թեւակոխած ենք Մեծ եղեռնի հարիւրամեակի ոգեկոչումներու տարին. քաղաքական ձեռնարկներ ու ասուլիսներ, յուշակոթողներու ու եկեղեցիներու կառուցում, հանգանակային հաւաքներ, գիտաժողովներ ու այլ ձեռնարկներու շարան մը... Անդին, մարտահրաւէրները անթիւ անհամար կը կուտակուին. սփիւռքի մէջ թէ հայրենիքի, սահմաններու վրայ թէ տուներէ ներս, միջազգային ատեաններու մէջ.... հայը պայքարի մէջ է. պայքար` իր Դատը պաշտպանելու, պայքար` հայրենիք պահելու, պայքար` իր տունը պաշտպանելու, պայքար` իր...

«ՀՈՐԻԶՈՆ» Ստորեւ կը ներկայացնենք յունուար 16-ին Պոլսահայ մշակութային միութեան կեդրոնին մէջ կայացած` Հրանդ Տինքի մահուան ոգեկոչման հանդիսութեան ընթացքին Տինքի դատի փաստաբան Ֆեթհիէ Չեթինի թրքերէն լեզուով ելոյթին հայերէն թարգմանութիւնը: Մեծ մայրս մօտաւորապէս եօթանասուն տարեկան էր, երբ իրմէ սորվեցայ, թէ ինք ինը տարեկան փոքր աղջիկ մը ըլլալով` ականատես եղած էր 1915-ի եղեռնին, վկայ եղած էր դէպի մահ անձայն քալող խումբերուն` զգալով անոնց...

Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի ձեռնարկները համակարգող պետական յանձնաժողովի 5-րդ նիստը պատմական նկատուելու բոլոր տուեալները կ՛ամբողջացնէ։ Համայն հայութիւնը՝ Հայաստանի Հանրապետութեամբ, Արցախի հանրապետութեամբ եւ սփիւռքով, իր պետական, հոգեւորական թէ ազգային-հասարակական ներկայացուցիչներով հաստատած է գուցէ ամէնէն համահայկական փաստաթուղթը, որուն շուրջ կայացած է ներազգային համաձայնութիւնը։ Այս մէկը առաջնային խորհուրդն ու յաջողութիւնն է այս կարեւորագոյն իրադարձութեան։ Փաստաթուղթի նախագիծը քննարկման առարկան դարձած է հայկական աշխարհի բոլոր ներկայացուցչական...

Բերիոյ հայոց թեմի ողջունելի նախաձեռնութեամբ, 2014-էն Հալէպի մէջ լոյս տեսաւ Հրազդան Թոքմաճեանի «Ուրֆայի ասեղնագործութիւն» աշխատութեան Ա. հատորը, որ նուիրուած է հայ ժողովուրդի մէկուկէս միլիոն զոհերուն, ինչպէս նաեւ Ուրֆայի ու Կարմուճի նահատակներուն լուսաւոր յիշատակին: Գիրքը խմբագրած է Յասմիկ Յարութիւնեան, թարգմանիչ` Հայկուհի Մուրատեան: Գիրքը, անգլերէն եւ հայերէն, բաղկացած է 292 էջերէ եւ կը բացուի Բերիոյ հայոց առաջնորդ Շահան արքեպիսկոպոս Սարգիսեանի գնահատանքի եւ...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Հայոց Բանակի 23-րդ Տարեդարձի Նշում Սուրիա Յունուար 28-ին Հայոց բանակի 23-րդ տարեդարձին առիթով Հայաստանի Հալէպի գլխաւոր հիւպատոսութեան մէջ կազմակերպուեցաւ ընդունելութիւն: Ձեռնարկին ընթացքին Հալէպի մէջ Հայաստանի գլխաւոր հիւպատոս Տիգրան Գէորգեան անդրադարձաւ հայոց բանակին ունեցած անգնահատելի դերակատարութեան` Հայաստանի ու Արցախի անվտանգութեան, սահմաններու պաշտպանութեան, ինչպէս նաեւ տարածաշրջանային խաղաղութեան ու կայունութեան ապահովման գործին մէջ: Ընդունելութեան ընթացքին Հայաստանի քաղաքացիութեան անձնագիրներ յանձնուեցան խումբ...

Կազմակերպութեամբ ՀՄԸՄ-ի Լիբանանի Շրջանային սկաուտական խորհուրդին, կիրակի, 25 յունուար 2015-ին Ճիւնիի ակումբին մէջ տեղի ունեցաւ սկաուտական խորհուրդներու սեմինար: Այս նախաձեռնութեան, որուն նպատակն էր սկաուտական խորհուրդներու վերաորակաւորումը, մասնակցեցան ՀՄԸՄ Պէյրութի, Պուրճ Համուտի, Ժըտէյտի, Ռաուտայի, Պաուշրիէի, Անթիլիասի եւ Այնճարի սկաուտական խորհուրդներու անդամները, վարչութիւններու ներկայացուցիչները, միաւորի եւ մասնաճիւղի խմբապետները եւ շրջանային խմբապետները: Բացման խօսքը արտասանեց Ալին Քէչէպաշեան, որ նախ հրաւիրեց ներկաները մէկ վայրկեան...

Կիրակի, 18 յունուար 2015-ին տեղի ունեցաւ ՀՄԸՄ-ի Լիբանանի Շրջանային խմբապետական կազմին կազմակերպած գայլիկ-արծուիկ եւ մոկլի ճիւղերուն վերաբերող գործնական սեմինարը,  առաւօտեան ժամը 7:30-էն մինչեւ կէսօրէ ետք ժամը 5:00, Համազգայինի Մ. եւ Հ. Արսլանեան ճեմարանի Նորսիկեան մանկապարտէզին  մէջ, Անթիլիաս: Սեմինարին  մասնակցեցան 32 պատասխանատուներ` ՀՄԸՄ-ի ՊԷյրութ, Պուրճ Համուտ, Անթիլիաս, Ժտէյտէ եւ Ռաուտա մասնաճիւղներէն : Սոյն սեմինարի նպատակներն էին ՀՄԸՄ-ի Լիբանանի գայլիկ վոհմակներու եւ...

Լոյս է տեսել «Վէմ» հանդէսի 2014թ. վերջին` 4-րդ համարը 292 էջ ծաւալով եւ հարուստ բովանդակութեամբ: Նրանում առկայ են ինչպէս 2014-ին սպասուող քաղաքական զարգացումների վերաբերեալ վերլուծականներ, այնպէս էլ` հիմնարար գիտական ուսումնասիրութիւններ եւ ՀՅԴ պատմութեանն առնչուող նիւթեր: Ընթացիկ խնդիրներին են նուիրուած Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեայ տարելիցին վերաբերուող խմբագրականը` «Առերեսումների տարին» եւ Ատոմ Շ. Մարգարեանի «Եւրասիական տնտեսական այլընտրանքը...» ուսումնասիրութիւն-կանխատեսումը: Հանդէսի ներկայ համարում առաջարկուող ուսումնասիրութիւնները...

ՄԿՐՏԻՉ ՄԿՐՏԻՉԵԱՆ Ասկէ քանի մը օրեր առաջ Ծիծեռնակաբերդի յուշահամալիրի ծանրօրէն խորհրդանշական ամպիոնէն Հայաստանի Հանրապետութեան նախագահը ընթերցեց Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցին նուիրուած միջոցառումները համակարգող պետական յանձնաժողովի հռչակագիրը: Նկատի ունենալով պետական յանձնաժողովի բաղադրութիւնը, նկատի ունենալով մանաւանդ, որ հռչակագիրի ընդունման նիստին ներկայ էին նաեւ ուղղակի գաղթօճախները ներկայացնող տեղական յանձնախումբերու ներկայացուցիչներու բազմութիւնը, կարելի է պնդել, որ հռչակագիրը կը կրէ իսկապէս համահայկական բնոյթ. ան կ՛արտայայտէ...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողան, փոխվարչապետ Պիւլենթ Առընչ, խորհրդարանի նախագահ Ճեմիլ Չիչեք եւ մինչեւ իսկ վարչապետի խորհրդական Էթիեն Մահճուբեան վերջերս իրերայաջորդ կերպով հնչեցուցին տողատակի «վատ հայ-լաւ հայ»-ի կամ «ծայրայեղական հայ-չափաւորական հայ»-ի ակնարկող յայտարարութիւններ: Առայժմ քառաձայն եղող այն երգչախումբը ելոյթ կ՛ունենայ Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակին առիթով: Այդ հին յանկերգը կը հնչէ ամէն անգամ, որ Թուրքիոյ ղեկավարները անճրկին: Հայաստանի եւ սփիւռքի...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ «Հայրենիքին Մատուցած Ծառայութիւններուն Համար Երկրորդ Աստիճանի Մետալ»` Զօրավար Մովսէս Յակոբեանին Բանակաշինութեան բնագաւառին մէջ ունեցած աւանդին համար նախագահ Սերժ Սարգսեան «Հայրենիքին մատուցած ծառայութիւններու համար երկրորդ աստիճանի մետալ»-ով պարգեւատրեց Լեռնային Ղարաբաղի Պաշտպանութեան բանակի հրամանատար զօրավար Մովսէս Յակոբեանը: Հայկական բանակի 23-ամեակին առիթով Հայաստանի նախագահը պարգեւատրեց նաեւ խումբ մը զինուորներ: Նախագահական հրամանագիրներով ծառայութեան ընթացքին ցուցաբերած մարտական բարձր պատրաստուածութեան եւ ակնառու ձեռքբերումներուն...

- Հայաստանի սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեան ընդունեց Ներսէս Պետրոս ԺԹ. Թարմունի պատրիարքը: Կողմերը անդրադարձան Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակին ձեռնարկները համակարգող պետական յանձնախումբին ընդունած համահայկական հռչակագիրի դրոյթներուն եւ անոնց պատմական նշանակութեան եւ համազգային արժէքին: Պատրիարքը իր գոհունակութիւնը յայտնեց սփիւռքի նախարարութեան հայապահպան գործունէութեան համար առհասարակ եւ մասնաւորապէս շեշտեց սփիւռքի մէջ հայ ինքնութեան պահպանման ուղղուած ծրագիրներու եւ ձեռնարկներու կարեւորութիւնը: Ան անդրադարձաւ սփիւռքի մէջ կրթօճախներու...

Կազմակերպութեամբ  Հայկական բարեգործական ընդհանուր միութեան «Խօսնակ» պաշտօնաթերթի մշակութային մարմինին, Ահրամճեան կեդրոնին մէջ, ուրբաթ 30  յունուար 2015-ին` երեկոյեան ժամը 8:00-ին, տեղի ունեցաւ յոբելենական երեկոյ մը` նուիրուած ազգային հերոս` զօրավար Անդրանիկի 150-ամեակին: Հանդիսութիւնը բացուեցաւ Լիբանանի, Հայաստանի եւ ՀԲԸՄ -ի քայլերգներով: Բացման խօսքը  ՀԲԸՄ-ի  մշակոյթային մարմինի «Խօսնակ» պաշտօնաթերթին անունով փոխանցեց Օհան Պոտրումեան: Ան ողջունելով ներկաները նշեց. «Հաւաքուած ենք միասնաբար նշելու հայ ժողովուրդի ազատութեան...

ՎԱՉԷ ԲՐՈՒՏԵԱՆ Երկրաշարժը բարերար կ՛ըլլա՞յ: Փաստօրէն` երբեմն այո՛, ինչպէս անցնող կիրակի պատահեցաւ Յունաստանի մէջ` ցնցելով ոչ թէ նոյնինքն Յունաստանը, այլ` Պրիւքսելը, Միջազգային դրամական հիմնադրամը (IMF), Եւրոպայի Կեդրոնական դրամատունը եւ վայրագ դրամատիրութեան յաղթարշաւով գինովցած Արեւմուտքի ելեւմտական աշխարհը` առհասարակ: Արմատական ձախի դաշնակցութիւնը` Սիրիզա(*), խլելով յոյն ժողովուրդի քուէներու աւելի քան 36 տոկոսը, տիրացաւ խորհրդարանի 300 աթոռներէն 149-ին: Սիրիզայի` փողկապ չսիրող ղեկավար Ալեքսիս Ցիփրաս...

ԿԱՐԻՆԷ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Համաշխարհայնացման միւս` երրորդ գործառոյթն աշխարհում ազատական եւ մասնաւորապէս` ազատ շուկայական տնտեսութեան գաղափարախօսութեան տարածումն է եւ ընկերային մշակոյթների միաւորումը: Համաշխարհայնացման հիմնախնդիրներն այդ տեսանկիւնից են վերլուծում` դրական կամ բացասական գնահատական տալով երեւոյթին, Էմանուէլ Վալերշթայնը, Ճիովանի Արիկին, Պրինք Լինծին: Ռուս հասարակագէտ եւ յետարդիւնաբերական հասարակութեան հետազօտող Վիաչեսլաւ Ինոզեմցեւի կարծիքով, միջազգային տնտեսութեան զարգացման տեսանկիւնից ներկայումս գոյութիւն չունի որեւէ գործընթաց, որը կարելի է համարել...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Քամալ Ժոմպլաթ Սուրիական ուժերու Լիբանան մուտքէն եւ պատերազմի դադրեցումէն ետք, 1976-ի աշնան, երկիրը թեւակոխեց համեմատական հանդարտութեան ժամանակաշրջան մը: 16 մարտ 1977-ին, Պէյրութէն Մուխթարա ճամբուն վրայ, Շուֆի մէջ, Տէյր Տուրիթի եւ Պաաքլինի միջեւ, զօրաւոր դարձուածքներու վրայ ահաբեկուեցաւ ընկերվարական յառաջդիմական կուսակցութեան ղեկավար Քամալ Ժոմպլաթ: Քաղաքացիական պատերազմի առաջին օրէն իսկ Ժոմպլաթ միացած էր ձախակողմեան ճակատին եւ հրապարակ նետած քաղաքական, ընկերային եւ...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ 29 յունուարին, Հայոց ցեղասպանութեան 100¬ամեակին նուիրուած ձեռնարկներու համակարգող պետական յանձնաժողովի նիստին ընթացքին միաձայնութեամբ որդեգրուեցաւ Հայոց ցեղասպանութեան 100¬ամեակի Համահայկական հռչակագիրը, որ պատշաճ քայլով մը հրապարակուեցաւ նոյն օրը` նշեալ յանձնախումբին Ծիծեռնակաբերդի յուշահամալիր այցելութեան ընթացքին: Ստորեւ` այդ փաստաթուղթին վերաբերեալ նախնական նկատումներ: Նախ եւ առաջ հռչակագիրը համահայկական ու պատմական փաստաթուղթ մըն է, իսկ երկրորդ` անիկա թէ՛ ներքին սպառման համար է, թէ՛ ալ...

Վերջին շրջանին շատ կը խօսուի իսլամացած եւ թրքացած հայերու մասին: Քաղաքական քննարկումներէ առաջ, սակայն, կ՛արժէ գիտնալ, թէ որո՞նք են իսլամացած հայերը: Որքա՞ն կը հաշուեն անոնք: Ե՞րբ եւ ի՞նչ պայմաններու մէջ իսլամացած են անոնք, եւ այսօր ի՞նչ է անոնց կապը հայկական ինքնութեան եւ արմատներուն հետ: Վերոյիշեալ հարցումներէն մէկ մասին կը պատասխանէ գերման հայասէր Եոհաննէս Լեփսիուսի (1858-1923) վկայութիւնը` իսլամացած հայերու մասին: Վկայութիւնը...