Յօդուածներ

ՎՐԷԺ-ԱՐՄԷՆ Հայոց ցեղասպանութեան հարիւրամեակը հանգրուան մըն է: Հարիւրամեակի առթիւ ստեղծուած համագործակցական ոգին, յառաջացած միացեալ յանձնախումբերը ու հաւաքաբար իրականացած եւ իրականացող նախաձեռնութիւնները լաւ սկիզբ մը ու խարիսխ մը կրնան հանդիսանալ լաւապէս օգտուելու համար այս հանգրուանէն ու պատրաստուելու համար մեր ազգային կեանքի յաջորդ փուլին: Պահ մը կանգ առնելու, թէ՛ ետ նայելու եւ թէ՛ առաջ նայելու համար: Ինքնաքննումի՛ համար: Ծրագրումի՛ համար: Վերազարթնումի՛ համար...

Armenians` հայեր բառը Դիմատետրի ընկերային ցանցին վրայ 13 ապրիլին գրաւած է աշխարհի ամէնէն հետաքրքրական 10 նիւթերու երկրորդ դիրքը` զիջելով միայն Միացեալ Նահանգներու նախագահական յաջորդ ընտրութիւններուն մասնակցելու մտադրութիւն յայտնած Հիլըրի Քլինթընի անուան: Վերջին մէկ շաբաթուան ընթացքին Հայաստանի, հայերու եւ Հայոց ցեղասպանութեան վերաբերող որոնումները մեծապէս աւելցած են համացանցին վրայ` Քիմ Քարտաշեանի եւ ընտանիքի միւս անդամներուն Հայաստան այցելութեան եւ Վատիկանի մէջ պապին մատուցած...

Լիբանանեան համալսարանի հայ աշակերտութեան կազմակերպութեամբ եւ համալսարանի ուսանողական խորհուրդին հետ գործակցաբար, չորեքշաբթի, 15 ապրիլ 2015-ին, կէսօրէ ետք ժամը 4:00-ին, տեղի ունեցաւ Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակին ոգեկոչման ձեռնարկը, Լիբանանեան համալսարանի կերպարուեստի ուսումնարանին առաջին բաժինին մէջ, Հատաս: Լիբանանի, Հայաստանի եւ համալսարանի քայլերգներէն ետք, հանդիսավար Էլիան Նամէն Լիբանանեան համալսարանի աշակերտութեան անունով բարի գալուստ մաղթեց ներկաներուն: Սօսի Սարգիսեան Նամէն հակիրճ ձեւով ներկայացուց օրուան բանախօս Սօսի...

ԽԱՉԱՏՈՒՐ Ա. ՔՀՆՅ. ՊՕՂՈՍԵԱՆ Նիսի կեդրոնական գրադարանէն ելլելէս առաջ կ՛ուզէի արագ կարդացուելիք գիրք մը գտնել. ուշադրութիւնս գրաւեց Ֆրետերիք Հ. Ֆաժարտիի «Մոխիրներ եւ արիւն» (Cendres et sang... Aperçu d’un génocide régionaliste) խորագրեալ 66 էջնոց գիրքը. կողքին ներսի էջին վրայ, կարդացի` «Ակնարկ մը շրջանային ցեղասպանութեան» նշումը: Հեղինակը երեւան կը հանէ ֆրանսացիներուն եւ մեզմէ շատերուն անծանօթ ու գաղտնի մնացած «շրջանային ցեղասպանութիւն»-ը: Յափշտակութեամբ կարդացի...

Ապրիլ ամսու այս օրը, 96 տարի առաջ, Փարիզի մէջ պատմական հանդիպում մը տեղի ունեցաւ մէկ կողմէ ատենի Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու նախագահ Վուտրօ Ուիլսընի եւ միւս կողմէ Հայաստանն ու հայ ժողովուրդը ներկայացնող զոյգ պատուիրակութեանց նախագահներ Աւետիս Ահարոնեանի եւ Պօղոս-Նուպար փաշայի միջեւ: Ա. Աշխարհամարտը նոր աւարտած էր եւ Փարիզի մէջ իր աշխատանքները սկսած էր Խաղաղութեան խորհրդաժողովը, որ ամիսներու վրայ երկարեցաւ, որովհետեւ իր...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Կան մարդիկ, որոնք իրենց ապրած գաղութին մէջ, տարիներու վրայ երկարող իրենց կեանքի տեւողութեան շրջանին, իրենց անսակարկ ճիգով, աշխատանքով, խիղճով, օրինակով, քրտինքով եւ լումայով այդ գաղութին պատմութեան էջերուն վրայ արձանագրած են յստակ եւ ազնիւ տողեր: Մէկ խօսքով, նոյն այս հայ մարդոց, կամ աւելի ճիշդ` նոյն իրենց ընտանիքի պատկանող անդամներուն համեստ ներդրումով, այդ գաղութին գեղեցիկ եւ օրինակելի պիտակը եղած են...

Կիրակի, 19 ապրիլ 2015-ի երեկոյեան ժամը 6:00-ին Պէյրութի ամերիկեան համալսարանի «Էսեմպլի հոլ»-ին մէջ Համազգայինի «Կարկաչ» մանկական ու պատանեկան երգչախումբը հանդէս պիտի գայ համերգով` նուիրուած Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակին: Համազգայինի Լիբանանի Շրջանային վարչութեան նախաձեռնութեամբ եւ Պէյրութի ամերիկեան համալսարանին հետ գործակցաբար իրականացող այս համերգին պիտի ներկայացուին դասական, ժողովրդական, հայրենասիրական եւ ժամանակակից երգեր` գեղարուեստական ղեկավարութեամբ եւ խմբավարութեամբ մայեսթրօ Զաքար Քէշիշեանի, դաշնակի ընկերակցութեամբ Արեգ Տաղլեանի:...

Ուրախութեամբ եւ պատուով կ’ողջունենք Հայաստանի Հանրապետութեան պաշտպանութեան նախարար զօր. Սէյրան Օհանեանի ներկայութիւնը լիբանանահայութեան այս հիւրընկալ յարկին` Ազգային առաջնորդարանի սրահին մէջ: Յարգելի նախարարը եւ իր գլխաւորած պատուիրակութիւնը եռօրեայ պաշտօնական այցելութեամբ մը կը գտնուին Լիբանան` UNIFIL-ի հայ խաղաղապահ ուժերուն այցելելու եւ Լիբանանի պետական շրջանակներուն հետ աշխատանքային հանդիպումներ ունենալու համար: Կը ցանկանք ու կը մաղթենք, որ այդ հանդիպումները ըլլան շինիչ եւ արդիւնաւէտ, ի...

Հովանաւորութեամբ հռչակաւոր քանդակագործ, նկարիչ եւ բանաստեղծ Ռուտի Ռահմէի, գործակցութեամբ Հայոց Վաչէ Նաճարեան ցեղասպանութեան  100-ամեակի Լիբանանի Կեդրոնական մարմինին եւ կազմակերպութեամբ «Այբ Թու Զէտ» ակադեմիոյ, ուրբաթ, 10 ապրիլ 2015-ին, երեկոյեան ժամը 7:00-ին, տեղի ունեցաւ «Գունաւոր առաջին տասնամեակ» խորագրեալ  ցուցահանդէսին բացումը, Ժէլ էլ Տիպի «Սիւրֆաս լիպր» սրահին մէջ: Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի Լիբանանի Կեդրոնականա մարմինին խօսքը փոխանցեց Վաչէ Նաճարեան, որ լուսարձակի տակ առաւ արուեստին...

ՄԵԼԻՆԷ ԱՆՈՒՄԵԱՆ ԹԵՀՄԻՆԷ ՄԱՐՏՈՅԵԱՆ Տեսարան Խիկօ գիւղից Թուրքիայի Արդուին նահանգի Խոպա գաւառի Խիկօ (այս գիւղը յայտնի է նաեւ Խիկի, Խիկոպա անուանումներով, իսկ պաշտօնական անուանումը Պաշոպա է, «Ակունք»-ի խմբ.) գիւղից 39-ամեայ Մեմնունէ Շիմշեքը մասնագիտութեամբ իրաւաբան է եւ աշխատում է Խոպայի քաղաքապետարանում: Դպրոց յաճախել է հայրենի գիւղում: Նրա զարմիկը` 38-ամեայ Ճեսուր Չախալօղլուն, ով նոյնպէս խիկոցի է, Ժողովուրդների դեմոկրատական կուսակցութեան անդամ է եւ...

«ՆՈՐ ՄԱՐՄԱՐԱ» «Զաման» թերթի կայքէջին վրայ մեր ուշադրութիւնը կը գրաւէ Պորտօ համալսարանի դասախօս, փրոֆ. Կարիպ Թուրունչ ստորագրութեամբ յօդուած մը, որ կը հակի Հայկական հարցին մէջ արձանագրուած նոր զարգացումներու վրայ ու կ՛ընդգծէ 1915-ի հարցը իր իրական ծաւալներուն մէջ տեսնելու հրամայականը: Ան դիտել կու տայ, որ պետութիւնը մինչեւ այսօր կեղծ հերոսական պատմութիւններով պարտկեց Օսմանեան կայսրութեան փլուզումին յաջորդող ու հայերու ողբերգութիւնը ցոլացնող պատահարները,...

Թուրքագիտական փորթալ. Թուրք սիւնակագիր Կիւների Ճըվաօղլուն, ով յօդուածներ է պատրաստում թուրքական «Միլլիյէթ» պարբերականի համար, իր նոր «լաւն ու վատը» յօդուածում անդրադարձել է Միացեալ Նահանգների Ներկայացուցիչների պալատում Հայոց ցեղասպանութիւնը ճանաչելու կոչ անող նամակին` Թուրքիայի համար դրական համարելով, որ այն քիչ քոնկրեսական է ստորագրել: Միեւնոյն ժամանակ, թուրք հեղինակը Թուրքիայի համար վատ է համարում այն, որ Միացեալ Նահանգների ծերակոյտում մեծ թուով ստորագրութիւն է հաւաքուել...

Ընթերցումները, նկարները, հեռակայ զեկոյցները յաճախ բաւարար չեն տուեալ շրջանի մը մէջ ապրող ժողովուրդի մը մասին ճշգրիտ տպաւորութիւն  ունենալու համար: Այս բացթողումը կը ստանայ կրկնակի տարողութիւն, երբ տուեալ շրջանը կը գտնուի հայ ժողովուրդի Ցեղասպանութեան եւ հայրենահանութեան զոյգ ոճիրներուն պատասխանատու պետութեան աշխարհագրական շրջագիծէն ներս: Առաւել եւս, երբ խօսքը կը վերաբերի շրջանի մը, որուն հետ, գաղափարական կամ հոգեկան պատճառներէ մեկնած, ընդհանրապէս չունինք գործնական...

Բագրատ Էսդուքեան Սայաթ Թեքիր ՀԱՐՑՈՒՄ.- Հակիրճ կերպով կրնա՞ք ներկայացնել պոլսահայ գաղութը (քանակական իրավիճակ, կառոյցներ, դժուարութիւններ...): ԲԱԳՐԱՏ ԷՍԴՈՒՔԵԱՆ.- Պոլսահայ գաղութը կը հաշուէ մօտաւորապէս եօթանասուն հազար հոգի: Պոլսահայ ըսելով` կը հասկնանք այն անձը, որ կը պատկանի հայ համայնքին, ընդհանրապէս կը կրէ հայկական անուն եւ քրիստոնեայ է` մկրտուած հայ առաքելական, կաթողիկէ կամ աւետարանական եկեղեցւոյ մէջ: Բայց մեր քաղաքին մէջ կան նաեւ որոշ թիւով...

Հայ Գիրքի Տօն Արեւմտեան Կողմն Աշխարհի Հերթական Նախաձեռնութիւն Ֆրանսահայ «Մշակոյթի Տան» Մը (Ալֆորվիլ-Փարիզ) ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ՔԻՒՐՔՃԵԱՆ «Հայկական» Ալֆորվիլը կպած է արեւմտեան մեծաքաղաքի մը` «Լոյս-Քաղաք» Փարիզի կողին: Հայկական, անկասկած ո՛չ` ինչպէս կը հասկնանք հայախօս արեւելեան Սփիւռքի տարածքին: Անկասկած ո՛չ` հայերէնը իր մայթերուն վրայ հնչեցնող, մեսրոպեան տառերը իր վաճառատուներուն եւ հաստատութիւններուն ճակատին ցուցադրող հայաքաղաք բնորոշումին յաւակնորդ աւաններու նման: Նուազ երեւցող, նուազ լսուող, հայեցիութիւնը...

Հաշուած օրեր են մնում մինչեւ Ցեղասպանութեան զոհերի ոգեկոչման 100-րդ տարելիցի եզրագիծը: Սպասուող օրուայ մօտենալու հետ բարձունքից գլորուող ձնագնդի պէս աւելի մեծ թափ է առնում Հայոց ցեղասպանութեան թեմայի արծարծումը թէ՛ հայկական եւ թէ՛ օտար միջավայրերում: Անշուշտ գոհունակութեամբ պէտք է արձանագրենք այս երեւոյթը, բայց եւ շատ ցանկանալով, որ գործընթացի թափը չընկնի Ապրիլի 24-ից յետոյ: Յայտնի է, որ տարբեր միջոցառումներ նախատեսուել են ողջ...

ՍԻԼՎԱ ԳԱՐԱՎԱՐԴԱՆԵԱՆ Քառասուն տարիներ անցած են արդէն սարսափելի թուականէն` 13 ապրիլ 1975-էն, երբ սկսած պատերազմը աղէտալի աւերներ գործեց Լիբանանի գրեթէ բոլոր շրջաններուն մէջ: Լիբանանի պատմութեան տխրահռչակ այդ հանգրուանի քառասնամեակ թեւակոխումով հիմնական հարցադրում մը ինքզինք կը պարտադրէ, թէ` ի՞նչ փոխուեցաւ Լիբանանի մէջ, պատերազմը կրցա՞ւ հրահրումի պատճառներուն լուծում կամ դարմանում բերել: Փաստօրէն, մէկէ աւելի հանգրուաններու «ռաունտ»-երով բռնկած լիբանանեան պատերազմը, իւրաքանչիւր փուլին կը...

Երեքշաբթի, 7 ապրիլ 2015-ին, Եգիպտոսի «Այն շամս» համալսարանի Միջին Արեւելքի հետազօտական կեդրոնի կազմակերպութեամբ, «Թուրքերու կողմէ իրականացուած Հայոց Եղեռնէն  100 տարի ետք, 1915-2015» խորագիրը կրող համագումարը տեղի ունեցաւ, որուն մասնակցեցան եգիպտացի մտաւորականներ ու մասնագէտներ: Համագումարին խօսք առած է Եգիպտոսի Հայ դատի յանձնախումբի ներկայացուցիչ եւ Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի յանձնախումբի անդամ դոկտ. Արմէն Մազլումեան: Ան նկատել տուած է, թէ պատմութեան ընթացքին հայ ժողովուրդը...

Ատրպատական, Ազգային առաջնորդարան, 2015-ի ապրիլ ամիսը մուտք գործելէ եւ Ս. Զատկուան հրաշափառ տօնը կատարելէ ետք, Ատրպատականի հայոց թեմը համայն հայութեան կ՛ընծայէ հայադրոշմ ու քրիստոնէավայել առաջին նախաձեռնութիւնը, նուիրուած Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակին: Հինգշաբթի, 9 ապրիլին, Նախիջեւանի հետ սահմանին վրայ, Մայր Արաքսի իրանեան ափին գտնուող Ս. Անդրէորդի եկեղեցին (13-րդ դար), որ ծանօթ է նաեւ Հովուի մատուռ անունով, հիմնական վերանորոգութեան ենթարկուած ըլլալով, վերաօծուեցաւ ձեռամբ...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Փարիզ «Սիփան-Կոմիտաս» Երգչախումբին Առաջին Ելոյթը Մարտ 14-ին, Փարիզի հարաւարեւմտեան արուարձաններէն` Սեւրի Սեն Ռոմեն եկեղեցւոյ մէջ ելոյթ ունեցաւ ութսունամեայ վարկ ունեցող «Սիփան-Կոմիտաս» երգչախումբը, մօտ 70 անդամներով, խմբավարութեամբ Հայկ Սարգիսեանի: Երգահանդէսը նուիրուած էր Ցեղասպանութեան 100-ամեակին: Խումբի անդամ եւ նախագահ Գաբրիէլ Քեփեքլեան իր բացման խօսքին մէջ նշեց, թէ 100 տարի առաջ` ապրիլ 24-ին, երբ թրքական կառավարութիւնը ձերբակալեց հայ մտաւորականները, անոնց...