Յօդուածներ

26-28 մայիսին  Զուիցերիոյ մայրաքաղաք Պեռնի մէջ տեղի ունեցաւ միջազգային տարողութեամբ մշակութային եւ մարդասիրական կարեւոր նախաձեռնութիւն մը` Հայկական ժառանգութեան շաբաթը, որ կազմակերպուած է Եկեղեցիներու համաշխարհային խորհուրդին (ԵՀԽ)  նախաձեռնութեամբ, Զուիցերիոյ բողոքական եկեղեցւոյ հետ գործակցութեամբ եւ Հայ առաքելական եկեղեցւոյ աջակցութեամբ: Այս մասին կը տեղեկանանք կազմակերպիչներուն մամլոյ ասուլիսէն: 27 մայիսին կատարուեցաւ պաշտօնական բացումը Արցախի հոգեւոր, մշակութային եւ պատմական ժառանգութեան պաշտպանութեան նուիրուած միջազգային համագումարին: Նախաձեռնութիւնը...

ԴՈԿՏ. ԱԲԷԼ ՔՀՆՅ. ՄԱՆՈՒԿԵԱՆ Աւետիս Ահարոնեան1866–1948 Գ.- Աւետիս Ահարոնեան` «հայոց վշտի ու պայքարի երգիչ»-ը «...Ես չեմ, որ գրել եմ, այլ իմ հայրենիքի հոգին է բռնել իմ գրիչը քառասուն տարուց ի վեր: Ես գրել եմ այնպէս, ինչպէս իմ հայրենիքն է շշնջացել իր հողմերի սոյլերով, իր մրրիկներով, իր երգերով ու պարերով, իր ցաւերով ու խնդութեամբ» (1): Աւետիս Ահարոնեան իր աչքերը լոյսին կը...

ՄԻՀՐԱՆ ՔԻՒՐՏՕՂԼԵԱՆ Ա) Շատ բան գրուած է ու շատ բան խօսուած` մայիս 28-ի պատմակշիռ ու դարադարձիկ նշանակութեան մասին, ու անկասկած որ սերունդէ սերունդ տակաւին շատ բան պիտի ըսուի, թէ ինչո՛ւ հռչակուած է ան իբրեւ մեծագոյնը մեր բոլոր տօներուն մէջ: Մայիս 28-ը մեր մեծ յաղթանակին տօնն է: Ուրեմն, հնարաւոր է յաղթել, նոյնիսկ` անհաւասար ուժի, երբ ազգային համընդհանուր համերաշխութիւն կայ, եւ յաղթելու...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ 23 օգոստոս 1990-ին, հայկական ԽՍՀ Գերագոյն Խորհուրդի կողմէ որդեգրուած անկախ պետականութեան գործընթացի սկիզբը ազդարարող հռչակագիրը, իր հիմնաւորումներուն մէջ կը յիշատակէ. «Զարգացնելով 1918 թուականի մայիս 28-ին ստեղծուած անկախ Հայաստանի Հանրապետութեան ժողովրդավարական աւանդոյթները»: «Հռչակագիր Հայաստանի անկախութեան մասին» մաս կազմած է յաջորդական սահմանադրութիւններուն նախաբանին, դառնալով սահմանադրութեան անբաժանելի մասը: Հայաստանի երրորդ հանրապետութիւնը, շնորհիւ հռչակագիրի կցումին` սահմանադրութեան, կը դառնայ իրաւայաջորդը Առաջին հանրապետութեան: Այս...

 ՎԵՐ. ԴՈԿՏ. ՎԱՀԱՆ Յ. ԹՈՒԹԻԿԵԱՆ Ընթացիկ տարուան մայիս 28-ին Հայաստան կը նշէ իր անկախութեան 107-րդ տարեդարձը: Արդարեւ, մայր հայրենիքի Բագրատունեաց թագաւորութենէն շուրջ 9 դարեր ետք եւ Կիլիկիոյ Ռուբինեանց հարստութենէն շուրջ 5,5 դարեր ետք, անդաստական հայութեան համար Հայաստանի անկախութիւնը բացառիկ հանգրուան մը հանդիսացաւ հայ ժողովուրդի պատմութեան մէջ: Յատկապէս Հայոց ցեղասպանութեան «գողգոթայ»-էն երեք տարիներ ետք Հայաստանի անկախութիւնը հրաշքի համազօր իրականութիւն մըն էր:...

 ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Մեր օրերուն ապրող, հայ կեանքի տարօրինակ իրադարձութիւններուն քիչ թէ շատ ծանօթ ոեւէ հայորդի, սապէս, համարձակ եւ բարձրաձայն կրնայ գոչել, մինչեւ ե՛րբ մեր ազգային պարունակը պիտի ապրի խարխափումներու յորձանուտին մէջ, կամ` պիտի շարունակէ իրերամերժ կեցուածքներու եւ մօտեցումներու յագուրդ տալ: Փաստօրէն, զարմանալին կը մնայ այն, որ դարերու ստրկամտութիւնը, թշնամի ուժերու եաթաղանն ու սպանդը, ահն ու սարսափը, գերեվարութիւնը, հայրենազրկումը, պարտադրուած աքսորը,...

ԺԱԳ ՅԱԿՈԲԵԱՆ 1965-ին Հայոց ցեղասպանութեան 50-ամեակի նշումն ու գաղութէ գաղութ, մինչեւ հայրենիք ոգեկոչումներու յախուռն եւ համարձակ բնոյթ ստանալը յիրաւի անկիւնադարձ հանդիսացան ժամանակակից Հայոց պատմութեան մէջ: Այդ թուականէն ետք Հայկական հարցի վերարժեւորումը կատարուեցաւ, եւ Ցեղասպանութեան յիշատակումը պարզ սգատօնէն վերածուեցաւ պահանջատիրական աքթի: Հայկական պահանջատիրութիւնն էր, որ թափ կը հաւաքէր սկսեալ խորհրդային տիրապետութեան տակ գտնուող մայր հայրենիք Հայաստանէն, ուր առաջին անգամ ըլլալով «Մեր...

ԱՀԱՐՈՆ ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ Այսօր մայիս 28 կը տօնենք աշխարհի բոլոր ափերուն: Աշխարհացրիւ հայութեան սրտերը այսօր կը տրոփեն համանուագ: Սրտերը կը հաղորդուին միմեանց հետ այնքան, որքան ազգասիրութեան նուիրական զգացումը կրնայ ներշնչել: Համազգային ցնծութեան օրն է այսօր: Մայիս 28-ն հայ ժողովուրդի փառքին, յաղթանակին եւ ազատ ապրելու կամքին խորհրդանիշն է: Հայ ժողովուրդի պատմութեան ճակատագրական պահերէն մէկն է Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան հռչակումը 28 մայիս 1918-ին:...

ԿԱԼԻ ԱՒԱԳԵԱՆ ՀՅԴ «Աղբալեան» ՊՄ Մայիս ամիսը խորհրդաւոր իմաստ ունի հայ ժողովուրդի կեանքին մէջ, որովհետեւ հայութիւնը այս ամսուան ընթացքին ականատես եղած է բազմաթիւ վճռորոշ յաղթանակներու: Պատահական չէ, որ մայիս 8-ին եւ 9-ին հայ ժողովուրդը կը նշէ չորս տօն` Բ. Աշխարհամարտի յաղթանակը (1945), Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան բանակի կազմաւորումը (1991), Շուշիի ազատագրումը (1991) եւ Երկրապահի օրը: Եթէ աւելցնենք Աւարայրի Վարդանանց ճակատամարտը (451),...

Մայիսեան խորհուրդը այն ճրագն է, որ ամէն գնով անմար պէտք է մնայ իւրաքանչիւր յեղափոխական եւ ազգային հայու մտքին ու սրտին մէջ: 1918-ին կովկասեան թատերաբեմը կը պարզէր այնպիսի իրավիճակ մը, որուն իբրեւ հետեւանք` հայ ժողովուրդը կը գտնուէր ամբողջական պաշարման` Թուրքիոյ եւ Ազրպէյճանի ճանկերուն մէջ: Այդ օրերուն իրավիճակը յուսահատական էր` համաճարակ, սով, վիրաւորներ եւ նահատակներ: Ցեղասպանութեան հրէշային ծրագիրէն փրկուած ժողովուրդէ մը կը...

ԿԱԼԻ ԹԱԳՒՈՐԵԱՆ ՀՅԴ ԼԵՄ-ի «Հայաստան» մասնաճիւղ Շուշիի ազատագրումը պարզապէս մէկ օրուան յաղթանակ մը չէր: Ան արդիւնքն էր օրերու, շաբաթներու, տարիներու ճնշուած արդարութեան, որ պայթեցաւ բոց մը ըլլալու համար: Մայիս 1992-ին հայ զինուորը ոտքի ելաւ ոչ միայն քաղաք մը գրաւելու, այլ նաեւ արժանապատուութիւն մը վերականգնելու համար: Հայ զինուորը կռուեցաւ ոչ միայն դիրքի, այլ նաեւ յիշողութեան, պատուի եւ գոյութեան համար: Երբ Շուշիի...

 ԵՂԻԿ ՈՒՆՃԵԱՆ ՀՅԴ ԼԵՄ-ի «Արաբօ» մասնաճիւղ Մայիս 28-ը միայն թուական մը չէ հայ ժողովուրդին կեանքին մէջ: Ան օր մըն է, որ կը խորհրդանշէ վերածնունդ մը, ազատութեան ճամբուն առաջին գիտակցուած քայլը, երբ բնաջնջումի ծրագիրին ենթարկուած, սակայն Ցեղասպանութենէն ճողոպրած եւ վերապրած ժողովուրդ մը իր մէջ ուժ գտաւ ու պետականութիւն կերտեց: Այս օրը եղաւ ապացոյցը, որ կոտրուած ոգի գոյութիւն չունի, երբ սիրտը ուժեղ...

ՄԻՐԷՅ ԺՄՄՕ ՀՅԴ ԼԵՄ-ի «Արշաւիր Շիրակեան» մասնաճիւղ 28 մայիս 1918-ին, դարերու օտար տիրապետութիւններէ եւ տառապանքներէ ետք Հայաստանը հռչակուեցաւ իբրեւ անկախ, ստեղծուեցաւ Հայաստանի Ա. Հանրապետութիւնը: Այս պատմական օրը թէեւ ունեցաւ կարճ տեւողութիւն, բայց  յոյսի եւ գոյատեւութեան նշան մըն էր մեր ժողովուրդին համար,  որ անսահման դժուարութիւններ ապրած էր` Ցեղասպանութիւն, պատերազմներ, թշնամիներու կողմէ  շրջափակումներ եւ այլն: Մայիս 28-ը նոր կեանքի շունչ մը բերաւ,...

ՄԵՂՐԻ ԴԱՐԲԻՆԵԱՆ ՀՅԴ ԼԵՄ-ի «Հայաստան» մասնաճիւղ 28 մայիս 1918-ը եղած է շատ կարեւոր եւ զգացական օր մը Հայոց պատմութեան մէջ: Այդ օրը ան ծնած է պայքարէ, գոյատեւումէ եւ յոյսէ: 1915-1917-ին հայ ժողովուրդը տակաւին կը վերապրէր Հայոց ցեղասպանութենէն, երբ աւելի քան մէկուկէս միլիոնէ աւելի հայեր նահատակուեցան օսմանեան իշխանութեան տակ: 28 մայիս 1918-ին հռչակուեցաւ Հայաստանի Հանրապետութեան անկախութիւնը, Հայկական ազգային խորհուրդին կողմէ, Թիֆլիսի...

Մայիս ամիս, կամ` յոյսի ամիս, երբ հայ ժողովուրդի` իր անկախ պետականութիւնը վերականգնելու դարաւոր երազանքը իրականացաւ 28 մայիս 1918-ին: Սարդարապատի, Ղարաքիլիսէի եւ Բաշ Ապարանի մէջ ցուցաբերուած  ոչ յանձնուողական մտայնութիւնը մեզի տուաւ իրաւունքը վերականգնելու հայկական անկախ պետականութիւնը` հռչակելով Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան ծնունդը: Այս պետականութիւնը վերականգնեցաւ ծանր ժամանակաշրջանի մը ընթացքին, միջազգային բարդագոյն իրադրութեան պայմաններուն տակ, երբ տակաւին չէր աւարտած Համաշխարհային Ա. պատերազմը, որուն...

ՎԱՀԱՆ ՍԱՂՏՃԵԱՆ Կան սէրեր, որոնք կ՛անցնին հեռաւորութենէն, կը ծաղրեն աշխարհագրութիւնը, կը ծիծաղին ժամանակի երեսին: Կան սէրեր` այնպէս բռնկած, որ կ՛այրին սերունդներու միջոցով, կ՛անցնին սուրբ բոցերու պէս դողդոջիկ ձեռքէն դողդոջիկ ձեռք: Այսպիսի սէր մըն է ասիկա: Ես ծնած եմ աքսորի արիւնէն, ոչ թէ` պատմութեան գիրքերուն մէջ գրուած տեսակէն, այլ` այն տեսակէն, որ կ՛ապրի ոսկորներուդ ծուխին մէջ: Ծնած եմ հեռու Սուրիոյ ափերուն,...

ԿԻՐՕ ՍԷՐԱՅՏԱՐԵԱՆ Մայիս 28-ը Հայոց պատմութեան մէջ ամէնէն կարեւոր օրերէն մէկն է: 28 մայիս 1918-ին հռչակուեցաւ Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան անկախութիւնը, այս օրը հայ ժողովուրդը յաջողեցաւ վերակերտել իր անկախ պետականութիւնը` երկարատեւ կռիւներէ եւ տառապանքներէ ետք: Հայաստանի առաջին անկախ հանրապետութիւնը` կազմուած երկար դարեր ետք, կարեւոր հիմք հանդիսացաւ երկրին հետագայ վերանկախացման համար` իբրեւ ազգային ինքնութեան եւ պայքարի խորհրդանիշ: Ամէն տարի մայիս 28-ը կը...

ՍԷՐԼԻ ՆԵՄՇԷՀԻՐԼԵԱՆ Մայիս 28-ը պարզապէս պատմական օր մը չէ, այլ սուրբ պարտաւորութիւն մը` դրուած իւրաքանչիւր գիտակից հայու ուսերուն: Գիտակից հայն է, որ գիտէ զայն լոկ պատմութենէն վերածել կերտուող պատմութեան` յաւերժական եւ մնայուն անկախութեան: Անկախութիւնը պարզապէս տրուած չէ, այլ ձեռք բերուած է: Ձեռք բերուած է` արիւնով` սուրբ վիշտով եւ երկաթեայ կամքով: Այդ դրօշակը` սուրբ եռագոյնը, որ բարձրացուեցաւ մայիս 1918-ին, ոչ միայն...

ՄԱՐԻԵԼԼԱ ճԷՀԻԶԵԱՆ Կան օրեր, թուականներ եւ դէպքեր, զորս ոչ միայն կը յիշենք, այլեւ կը զգանք: 28 մայիս 1918-ը եղաւ այդպիսի օր մը հայ ժողովուրդին համար: Օր մը, երբ կործանումի եզրին հասած ժողովուրդ մը բարձրացուց իր գլուխը եւ յայտարարեց. «Մենք պիտի չանհետանանք»: Այդ օրը հռչակուեցաւ Հայաստանի Ա. Հանրապետութիւնը` Հայոց պատմութեան ամէնէն պատմարժէք եւ խորհրդանշական տօներէն մէկը, իսկ հայ ժողովուրդը անցաւ պետութիւն...

ՅՈՎԻԿ ՃԷՀԻԶԵԱՆ Իւրաքանչիւր տարի յատուկ հպարտութեամբ կը տօնենք մայիս 28-ը: Այդ օրը դարերէ ետք հայերը հռչակեցին իրենց անկախութիւնը` ոչ թէ օտար իշխանութեան տակ, այլ` իբրեւ անկախ պետութիւն: Այդ մէկը արդէն շատ մեծ յիշատակելի յաղթանակ է, սակայն երբ կը բարձրացնենք դրօշները եւ կը յիշենք անկախութիւնը, յաճախ կը մոռնանք, որ մայիս 28-ն յաջորդեց աղէտի մը, իսկ անկախութենէն 2 տարի ետք եղաւ անկում:...