Յօդուածներ

ԳՐԻՇ ԴԱՒԹԵԱՆ Մութն էր պատել հայոց աշխարհին, Եղեռն ու օրհաս` պարուրել նրան, Փոթորիկները մռնչում էին, Երկունք էր ապրում յոյսերի հսկան: Պահերը հապճեպ խուսափում էին, Հրանօթները` ոռնում մահերգանք, Լեռների վրայ թափով անմեկին Կռիւն էր շիկնում, կռիւն էր անկանգ: Եւ քարէ մարդիկ, քարէ սրտերով, Քարէ սրտերով ու կամքով քարէ, Հայոց լեռներում կռանում էին Կեանքի ու մահուան երգը մետաղէ... Աշխարհանցում էր անծիր քաոսում,...

ՎԱՐԴԱՆ Բ. ՎԱՐԴԱՆԵԱՆ 28 մայիս 1918-ը ժամանակակից Հայոց պատմութեան հիմնաքարը հանդիսացաւ: Արամ Մանուկեան իր հեռատես մօտեցումով կրցաւ ստեղծել եւ հիմը դնել պետութեան մը, որ ժայռի վրայ հասակ առաւ եւ կրցաւ գոյատեւել ու դէմ դնել պատմութեան զանազան տեսակի մարտահրաւէրներուն: Այսօր աշխարհի քաղաքական կանոնները եւ օրէնքները մեծ փոփոխութեան կ՛ենթարկուին: Եթէ կ՛ուզենք իրապաշտութեամբ մօտենալ  համաշխարհային ամբողջ պատկերին, ապա պիտի տեսնենք, որ ամէն տեսակի...

ԴՈԿՏ. ԱԲԷԼ ՔՀՆՅ. ՄԱՆՈՒԿԵԱՆ Ա.- Ուղերձ` անարդարութեան եւ մոռացութեան դէմ Աւետիս Ահարոնեան1866–1948 Հայոց ցեղասպանութեան 110-ամեակի նախօրեակին Զուիցերիոյ Ազգային արխիւին մէջ պահպանուած կարեւոր փաստաթուղթ մը իր վրայ հրաւիրեց ամբողջ ուշադրութիւնս: Առկան շուրջ երեք էջերէ կազմուած ֆրանսերէնով մեքենագիր նամակ մըն է, որ կը կրէ գրող, ազգային-քաղաքական եւ հասարակական գործիչ Աւետիս Ահարոնեանի հեղինակաւոր ստորագրութիւնը: Արդարեւ, ո՞վ չէ յուզուած, ո՞վ չէ արտասուած կարդալով «հայոց...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Գէորգ Ե. կաթողիկոս Ամենայն Հայոց Սարդարապատի, Բաշ Ապարանի եւ Ղարաքիլիսէի հերոսամարտերուն, Ցեղասպանութենէն վերապրած հայ ժողովուրդին համար կենաց մահու օրհասական այդ օրերուն, զինուորներուն, կամաւորներուն եւ հրամանատարներուն կողքին մէկ ձեռքով խաչ ու միւս ձեռքով սուր բռնած մարտնչեցաւ նաեւ հայ հոգեւորականութիւնը: Հայ եկեղեցին պատմութեան ընթացքին միշտ հանդիսացած է ազգային ինքնութեան պահպանման միջնաբերդը: Օտար տիրապետողներ Հայաստանը նուաճելու եւ հայ ժողովուրդը ձուլելու իրենց...

ՎԵՐԱ ԵԱԳՈՒՊԵԱՆ Իրան-Միացեալ Նահանգներ յարաբերութիւններու ընթացքը Միջին Արեւելքի մէջ կը շարժի յուսահատ սպասումի եւ ռազմավարական անհրաժեշտութիւններու միջեւ` ժամանակ առ ժամանակ յառաջ քաշելով նոր հեռանկարներ ու մարտահրաւէրներ: Ամբողջական եւ դիւանագիտական կարգաւորում մը այսօրուան պայմաններուն մէջ թերեւս հեռաւոր երեւոյթ մը ըլլայ, սակայն տարածաշրջանի փոփոխուող իրողութիւնները, համաշխարհային նոր բեւեռները եւ երկու կողմերու ներքին ճնշումները ժամանակ առ ժամանակ առիթներ կը ստեղծեն սահմանափակ փոխհասկացողութիւններու համար:...

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Հաւաքական կեանքին մէջ երբեմն կարգ մը նախաձեռնութիւններ ձեռնարկի մը կամ տօնախմբութեան մը սահմաններուն մէջ չեն սահմանափակուիր ու ժամանակաւոր մթնոլորտի մը ստեղծումով չեն գնահատուիր: Այդ նախաձեռնութիւնները իրենց բովանդակային, ժամանակակից պայմաններէն ու կացութիւններէն բխած հնչեղութեամբ եւ, աւելի՛ն, իրենց թելադրական շունչով կը փորձեն դրոշմ մը ձգել եւ դրական լիցք ու ազդեցութիւն հաղորդել: Այսպիսի նախաձեռնութիւններ անշուշտ օժտուած կ՛ըլլան բովանդակային, որակական եւ ծրագրումի...

ԱՒԵՏԻՍ ՀԱՃԵԱՆ Մխիթար աբբահօր մահուան յիշատակին 276-ամեակը կլոր թիւ մը չէ, ինչպէս կրնայ ըլլալ` հարիւրամեակ, երկհարիւրամեակ կամ 250-ամեակ մը: Այսուամենայնիւ, այս յոբելենական տարելիցը, որ նշուեցաւ Վենետիկի Սուրբ Ղազար մայրավանքի պատմական գրադարանին մէջ, յատուկ նշանակութիւն ունեցաւ իր քաջ եզակի բնոյթին շնորհիւ: Այս առթիւ, առաջին անգամ ըլլալով տասնամեակներու ընթացքին Լեւոն արք. Զէքիեան վերականգնեց աւանդութիւնը` միաբանութեան հիմնադիր աբբահօր մահուան տարելիցի պատուոյ խօսքը գրաբարով...

ՍՈՆԱ ԹԻԹԻԶԵԱՆ ԿԷՏԻԿԵԱՆ Կազմակերպութեամբ ՀՅԴ Գանատայի Երիտասարդական միութեան, Չորեքշաբթի, 21 Մայիս 2025-ին, երեկոյեան ժամը 8:00-ին, Մոնթրէալի Հայ կեդրոնի «Ահարոնեան» սրահէն ներս տեղի ունեցաւ ժողովրդային հաւաք, որուն ընթացքին զեկոյց տուաւ Հայաստանէն ժամանած ՀՀ Ազգային Ժողովի Հայաստան խմբակցութեան եւ Դաշնակցութեան պատգամաւոր Քրիստինէ Վարդանեան, ներկայութեամբ Սուրբ Յակոբ Առաջնորդանիստ Մայր եկեղեցւոյ հոգեւոր հովիւ Արժ. Տէր Գառնիկ Ա. Քհն. Գոյունեանի, ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ Րաֆֆի Տօնապետեանի,...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Իսրայէլեան բանակին ներխուժումը 1978 մարտին Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմի ամբողջ տեւողութեան, յատկապէս Հարաւային Լիբանան եղաւ պատերազմին գլխաւոր կիզակէտը: Հարաւային Լիբանան աշխարհագրականօրէն գեղեցիկ բնութեամբ եւ բարեբեր երկրամաս է: Աւազուտ ծովափեր, կիտրոնային պտուղներու, պանանի եւ ծխախոտի մշակման բերրի դաշտեր, կանաչազարդ լեռներ եւ Լիթանի, Զահրանի ու Աուալի գետեր: Շրջանը վարչական ներկայ բաժանման հիմամբ կ՛ընդգրկէ Հարաւային Լիբանանի եւ Նապաթիէի նահանգները: Գլխաւոր բնակավայրեր եւ...

Նախաձեռնութեամբ «Ազդակ»-ի եւ աջակցութեամբ «Գալուստ Կիւլպէնկեան» հիմնարկութեան Հայկական բաժանմունքին, «Ապագայ լրագրողներ»-ու ծրագիրի չորրորդ փուլի մասնակիցները անցեալ տարուան ընթացքին աւարտեցին այդ ծրագիրը: Այս սիւնակներով կ՛անդրադառնանք անոնց գրութիւններուն, որոնք կը վերաբերին ծրագիրին իրենց մասնակցութեան եւ իրենց ընդհանուր ձեւին մէջ տպաւորութիւններ են «Ապագայ լրագրողներ»-ու ծրագիրին մասին: Նշենք, որ ծրագիրին մասնակցող դպրոցներն էին` Ազգային Միացեալ վարժարան, Հայ աւետարանական կեդրոնական բարձրագոյն վարժարան, Ազգային Եղիշէ Մանուկեան...

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ Վահէ Պէրպէրեանի վեց ելոյթները, այսինքն` աւելի քան երեք հազար հանդիսատեսներ, եկան անգամ մը եւս փաստելու, որ տարբեր սերունդներու եւ տարբեր շրջանակներու մէջ Վահէն փնտռուած եւ սիրուած երեւոյթ է: Վահէն քննադատողներ շատ կան բնականաբար, սակայն իրականութիւնը այն է, որ այն պատգամները, զորս մենք` այսինքն աւանդական կառոյցները, կ՛ուզենք փոխանցել մեր ժողովուրդին, հասանելի չեն: Չենք կրցած հասնիլ բոլորին, մենք մեզի, մեր...

Դժուար է ներկայացնել Անին` եթէ մէկը ծանօթ չըլլայ անոր նկարագիրին: Առաջին անգամ անոր ծանօթացած եմ 18 փետրուար 1979-ին, «Հոլանտ ռոտ» Նաւասարդեանի տուն/կեդրոնին մէջ, ուր կը տօնէինք Փետրուարեան ապստամբութիւնը: Այդ օրը բոլոր մասնակիցներ կ՛երգէին յեղափոխական երգեր, եւ Անին` մարտական տրամադրուած, ձեռքերը վեր բռնցքուած կ՛երգէր: Ունեցայ այն տպաւորութիւնը, որ ինքն ալ դաշնակցական է, եւ ի զարմանս ինծի, ձեռնարկէն ետք իմացայ, որ Լիբանանի...

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Անգամ մը եւս Լիբանանի թաղապետական եւ քաղաքապետական ընտրութիւններուն Հայ յեղափոխական դաշնակցութիւնը յաղթանակ կերտեց եւ իր առաջադրած թեկնածուներու յաջողութիւնը ապահովեց: Երկար ժամանակէ ի վեր այս ընտրութիւնները հետեւողականօրէն յետաձգուեցան: Առկայ էր թերահաւատութիւն` ընտրութիւնները ճշդուած ժամկէտին կայացնելու: Լիբանանի ապրած ապահովական, քաղաքական եւ տնտեսական-ընկերային ցնցումներն ու տագնապները անցնող տարիներուն խոչընդոտեցին քաղաքապետութիւններու աշխատանքային հեզասահ ընթացքը, եւ բնականաբար կարելի չէր դառնար իրերու այդ կացութեան...

ՅԱԿՈԲ Կ. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Արտագրեց` Վ. Մ. 23 մայիսին մահուան 65-ամեակն է հայկական վրիժառութեան սրբալոյս դէմքին` Սողոմոն Թեհլիրեանի: Հայոց պատմութեան մէջ գլխագիրով դրոշմուած է անունը Սողոմոն Թեհլիրեանի, որ 15 մարտ 1921-ին Պերլինի Չարլոթընպըրկ թաղին մէջ ցերեկով զգետնեց հայ ժողովուրդին դէմ Թուրքիոյ գործադրուած Ցեղասպանութեան գլխաւոր պատասխանատուն` Թալէաթ փաշան, այդպիսով ալ անմահանալով մեր ազգային յիշողութեան մէջ: 17 մարտ 2002-ին Քալիֆորնիոյ մէջ, Ֆրեզնօ, Քեսապի...

ՎՐԷԺ-ԱՐՄԷՆ Այս յօդուածիս տուն տուող առիթը բարեկամի մը հետեւեալ տողերն են, որոնց ձայնակցելու համար է, որ կը գրեմ. «Ես միշտ մերժած եմ «Արեւմտեան Հայաստան, «Պատմական Հայաստան» եւ նման արտայայտութիւնները: Ինծի համար կայ ՄԷԿ Հայաստան: Յոռեգոյն պարագային, կը գործածեմ «Հայաստանի արեւմտեան հատուած», «Հայաստանի արեւելեան հատուած» ու նման արտայայտութիւններ, որով միշտ կը շեշտուի Հայաստանի մէկութիւնը»: Անձնական ել-նամակի մը մէջ պարագայաբար գրուած այս...

8-9 մայիս 2025-ին Կիպրոսի Լառնաքա քաղաքին մէջ տեղի ունեցաւ ՀՕՄ-ի Եւրոպայի, Միջին Արեւելքի եւ Հայաստանի սեմինարը, որ իւրայատուկ էր իր աշխատանքային գործնական ու հետաքրքրական ծրագիրով եւ համայնքին մէջ կազմակերպուած տարբեր նախաձեռնութիւններով: Երկու արդիւնաւէտ օրերու ընթացքին մասնակիցները բովանդակալից քննարկումներ կատարեցին եւ լսեցին հետաքրքրական դասախօսութիւններ, ՀՕՄ-ի տարբեր շրջաններու անդամները կարելիութիւն ունեցան համախմբուելու, իրարու հետ կապ հաստատելու եւ միասնաբար քննարկելու այն կարեւոր նիւթերը,...

Շաբաթ 17 Մայիս 2025 թուականին Շուէտի Վեսթերոս քաղաքին մէջ տեղի ունեցաւ «ՀՄԸՄ» ակումբի բացման պաշտօնական հանդիսութիւնը։ Հանդիսութեան մեկնարկը տրուեցաւ երբ ՀՄԸՄ Վեսթերոսի սկաուտները, ընկերակցութեամբ ՀՄԸՄ Սթոքհոլմի շեփորախումբին, ակումբի մուտքին շարուած պատիւ առնելով հիւրնկալեցին ժողովուրդին։ ՀՄԸՄ-ի Վեսթերոս մեկուսի շրջանի ատենապետ եղբ. Տիգրան Կէօվշենեան հրաւիրեց Տէր Մկրտիչ քհն. Գրիգորյանին, Հ.Յ.Դ. Բիւրոյի անդամ ընկ. Յովսէփ Տէր Գէորգեանին, ՀՄԸՄ-ի Կեդրոնական Վարչութեան անդամ եղբ. Ֆէտի Գազանճեանին...

«Իմ սեփական պարտէզիս մէջ այլեւս ատելութեան սերմերը չեմ ցաներ: Կեանքը դաժան դաս սորվեցուցած է ինծի (…) որ ատելութիւնը մեզ բոլորս աւելի՛ ապուշ կը դարձնէ»: Պարզ ու ողջմիտ մտածում մըն է Ուրուկուէյի Հանրապետութեան նախկին նախագահ Խոսէ «Փեփէ» Մուխիքայի վերոյիշեալ խօսքը, որ արտասանած է 2020-ին, երբ պաշտօնապէս յայտարարեց, թէ կը հեռանայ քաղաքականութեան աշխարհէն: ... Եւ ահաւասիկ հինգ տարի ետք, ճի՛շդ այն օրը,...

Հրայր Պալեանը, որ աւելի քան երեք տասնամեակ աշխատել է միջազգային հակամարտութիւնների կարգաւորման ուղղութեամբ, գրում է, որ դիւանագիտական դիտորդների ներկայութիւնը կարող է զսպել  անարդարացի դատավարութիւններն Ազրպէյճանում: Հրայր Պալեանի` «Ինձ արդար դատէք». Լեռնային Ղարաբաղի նախկին ղեկավարը դատւում է Ազրպէյճանում յօդուածը հայերէն: «ԱՊԱՌԱԺ» «Դատէք ինձ արդար, հրապարակային, բացայայտ… միջազգային լրագրողների եւ դիտորդների ներկայութեամբ», այս մասին յայտարարել է Պաքւում ապօրինի դատուող քաղբանտարկեալ Ռուբէն Վարդանեանը:...

ԼԵՆԱ ՊՕՂՈՍԵԱՆ Ամէն առաւօտ կը հանդիպինք իրարու, Դուն` հեւքի մէջ, կ՛աճապարես դէպի դպրոց, Իսկ ես` հանդարտ, զգուշ կ՛ուղղուիմ վարժանոց: Երէկ նորէն հանդիպեցանք, Բարեւեցինք շատ արագ ու բաժնուեցանք: Ամէն հանդիպումիս կ՛ուզեմ ընդհատել ճամբադ, Ի զուր է ճիգս-վազքի մէջ ես, աշխուժ, եռանդուն, Ծրագիր ու գործ կերտելու: Որքա՜ն կ՛ուզեմ հեւքդ հատել, բացատրել` Վաղը արագ կը հասնի, ընկե՛ր, Աճապարելու պէտք չունիս այդքան: Բայց քայլերդ...