Մշակութային եւ Այլազան

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ  Նորութիւն չէ, որ երգը միշտ եղած է պայքարի միջոց, սակայն Աֆղանիստանի մէջ երկու քոյրերու նախաձեռնութիւնը հետաքրքրական եւ յուզիչ է: Բրիտանական «Պի.Պի. Սի.»-ն այս մասին հրապարակած է յօդուած մը` առանց նշելու քոյրերուն իսկական անունները, հասկնալի պատճառներով:  Ն. Քոյրերը դարձած են հասարակական ցանցերու նոր երեւոյթ Մինչ աշխարհը կը հետեւէր թալեպաններու իշխանութեան վերադարձին, օգոստոս 2021-ին, Աֆղանիստանի մայրաքաղաք Քապուլի մէջ բնակող...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Այն թիւր տպաւորութիւնը ստեղծուած է, որ տպագիր գիրք ընթերցողներ գրեթէ չեն մնացած: Ուսումնասիրութիւններ  սակայն կը հաստատեն, որ իրականութիւնը այդպէս չէ: Բարեբախտաբար: Այս բնաբանով «lifeandreading» կայքը  շահեկան յօդուած մը հրապարակած է: Ն. «Թղթային գիրքերը միշտ կը գերազանցեն ե-գիրքերը (e-books)». ուսումնասիրութիւն Այսօրուան աշխարհին մէջ արհեստագիտութիւնը այնքան զարգացած է, որ բառացիօրէն ընտրութեան խնդիր է, երբ խօսքը կը վերաբերի այն սարքերուն,...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ «Քորոնա»-ի տարածումով յառաջացած այս հարցադրումը տակաւին կը մնայ աժմէական: Հոգեբաններ, մասնագէտներ, լրագրողներ, մտաւորականներ յաճախ կ՛անդրադառնան այս հարցի տարբեր երեսներուն, կը փորձեն գտնել ամէնէն տրամաբանական, օգտակար լուծումները: Բրիտանական «Կարտիըն» թերթին կայքը հրապարակած է զանազան կարծիքներ: Ն. Հետազօտութիւնը ցոյց կու տայ, որ տունէն աշխատիլը կրնայ մեծ օգուտներ բերել առողջութեան Տնային աշխատանքի վերաբերեալ 1930 ուսումնասիրութիւններ գտած են հիմնական առաւելութիններ, բայց...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ  «Երէցներ եւ կեանքի ապագայ» հիմնարկի գործիչներու  խումբերը խիստ զգուշացում արձանագրած են, որ ԱԲ-ն կրնայ լուրջ վտանգ ներկայացնել աշխարհի համար: Բաց նամակին մէջ երկու խումբեր կը պնդէին, որ ԱԲ-ի վտանգները, որոնք կրնան յառաջանալ մարդկութեան համար, տակաւին անյայտ են եւ կրնան սրել այլ վտանգող հարցեր, ինչպիսիք են կլիմայական ճգնաժամը: Բացի անկէ` նամակը խորհուրդ կու տայ համաշխարհային առաջնորդներուն երկարատեւ դիտարկում...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Այնշթայնի այս նկարին հեղինակն է  աշխարհահռչակ հայ լուսանկարիչ Եուսուֆ Քարշ (Յովսէփ Քարշեան, 1908-2002) Եուսուֆ Քարշ կը պատրաստուի լուսանկարել Այնշթայնը, 1948 Մարդկութեան պատմութեան ամէնէն յայտնի հանճարը ոչ միայն յեղափոխութիւն իրագործեց բնագիտութեան մէջ, այլ նաեւ շատ արժէքաւոր դասեր տուաւ աւելի լաւ կեանքով ապրելու մասին: Անոր հռչակն ու համբաւը դուրս եկան բնագիտութեան ոլորտէն, քանի որ Այնշթայն մեծ դեր խաղացած է...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Ճէյմըս Պոնտի թիկնոցներով ու դաշոյններով աշխարհը լեցուն է ինքնաշարժներու հետապնդումներով, ատրճանակներու եւ զանազան զէնքերու մարտերով ու քանդումներու նիւթերով: Այդ անշուշտ արկածախնդրական շարժապատկերներու մէջ է: Հետախուզական նիւթեր հաւաքելու իրական աշխարհին մէջ լրտեսները յաճախ կրնան աւելի շատ վնաս հասցնել շարժական սկաւառակի մը միջոցով, քան ատրճանակը, իսկ լուսանկարող գործիքը աւելի հզօր է, քան` սուրը կամ զէնքը: Ահաւասիկ` պատմութեան նշանաւոր հետախոյզներէն...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Մարդիկ այժմ աւելի կը հետապնդեն աշխատանք-կեանք հաւասարակշռութիւնը, եւ այս առնչութեամբ արհեստական բանականութիւնը հիմնական դերակատարութիւն ունի: «Պի.Պի.Սի.» այս մասին վերջերս հրապարակած է յօդուած մը: Ն. Խուճապ եւ կարելիութիւն. 2023 թուականին ի՞նչ հասկցան աշխատաւորները Արհեստական Բանականութեան մասին Հաւասարաչափ ազդարարուած եւ յայտարարուած` արհեստական բանականութիւնը (ԱԲ) արդէն փոխած է մեր աշխատելու ձեւը եւ ապագան: Հազիւ տարի մը եղած է, որ «Բաց...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Տօնական օրերուն աւելի հրատապ կը դառնայ կարիքաւորներուն ձեռք երկարելու անհրաժեշտութիւնը, հասկնալի պատճառներով: Բնականաբար այդ պէտք չէ ժամանակաւոր, սահմանափակ բնոյթ ունենայ: Կարեկից մարդիկ կ՛օգնեն ներքին ապրումէ մը մղուած: Դժբախտաբար կան այնպիսիներ, որոնք կարիքաւորներուն օժանդակութիւնները կ՛օգտագործեն:Կը ներկայացնենք երկու տարբեր պարագաներ: Առաջինը ՄԱԿ-ի կայքէջէն է, երկրորդը` Հարաւային Ափրիկէի Հանրապետութեան մամլոյ աղբիւրէ մը: Ն.  Ֆիլիփ Ռիոն Ֆրանսայի մայրաքաղաք Փարիզէն հարաւ գտնուող...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Յաճախ կը խօսուի առողջութեան եւ բարօրութեան վրայ երգելու ունեցած դրական ազդեցութեան մասին: Ըսուած է, չէ՞, «Միայն չարերը երգ չունին»: Բոլոր երկիրներն ու ժողովուրդները զանազան ձեւի եւ ոճի երգչախումբեր ունին: Մանաւանդ մանկական, պատանեկան, երիտասարդական երգչախումբերը նաեւ կրթական, դաստիարակչական անխուսափելի դերակատարութիւններ ունին: Անշուշտ միայն երգ մը սորվելով եւ երգելով չի վերջանար: Երգելը, երգչախումբի մը մաս կազմելը  ի՞նչ ազդեցութիւն կրնայ...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Ամէն ոք ունեցած է զուարճալի, անհաւանական կամ երբեմն նոյնիսկ սարսափելի փորձառութիւններ: Կը ներկայացնենք հասարակական ցանցերէ քաղուած «փունջ» մը` նախ ճամբորդական, ապա այլազան պատմութիւններու: Ն. … Ես մնացի Միացեալ Նահանգներու իսկապէս գեղեցիկ պանդոկի մը մէջ: Վերջին առաւօտեան, մեկնելէ առաջ որոշեցի արագ լոգնալ մինչեւ օդակայան երթալս: Ես սկսայ ծորակին բռնակը դարձնել հաւանաբար հակառակ ուղղութեամբ: Ես կը շարունակէի այդ ընել, բայց...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Դարերու ընթացքին  խորհրդաւոր, արգիլուած վայրերը մարդոց երեւակայութեան  թափ  տուած  են` եւ հետաքրքրութիւնը  յառաջացուցած: Թէ ինչո՞ւ կ՛արգիլուի կարգ մը վայրեր այցելել, փորձենք պարզել: Ն. Դժուար է պատկերացնել, որ մեր աշխարհին մէջ այդպիսի վայրեր կան: Քանի մը հատը թուելու համար նշենք, որ կան խարիսխներ, ուր կրնան մտնել միայն անոնց անձնակազմի անդամները: Կան պատմական վայրեր, որոնք այնքան փխրուն են, որ անոնք...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Պայտըն Եւ Պայտըն Միացեալ Նահանգներու նախագահ Ճօ Պայտըն եւս ունի նմանակ  մը` դերասան Քեւին Տալթոն: Քեւինի եւ նախագահ Պայտընի նմանութիւնները ապշեցուցիչ են: - Ե՛ւ Քեւին, ե՛ւ նախագահ Պայտըն հիւսիսարեւելեան իրլանտացի ամերիկացիներ են: - Երկուքն ալ կու գան աշխատաւոր դասակարգի ընտանիքներէ, որոնք կը հաւատային Դեմոկրատական կուսակցութեան սկզբունքներուն: - Երկուքն ալ ունին ամերիկեան հիւսիսարեւելեան առոգանութիւնը: - Ե՛ւ Քեւին, ե՛ւ նախագահ...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Հին ժամանակներէն երկիրներու առաջնորդներ` կայսրեր, թագաւորներ, իշխաններ եւ այլն, ունեցած են իրենց նմանող մարդիկ, որոնք ապահովութեան նկատառումներով օգտագործուած են, երբ հարկ եղած է: Այս օրերուն յաճախ կը խօսուի Փութինի կրկնօրինակներուն մասին: Դերասաններ նմանութիւններ ունեցած են այս կամ այն առաջնորդին հետ:  Ն. Փութին, Փութին Եւ Փութին Ռուսիոյ  նախագահի մամլոյ քարտուղար Տմիթրի Փեսքով անդրադառնալով  Վլատիմիր Փութինի «նմանակներու» մասին առասպելին` ըսաւ....

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ  Անշուշտ մեծ երջանկութիւն է ունենալ ուսուցիչներ, որոնք կեանքիդ դրական ընթացք կու տան: Այդ ընելու համար անշուշտ ուսուցիչը պատրաստուած պէտք է ըլլայ ե՛ւ ինքնազարգացումով, ե՛ւ ուսումով: Կրենտ Քանիոն համալսարանի կայքը հրապարակած է ուսուցիչներու մասին յօդուած մը, որմէ կը ներկայացնենք հատուածներ: Ն. Մտածեցէ՛ք այն բոլոր ուսուցիչներուն մասին, զորս ունեցած էք այս տարիներու ընթացքին: Հնարաւոր է, որ դպրոցին մէջ ունեցած էք...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Գետերու, լիճերու չորացումով սկսած են ի յայտ գալ անհետացած հին քաղաքներ: Այսպիսի երկու քաղաքներու մասին վերջերս գրած է «Սի.Էն.Էն.»: Ն. Տիգրիս Գետը Ցոյց Կու Տայ, Որ Իրաքի Մէջ Կը Գտնուի Ջուրին Տակ Մնացած Պրոնզէ Դարու Հնագոյն Քաղաքը Իրաքի Տիգրիս գետի երաշտէն ետք ի յայտ եկած է 3400-ամեայ քաղաք մը` բացայայտելով թաքնուած ամբողջ քաղաքակրթութիւն մը: Հնագէտներու խումբը շտապեց Մուսուլի...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Մարդոց կը ստիպեն, որ կռուին, զիրար սպաննեն, երկիրներ քանդեն, մինչ անդին բնութիւնը իր գեղեցկութեամբ եւ բազմաթիւ առեղծուածներով մեծ գոհացում կրնայ շնորհել բոլորին: Կը ներկայացնենք «Թրեվըլ» կայքին մէջ վերջերս հրապարակուած երկու յօդուածներ: Ն.   Մեղալայայի Խորհրդաւոր Մենաքարերը (Մոնոլիտ) Հարիւրաւոր կանգուն քարեր` շուրջ 8 մեթր բարձրութեամբ, պահապաններ են Մեղալայայի Նարտեանկ քաղաքին մէջ, իրենց ծագումով պարուրուած հրաշալի աւանդական պատմութեամբ: Մինչեւ տասնամեակ...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Վերադարձը իր բոլոր ձեւերով կարելի է, եթէ մարդիկ իրենց յոյսը չեն կորսնցուցած: Անշուշտ կ՛ուրախանանք, երբ ականատես կ՛ըլլանք կարգ մը առումներով մեզի  ճակատագրակից  ժողովուրդներու իրաւունքներու վերականգնման: «Կարտիըն»-ի վերջերս հրապարակած երկու յօդուածներէն առաջինը կ՛անդրադառնայ Չիլիի ցեղախումբի մը, իսկ երկրորդը կը ներկայացնէ Փերուի մէջ այլ հաւաքականութեան մը գոյապայքարը:  Ն. Չիլիի կորսուած ցեղախումբը կը տօնէ երկար սպասուած ճանաչումը Սելկնամները գրեթէ ոչնչացուեցան գաղութարարներու...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Կասկած չկայ, որ գիտէին ինչ պիտի պատահի եւ լուռ, կրաւորական կը մնային: Խօսիլ սկսան, երբ ծրագրուածը տեղի ունեցաւ եւ աւարտեցաւ: Մեզի համար անշուշտ նորութիւն չէ այս վերաբերմունքը, որ խորքին մէջ շատ վարկաբեկիչ պէտք է ըլլայ արժանապատուութիւն ունեցող հաւաքականութիւններուն համար: Ն. «Ուաշինկթըն Թայմզ» Աշխարհի Հնագոյն Քրիստոնէական Համայնքներէն Մէկը Կանգնած Է Ցեղասպանութեան Առջեւ. Ո՞ւր Է Պայտընը Աշխարհի հնագոյն քրիստոնէական համայնքներէն...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ - Սուրիոյ մէջ աչազուրկներու իւրայատուկ գիւղ - Խորհրդաւոր Գիւղը - Եմէնի Խաշապ Գիւղի Բնակիչները Կուրցած Են Լոյսէն, Սակայն Կրնան Տեսնել Գիշերը Զանազան երկիրներու մէջ անմարդկային պատերազմները, այլ աղէտներու շարքին, խլած են նաեւ ոմանց տեսողութիւնը: Բարեբախտաբար միշտ կը գտնուին օգնութեան ձեռք երկարողներ, որոնք մասամբ կը փորձեն դիւրացնել անոնց ծանր առօրեան: Այդ մասին յօդուած մը հրապարակած է Ուիքենտ կայքը: Իսկ...

- «Դադրեցուցէ՛ք Հերթական Հայոց Ցեղասպանութիւնը». Քիմ Քարտաշեան Դիմած Է Ճօ Պայտընին - Ռեն Ի Սիուեն. Ընդհանուր Ձգտումներ Ունեցող Մարդոց Համար Չկան Խոչընդոտներ Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Քիմ Քարտաշեան Միացեալ Նահանգներու նախագահ Ճօ Պայտընին կոչ ըրած է կանխելու հայերու նոր  ցեղասպանութիւնը: Շարժապատկերի արտադրիչ, դոկտոր Էրիկ Էսրայիլեանի հետ յօդուածին մէջ ան կը գրէ, թէ ժամանակն է, որ Ամերիկան (եւ աշխարհը) քայլեր ձեռնարկէ հայերը Ազրպէյճանէն...