Յօդուածներ

ՍԵՐԺ ՄՈՒՐԱՏԵԱՆ Անկախ իր տարիքէն` մարդը միշտ հրաշքներուն կը հաւատար, եւ այդ սովորութեան հարազատ արտայայտութիւններէն է ամանորեան շրջանը: Ամէն տարի, դեկտեմբերի վերջաւորութեան կ՛երազենք, որ Նոր տարին նախորդէն աւելի բարեբեր եւ շնորհալի ըլլայ: Պէտք է խոստովանինք, որ մարդ արարածներ ըլլալով` մեր փափաքներուն եւ երազներուն մեծ մասը նիւթական բարիքներուն հետ աղերս ունի: Մանուկները խաղալիքներու տեսքով նուէրներ կը սպասեն Կաղանդ պապուկէն, մինչ այդ...

ԿԻՐԱԿՈՍ ԳՈՒՅՈՒՄՃԵԱՆ Իւրաքանչիւր տարուան աւարտին, պահ  մը կ՛առանձնանամ եւ Տիրոջը փառք տալէ ետք` անոր նախախնամութեամբ վայելած  բարիքներուս, ինծի եւ  ընտանիքիս շնորհած  պայմաններուն համար առաջին հայեացքս անմիջապէս կ՛երթայ  հայրենիքիս` նորանկախ Հայաստանին: Երիտասարդ է տակաւին մեր նորանկախ  հայրենիքը եւ կ՛ապրի երիտասարդութեան  փուլը  նոր թեւակոխած  պատանիի մը տեսակաւոր   փորձառութիւնները: Ինչպէս ծնողք մը նախանձախնդիր  պիտի  ըլլար իր զաւկին ապագայով, իւրաքանչիւր հայ, սփիւռքի ո՛ր անկիւնն...

Կիրակի, 23 դեկտեմբեր 2018-ին, Ս. Պօղոս եկեղեցւոյ մէջ, յաւարտ ս. պատարագի կատարուեցաւ անցեալ տարի մահացած Պօղոս Ղուկասեանի հոգեհանգիստը: Ապա գիւղի կեդրոնական հրապարակին վրայ, քաղաքապետարանի շէնքին դիմացը գտնուող տարածութեան մէջ բացումը կատարուեցաւ ընկերոջ անունը կրող եւ իր յիշատակը անմահացնող պուրակը, ուր տեղ գտած է իր նախասիրած բոյսերու եւ ծառատեսակներու հաւաքածոն: Այնճարի քաղաքապետարանի կենսոլորտի յանձնախումբին նախաձեռնութեամբ, այս պուրակին բացումը կատարեց յանձնախումբի նախագահ...

Յիշատակելի անցեալ: Կատարեալ ու կատարուող անցեալ մը, որ կը շարունակուի 1899-էն ի վեր: Ժամանակին տարբեր էր թերթերու ցրւումը: Անշուշտ, նախքան ցրւումը, ընդհանրապէս թերթի պատրաստութիւնը կար` սկսելով լուրի կամ յօդուածի մը գրութենէն, մինչեւ` տպագրութեան համար պատրաստուիլը, սրբագրուիլը, էջադրուիլն ու վերստին սրբագրուիլը... Եւ յաւարտ հետեւողական աշխատանքի` տպագրուիլն ու ի վերջոյ առաքուիլը: Այդ օրերուն յատուկ ցրուիչներ կը կատարէին առաքման այս տաժանակիր գործը: Այլոց...

Ստորեւ կը ներկայացնենք Ուրուկուէյի եւ Արժանթինի հայ համայնքներուն յայտարարութիւնները, ուր անոնք անհանգստութիւն կը յայտնեն սփիւռքի նախարարութիւնը լուծարելու Հայաստանի կառավարութեան մտադրութեան գծով։ Ուրուկուէյի Հայ Համայնքին Յայտարարութիւնը Ներքոստորագրեալ ուրուկուէյահայ համայնքի հաստատութիւններս, յանուն մեր շարքերուն եւ համակիրներուն, հայրենի ԶԼՄ-ներու միջոցով խոր մտահոգութեամբ տեղեկացանք, որ Հայաստանի կառավարութիւնը պիտի լուծարէ սփիւռքի նախարարութիւնը, եւ անոր պաշտօնեաները գործէ ազատ պիտի արձակուին: Մեր մտահոգութիւնը գլխաւորապէս կ՛երթայ նաեւ այս...

128-ամեայ, սակայն երիտասարդ աւիւնով իր ազգանուէր աշխատանքը շարունակող Հայ յեղափոխական դաշնակցութիւնը թեւակոխեց եւս մէկ տարեդարձ: Տարեդարձներ, որոնք շաղկապուած եղած են ու կ՛ըլլան հայ ժողովուրդի վերիվայրումներով լի պատմութեամբ: Հայ ժողովուրդի ազգային-ազատագրական շարժումէն ակունքաւորուած Դաշնակցութեան 128-ամեակի հանդիսութիւնը նշանաւորուեցաւ դեկտեմբեր 20-ին ՀՄԱԿ-ի կեդրոնատեղի «Կոմիտաս» սրահին մէջ: «Մշակ բանուոր» քայլերգով սկիզբ առած ձեռնարկին կազմակերպիչ յանձնախումբին անունով ողջոյնի խօսք արտասանեց Հայ դատի յանձնախումբի նախագահ Իսիկ...

ԼՕԽ-ի Շրջանային վարչութեան առողջապահական յանձնախումբին կազմակերպած դասախօսական շարքին երրորդ դասախօսութիւնը տեղի ունեցաւ 19 դեկտեմբեր 2018-ին, առաւօտեան ժամը 10:00-ին: Օրուան նիւթն էր` «Տարեկան անհրաժեշտ տարրալուծարանային քննութիւններ»: ՀՕՄ-ի քայլերգի ունկնդրութենէն ետք, ԼՕԽ-ի Շրջանային վարչութեան առողջապահական յանձնախումբին անունով բացման խօսք արտասանեց տոքթ. Սիրուն Վարդապետեանը: Ան մէջբերեց` «Մէկ կրամ նախազգուշութիւն աւելի կ՛արժէ, քան` հազար կրամ դարման» ասացուածքը եւ յայտնեց, որ ասիկա կ՛իմաստաւորուի, երբ հրամայական...

ԱՐՏԱՇԷՍ ՇԱՀԲԱԶԵԱՆ «Հիմնական հոպիս հիմա կարդալն է, այսինքն` միշտ է դա եղել: Ի դէպ, ես կարդում եմ երկու տիպի գրականութիւն` գիտական գրականութիւն եւ հետաքննական վէպեր: Վերջինները աւելի շատ կարդում եմ, որ անգլերէնը չմոռանամ: Լուրջ գեղարուեստական գրականութիւն հիմա քիչ եմ կարդում: Ինչ որ պէտք է, ես ժամանակին կարդացել եմ»: Վահան Յովհաննիսեանի հետ խօսելիս, յատկապէս` երբ կար ազատ ժամանակ եւ հակուածութիւն հոգեշահ...

Ստորեւ լոյս կ՛ընծայենք, դեկտեմբեր 1-ին եւ 2-ին Մելպըրնի եւ Սիտնիի մէջ ՀՅԴ օրուան առիթով Խաժակ Մկրտիչեանին արտասանած խօսքերուն համադրումը: Հայ յեղափոխական դաշնակցութիւնը ամբողջ 128 տարի, ինքնակամ ու հպարտ, միշտ կանգնած է իր ժողովուրդին ընդառաջ, իր ամբողջ հասակով, իր գաղափարով ու պանծալի պատմութեամբ, իր սխրագործութիւններով ու թերացումներով, իր նուաճումներով ու ձախողութիւններով, միշտ հաւատարիմ մնալով «ծառայել Հայաստանի ու հայութեան ազատագրութեան դատին» նուիրուած...

ԵՍԱՅԻ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Տարին արդէն իր վերջին օրերը կ՛ապրի: Ամէն մարդ զբաղած է տօնական օրերու նախապատրաստական աշխատանքներով: Տօնական օրերու շունչը զգալի է ամէն կողմ: Հայկական եւ մանաւանդ դաշնակցական աւանդութիւն է, սակայն, տարեվերջին անդրադառնալ տարուան գլխաւոր անցուդարձերուն` հաշիւ ներկայացնելով ժողովուրդին: Մուսալեռցիներուն մէջ շատ տարածուած ասոյթ մը կայ` «Շիւտ բանուղէն, քէչ շապաք» (Շատ աշխատողին` քիչ շապիկ), որ ցոյց կու տայ ընդհանուր միտում մը,...

Մեր կեանքին մէջ  կան մարդիկ, որոնք բնաւ չեն գործեր, բայց կը խօսին այնպէս, որ իրենք ստեղծած են կուսակցութիւնը, միութիւնը կամ, ինչու չէ, նոյնիսկ հայ ազգը: Կան ուրիշներ, որոնք գործը կը կատարեն, երբեմն գլխագիր գործը, ու ո՛չ կը խօսին եւ ո՛չ ալ կը զգացնեն, որ այդ գործը կատարողները իրենք էին: Այս երկրորդ տարբերակին կը պատկանէր  քառասուն օրեր առաջ հողին յանձնուած, «Սարդարապատ»...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Վաղը ամանոր է: Ի՜նչ մեծ ուրախութիւն էր եւ միաժամանակ ի՜նչ ցնծութիւն` բոլորիս համար, այդ օրերուն, մեր մանկութեան եւ նոյնիսկ վաղ երիտասարդութեան տարիներուն, քարքարուտ ու երբեմն կիսաքանդ,  ցեխոտ փողոցներով ու մայթերով մեր ծննդավայր պատմական քաղաքին մէջ: Անկախ մեր տան Կաղանդի գիշերուան յատուկ համեստ սեղանի պատրաստութեան հեւքէն, մեր մէջ կար նաեւ այն անտեսանելի, բայց միաժամանակ գեղեցիկ ուրուականը, որուն վաղը Նոր...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Հայաստանի Հանրապետութեան առաջին խորհրդարանը նշանակուեցաւ Հայոց ազգային խորհուրդին կողմէ, եւ անոր անդրանիկ նիստը տեղի ունեցաւ 1 օգոստոս 1918-ին: Այնուհետեւ նախապատրաստական աշխատանքներ կատարուեցան, ընտրական օրէնք մշակուեցաւ 21 յունիս 1919-ին պատմութեան մէջ առաջին ժողովրդային ընտրութիւններ կատարելու համար: Ստորեւ «Զանգ» թերթի 2 ապրիլ 1919-ի խմբագրականը` «Ընտրական օրէնքը» խորագիրով, արեւմտահայերէնի վերածուած: «Հայաստանի խորհրդարանը, որ առժամեայ հիմնարկութիւն էր, իր վերջին նիստերուն խորհրդարանի կազմութեան...

ԼԵՒՈՆ ՇԱՌՈՅԵԱՆ Ափսո՜ս, բախտը չեմ ունեցած անձամբ ճանչնալու այս սքանչելի գրողն ու համակրելի մարդը: 1983-ի յունուարեան ցուրտ օր մը, երբ ան սրտի մահաբեր տագնապի մը զոհ կ՛երթար Լիզպոնի մէջ, ես տասնվեց տարեկան դպրոցական պատանի մըն էի տակաւին: Ու խոստովանիմ, որ այս գրողին անունը հազիւ թէ լսեր էի հպանցիկ կերպով, առանց որոշ գաղափար մը ունենալու անոր գրական բերքին ու մարդկային յատկանիշերուն...

ՄԱԿ-ի համաշխարհային օրացոյցին վրայ 9 դեկտեմբերի նշումը` որպէս Ցեղասպանութիւններու կանխարգիլման միջազգային օր, ընդունուած է աշխարհի մէջ: Թուականը պատահական չէ, այլ կը խորհրդանշէ 1948-ի դեկտեմբերի 9-ը, որ ՄԱԿ-ի համաձայնագիրի հիմամբ, Ցեղասպանութիւններու յանցագործութեան կանխարգիլման եւ պատիժի որոշումի ընդունման օրն է` Ռաֆայէլ Լեմքինի կողմէ ցեղասպանութիւն բառեզրի իրաւական բնութագրումով: Այս առիթով Յունաստանի Երկոտասնեան կղզախումբի Ռոտոս կղզիին մէջ իւրայատուկ նախաձեռնութիւն մը տեղի ունեցաւ` հովանաւորութեամբ Յունաստանի...

Շաբաթ, 22 դեկտեմբեր 2018-ին, յաջորդաբար երրորդ տարին ըլլալով, «Աղբալեան-ՀՄԸՄ» մարզամշակութային համալիրին մէջ  տեղի ունեցաւ «Միասնաբար օգնենք ուրիշին» կարգախօսով բարեսիրական աշխատանքը` կազմակերպութեամբ ՀՄԸՄ-ի Անթիլիասի մասնաճիւղի Սկաուտական խորհուրդին եւ խմբապետական կազմին: Այս աշխատանքին յաջողութեան համար նախապէս տարուեցաւ քարոզչական աշխատանք` ապահովելու մեծ թիւով մասնակցութիւն: Ձեռնարկին նախօրեակին սկաուտները գիշերը անցուցին` իրագործելու իրենց ձեռային աշխատանքով պատրաստուած գեղեցիկ տօնածառ մը: Ձեռնարկին օրը, կէսօրուան ժամը 12:00-էն մինչեւ...

ՆՈՒՊԱՐ ՏԵՄԻՐՃԵԱՆ Նախաձեռնութեամբ Սան Ֆրանսիսքոյի Համազգայինի «Նիկոլ Աղբալեան» մասնաճիւղի վարչութեան եւ Գռուզեան-Զաքարեան-Վասպուրական (ԳԶՎ) Ազգային վարժարանի տնօրէնութեան, Շարլ Ազնաւուրի մահուան քառասունքին առիթով տեղի ունեցաւ ոգեկոչական հանդիսութիւն մը` կիրակի, 9 դեկտեմբերին, երեկոյեան ժամը 7:00-էն սկսեալ, Սան Ֆրանսիսքոյի «Խաչատուրեան» Հայ կեդրոնի «Սարոյեան» սրահին մէջ` ներկայութեամբ Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցւոյ հոգեւոր հովիւ Պարոյր վրդ. Շէրնէզեանի, շրջանի կազմակերպութիւններու եւ յարակից միութիւններու ու Շարլ Ազնաւուրի յիշատակը...

ՎԱՀԷ ՍԱՐԳՍԵԱՆ Հայաստանի սփիւռքի նախարարութեան կրճատման թոհուբոհում առաջացող ազգային-քաղաքական եւ ընկերային խնդիրների շարքում հարկ ենք համարում անդրադառնալ յոյժ կարեւոր մի խնդրի` ջաւախահայութեան հիմնահարցին: Փաստենք, որ նախարարութիւնն ունի մի օղակ` Մերձաւոր սփիւռքի հետ կապերի վարչութիւնը, որը, Թուրքիայի, Հիւսիսային Կովկասի ինքնավար կազմաւորումների եւ Վրաստանի հայկական համայնքների շարքում, այս կամ այն կերպ համակարգում էր նաեւ ջաւախահայութեան հոգեւոր-մշակութային կապը ՀՀ-ի հետ: Ջաւախքի հասարակական-քաղաքական կազմակերպութիւնները,...

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՅՐ ՃԷՊԷՃԵԱՆ «Ես բանաստեղծ չեմ, որպէսզի կարենամ գրախօսական մը գրել քու նոր հրատարակած երկու գիրքերուդ համար»: Խաչիկ Տէտէեանին հետ ունիմ տարիներու վրայ երկարող բարեկամութիւն, որ անցած է անհատական բարեկամութենէ` հասնելով ընտանեկան ջերմ յարաբերութիւններու եւ հանդիպումներու: Իր երկու նոր հրատարակած բանաստեղծութիւններու հատորները` «Երազէն անդին», որոնք լոյս տեսած են Երեւան, ինծի եւ ընտանիքիս մակագրեց ու նուիրեց: Ինչ խօսք` մեծ ուրախութիւն եւ...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Գիտութիւնը ցարդ ի՞նչ կը նշէ Դիմատետրի եւ Թուիթըրի նման հարթակներուն ձեր մտային առողջութեան վրայ ունեցած ազդեցութեան մասին: Երեք միլիառ մարդ` շուրջ 40 առ հարիւրը աշխարհի բնակչութեան, կը գործածէ առցանց ընկերային լրատուամիջոցը, եւ մենք, ըստ կարգ մը ուսումնասիրութիւններու, միջին հաշուով ամէն օր երկու ժամ կը յատկացնենք շեր, լայք, թուիթ եւ թարմացում ընելով այս հարթակներուն վրայ: Այսինքն կէս միլիոն...