Յօդուածներ

ՅԱԿՈԲ ՊԱԼԵԱՆ (Փարիզեան շրջանի Լը Ռենսի քաղաքի ԴՊՐՈՑԱՍԷՐ վարժարանի մանկապարտէզի նոր շէնքի բացման հանդիսութենէն թելադրուած խօսքեր, որոնք սովորական թղթակցութիւն մը ըլլալու միտում չունին): Հոկտեմբեր 1988-ին ֆրանսերէն յօդուած մը գրած էի, ինչպէս սովորութիւն է ըսել, արեւմտեան աշխարհի հայ համայնքներէն լսուելու համար: Հաւանօրէն նոյն բովանդակութեամբ յօդուածներ պէտք է գրել ովկիանոսի երկու կողմերն ալ: Եթէ մեր աչքի կապանքները հանենք, այլեւս նման յօդուածներ պիտի...

Յարգելի խմբագրութիւն «Ազդակ» օրաթերթի. Ուրբաթ, 6 փետրուար 2015-ի «Ազդակ»-ի հինգերորդ էջով ներկայացուած էր Էրիք Պօղոսեանի հեղինակութեամբ նոր հրատարակուած «Operation Nemesis» գիրքին վերաբերող լուրը: Անգլերէն լեզուով օտար ընթերցողին ներկայանալու հոյակապ առիթ, մանաւանդ Ցեղասպանութեան 100-ամեակին ընդառաջ: Լուրը խիստ հետաքրքրական ըլլալով, անմիջապէս կարդացի: Սակայն ուշադրութիւնս գրաւեց հոն տեղ գտած այս տեղեկութիւնը. http://www.hachettebookgroup.com/ կայքը կը գրէ, որ 1921-ին հայրենասէրներու փոքր խմբակ մը որոշեց Հայոց ցեղասպանութեան...

«ՆՈՐ ՅԱՌԱՋ».- Կ՛ուզէինք Ցեղասպանութեան 100-ամեակի ընդհանուր ձեռնարկներու համայնապատկեր մը ունենալ, ինչ կը վերաբերի Եւրոպայի Հայ դատի յանձնախումբի գրասենեակին կողմէ կազմակերպուելիքներուն` թէ՛ Ֆրանսայի եւ թէ՛ Եւրոպայի տարածքին: ՊԵՏՕ ՏԵՄԻՐՃԵԱՆ.- 2015-ը կը զուգադիպի Ցեղասպանութեան 100-ամեակին: Այս ուղղութեամբ մեր գրասենեակը աշխատանք կը տանի ոչ թէ անհատ անձնաւորութիւններու, այլ Եւրոպական Միութեան հաստատութիւններուն մօտ, բայց նաեւ կ՛օժանդակենք 100-ամեակի միացեալ յանձնախումբերուն, որոնք իւրաքանչիւր երկրէ ներս կազմուած...

Սուրիահայութեան շտապ օգնութեան եւ վերականգնումի մարմինը (ՍՇՕՎՄ) 2014 տարեշրջանին շարունակեց իր աշխատանքները ճշդուած աշխատանքային ուղեգիծին համաձայն, որ կ՛ընդգրկէր առողջապահական, կրթական, բնակարանային եւ կենցաղային օժանդակութեան բնագաւառները: ՍՇՕՎՄ-ը 2014-ին գործեց քաղաքական-ապահովական դժուարին պայմաններու մէջ: Հայահոծ շրջանները, յատկապէս Հալէպը եւ ի մասնաւորի Նոր Գիւղի շրջանը ենթարկուեցան ահաւոր հրթիռակոծման: Արձանագրուեցան մեծաթիւ վիրաւորներ, զոհեր ու նահատակներ, շարունակուեցան կենցաղային դժուարութիւնները` ելեկտրականութեան եւ ջուրի երկարաժամկէտ անջատումները (երբեմն...

Կալիփոլիի հակաքայլով Անգարան պարզ դարձուց Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի նշումներու չէզոքացման միտող իր քաղաքականութիւնը: Կալիփոլիի 100-ամեակի նշման պաշտօնական յայտարարութենէն ետք էր միայն, որ պաշտօնական Անգարան յստակ դարձուց, որ պիտի չընդունի Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի երեւանեան նշումին ներկայ ըլլալու Հայաստանի Հանրապետութեան նախագահի հրաւէրը: Մինչ այդ, փաստօրէն Թուրքիոյ նախագահին լռութիւնը հրաւէրին չընդառաջելու հիմնաւորումի բացակայութիւնն էր: Հիմա, Կալիփոլի-Հայոց ցեղասպանութիւն կամ Անգարա-Երեւան նշումներու մրցապայքարի ազդանշանը տրուած...

ՑՈԼԱԿ ԹԻՒԹԷԼԵԱՆ Արդէն տարի մը անցաւ այն անգութ ու քարսիրտ օրէն, երբ ցուրտ հողին յանձնեցինք ուժասպառ մարմինը մեր բոլորին սիրելի Կասիկին, որ երիցութեան կարգը առանց յարգելու, նախախնամութեան մէկ յատուկ կարգադրութեամբ, մեկնեցաւ հանդարտ եւ անաղմուկ` միանալու Սիմոն եւ Ալիս Թիւթէլեաններուն, որոնց այս անցաւոր աշխարհին վրայ ծանօթանալու բախտն իսկ զլացուած էր իրեն, ինչպէս նաեւ` բաժնելու երկնային մտերմութիւնը Արամ պապային, Եղիս մամային, տոքթ....

Ս. ԿԻՐԱԿՈՍԵԱՆ Տունը յանկարծ պարպուեցաւ եւ իրերն ու անոնց սուգը քողարկող վարագոյրները դարձան որբ ու անտէր: Կարծես տունը վերածուեցաւ փոքր գերեզմանի մը եւ ապագան կծկուեցաւ անցեալի համր ստուերներուն մէջ, ոչ թէ անոր համար, որ մահուան ուրուականները ներս խուժեցին տան լուսամուտներէն, այլ որովհետեւ Կասիկ Թիւթէլեանի վաղաժամ շիջումին հետ, զինք մօտէն կամ հեռուէն ճանչցած մեն մի անձ բաժին մը կորսնցուց իր հոգիին,...

Անողոք մահը անակնկալօրէն, ինքնաշարժի արկածի իբրեւ հետեւանք զինք բաժնեց իր սիրելի հարազատներէն` եղբօրմէն, քրոջմէն եւ ՀՄԸՄ-ի մեծ ընտանիքէն: Աբօ Այնթապլեան համեստ անձնաւորութիւն էր, որուն ծանօթ էին գրեթէ բոլոր պուրճ համուտցիները, բոլորին բարեկամ էր, շրջանի խանութպաններուն եւ պաշտօնեաներուն: Յաճախ մէկ առ մէկ կը մտնէր անոնց քով` բաժնելով իր հաճելի կատակները եւ ժողովրդածին առածները` պահ մը ժպիտ ուրուագծելով անոնց դէմքին վրայ եւ...

Ն. ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Փետրուար 4-ը ծննդեան տարեդարձն է Զապէլ Եսայեանի, որ իր մնայուն եւ բարձրադիր պատուանդանը ունի հայ գրականութեան մէջ` իբրեւ ամէնէն տիրական դէմքերէն մէկը գրողի, մտաւորականի եւ ազգային գործիչի պատուանդանը նուաճած մեծանուն հայ կիներու փաղանգին: Հայ գրականութեան կանացի շունչին փառքն ու ողբերգութիւնը խորհրդանշող հեղինակութիւններէն է Զապէլ Եսայեան: Հայ կնոջ խղճմտանքի ձայնը առաւելագոյն հնչեղութեամբ լսելի դարձաւ Զապէլ Եսայեանի գրական ստեղծագործութեան մէջ...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան դպրեվանքի 1998-1999 տարեշրջանի նախօրեակին լուսահոգի Զարեհ արք. Ազնաւորուեան ինծի հեռաձայնեց եւ խնդրեց, որ իրեն հանդիպիմ: Ընկալուչը վար դնելէ անմիջապէս ետք ճամբայ ելայ եւ ուղղուեցայ դէպի մէկ թաղ անդին գտնուող կաթողիկոսարան` ենթադրելով, որ սրբազանը զիս կարեւոր հարցի մը համար կանչած էր. սակայն ի՞նչ կրնար ըլլալ պատճառը: Ներկայացայ սրբազանին գրասենեակը եւ հոն նստած տեսայ օրին դպրեվանքի տեսուչ Շահան...

ՄԱՐԻԱ ԳԱԲՐԻԷԼԵԱՆ Սուրիոյ ապրած տագնապին պատճառով հալէպահայերուն ապրած տառապանքներուն եւ կրած զրկանքներուն շարքին դասուեցաւ Ազգային գերեզմանատուն այցելութենէ զրկուիլը: Հալէպի պատերազմին Ազգային գերեզմանատունը ճակատումի թէժ շրջանի մէջ յայտնուեցաւ, այլեւս կարելի չէր շաբաթ օրերը եւ մեռելոցներուն այցելել ննջեցեալներուն գերեզմանները, խնկարկել եւ մոմ վառել: Երբ հետզհետէ ապահովական վիճակը աւելի վատթարացաւ, կարելի չեղաւ նոյնիսկ մեռելաթաղ մեքենան գերեզմանատուն հասցնել, այս իսկ պատճառով վերջին երկու տարիներուն...

Հարցազրոյցը վարեց` ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ «ԱԶԴԱԿ».- Ո՞ր թուականին հիմնուած է «Վանլեան» հաստատութիւնը եւ ով հիմնած է: ՊԵՏՐՈՍ ՎԱՆԼԵԱՆ.- «Վանլեան» հաստատութիւնը հիմնուած է 1952-ին: Ես եւ եղբայրներս` Արան ու Աբրահամը հիմնած ենք: «Ա.».- Սկզբնական շրջանին ի՞նչ կը վաճառուէր հաստատութիւններուն մէջ, իսկ ներկայիս ի՞նչ կը վաճառէք: Պ. Վ.- Սկզբնական շրջանին մենք հեծանիւ կը ծախէինք, որովհետեւ իմ նախասիրած մարզաձեւս էր հեծանիւ քշել: Սկսանք հեծանիւ առնել...

2015-ին, Ցեղասպանութեան 100-ամեակին ընդառաջ, Խ. Աբովեանի անուան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի «Սփիւռք» գիտաուսումնական կենտրոնը Հայաստանի Հանրապետութեան Գիտութեան պետական կոմիտէի պատուէրով երկու տարի ժամկէտով (2013-2015) իրականացնում է «Արեւմտահայ ընդարձակ կենսագրական բառարան» ծրագիրը (գիտական ղեկավար` փրոֆ. Սուրէն Դանիէլեան): Աշխատանքն աւարտուելու է այս տարուաա յունիս ամսի վերջին: Բառարանի մէջ ընդգրկուելու են 1850-ից մինչեւ այսօր գիտական, գրական, մշակութային,  ընկերային, քաղաքական, կրթական, բժշկական, ռազմական եւ...

Հայ օգնութեան միութիւնը (ՀՕՄ) եւ ՀՕՄ-ի Արեւելեան Միացեալ Նահանգներու Շրջանային վարչութիւնը ծրագրած են յուշատօնել Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակը Նիւ Եորք/Նիւ Ճըրզի շրջանին մէջ, 5-7 մարտ  2015-ին: Հինգշաբթի, 5 մարտին, երեկոյեան ժամը 6:00-8:00, ՀՕՄ-ը եւ Միացեալ ազգերու կազմակերպութեան (ՄԱԿ) մօտ Հայաստանի մնայուն ներկայացուցչութիւնը միասնաբար պիտի ունենան հիւրասիրութիւն մը ՄԱԿ-ի մէջ, «Ասեղնագործել վերապրելու համար. Հայ կիներու ձեռարուեստը» խորագիրով ցուցադրութեան պաշտօնական բացումին առիթով: Ցուցադրութեան...

Շաբաթ, 24 յունուարի ուշ երեկոյեան աւարտեցաւ ՀՅԴ 32-րդ Ընդհանուր ժողովը: «Երկրի հարցը» յայտագիրը այս առիթով հիւրընկալած էր ՀՅԴ Բիւրոյի ներկայացուցիչ Հրանդ Մարգարեանը, որուն հետ կատարուած հարցազրոյցը կը հրապարակենք ստորեւ: ՀԱՐՑՈՒՄ.- Նախ թոյլ տուէք շնորհաւորել, միանում եմ բոլոր շնորհաւորանքներին, որ այս օրերին հնչում են Հայաստանից եւ սփիւռքից: Պարո՛ն Մարգարեան, պաշտօնական հաղորդագրութիւնները կարծես ամէն ինչ ասում են, բայց իրականում շատ քիչ բան...

ԼԵՒՈՆ ՄԿՐՏՉԵԱՆ Հայաստանի Հանրապետութեան 24 տարիները մեր սերնդի համար անցան ակնթարթի նման: Արցախեան ազատագրական պատերազմ, յաղթանակած անկախութիւն, Հայաստանի Հանրապետութեան եւ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան պետականաշինութեան դժուար տասնամեակներ, ներքին եւ արտաքին ամենաբարդ եւ յաճախ ողբերգական հանգուցալուծումներ: Այս փոթորկուն ժամանակաշրջանում միախառնւում են փոքր ձեռքբերումներն ու փայլուն նուաճումները, ընթացիկ եւ անցողիկ ձախողումներն ու դժուարութիւնները երբեմն թւում են անդառնալի կորուստներ, իսկ ռազմավարական ձեռքբերումները, պետութեան զարգացման,...

Հայոց ցեղասպանութեան տարելիցին նուիրուած նոր` «1915» շարժանկարը այս տարուան գարնան պիտի ներկայացուի հանրութեան: Հոգեբանական զգայացունց շարժանկարի բեմադրիչն ու բեմագրութեան հեղինակներն են Կարին Յովհաննիսեան եւ Ալեք Մուհիպեան, իսկ ամերիկահայ ռոք երգիչ, երգահան, յայտնի «Սիսթըմ աֆ է տաուն» խումբի մենակատար Սերժ Թանկեան շարժանկարի երաժշտութեան հեղինակն է: «Արմէնփրես»-ի փոխանցմամբ, շարժանկարի պաշտօնական` 1915themovie.com կայքը կը տեղեկացնէ, որ «1915» հոգեբանական զգայացունց շարժանկարը կը ներկայացնէ ժամանակակից պատմութեան...

Թուրք պատմաբան Ռաշիտ Կիւնտողտունը յօդուած մը հրապարակած է «Ետիքըթայ պատմութեան եւ մշակոյթի» ամսագրի յունուարի թիւին մէջ: Պատմաբանը կը պնդէ, որ 1931-ին, օսմանեան արխիւի` Հայկական հարցին եւ Պուլկարիայի պատմութեան վերաբերող փաստաթուղթերը վաճառուել են Պուլկարիային: Թրքական «Թայմ թուրք» լրատուական կայքը անդրադարձած է յօդուածին, որտեղ գրուած է, որ փաստաթղթերի վաճառքում մեծ դեր է ունեցել Կալաթասարայի շրջանաւարտ Պանչօ Տորեֆը, որ օսմանեան արխիւների մէջ ուսումնասիրութիւններ կատարած...

Արդէն հրապարակի վրայ է Էրիք Պօղոսեանի «Նեմեսիսի գործողութիւնը» անգլերէն գիրքը, որ հրատարակուեցաւ Little, Brown and Company հրատարակչատան կողմէ: Hachettebookgroup.com կայքը կը գրէ, որ 1921-ին հայրենասէրներու փոքր խմբակ մը որոշեց Հայոց ցեղասպանութեան շուրջ մէկ միլիոն զոհերուն վրէժը լուծել: Անոնք իրենց գործողութիւնը կոչեցին փոխհատուցման յունական չաստուածուհիին անունով` «Նեմեսիս»: Անոնք քանի մը տարուան ընթացքին հետապնդեցին եւ ահաբեկեցին թուրք նախկին ղեկավարներ: Այս գաղտնի գործողութեան...

Պոլսահայ ականաւոր ճարտարապետական Պալեան ընտանիքի անդամներէն մէկուն` Կարապետ Պալեանի կորսուած գերեզմանաքարը յայտնաբերուած է Պոլսոյ քաղաքապետարանին պատկանող կառոյցներէն մէկուն տարածքին: Ինչպէս կը հաղորդէ «Արմէնփրես»-ը, այս մասին կը տեղեկացնէ Պոլսոյ «Ակօս» պարբերականը: Գերեզմանաքարը յայտնաբերուած է քաղաքապետարանին պատկանող տարածքի փլուզուած շէնքերուն մէջ: Կ՛ենթադրուի, որ գերեզմանաքարը գողցուած է Պեշիքթաշի հայկական գերեզմանատունէն: Կարապետ Պալեանի գերեզմանաքարէն բացի` նոյն տարածքին մէջ յայտնաբերուած են դժուար ընթեռնելի հայերէն գրութիւններով...