Յօդուածներ

ԱՆԻ ՀԱՐՈՅԵԱՆ Կիրակի, 7 յունիսին, Թուրքիոյ 85 ընտրաշրջանները պիտի ընտրեն իրենց 25-րդ խորհրդարանը: Ստորեւ այս առիթով թարգմանաբար լոյս կ՛ընծայենք Անի Հարոյեանի հետաքրքրական յօդուածը: Նոր Սահմանադրութիւն 550 հոգինոց խորհրդարանի ընտրութեան կողքին նաեւ փոփոխութեան ենթակայ պիտի ըլլայ  Թուրքիոյ սահմանադրութիւնը: Նախնական արդիւնքները կը վկայեն, թէ իշխող Արդարութիւն եւ բարգաւաճում կուսակցութիւնը պիտի շահի մեծամասնութեան քուէն, այսպիսով առիթ տալով կուսակցութեան ներկայացնելու սահմանադրական «բարեփոխումները», որոնց մասին...

ՎԱՉԷ ԲՐՈՒՏԵԱՆ Քանի մը շաբաթ առաջ մեզմէ առյաւէտ բաժնուեցաւ Կորիւն արք. Պապեան` տիպար հոգեւորական, բանասէր, մտաւորական, հայ մշակոյթի զինուոր: Մէկ խօսքով` ինչպէս անգլերէնով կ’ըսեն, a man of letters: Անձնապէս պատիւ կը համարեմ իրեն հետ բարեկամութիւն ունենալս: Մեր ծանօթութիւնը կու գայ այն օրերէն, երբ ան նոր աւարտած էր Օքսֆորտ համալսարանին մէջ իր ակադեմական աշխատանքները, տիրացած էր դոկտորական տիտղոսին ու վերադարձած Անթիլիասի...

ՄԱԹԻԿ  ԷՊԼԻՂԱԹԵԱՆ Հալէպահայ ցիրուցան բեկորներէն պէյրութաբնակներ եւ ընտանեկան պարագաներ այսօր հողին կը յանձնեն սուրիահայ գաղութի վերջին վաթսունամեակի նուիրեալ դէմքերէն Վահէ Թիւթիւնճեանը: Տեղական ընկալեալ սովորութեան համաձայն,  «Ապու Նուպար» կը կոչէինք զինք, կրկնակի երջանկութիւն պատճառելով իրեն` հօրը եւ որդւոյն անունը կապելով իր անձին: Մանուկ հասակէն ՀՄԸՄ-ի շարքերուն մէջ կերտուած էր իր ազնիւ եւ շրջահայեաց նկարագիրը, ու հասած գայլիկապետի աքելլայի պաշտօնին` մաս կազմելով...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ Այսօր, ինչպէս գիտենք, թրքական խորհրդարանական ընտրութիւններուն օրն է. մենք` հայերս, կարիքը ունինք ուշի-ուշով հետաքրքրուելու այս կարեւոր ընտրութիւններով, որովհետեւ այս ընտրութիւններն են, որոնք որոշադրիչ դերակատարութիւն պիտի ունենան նաեւ Թուրքիոյ մէջ հայկական գործօնին առումով: Ձեզի ներկայացնեմ թրքական մեծագոյն  4 կուսակցութիւնները եւ բացատրեմ ամէն մէկուն կեցուածքը  մեր ազգի կեանքին ու դատին նկատմամբ: Ներածութիւն` թրքական մեծ կուսակցութիւններուն մասին. 1.- Արդարութիւն եւ բարգաւաճում ...

ՄԻՀՐԱՆ ՔԻՒՐՏՕՂԼԵԱՆ Այս  հարցումը վերջերս նիւթ  դարձաւ կարգ մը յօդուածներու, որոնք սահմանափակուած մնալով  մտածումի թափառումներու մէջ` բնականաբար չէին յաւակներ համապարփակ պատկերացումով մը  իրենց իսկ հարցադրածին պատասխանը յստակացնելու, ընելիքներու յայտագիրի մը յանգելու: Աթէնքի  Արամ Մանուկեան  կոմիտէութեան ընկերական կազմի  ժողովին մէջն ալ կայացաւ միեւնոյն հարցումով ու թափառումներով զրոյց մը, որուն ընթացքին տրուած զեկոյցին, կատարուած հաստատումներուն ու յայտնուած մտածումներուն կարգ մը կէտերու  հրապարակումը...

Հ. ՆԱՃԱՐԵԱՆ Համացանցի վրայ այս օրերուս շրջագայութեան վրայ է շատ զգայուն, աղուոր ձայնով կնոջ մը երգը, որուն երեխան հաշուեյարդարի ելած է հետը: Բայց մօր պատասխանը աշխարհի բոլոր ազգերու մայրերու պատասխանն է. ստորեւ կու տամ թարգմանութինը այդ քանի մը տողերուն: Այս գիշեր ընթրիքը պատրաստած միջոցիս ձագուկս խոհանոց մտաւ, ինծի կտոր մը թուղթ երկարեց, որուն վրայ գրած էր. ձեռքերս գոգնոցով չորցնելէ ետք...

ԶԱՐԵՀ ԽՐԱԽՈՒՆԻ Մայրիկիս յիշատակին   Ես կ՛ուզէի Ինն հատ մոմ ամէն մէկը տասնամեակի փոխարէն իւրաքանչիւրն համազօր ամբողջ կեանքի մ՛ապրուած - Ինն հատ մոմ - որոնցմէ մէկը ըլլար բարիքներուն համար բոլոր զորս ան ձեզի արքայաբար շռայլեց միւսն` այն ամէն պարզ ու քաղցր բաներուն զորս չկրցանք, չխորհեցանք տալ անոր մէկն` այն բոլոր դառն ու դիպուկ խօսքերուն զորս ան թէպէտ պարտաւոր էր մեզի...

ՐԱՖՖԻ ՍԻՍԼԵԱՆ 40 օրեր անցան, շատ տարիներ պիտի անցնին, սակայն Կրեկ Պասմաճեանի յիշատակը պիտի մնայ անմար` Սինկափուրի հայ գաղութին մէջ եւ իր աշխարհասփիւռ բարեկամներուն մօտ: Կրեկ Գրիգոր Պասմաճեան, ծնած է Կիպրոս, 1952-ին, համալսարանական բարձր ուսումը ստանալէ ետք մասնագիտացած է դրամատնային եւ ելեւմտական բնագաւառներուն մէջ, Անգլիա, երկար տարիներ պաշտօնավարած է «Պանք աֆ Ամերիքա»-ի շատ մը եւրոպական եւ ասիական երկիրներու մէջ` վարելով...

ՅԱԿՈԲ ԵԱՓՈՒՃԵԱՆ Հասարակական ու քաղաքական գործիչ ըլլալով հանդերձ, դաշնակցական ղեկավարը իր մտաւորական խառնուածքով միշտ ալ կարեւոր ներդրում ունեցած է հայ մշակոյթի զարգացման գծով: Այդպիսին էր նաեւ ընկ. Հրայրը: Կազմակերպական ու քաղաքական աշխատանքներով կլանուած ըլլալով հանդերձ, ան աշխատակցեցաւ դաշնակցական մամուլին, յատկապէս` «Դրօշակ»-ին, գաղափարաբանական թէ քաղաքական բնոյթի յօդուածներ ստորագրելով: Դաշնակցութեան ընկերաքաղաքական ուղեգիծը պարզաբանող եւ Հայ դատի աշխատանքները ներկայացնող հրապարակային դասախօսութիւններով, ինչպէս նաեւ...

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՅՐ ՃԷՊԷՃԵԱՆ Ապրիլ 28 2015: Քաթարէն աշխատանքային այցելութեամբ կը մեկնիմ Թոքիօ: Առաջին անգամն է, որ Ճափոն պիտի այցելեմ: Բնականաբար կը հետեւինք Ճափոնի ճարտարարուեստական յառաջխաղացքին եւ գիտենք, որ այդ երկիրը իր արտադրութիւններով ողողած է աշխարհի շուկան, բայց նաեւ կարդացած եմ պատմութեան ընթացքին անոր սխրագործութիւններուն մասին: Անոր անցեալի նուաճողական եւ որոշ համեմատութեամբ նաեւ «բռնատիրական»  ախորժակները լեցուցած են պատմութեան էջերը: Բայց նաեւ...

«ԱՐՄ ՈՒԻՔԼԻ ՆԻՈՒԶ» 2015 թուականի ապրիլի 24-ի նախորդած եւ յաջորդած ժամանակաշրջանում համայն հայութիւնը կարողացաւ աշխարհին ներկայացնել Թուրքիայի իրական դէմքը, ինչը շատ հեռու է քաղաքակրթական արժէքներից: Սակայն անհրաժեշտ է նաեւ զգուշ եւ ուշադիր լինել այդ «թունաւոր օձի» նկատմամբ, քանի որ չես կարող գուշակել, թէ երբ կը խայթի: Անգարայի քաղաքապետ Մելիհ Կէօքչէքը փորձել է ելոյթ ունենալ Տիգրանակերտի հեռուստատեսութեամբ, սակայն եօթ հեռուստաընկերութիւններ մերժել...

«ԹԵՐԹ»      Հայոց ցեղասպանութիւնից 100 տարի է անցել, սակայն ականատեսների եւ նրանց երեխաների պատմած պատմութիւնների մէջ 1915-ի եւ դրան յաջորդած ջարդերի մասին նոր տեղեկութիւններ են ի յայտ գալիս, գրում է թուրքական «էվրենսիլ» կայքը: Շատ տարիներ անց իր հայ լինելու մասին իմացած Հատի Կիւմուշը տարիներ շարունակ բազմաթիւ ճնշումներ է տեսել: Տարիներ շարունակ ապրել է որպէս մուսուլման, սակայն նրան շարունակել են «կեաւուր»-ի պէս...

«ՆՈՐ ՄԱՐՄԱՐԱ» Տալան Պաշպուղ Օրթագիւղի «Ֆերիյէ» սրահին մէջ կայացաւ Սերքան Քոչի կողմէ նկարահանուած «Հայկական փաստաթուղթերով 1915» անուն վաւերագրական ժապաւէնի կալան, որուն ներկայ գտնուեր են Պոլսոյ նախկին քաղաքապետ Պետրէտտին Տալան եւ սպայակոյտի նախկին նախագահ Իլքեր Պաշպուղ: Երկուքն ալ ժապաւէնին ցուցադրութենէն առաջ յայտարարութիւններ ըրած են լրագրողներուն ու մերժողական մերձեցումով է, որ խօսած են 1915-ի պատահարներու առնչութեամբ: Նոյնիսկ Պետրէտտին Տալան ըսած է, որ...

«ԹԵՐԹ» Թուրք յայտնի պատմաբան, Հայոց ցեղասպանութիւնը ճանաչող Թաներ Աքչամը «Թարաֆ» պարբերականում հրապարակուած իր հերթական յօդուածում գրել է, որ Թուրքիայում պատմութեան` մասնաւորապէս Հայոց ցեղասպանութեան մասին խօսելը երկու կարեւոր համոզմունքից է սնւում: Յօդուածը ներկայացնում ենք մասնակի կրճատումներով. «Առաջին համոզմունքն այն է, որ մարդիկ հաւատում են, թէ 1915-ին տեղի ունեցածը յանցագործութիւն չի եղել: Այսինքն հարցը Ցեղասպանութեան հայեցակարգի մէջ չի տեղաւորւում: Դա ամբողջովին սխալ...

«ԹՈՒՐՔԱԳԻՏԱԿԱՆ ՊՈՐՏԱԼ» Թուրքական «Ենի Շաֆաք» պարբերականի իր սիւնակում յայտնի լրագրող Ալի Պայրամօղլուն, ով նաեւ «Ներեցէք մեզ, հայեր» միջոցառման աշխուժ անդամներից է, բարձրացրել է Պոլսի «Քեմփ Արմէն» որբանոց-ճամբարի ոչնչացման հարցը: Պայրամօղլուն նշում է, որ իրեն է զանգահարել Հրանդ Տինքի եղբայր Լեւենթ Տինքը` խնդրելով բարձրաձայնել հայերի համար մեծ նշանակութիւն ունեցող որբանոցը քանդելու մասին: «Լեւենթ Տինքը, զանգելով ինձ, տեղեկացրեց, որ քանդում են Թուզլայի...

«ՆՈՐ ՄԱՐՄԱՐԱ» Գարատենիզ թեքնիք համալսարանի (ԳԹՀ) պատմութեան բաժնի նախաձեռնութեամբ կազմակերպուեցաւ աշխատաժողով մը` «Տեղահանութեան եւ բնակչութեան օրէնքի (իսքան) 100-ամեակին առթիւ` անցեալէն դէպի այսօր. Անատոլուի մէջ հայեր» նիւթով: Աշխատաժողովը կայացաւ համալսարանի «Նազըմ Թերզիօղլու» սրահին մէջ: Գումարուեցան երեք նիստեր, որոնց ընթացքին խօսք առին 11 պատմաբաններ: Աշխատաժողովի ընթացքին Հայկական հարցը քննարկուեցաւ պետական քաղաքականութեան ծիրէն ներս, «կարծեցեալ» պիտակին տակ: Նիւթերը կեդրոնացան հայերու հետ միասնաբար ապրիլ,...

Իրապէս մեզի համար մայիսը արտասովոր ամիս է, յաղթանակներ խորհրդանշող ամիս է, փոխան մեռնելու` կռուելու եւ գոյատեւելու ամիս է, փոխան պարտութիւններու` յաղթանակներու, նուաճումներու եւ իրագործումներու ամիս: Մենք ազգովին մայիսին կերտեցինք անկախութիւն,  ազատագրեցինք Շուշին: Այսօր դարձեալ հաւաքուած ենք նոյն համոզումով, նոյն խանդավառութեամբ, նոյն կարեւորութեամբ միասնաբար տօնակատարելու Հայաստանի Հանրապետութեան հիմնադրութեան 97-րդ   ամեակը: Բայց հաւաքուած ենք նաեւ, որպէսզի ազգովին մեր անցած ուղին վերլուծենք, գնահատումը ...

Նախ կը ցանկանայի շնորհաւորել բոլորին Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան տօնի առիթով եւ մաղթել միասնականութիւն, տոկունութիւն, յաղթանակներ եւ բարձունքներ: Մեր ժողովրդի պատմութիւնը յանուն ազատութեան մղուող պայքարի պատմութիւն է, պատմութիւն, որը լի է եղել զրկանքներով, տառապանքներով, պայքարով, արարչութեամբ եւ յաղթանակներով: Ճակատամարտել ենք Աւարայրի եւ Ձիրաւի դաշտավայրերում, Կիլիկիայի բերդերի վրայ, Սարդարապատում, Շուշիում, մաշտոցեան տառերով գրքեր ենք հրատարակել աշխարհի տարբեր ծայրերում: Մեր պայքարը շարունակուել է...

Մայիս 28` փառաւոր յաղթանակ. 1918` թուական մը, երբ մոխրացած հայրենիք մը յանկարծ շունչ առաւ եւ 600 տարուան ստրկութենէն ետք դարձեալ ոտքի կանգնեցաւ. Հայաստանի առաջին անկախութիւն` գրեթէ հրա՞շք մը: Ահա մեր պատմութեան մէջ հատուած մը, որ կը խլէ մեր ուշադրութիւնը եւ առասպելական հեքիաթի մը նման կը գրաւէ մեր սրտերը: Ո՞վ կը սպասէր, որ այդքան անմարդկային ոճիրներու ենթարկուած ժողովուրդը տակաւին պիտի ունենար...

Ահա դարձեալ` համախումբ տօնակատարութեան պահ մը, եւ այս անգամ եկած ենք միասնաբար տօնելու մայիս 28-ի շքեղ յաղթանակի 97-ամեակը, մեր արդի պատմութեան յաղթական երթի ամէնէն նշանակալից  թուականը, որ կը հանդիսանայ ներշնչող ոգին մեր այսօրուան հայկական պետականութեան: Մայիս 28-ը զինուորական սովորական  յաղթանակներ խորհրդանշող թուական մը չէ միայն, այլ` մեր ամբողջ ազգի ազատութեան ու անկախութեան ձգտելու վճռակամութեան զգացումը, այս թուականը մեր ազգի դէպի...