Անդրադարձ

ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ՔԻՒՐՔՃԵԱՆ Արեւմուտք Եւ Արեւելք... Մարսէյի վարժարանի շէնքը. աշակերտներ: Արեւելեան Սփիւռքի` Միջին Արեւելքի մեր համայնքները, արդէն նշուեցաւ, նկատուեր են «լեզու պահող, մշակոյթ պահող» համայնքներ: Այդպիսին ալ եղած են, ճիշդ է: Բայց ճշմարտութեան աւելի մօտ կ՛ըլլանք, եթէ քաջութիւն ունենանք աւելցնելու, անգամ մը եւս, թէ այդպիսին եղած են շնորհիւ առարկայական պայմաններու, միջին-արեւելեան երկիրներու ընկերա-մշակութային ու կրօնական մասնայատուկ վիճակին կամ կառոյցներուն, առաւելաբար... Աւելի՛...

ԼԱԼԱ ՄԻՍԿԱՐԵԱՆ-ՄԻՆԱՍԵԱՆ «Ժողովո՛ւրդ, ամէնէն առաջ քո ազատութեան յոյսը քո վրայ դիր, քո խելքին եւ բազուկին ո՛ւժ տուր, մարդ ինքնիրմէն պէտք է աշխատի, որ փրկուի»: ԽՐԻՄԵԱՆ ՀԱՅՐԻԿ Ապրիլ 24:  Անմոռուկ: Հարիւրամեակ: «Կը յիշեմ ու կը պահանջեմ»: Իսկ մի՞թէ մոռցած էի, որ յիշէի. մի՞թէ «մարդակեր գազան մարդը» մէկ օր իսկ մոռնալու առիթ տուած էր ազգային գիտակցութիւն ու սիրտ ունեցող հայուն: Մեր պատմութեան, գրականութեան,...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Ցեղասպանութեան 100-ամեակի տարին` 2015-ը, անվիճելիօրէն մեր պատմութեան պիտի անցնի իբրեւ մեր Դատին կենսագործման նոր ներուժ տրամադրող հանգրուան, իսկ այս տարուան ապրիլ 24-ի օրերը` մեր ժամանակակից պայքարին մէկ բարձրակէտը: Ողջ հայութիւնը մասնակից եղաւ ու կը մնայ քաղաքական, քարոզչական, դիւանագիտական եւ դեռ` մարդկօրէն կարելի բոլոր ոլորտներուն մէջ ձեռք բերուած արդիւնքներուն եւ անոնց ներշնչած հպարտանքին, որ բոլորիս կու տայ բան մը...

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ Այսպէս կրնանք սահմանել սուրիահայութեան ճակատագիրը: Այսօր Լիբանան եւ Հայաստան ապաստանած սուրիահայ գաղթականները սպասման վիճակի մէջ են: Կան շատ քիչ համեմատութեամբ ընտանիքներ, որոնք Լիբանան կամ Հայաստան հաստատուելու որոշում տուած են: Փաստօրէն, մանաւանդ Լիբանան հասնողներուն մեծամասնութիւնը Միացեալ ազգերու կազմակերպութենէն «ձայնի» մը կը սպասէ, որպէսզի արտագաղթի իր ուղղութիւնը գիտնայ: Այս անզօր կացութեան դիմաց բոլոր ճիգերը տեղ մը միայն ապահովութիւն եւ կայունութիւն...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Հայոց ցեղասպանութեան հարիւրամեակի ձեռնարկները նշանաւորուեցան աննախադէպ, իսկ երբեմն ալ` անսպասելի զարգացումներով: Նման առիթ մը հանդիսացաւ հանրայայտ եւ վիճայարոյց Ռապպի Շմուլի Պոթիչի («Համաշխարհային արժէքներ» ցանցի հիմնադիր) եւ Արեւելեան Ամերիկայի Հայոց ցեղասպանութեան հարիւրամեակի յանձնաժողովին կողմէ «Նիւ Եորք Թայմզ» թերթի ապրիլ 18-ի թիւին մէջ զետեղուած ամբողջ էջ մը զբաղեցնող վճարովի յայտարարութիւնը, որ խստօրէն կը քննադատէր նախագահ Օպաման Հայոց ցեղասպանութեան վերաբերեալ իր...

ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ՔԻՒՐՔՃԵԱՆ Մարսէյի Համազգայինի վարժարանի կայքի մայր էջ: «... Հաւաքական յիշատակումը ունի իր ծիսականացած ձեւը` եկեղեցական արարողութիւններ եւ յուշ-երեկոյթներ, որոնք հետզհետէ ստանալով քաղաքական ու պահանջատիրական զօրաւոր շեշտադրումներ, մոռացութեան կը մղեն մշակութայինը եւ լեզուայինը` սփիւռքահայութեան սերունդներուն Կարմիր Ցեղասպանութենէն իբր ժառանգութիւն մնացած միակ հարստութիւնը: Եւ անոնք ալ Սպիտակ Ցեղասպանութեան զոհ կ՛երթան, ընդհանուր խանդավառութեան մթնոլորտին մէջ: Պայքար կը մղուի Ճանաչումի համար, Հատուցումի համար,...

ՎԱՉԷ ԲՐՈՒՏԵԱՆ Քանի մը օր առաջ, պատարագի ընթացքին, Վատիկանը սրբադասեց 4 կրօնաւորուհիներ, որոնցմէ երկուքը` պաղեստինցի: Ըստ հաղորդուած լուրերուն, այս սրբադասման արարողութեան ներկայ էին 5000 պաղեստինցիներ, ինչպէս նաեւ` պաղեստինեան իշխանութեան նախագահ Մահմուտ Ապպաս: Վատիկանը յայտարարեց, որ այս քայլը կը միտի զօրակցելու Մ. Արեւելքի քրիստոնեաներուն, որոնք վերջին տարիներուն խտրականութեան եւ հալածանքի կ՛ենթարկուին: Վատիկանը նաեւ յստակօրէն ակնարկեց պաղեստինեան պետութեան ճանաչման յայտարարագիրի մը, որ...

ՄԱԿԱՐ Կեդրոնականցի Արմենակին սէրերը հասցէ ունին: Անոնցմէ մէկն է հայ դպրոցը: Հայ դպրոցի կարեւոր եւ անկարեւոր ձեռնարկներուն ներկայ կ՛ըլլայ, զօրավիգ կ՛ըլլայ: Երկրաշարժը այնքան չի ցնցեր զինք, որքան փակուող հայ դպրոցը: Հայ դպրոցը միշտ կարիքներ ունի: Կ՛իմանանք հանգանակութեան, պարահանդէսի, ճաշկերոյթի, երգչախումբի ելոյթի եւ այլ ձեռնարկներու մասին: Լաւ է: Երբ մարդիկ ուղղակի դրամ չեն տար հայ դպրոցին, ճաշելով` կարելի է անոնցմէ դրամ...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Ցեղասպանութեան ճանաչման եւ մեր Դատին արդարութեան հաստատման ճամբուն վրայ 2015-ի ապրիլին արձանագրուած ձեռքբերումները անկասկած որ պատմական են եւ փաստեցին, որ արդար պահանջներու տէր ժողովուրդ մը կրնա՛յ իր ձայնը լսելի դարձնել, կրնա՛յ իր Դատին ի նպաստ քուէարկողներ ապահովել, կրնա՛յ ցեղասպան ու բռնագրաւող թշնամին նոր նահանջի մատնել: Ապրիլեան իրագործումներն ու հայկական թէ միջազգային բեմերուն վրայ մեր արձանագրած յառաջխաղացքը հաւանաբար աւելի՛...

Երեք տարի ետք հայկական աշխարհը պիտի նշէ Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան հիմնադրութեան 100-ամեակը: Թուականը ինքնին  կը պարտադրէ խորհրդածել Ցեղասպանութեան հետեւանքներու յաղթահարման մեր ընդհանուր ընկալումի նորօրեայ հասկացողութիւններուն մասին: Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի շրջադարձային գլխաւոր կէտը ճանաչումէն հատուցուման պահանջի անցումն էր. այլ խօսքով` հայ ժողովուրդի բոլոր իրաւունքներու ճանաչման պահանջատիրական փուլի յայտարարութիւնը:  Յունուար 29-ին որդեգրուած Համահայկական հռչակագիրը կարեւորութեամբ կ՛ընդգծէր   «(Հռչակագիրը կ՛արտայայտէ Հայաստանի եւ հայ ժողովուրդի...

ՎԱՉԷ ԲՐՈՒՏԵԱՆ «Անդրկովկասի քաղաքական ամբողջութեան լուծումով եւ Վրաստանի ու Ազրպէյճանի անկախութեան հռչակումով ստեղծուած նոր կացութեան հանդէպ, Հայոց Ազգային Խորհուրդը իրեն յայտարարում է հայկական գաւառների գերագոյն ու միակ իշխանութիւն: Որոշ ծանրակշիռ պատճառներով թողնելով մօտիկ օրերում կազմել Հայոց Ազգային Կառավարութիւն, Ազգային Խորհուրդը ժամանակաւորապէս ստանձնում է կառավարութեան բոլոր ֆունկցիաները հայկական գաւառների քաղաքական եւ վարչական ղեկը վարելու համար»: Ստորագրութիւն` Հայոց Ազգային Խորհուրդ. Թուական` 30...

ՀՐԱՉ ՏԱՍՆԱՊԵՏԵԱՆ Ստորեւ կը հրատարակենք 50 տարի առաջ տեղի ունեցած մայիսեան ժողովրդային փառատօնի պատգամախօս Հրաչ Տասնապետեանի արտասանած խօսքը` անոր այժմէականութեան եւ բովանդակած խորհուրդին ու պատգամին համար: Թուականներ կան, որոնք կ՛անջատուին ժողովուրդի մը պատմութեան յիշատակելի դէպքերու շարքէն, իրենց իմաստով ու բովանդակութեամբ` կը բարձրանան շատ վեր ընթացիկ յաջողութիւններու եւ խիզախանքներու մակարդակէն, իրենց արժէքով ու կարեւորութեամբ կը լեցնեն, կ՛իմաստաւորեն այդ պատմութիւնը ամբողջ: Հայոց...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակը եղաւ մեծ իրագործումներու հանգրուան մը, հայկական թէ միջազգային բեմերուն վրայ, հետեւաբար նաեւ պիտի ըլլայ մեր դիմաց բացուող նոր հորիզոններուն եւ պայքարունակ աշխատանքի նոր փուլին մեկնակէտ-յենարանը: Իրագործումները մեծ մասամբ կատարուեցան մեր` հայութեան ճիգերով, թէեւ պէտք է ընդունիլ, որ մերօրեայ աշխարհի կարգ մը պայմանները նպաստեցին մեր սպասումներուն արդարացման: Գիտենք, որ տակաւին 100-ամեակի տարուան կէսը չենք բոլորած, 2015...

ԹԱԹՈՒԼ ՅԱԿՈԲԵԱՆ 1918-ի մայիսին կը թուէր, թէ հայ ժողովուրդի` իր պատմական հայրենիքին մէջ գոյութեան վերջին օրերն էին: Մասիսի ստուերին տակ հաւաքուած արեւելահայերն ու Ցեղասպանութենէն փրկուած արեւմտահայոց մէկ հատուածը մինակ մնացեր էին օսմանեան քանի մը զօրամասերու դիմաց, որոնք անցնելով Ախուրեանն ու Արաքսը` կը յարձակէին Ղարաքիլիսայի (այժմ` Վանաձոր), Բաշ Ապարանի (այժմ` Ապարան) եւ Սարդարապատի ուղղութեամբ: Ոտքի ելած էին նաեւ Երեւանի նահանգի իսլամները`...

ՅՈՎՍԷՓ ՊԱՐԱԶԵԱՆ Երեք տարիէն 100-ամեակ մը եւս պիտի նշենք. մեր պատմութեան մէջ առաջին անգամ ըլլալով` Հայաստանի Հանրապետութեան Հարիւրամեակը, 28 մայիս 1918: Հանրապետութիւն եւ ժողովրդավարութիւն բառերուն սովորաբար նոյն բովանդակային իմաստն ու խորքը կը տրուի: Ժողովրդավարութիւնը աշխարհի ամէնէն հաւասարակշռուած վարչաձեւն է, որովհետեւ կ՛ընտրուի, կը հաստատուի ու կը կառավարուի ժողովուրդին կողմէ, ժողովուրդին կամքով: Բայց ժողովրդավարութիւնը ինչո՞ւ կորսնցուցած է իր գրաւչութիւնը: Որովհետեւ ան չ՛օգտագործեր...

1918-ի մայիս ամսու վերջին շաբաթը, յատկապէս` մայիս 25-28 երկարող քանի մը օրերը, դարակազմիկ հանգրուան մը կը խորհրդանշեն հայ ժողովուրդի նորագոյն շրջանի պատմութեան մէջ: 97 տարի առաջ, մայիսի այս օրերուն, կերտուեցաւ պանծալի աւանդը «Մայիս 28»-ի, որ խտացուց խորհուրդը հայ ժողովուրդի նոր դարաշրջան մուտքին ու, իբրեւ ազգային-պետական ածուի յաղթական վերականգնումին: Ա.  Աշխարհամարտի արհաւիրքին մէջ տուայտող հայ ժողովուրդը, թրքական պետութեան գործադրած ցեղասպանութենէն վերապրած...

ՅԱԿՈԲ ՈՒՌՀԱՅԵՑԻ Քիչ ժողովուրդներ երկրագունդի վրայ մնայուն աղէտներու ու կորուստներու շարքէ մը ետք ունեցած են վերականգնելու եւ զօրաւոր թափով պատմութեան մէջ իրենց ընթացքը շարունակելու պատեհութիւն: Քիչ ժողովուրդներ գրեթէ ամէն ինչ կորսնցնելէ ետք գերմարդկային ճիգով մը ոտքի կանգնելով, կրցած են կերտել անկախ պետական տուն` պատերազմի դաշտին վրայ արձանագրուած յաղթանակներու իբրեւ անմիջական արդիւնք, այնպիսի պայմաններու մէջ, երբ կը կարծուէր, թէ ամէն ինչ...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ        «Մեր ժողովուրդը 1918-ին շտկեց իր ողնաշարը, վերականգնեց սասանուած հաւատն ու լաւատեսութիւնը ապագայի նկատմամբ. հայրենի այս անկիւնում վերականգնուեց հայոց պետականութիւնը»: ՅԱՍՄԻԿ ԳՈՒԼԱԿԵԱՆ (Հայրենի հանրածանօթ լրագրող, հաղորդավար եւ մտաւորական) Վերջերս գրասէր հայորդի մը մեզի յանձնեց փոքրածաւալ գիրք մը,  որ խորագրուած է «Անկախութիւն... անկախութի՞ւն... կամ ո՛ւմ է ձեռնտու Հայաստանը` առանց հայերի (տագնապ)», հրատարակուած Երեւան, 2013-ին: Մէկ շունչով ընթերցման արժանի գրքոյկ մըն...

ՇԱՆԹ ԵԱԳՈՒՊԵԱՆ «Արիւնից ծորած երիզ մի կար կարմիր, Երկնքից պոկուած կտոր մի կապոյտ, Հասուն հասկերի շող նարնջագոյն, Եւ վեց դարերի խաւարի վրայ դրօշ եռագոյն»: Վերջերս մեր հայրենիքին մէջ, փոխան նարնջագոյնի, շրջանառութեան մէջ դրուած է «ծիրանագոյն» բառը: «Ծիրանագոյն»-ը հետզհետէ արձագանգ կը գտնէ նաեւ սփիւռքի մէջ: «Ի՛նչ տարբերութիւն, նոյն գոյնն է», կ՛ըսեն: Հայաստանը իրաւամբ հարուստ է բազմատեսակ եւ համով պտուղներով` ծիրան, տանձ,...

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ Երբեմն ձայն մը, գոյք մը, բացիկ մը քեզ կը տանի հեռուները: Կը տանի եւ կ՛ալեկոծէ հոգիդ: Յիշատակներու տարափ մը կը տեղայ մտքիդ մէջ, եւ պահ մը կը վերարժեւորուիս եւ յիշելով մեզմէ առյաւէտ բաժնուողներուն յիշատակը` հոգիդ կը թեթեւանայ: Անցեալ ուրբաթ գրասենեակս հանդիպեցաւ Համազգայինի «Ս. Վրացեան» մասնաճիւղին ատենապետը եւ հրաւէր մը տուաւ: Բարեզարդուած ակումբի բացման հրաւէրն էր: Քարտը ձեռքս` մտաբերեցի...