Մանկապատանեկան

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Հնդկաստանի հիւսիս արեւելքը գտնուող Քոնկթոնկ փոքրիկ գիւղին բոլոր բնակիչները ունին անուն մը... եւ երգ մը: Քոնկթոնկի մէջ, Սոլիտարիթիին անունը միայն Սոլիտարիթի չէ: Այս հնդկական գիւղին միւս 700 բնակիչներուն նման, այս փոքրիկ աղջնակը ունի նաեւ գեղեցիկ եղանակ մը, որ զինք կը ներկայացնէ. քանի մը նոթեր, որոնք կ՛երգուին զինք կանչելու համար: Անոր բարեկամները, ընտանիքը, դրացիները, բոլորն ալ գիտեն...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Նոյեմբեր 2021-ին հաշմանդամ Ողիմպիական ախոյեան լողորդ Թէօ Քարին, Ողիմպիական ախոյեան լողորդ Մալիա Սեթելլա եւ արկածախնդիր Մաթիը Ուիթվոեթ լողալով եւ առանց ոչ մէկ օգնութեան պիտի կտրեն Փերուի Թիթիքաքա լիճը: 122 քմ լող, 10 աստիճան տաքութիւն ունեցող ջուր, Հարաւային Ամերիկայի մէջ Փերուի եւ Պոլիվիոյ միջեւ 3800 մեթր բարձրութեան վրայ գտնուող լիճ: Այս է Թէոյի մարտահրաւէրը, սակայն անոր պայմաններէն...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Ամերիկեան «Թայմզ Մակազին» նշանաւոր պարբերաթերթը 1927 թուականէն ի վեր կ՛ընտրէ «Տարուան անձնաւորութիւնը»: Անոնցմէ յիշենք` Կանտին, Էլիզապէթ թագուհին, «Ափոլլօ 8»-ի աստղանաւորդները, Մարթին Լութըր Քինկը, Ֆրանսիս պապը, Կրեթա Թանպըրկը... 2020 թուականին պարբերաթերթը ուզեց առաջնակարգ դիրք տալ նաեւ մանուկներու: Այս պատճառով ան ստեղծեց 8-16 տարեկաններու յատուկ «Տարուան մանուկը» անուանակարգը: Այս ձեւով, առաջին «Տարուան մանուկը» տիտղոսին կ՛արժանանայ 15 տարեկան հնդիկ...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Չինաստանի հիւսիսը, Ռուսիոյ սահմանին մօտ գտնուող եւ մօտաւորապէս մէկ միլիոն բնակչութիւն ունեցող Հարպին քաղաքը ճանչցուած է իբրեւ Չինաստանի «Սառոյցի քաղաքը»: 1985-ին է, որ առաջին անգամ տեղի ունեցաւ ձմրան եղանակին յատուկ այս փառատօնը չինական հիւսիսային նահանգի այս քաղաքին մէջ: Ընդհանրապէս ան կը տեւէ մօտաւորապէս մէկ ամիս, սակայն անոր փակման թուականը կախեալ է յատկապէս ձիւնհալէն: Փառատօնին գլխաւոր հետաքրքրութեան...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Կաղանդի շրջանին, աշխարհին չորս կողմերը, մեծ ու փոքրիկ քաղաքներն ու գիւղերը իրենց փողոցներն ու տուները կը սիրեն ճոխ կերպով զարդարել, լուսաւորել գոյներ դնել, փորձել` ստեղծել կախարդական, ուրախ մթնոլորտ: Սակայն Նիւպըրի փոքրիկ գիւղերէն մէկը, ինչպէս ամէն Կաղանդ` 20 տարիներէ ի վեր, դարձեալ զարդարուեցաւ իրեն իւրայատուկ ձեւով: Հոն մենք չենք հանդիպիր Կաղանդի դասական` բոլորին ծանօթ զարդարանքներուն: Այս ձեւով...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Սիպերիոյ այս քաղաքին մէջ ձմեռը սարսափելի է: 300 հազար բնակիչ ունեցող Եաքութցք քաղաքը հասարակածէն 5000 քմ հեռու կը գտնուի, այսինքն հոն, ուր արեւուն ճառագայթները ամէնէն հզօրն են: Եաքութցքի մէջ հոկտեմբեր ամիսէն արդէն ջերմաստիճանը միջին հաշուով -7 կ՛ըլլայ: Ձմեռը տակաւին չէ սկսած: Յունուար ամսուն, տարուան ամէնէն ցուրտ ամիսը, ջերմաստիճանը յաճախ -40-ի կը հասնի: Սակայն Ռուսիոյ հիւսիսը գտնուող...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Բնաւ ճամբորդա՞ծ ես ականջներովդ: Շնորհիւ աշխարհի անտառներու ձայներու քարտէսին` դուն պիտի կարենաս համակարգիչիդ վրայ կոճակի մը վրայ կոխելով անցնիլ Նոր Զելանտայի հարաւը գտնուող անտառներէն, հասնիլ մինչեւ Սլովաքիոյ անտառները` մտիկ ընելու համար սոխակներուն: Փայտի Փառատօնը Ամէն ամառ Անգլիոյ մէջ տեղի կ՛ունենայ փայտի փառատօնը «Տը թիմպըր ֆեսթիվըլ», երկրին ամէնէն մեծ անտառին մէջ, Պըրմինկհամի մօտ: Շաբաթավերջի մը ընթացքին հազարաւոր...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Աշխարհի ամէնէին նշանաւոր մօրուքաւոր հերոսը մեծցեր է: Ան այս տարի կը տօնէ իր 35-րդ տարեդարձը: Սուփըր Մարիօ Պրոս վիտէօ-խաղը առաջին անգամ շուկայ իջաւ Ճափոնի մէջ, 13 սեպտեմբեր 1985-ին: *** Սկիզբի օրերուն Մարիոն... պարզապէս Մարիօ չէր: Երբ ան առաջին անգամ յայտնուեցաւ, անոր անունը Ճամփմեն էր (ցատկող անձը): Ան ատաղձագործ եւ երկրորդական կերպար մըն է «Տոնքի Քոնկ» անունով...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Հարաւային Ափրիկէի արեւելեան ծովափին դիմաց, Հնդկաց ովկիանոսին մէջ կ՛ապրի իւրայատուկ անասուն մը: Ան հիփոքամփուս Նալուն է, առաջին ափրիկեան փիկմի, մանր ձիաձուկը: Սաւանա Նալու Օլիվիէ սուզումի մարզիչ է: 2017 թուականին, երբ ան կը հետախուզէ Հարաւային Ափրիկէի Սոտուանա ծովախորշին խորութիւնները, ան կը նկարէ շատ փոքրիկ ձիաձուկ մը, հազիւ բրինձի հատիկի մը մեծութեամբ: Մէկ տարի ետք ան նկարը ցոյց...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Չորս աստղանաւորդներ կիրակի գիշեր ընթացան դէպի Այ.Էս.Էս. տիեզերանաւը, անձնական ընկերութեան մը տիեզերանաւուն միջոցով` «Սփէյս Էքս» հրթիռով: 27 ժամուան «թռիչքէ» մը ետք հրթիռը հասաւ Այ.Էս.Էս.` հետը փոխադրելով երեք ամերիկացի եւ մէկ ճափոնցի աստղանաւորդները: Ճամբորդութիւնը դիւրին անցաւ, որովհետեւ «Սփէյս Էքս» գլխաւորաբար ինքնավար ձեւով կը բանի: Այս հրթիռը ՆԱՍԱ-ի անջրպետային փոխադրութեան նոր միջոցն է: Ան կը պատկանի անձնական ընկերութեան...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Մենք ընդհանրապէս, կը սիրենք մեր ազատ ժամերը անցընել համացանցի վրայ կամ մեր թապլեթին վրայ խաղեր խաղալով: Սակայն գիտէի՞ք, որ ասիկա մեծ ճիգ կը պահանջէ մեր աչքերէն: Այս օրերուն ասիկա յատկապէս աւելի կը ծանրանայ, որովհետեւ մենք ստիպուած ենք նոյնիսկ «դպրոց երթալ» մեր համակարգիչին առջեւ նստած: Այս պատճառով է, որ պատանիները շատ աւելի յաճախ աչքի ցաւեր կ՛ունենան: Ակնաբուժները...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Ռոմէօ 10 տարեկան մանչ մըն է, որ կ՛ապրի Սիկիլիա, Իտալիոյ հարաւը: Սակայն անոր մեծ մայրը կը բնակի Անգլիա: Ռոմէօ ծրագրած էր ճամբորդել եւ մեծ մօր այցելել ամրան արձակուրդին: Սակայն Քորոնա ժահրին պատճառով թռիչքները ջնջուեցան, սահմանները փակուեցան, եւ Ռոմէօ չկրցաւ ճամբորդել: Սակայն Ռոմէօ մտադրած էր իրականցնել իր ծրագիրը: Հետեւաբար ան պատրաստեց իր ուսապարկը, հագուեցաւ արշաւի կօշիկները եւ...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ 2020 թուականը պատմութեան մէջ յատկապէս պիտի նշուի «Քովիտ 19» ժահրի համավարակի տարածումով: Այս համավարակը մեծ ազդեցութիւն ունեցաւ ամբողջ աշխարհի բնակչութեան վրայ: Ան ո՛չ միայն ֆիզիքական, այլ նաեւ հոգեբանական հետքեր կը ձգէ մարդոց վրայ: Ինչպէս միշտ, նման ծանր պայմաններու տակ, գծագրութիւնը մեծ օգնութիւն կրնայ բերել: Ան մեզի առիթը կու տայ արտայայտելու մեր զգացումները, ապրած պայմանները` մատիտի կամ...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Այս օրերուն մենք ստիպուած ենք դասերուն հետեւելու տունէն, մեր համակարգիչներուն դիմաց նստած, հեռու դասարանին չորս պատերէն եւ հոն գոյութիւն ունեցող կեդրոնացած մթնոլորտին: Եւ երբեմն, երբ մենք ուսուցիչին, ուսուցչուհիին դասին կը հետեւինք համակարգիչին դիմաց նստած, մեր շուրջէն կը լսենք տեսակաւոր ձայներ` բացուող դուռը, հնչող զանգը, ինքնաշարժի ձայները եւ անոնց ճչակները, փողոցէն մինչեւ մեր սենեակը հասնող տարբեր ձայներ......

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Երկրագունդէն դիտուած, մեզմէ ամէնէն փայլուն թուող մոլորակը արուսեակն է: Անոր կը յաջորդէ մեր արեւային դրութեան մեծագոյն մոլորակը, Լուսնթագ: Սակայն 6 հոկտեմբերի գիշերը Հրատ մոլորակն է, որ այդ երկրորդ կարգը խլեց Լուսնթագէն` դառնալով Արուսեակի կողքին երկրորդ ամէնէն փայլուն մոլորակը: Անիկա այնքան փայլուն էր, որ կարգ մը շրջաններէ կարելի էր զայն տեսնել պարզ աչքով: Ահա 15 տարիներէ ի...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Գիտէի՞ր, թէ գոյութիւն ունի Սիրտի միջազգային օր մը, ինչպէս գոյութիւն ունին ուրիշ երեւոյթներու յատկացուած միջազգային օրեր, ինչպէս` Փոքրիկներու միջազգային օրը, Մարդկային  իրաւանց միջազգային օրը, Գիրքի միջազգային օրը, Երաժշտութեան միջազգային օրը... Միջազգային այս օրերը առիթներ են ամբողջ աշխարհը հետաքրքրող նիւթ մը լուսարձակի տակ առնելու, խօսելու անոր մասին, մտածելու, կազմակերպելու ձեռնարկներ, աշխատելու բարելաւումներու եւ լուծումներու վրայ: Այս ձեւով,...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Մենք այս շաբաթ սկսանք լսել աշխարհի չորս կողմի հայերուն եւ յատկապէս լիբանանահայութեան նուիրուած նոր սքանչելի երգ մը: Համազգայինի Կեդրոնական վարչութեան նախաձեռնութեամբ պատրաստուած այս երգը հիմնուած է Մուշեղ Իշխանի «Հայ հոգին» բանաստեղծութեան վրայ: Անոր պատրաստութեան մասնակցած են 17 երկիրներէ 27 արուեստագէտ-արուեստագիտուհիներ: Եւ երբ մենք ունկնդրենք այդ տարբեր երգիչ-երգչուհիներուն տաղանդաւոր ձայները, պիտի անդրադառնանք, թէ անոնք որքա՛ն ճոխ եւ...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Օգտուելով արձակուրդի վերջին օրերէն, շարունակենք մեր կարճ պտոյտները եւ այսօր ուղղուինք դէպի Զուիցերիա: Մեր ճամբորդութիւնը պիտի սկսի իւրայատուկ շոգեկառքով մը: Զուիցերիոյ Տոնթրըյի շրջանէն ընթացք առնող այս «Տուրմի շոգեկառք»-ը մեզի կարելիութիւնը պիտի տայ վայելելու Զուիցերիոյ ամէնէն նշանաւոր երկու երեւոյթները` տուրմը եւ «Կրիւյեր» պանիրը: Շոգեկառքին մէջ, գաւաթ մը տաք տուրմէ եւ տուրմով քրուասանէ ետք, ժամանակն է իջնել Կրիւյեր...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Երբ եղանակները փոխուելու ժամանակը կը մօտենայ, մենք կը հետեւինք օդերեւութաբանութեան լուրերուն, գիտնալու համար եթէ պէտք է մեզի հետ առնել աւելորդ բաճկոնակ մը կամ հովանոց: Օդին վիճակը նախատեսելը մարդոց համար միշտ կարեւոր եղած է` ո՛չ միայն ամէնօրեայ կեանքին համար, այլ յատկապէս երկրագործներու համար: Հին ժամանակներէն մարդիկ միշտ ուսումնասիրած են երկինքը` նախատեսելու համար օդին վիճակը: Ներկայիս մասնագէտները կրնան...

Պատրաստեց՛ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Մեզմէ շատեր այս հարցին առջեւ գտնուեցան այս վերջին ամիսներուն, երբ «Քովիտ-19» ժահրին պատճառով ստիպուած տունը մնացինք եւ առիթը չունեցանք դուրս ելլելու ու օգտուելու մեր ամառնային արձակուրդներէն: Սակայն շատերու համար ասիկա առիթ մը եղաւ դիմելու իրենց ստեղծագործական մտածողութեան` գտնելու համար լուծումներ չձանձրանալու եւ հաճելի ժամանակներ անցընելու: *** Գետնին Վրայ Կաւիճով Գծագրութիւններ` Արտասովոր «Ճամբորդութիւններու» Համար Ամերիկայի Իլինոյ նահանգին...