Յօդուածներ

ՄՈՎՍԷՍ ԾԻՐԱՆԻ Թէեւ արուեստի պատմութեան մէջ կերպարուեստագէտներու օրինակները բազմաթիւ են, որոնք միաժամանակ ստեղծագործած են թէ՛ իբրեւ ճարտարապետ, թէ՛ իբրեւ քանդակագործ եւ թէ՛ իբրեւ գեղանկարիչ, սակայն շատ քիչեր են անոնք, որոնք երեք մասնագիտութիւններու մէջ ալ փայլած են հաւասարապէս: Վերածնունդի շրջանի լաւագոյն օրինակը թերեւս Միքելանճելոն է, սակայն անկէ քանի մը հարիւր տարի առաջ մենք ունեցած ենք Մոմիկ վարդապետը, որ թէ՛ ճարտարապետութեան, թէ՛...

Աննա Պետրոսեանի «Բոլոր ժամանակների Հայաստանը», աշխատութիւնը արդէն իսկ ամբողջացած ու դրուած է ընթերցողի տրամադրութեան տակ: Եօթը մեծղի հատորներէ բաղկացած այս «մենագրութիւնը» (որ հանրագիտարանային բնոյթ ունի միաժամանակ) հայոց պատմա-մշակութային ու պատմաշխարհագրական պատումն է, գրուած` վէպի մը նման, սակայն հիմնուած` փաստագրական վաւերագրերու վրայ: Անցնող տարին Եղեռնի 100-ամեակը յատկանշուեցաւ նաեւ Ժիպէյլի «Թռչնոց բոյն»-ի մէջ «Արամ Պեզիկեանի» անուան եւ Հայոց ցեղասպանութեան որբերու նուիրուած թանգարանի...

«Ելի՛ր, լուսաւորուէ՛, որովհետեւ քու լոյսդ եկաւ եւ Տիրոջ փառքը քու վրադ ծագեցաւ» (Ես 60.1)   Հաւատացեա՛լ հայորդիներ, Աստուծոյ ստեղծագործութեան առաջին օրուան առաջին արարքը լոյսի ստեղծումն էր: Երբ համատարած խաւար էր, Աստուած նախ եւ առաջ լոյսը ստեղծեց` որպէս Իր ինքնութեան յայտնութեան ամենաառաջին նշանը, եւ որպէսզի ստեղծուելիք մարդը Իր լոյսովը ապրի: Եւ Աստուած Իր ստեղծած մարդը դրաւ արեւելքի մէջ հաստատուած դրախտին մէջ,...

Յ.Պ. Ֆրանսական «Ֆիլոզոֆի մակազին» ամսագրի նախորդ հոկտեմբերի համարին մէջ Թոպի Նաթան ստորագրած է կարճ, բայց կարեւոր յօդուած մը` անցեալի օրինակով ներկան լուսաբանող: Ֆրանսերէնը կարդացողներ կ’ըլլան: Հայկական թերթերը եթէ արտատպեն կամ թարգմանելով հրատարակեն, այսպէս կոչուած ազատ աշխարհը եւ ժողովուրդները կը լուսաբանեն, առանց ճառի եւ հռետորութեան: Ֆրանսացին ենիչերին կը կոչէ janissaire, արաբը` ինքիշարի: Ենիչերիները կը համարուէին օսմանեան բանակի ընտրանի: Ան ընտանիքի եւ...

Փակուող տարուան վերջին օրերուն, Թուրքիոյ քեմալական Հանրապետական ժողովուրդի կուսակցութեան փոխնախագահ Սեզկին Թանրըքուլու Թուրքիոյ խորհրդարանին ներկայացուցած է օրէնքի նախագիծ մը, որով կ՛առաջարկուի Հայոց ցեղասպանութեան ժամանակ սեփական հայրենիքէն բռնի կերպով հեռացած հայերուն ու անոնց մինչեւ 4-րդ սերունդներուն տրամադրել Թուրքիոյ քաղաքացիութիւն: Օրէնքի նախագիծին մէջ մասնաւորաբար կ՛առաջարկուի Թուրքիոյ Հանրապետութեան քաղաքացիութիւն շնորհել Համաշխարհային Ա. պատերազմի սկիզբէն ի վեր Թուրքիոյ Հանրապետութեան ներկայ սահմանները ընդգրկող տարածքին մէջ...

Երէկ` ուրբաթ, 8 յունուարին, «Ազդակ»-ի «Արմէն Չաղլասեան» ժողովասենեակին մէջ տեղի ունեցաւ հարցազրոյց` համակարգչային «Հայապատում» հարց-խաղի հեղինակ Կորիւն Լ. Քէհեայեանի հետ: Հարցազրոյցը վարեց «Ազդակ»-ի միջազգային լուրերու խմբագիր Վահրամ Էմմիեան: Հարցազրոյցը առիթ մը եղաւ ծանօթանալու համակարգչային խաղին, որ Կորիւն Քէհեայեանի հեղինակած 2-րդ հարցախաղն է: Առաջինը, որ աւարտած է 2014-ին, կը կոչուի «Հայ ժողովուրդի պատմութիւն»: Քէհեայեան 1991-ին Երեւանի պետական համալսարանը աւարտելէ ետք, սկսած...

Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան թեմակալ առաջնորդներուն, հոգեւոր դասուն, Ազգային իշխանութեանց եւ մեր ժողովուրդի զաւակներուն, Աստուծոյ Որդւոյն մարդեղութեան եւ Նոր տարուան խորհուրդով ու պատգամով օծուն այս օրերուն Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան Անթիլիասի մայրավանքէն հայրապետական օրհնութեամբ ու քրիստոնէական ջերմ սիրով կ՛ողջունենք ձեզ: Կ՛աղօթենք առ Ամենաբարին Աստուած, որ մեր ժողովուրդի սիրելի զաւակներուն, մեր ընտանիքներուն ու մեր Մեծ Ընտանիքին` ազգին կեանքը լեցնէ երկնային առատ...

Ն. ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Հայ ժողովուրդի անմահներու համաստեղութեան մէջ, հայ ժողովուրդի ազգային զարթօնքի ու ազատագրութեան լոյսը միշտ վառ պահող մեծ ու մշտափայլ աստղերէն է Միքայէլ Նալբանդեան: Միքայէլ Նալբանդեան ծնաւ հայրենի հողէն հեռու` Նոր Նախիջեւանի մէջ (Տոն գետի եզրին, Ռոստով քաղաքի մօտ), յարկին տակ հայ համեստ պայտագործի մը, որ չորս անգամ ամուսնացած էր եւ Միքայէլ ծնունդն էր չորրորդ կնոջմէ: Հազիւ երիտասարդ` Միքայէլ Նալբանդեան...

ԱՐԱ ԳԱԶԱՆՃԵԱՆ Յետպատերազմեան ֆրանսահայ գաղութի գրական վաստակին մասին կարելի չէ խօսիլ, առանց անոր դերակատարներէն` Վազգէն Շուշանեանի, Շահան Շահնուրի, Շաւարշ Նարդունիի, Բիւզանդ Թոփալեանի, Գրիգոր Ճիզմեճեանի, Ահարոն Տատուրեանի,  Յարութիւն Կոստանդեանի կամ ասոնց նման տակաւին շարք մը ուրիշներու, կամ առհասարակ «Մենք»-ի ազդեցութեամբ, ձեւով մը` նոր գրական ուղղութիւն մը մէջտեղ բերած այն «հարստութեան» մասին, որ մօտ յիսուն տարիներ կը սահմանէր սփիւռքահայ գրականութիւնը: Պոլիսը կարելի...

ՀԵՐԱ ԾՈՒՐՈՒ 1910-ին, երբ մեծ մայրս` Սիրվարդը ծներ է Արաբկիրի Տասքուսա գիւղը, չէր գիտեր, որ հինգ տարի ետք պիտի կորսնցնէր քոյր-եղբայրները` մահուան ճամբաներուն վրայ, անապատին մէջ: Ոչ ալ իր մայրը` Հայկանուշը, հարս եկած` հեռաւոր Ակն քաղաքէն, միտքէն կ՛անցընէ՞ր, որ պիտի կորսնցնէր քոյր-եղբայրները եւ նոյն ձեւով` մայրն ու հայրը: Մեծ պապս` Թովմասը, երբ ջութակ կը նուագէր տօներուն` Արաբկիրի մայր եկեղեցիին մէջ,...

Հարցազրոյցը վարեց` ՆՈՐԱ ԲԱՐՍԵՂԵԱՆ Վերջին ամիսներուն հայկական իրականութեան մէջ բաւական աչքառու կերպով լուսարձակները իրենց վրայ հրաւիրեցին Համազգայինի Կեդրոնական վարչութեան նախաձեռնութեամբ կատարուած տարբեր տեսակի նախաձեռնութիւնները, որոնք հիմնականին մէջ կը կրէին կրթական բնոյթ եւ հայ նոր սերունդ ու հայկական կառոյցներուն մէջ գործելու կոչուած ատակ մարդուժի պատրաստութեան առաջադրանք: Այս բոլորին մասին մանրամասն տեղեկութիւններ ունենալու նպատակով «Ազդակ» հարցազրոյց մը կատարեց Համազգայինի Կեդրոնական վարչութեան ատենապետ դոկտ....

Փառք կու տանք Աստուծոյ, որ Էմմանուէլ եկեղեցիին շնորհեց պատշաճ ձեւով իր մասնակցութիւնը բերել Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակին: Շնորհիւ Էմմանուէլ եկեղեցւոյ հովիւ վեր. Սերոբ Մկրտիչեանի աւետարանական համաշխարհային եկեղեցիներու եւ այլ միջազգային շրջանակներու մէջ վայելած բարի համբաւին, մեր եկեղեցին առիթը ունեցաւ ո՛չ միայն «յիշելու եւ պահանջելու», այլ նաեւ` օտարներուն յիշեցնելու 20-րդ դարու առաջին Ցեղասպանութեան ահաւորութիւնը: 2015 տարուան ամբողջ ընթացքին հովիւը յատուկ հրաւէրներու ընդառաջելով`...

Պատրաստեց` ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Արեւմտեան մամուլը եւ ընդհանրապէս լրատու միջոցները դժբախտաբար միշտ չէ, որ իսկապէս առարկայական եւ խորքային մօտեցում ցուցաբերած են մանաւանդ Միջին Արեւելքի տագնապներուն մասին իրենց հաղորդումներուն ընթացքին: Մեծ պետութիւններու շահերը յաճախ աւելի կարեւոր դասուած են, քան`  ժողովուրդներու տառապանքը: Լրագրողներ, մեկնաբաններ, հաղորդավարներ, առանց խղճի խայթի, օր ցերեկով ի նպաստ իրենց պետութիւններուն եւ տէրերուն, խեղաթիւրած են իրականութիւնները` ասպարէզի բացայայտ անպարկեշտութեամբ: Սեւին...

Տարի մը եւս բոլորեցինք` քաղցր ու դառն յուշերու հետքերով: Խանդաղատանքով ու տագնապներով ծանրաբեռնուած օրերը հեւ ի հեւ սահած, սլացած են մեր կեանքէն: Հեռացող տարին ա՛լ գաղտնիք մը չունի մեզի համար, իսկ նոր տարին, անակնկալներով լիառատ, ծածուկ յուզումներով ու անսպասելի արարքներով բեղուն` կը ծաւալի մեր առջեւ: Կը դիմաւորենք այս նորածին հսկան` բարեփոխուած ապագայ օրերու հեռանկարով, բուռն ցանկութիւններով ու ամէն տարի կրկնուող...

Երեքշաբթի, 22 դեկտեմբեր 2015-ի երեկոյեան ժամը 7-ին Այնճարի «Գալուստ Կիւլպէնկեան» սրահը ժամադրավայր հանդիսացած էր հոծ բազմութեան մը` քաջալերելու Ազգային «Յառաջ-Գ. Կիւլպէնկեան» վարժարանի աշակերտութեան պատրաստած Կաղանդի գեղարուեստական ներկայացումը, ինչպէս նաեւ` երախտագիտութիւն յայտնելու բազմավաստակ հոգեւոր հովիւ, վարժարանի նախկին տնօրէն, կրթական մշակ ու մնայուն բարերար Նարեկ Ա. քհնյ. Շիրիգեանին: Հովանաւորութեամբ Լիբանանի հայոց թեմի առաջնորդ Շահէ եպս. Փանոսեանին, ներկայութեամբ գիւղի քահանայ հայրերուն, ազգային երեսփոխանին,...

«...Քանի որ իմ այս եղբայրներէս ամէնէն պզտիկներէն մէկուն ըրիք, ինծի ըրիք» (Մատթ. ԻԵ.40) Ոգեկոչելով մեր եղեռնահար նախնիները եւ անոնց կրած տառապանքները, յերախտագիտութիւն իր դռները լայն բացած արաբ ժողովուրդին, հարիւրամեակի յոբելենական տարուան աւարտին եւ Ամանորի եւ Ս. Ծննդեան տօներու նախաշեմին, Հայ աւետարանական քոլեճի Աստուածաշունչի ակումբի տղաքն ու աղջիկները, հետեւելով Յիսուս Քրիստոսի «Վասնզի անօթեցայ եւ ինծի ուտելիք տուիք, ծարաւցայ ու ինծի խմցուցիք,...

Յանուն Հօր եւ Որդւոյ եւ Հոգւոյն Սրբոյ. ամէն: «Փառք ի բարձունս Աստուծոյ, եւ յերկիր խաղաղութիւն, ի մարդիկ հաճութիւն» (Ղուկ. 2:14): Սիրելի՛ բարեպաշտ ժողովուրդ, Սուրբ Ծննդեան աւետիսն այսօր առաջնորդել է մեզ դէպի մեր եկեղեցիները, որպէսզի խնդութեամբ եւ հոգու երկիւղածութեամբ խոնարհուենք Մանուկ Յիսուսի` աշխարհի Փրկչի սնարի առջեւ: ԲեթղեհԷմի մսուրում ծնուեց Քրիստոս, եւ Փրկչի աշխարհ գալով սկսուեց ճանապարհը Աստուծոյ հետ հաշտութեան, մեղքի պատճառով...

Աստուծոյ Որդւոյն ծնունդը Բեթղեհէմի մէջ Յակոբոս առաքեալ կը բնորոշէ որպէս` վերածնունդը մարդուն. «Աստուած կամեցաւ մեզ վերստին ծնիլ» (Յկ. 1.18): Քրիստոնէական հաւատքին առանցքը կազմող առաքեալին այս վկայութեան լոյսին տակ, սիրելի՛ հայորդիներ, եկէք նայինք Աստուածաշունչին: Արդարեւ, Աստուծոյ կամքը սկիզբն է ու մղիչ ուժը Աստուծոյ յայտնութեան: Աստուած կամեցաւ տիեզերքը ստեղծել. եւ ստեղծեց: Աստուած կամեցաւ ստեղծել մարդը` իբրեւ տիեզերքի պահապան եւ իրեն գործակից. եւ...

Ամանորի եւ Ս. Ծննդեան տօներուն առիթով, կու գամ սրտագինս ողջունելու լիբանանահայ մեր ժողովուրդի զաւակները եւ մաղթելու, որ Ս. Ծննդեան նորոգող եւ կենարար լոյսը բոլորին բերէ նոր, աւելի բարօր, աւելի ազնիւ եւ ներդաշնակ կեանքի մը փորձառութիւնը: Կ՛անդրադառնամ, որ յատկապէս միջինարեւելեան կեանքի անկայուն մեր պայմաններուն հետեւանքով, մեր ժողովուրդը 2015 տարին կը փակէ ծանրաբեռնուած աշխարհի հարցերով եւ առօրեայ կեանքի մտահոգութիւններով: Այլ սակայն, ահաւասիկ,...

«Վասնզի ձեզի այսօր Փրկիչ մը ծնաւ Դաւիթի քաղաքին մէջ, որ Օծեալ Տէր է»: (Ղուկ. 2.11) Տէր Յիսուս Քրիստոսի Ս. Ծննդեան տօնին մէջ Օծեալ Տէրն է, որ կը դիմաւորենք, Խաղաղութեան Իշխանը, Փրկիչը. կը տօնենք Աստուածայայտնութիւնը, Էմմանուէլը` Աստուծոյ մեզի հետ ըլլալը: Սակայն, մեր տօնակատարութիւնը իր իսկական իմաստէն պարպած կ՛ըլլանք, եթէ զայն բանտարկենք օրերու եւ ժամերու մէջ, կամ` մեր վիճակներուն եւ պայմաններուն մէջ:...