Յօդուածներ

ՓՐՈՖ. ԱՐԱ ՍԱՅԵՂ Սուրիոյ մէջ մարտ 2011-ին սկսած ու երկիրը արիւնաքամ ընող քաղաքացիական անողորմ պատերազմի անտանելի դառնութիւնները, ապագայի հանդէպ շեշտուած անորոշութիւնները հարկադրեցին, որ ստուար թիւով սուրիահայեր, իրենց սեփական տուները ետին թողած արտագաղթեն` խաղաղ ու անվտանգ կեանքի պայմաններով ապաստաններ գտնելու, մինչեւ իսկ օտար ու պղտոր հրապոյրով հորիզոններու վրայ ապաստանելու: Անծանօթ, երբեմն չճանչցուած անուններով քաղաքներու մէջ, նոր տուներ կառուցելու մթապատ ակնկալութեամբ, աւելի...

ԱՀԱՐՈՆ ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ Հայաստանի Հանրապետութիւնը այսօր կը գտնուի ճակատագրական խաչմերուկներու առջեւ։ ժողովրդավարութիւն, արդարութիւն եւ բարեկարգումներ խոստացող  Թաւշեայ  յեղափոխութիւնը երկիրը  մխրճած է  խոր ճգնաժամի  մէջ: Դարեր  շարունակ   իր հողին վրայ ապրած Արցախի հայ բնակչութիւնը, տեղահանուեցաւ՝ իշխանութիւններուն ապիկարութեան հետեւանքով։ « Արցախի հարց գոյութիւն չունի այլեւս» կը յայտարարեն։  Արցախը ներկայ չէ մեր պաշտօնական քաղաքական օրակարգին վրայ։ Այս ցաւալի արտայայտութիւնը կը  բացայայտէ պետական մտածողութեան մէջ...

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ Սկզբունքով առաջնորդուիլը ընդհանրապէս լաւ բան է: Սկզբունք ունեցողը յաճախ ժամանակաւորապէս վնասով դուրս կու գայ: Կը կարծուի, թէ ժամանակաւոր ձեռքբերումները նուաճումներ են, սակայն բնականաբար ժամանակը ցոյց կու տայ, որ կարկտան լուծումները ի շահ որո՛ւ են: Այդպէս է միջազգային քաղաքականութեան մէջ. Միացեալ Նահանգներու նախագահ Թրամփի ամբողջ պահուածքը սկզբունքային ոչ մէկ հիմք ունի: Առաջին օրէն, տակաւին չընտրուած, յայտնեց, որ Ռուսիա-Ուքրանիա պատերազմի...

Երկու օրուան լռութենէ ետք Հայաստան հաստատեց 8 օգոստոսին Միացեալ Նահանգներու մէջ Հայաստանի վարչապետին եւ Ազրպէյճանի նախագահին ունենալիք հանդիպումները նախ Միացեալ Նահանգներու նախագահին հետ, ապա` եռակողմանի: Յօդուածը գրուած է անկէ առաջ: «Ա.» Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Եթէ կ՛ուզէք, անակնկալ սեպեցէք, թէեւ անախորժ անակնկալները սովորական դարձած են հայուն համար: Երեւանի լրատու մէկ աղբիւրը երկուշաբթի, 4 օգոստոսին հաղորդեց լուր մը, թէ չորս օր ետք, ուրբաթ,...

ՐԱՖՖԻ ԱՐՏԱԼՃԵԱՆ Դարեր շարունակ պետականութեան բացակայութիւնը, պատմական ցաւալի փորձառութիւնները եւ կայուն ու յարատեւ քաղաքական կազմակերպութեան չգոյութիւնը խորապէս ձեւաւորած են հայ քաղաքական միտքը: Այս փորձառութիւնները յաճախ աղաւաղած են ազգի, պետութեան եւ ինքնիշխանութեան սահմանները` դժուարացնելով հայ ազգի բարոյական ինքնութեան համադրումը ժամանակակից պետականութեան աշխարհաքաղաքական իրողութիւններուն հետ: Լարուածութիւնը շարունակաբար անորոշութիւն կը յառաջացնէ` թէ ի՛նչ կը նշանակէ ըլլալ ազգ, պետութիւն, կամ երկուքը միաժամանակ,  յատկապէս երբ...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Լիբանանեան երաժշտական կուռքերու որդին ինքն ալ, իր կարգին, դարձաւ կուռք` իր երկրի սխալ ընթացքի երգիծական քննադատութիւններով, որոնք միահիւսեցին արաբական եւ արեւմտեան երաժշտութիւնը: Զիատ Ռահպանի 2014 թուականին Սայտայի մէջ «Կազայի համար» խորագիրով համերգին ընթացքին Լիբանանցի թատերագիր եւ երաժիշտ Զիատ Ռահպանի, որ  բնութագրեց ժամանակաշրջան մը, եւ որուն երգերը նոր հնչեղութիւն ստեղծեցին արաբական աշխարհին համար, իսկ անոր թատերախաղերը սուր քննադատութիւններ էին...

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Յօդուածին առաջին մասը կը վերաբերէր գլխաւորաբար 1920-50-ական թուականներուն: «Արա Գեղեցիկ»` Արմէն Եանըքեանի բեմադրութեամբ: Նայիրի Զարեան 1943-ին` Համաշխարհային Բ. պատերազմի դժնդակ օրերուն յօրինած է գործը թերեւս ալ պետական պատուէրով, որպէսզի հայրենիքի պահպանման ի խնդիր զոհողութեան ոգի, թերեւս եւ անկաշառելի վեհ ղեկավարի (գիտցա՞ք, թէ ով) հանդէպ ակնածանք ներշնչելու առաջադրանքով: Յիշենք, որ նոյն օրերուն Համօ Բէկնազարեանի արտօնուեցաւ ազգային (թապու) այլ գործի...

ՐԱՖՖԻ ԱՐՏԱԼՃԵԱՆ Ի՞նչ կը նշանակէ պետութիւն չունեցող ժողովուրդի մը համար քաղաքականապէս գործել: Հայերուն համար ասիկա վերացական հարց չէ, այլ ապրուած իրականութիւն մըն է: Աւելի քան մէկ դար հայկական սփիւռքը գոյութիւն ունեցած է վեսթֆալական ինքնիշխանութեան մը սահմաններէն դուրս, սակայն պահպանած է իր յատուկ քաղաքական ներկայութիւնը` կառավարութիւններու մօտ շահեր պաշտպանելով (lobbying), մշակութային կեանք շարունակելով եւ իր քաղաքական ինքնութիւնը համաշխարհային բեմերուն վրայ արտայայտելով:...

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Վաստակաշատ բեմադրիչ եւ դերասան Յարութ Գնդունիի երկար սպասուած «Լիբանահայ թատրոնը (1920-2020)» ծաւալուն աշխատութիւնը շնորհակալ եւ եզակի աշխատանք մըն է: Այս մասին երկու կարծիք չկայ: Հրատարակուած են շարք մը դրուատական ակնարկներ. փառս արժանաւորաց: Շա՛տ բարի: Գիրքին տրամադրած վաւերագրական լայն տեղեկութիւնները ունին անգնահատելի  կարեւորութիւն: Ինչպէս հեղինակը վերջաբանին մէջ կը նշէ` «Կրնան ծառայել հետագայ ուսումնասիրութիւններու հիմք»: Այո՛, անկասկած որ` անփոխարինելի, հաւաստի...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Քանատա Սարգիս Զէյթլեանի Կիսանդրիի Տեղադրման Արարողութիւն Կազմակերպութեամբ ՀՅԴ Լաւալի «Սարգիս Զէյթլեան» կոմիտէին եւ մասնակցութեամբ շրջանի եկեղեցւոյ հոգաբարձութեան ու Լաւալի Հայ կեդրոնին մէջ գործող բոլոր քոյր ուղեկից կազմակերպութիւններուն, կիրակի, 3 օգոստոս 2025-ին, Ս. Գէորգ եկեղեցւոյ մէջ, յաւարտ սուրբ պատարագի, հոգեհանգստեան արարողութիւն կատարուեցաւ Լիզպոնի 5-ին նահատակութեան 42-ամեակին առիթով: ՀՅԴ «Սարգիս Զէյթլեան» կոմիտէին կողմէ ծաղկեպսակը դէպի խորան առաջնորդեցին ՀՅԴ Քանատայի երիտասարդական...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Օգոստոսի աւանդաբար արձակուրդային ամիսը ունեցաւ փառաւոր սկիզբ մը. Հայաստան այցելեց, իր մեծաթիւ խումբով, համաշխարհային աստղ համարուած Ճենիֆեր Լոփեսը եւ ելոյթ ունեցաւ Վազգէն Սարգսեանի անուան հանրապետական մարզադաշտին մէջ, 30.000 հանդիսատեսներու առջեւ: Այս մեծ «իվենթին», այսինքն դէպքին համար իշխանութիւնները տրամադրած էին վեց միլիոն ամերիկեան տոլար: Նպատակը` բարձրացնել Հայաստանի համաշխարհային ճանաչելիութիւնը եւ խթանել զբօսաշրջութիւնը: Արդիական արհեստագիտութեան օգտագործումով գեղեցիկ համերգ մը հրամցուած...

Որպէսզի այս յօդուածի խորագիրը չափազանցութիւն չթուայ, նախ ներկայացնենք ամենաակնառու օրինակը: Փաշինեանը դուրս է եկել Հայ առաքելական եկեղեցու դէմ` շատ լաւ գիտենալով, որ աշխարհում առաջինը պետականօրէն ճանաչուած 1700-ամեայ քրիստոնէական ուսմունքը հայ ժողովրդի բացարձակ մեծամասնութեան հաւատն է` շաղախուած վերջինիս հոգեկերտուածքի հետ: Հայ եկեղեցին, պետականութեան բացակայութեան պայմաններում, հարիւրամեակներ շարունակ, ըստ էութեան, ստանձնել է ժողովրդի առաջնորդութիւնը` իրականացնելով բազմազան, այդ թւում` ազգային-քաղաքական գործունէութիւն: Հայ եկեղեցու...

Արդէն հասանելի է ՀՅԴ պաշտօնաթերթ «Դրօշակ»-ի 7-րդ թիւը, որուն մէջ քաղաքական խորագիրներու տակ կը կատարուին ներկայիս հայ հասարակութեան համար առաւել հնչեղութիւն ունեցող թեմաներու լուսաբանութիւնն ու վերլուծումը: Անդրադառնալով Հայ եկեղեցւոյ վերաբերող զարգացումներուն, «Զանգեզուրի միջանցք»-ին, ներքին հետապնդումներու թեմաներուն եւ այլ իրողութիւններու` ըստ պաշտօնաթերթի «Առաջնորդող»-ին, Նիկոլ Փաշինեան, ըստ էութեան, պատերազմ յայտարարած է հայ ժողովուրդին դէմ: Խօսելով վերջին շրջանի իրերայաջորդ իրադարձութիւններուն մասին` Անի Մելքոնեանի...

Այս յօդուածի ստանձնումէն օրեր ետք ոչ պաշտօնական տեղեկութիւններ հրապարակուեցան այն մասին, որ Պուրքինա Ֆասոյի նախագահը` գնդապետ Իպրահիմ Թրաորէն Վատիկանի կողմէ առաջադրուած է իբրեւ թեկնածու Նոպէլեան խաղաղութեան մրցանակին: Բնականաբար, նման տեղեկութիւններ մինչեւ վերջին օրը գաղտնի կը պահուին: Բայց եւ այնպէս օրեր անց Թրաորէն քաղաքավարօրէն մերժած է ընդունիլ Նոպէլեան մրցանակի թեկնածութիւնը: Ի. Թրաորէի մասին` ստորեւ յօդուածով: «Ա.» Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Ուքրանիան, Կազան, Իրանը,...

Ազրպէյճան Ղարաբաղը, Զանգեզուրն Ու Նախիջեւանը Կը Ճանչնայ Հայաստանի Անբաժանելի Մաս ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Կարսի անկումէն (30 հոկտեմբեր 1920) ետք հայկական բանակը բարոյական եւ հոգեբանական ծանր պայմաններու տակ շարունակեց նահանջել: Թշնամիին ձեռքը ինկան մեծ թիւով գերիներ եւ զէնք ու զինամթերք: Թրքական զօրքերու հրամանատար Քեազէմ Քարապեքիր նոյեմբեր 7-ին զինադադարի առաջարկ ներկայացուց, որ աւելի վերջնագիր էր: Հայկական կողմը ստիպուած ընդունեց թրքական պահանջները եւ նոյն...

 ՆՈՐԱ ԲԱՐՍԵՂԵԱՆ Պէյրութի նաւահանգիստի ահեղ պայթումին ուժգնութիւնը մեր մարմնին, հոգիին ու մտքին վրայ զգալէ, մարմնի վէրքերու բուժման երկար ու դաժան ուղին բռնելէ, մեր միտքը որոշ չափով բիւրեղացնելէ ու հոն ծագած բազում ինչերո՞ւն, ինչո՞ւներուն եւ ինչպէ՞սներուն պատասխան գտնելէ ետք, հոգիի ապաքինման մասին շա՜տ դժուար էր, թերեւս ալ տակաւին դժուար է խօսիլ, պէտք էր քիչ քիչ վերադառնայինք բնականոն մեր կեանքին, երթայինք մեր...

ՄՈՎՍԷՍ ԾԻՐԱՆԻ Երեւան, 1995, Սեպ. 14 Սէյրան Խաթլամաճեան Այդ օրերուն Ազգային ժողովրդավարական միութիւն (ԱԺՄ) կուսակցութեան ակումբը Աբովեան փողոցի վրայ «Կինօ Մոսկուա»-էն քիչ մը վար կը գտնուէր: Հանդիպման էի Վազգէն Մանուկեանի եւ Լութվիկ Խաչատրեանի հետ: Ծանր եւ տագնապալից օրեր էին: Երկար տարիներ բացակայելէ ետք,  առաջին անգամն էր, որ կու գայի հայրենիք: Թէ ի՛նչ կը քննարկէինք` այդ մասին այլ առիթով... Ես աւելի...

ԿԱՐԷՆ ՇԱՀԷ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Մենք եղած ենք խաղաղասէր ժողովուրդ, սակայն այդ խաղաղասիրութեան ընդմէջէն դարձած ենք ստրկամիտ: Դարձած ենք հլու հնազանդ զօրաւորին` անոր, որուն ձեռքը կայ գաւազան, անոր, որուն ձեռքը կայ դաշոյն, անոր, որուն ձեռքը կայ զէնք: Եւ այդ զինեալին դիմաց հայը կանգնեցաւ խաչով, գրականութեամբ, հողագործութեամբ, համեստութեամբ եւ հաւատարմութեամբ: Ո՛չ միայն համեստութեամբ, այլ նաեւ` ինքնութեան յարգանքի ամբողջական լքումով: Հայ ազգը դաժան եզրակացութեան...

ԴՈԿՏ. ՄԱՐԻ ՌՈԶ ԱԲՈՒՍԷՖԵԱՆ Այս օրերին աշխարհի հզօրների ուշադրութիւնը մեր երկրի մի փոքրիկ` 43 քմ հատուածի վրայ է սեւեռուած, որը կրում է «Զանգեզուրի միջանցք» անունը, որի մասին խօսում են ամենայայտնի լրատուամիջոցներից սկսած մինչեւ նորելուկները, մասամբ` առանց հասկանալու, թէ որտե՛ղ է այն գտնւում, ո՛ւմ հողի վրայ եւ ի՛նչ տեսք ունի, առաւել եւս անթաքոյց յայտնում են նաեւ, որ դա լաւագոյն հնարաւորութիւնն է...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Անցնող իւրաքանչիւր օրուան հետ, մինչ Հայաստանի քաղաքական եւ ռազմական իրավիճակը կը շարունակէ սրիլ, վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան Դիմատետրի վրայ զբաղած է` փորձելով վերահսկողութիւն հաստատել Հայ առաքելական եկեղեցւոյ վրայ: Ան կարծես չի գիտակցիր, որ եկեղեցւոյ գործերուն իր մնայուն միջամտութեամբ կը խախտէ սահմանադրութեամբ ամրագրուած եկեղեցւոյ եւ պետութեան տարանջատման սկզբունքը: Աւելի՛ն. վերջին եօթը տարիներուն Փաշինեան խախտած է հարիւրաւոր օրէնքներ: Ան 2020-ի Արցախի...