Յօդուածներ

ԿԱՐՕ Վ. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ 1972-ին գիշերօթիկ աշակերտ էի Պէյրութի Նշան Փալանճեան ճեմարանը: Նոյն ժամանակ մաս կազմած եմ ՀՅ Դաշնակցութեան Լիբանանի «Բաբգէն Սիւնի» պատանեկան միութեան: Ծարաւ էի գիտութեան ու զարգացումի եւ ինկած էի այդ պապակը յագեցնելու ճիշդ միջավայրը: Այդ ժամանակաշրջանին տեղի ունեցան Լիբանանի երեսփոխանական ընտրութիւնները: Իսկ այդ տարիքին նոր սկսած էինք ըմբռնել, թէ ի՛նչ կը նշանակէ երեսփոխանական ընտրութիւններու ընտրական դաշինք, ընտրական շրջան...

ՄԵԼԻՔ ԳԱՐԱԳԱՒՈՐԵԱՆ Այսօր Հայաստանի Հանրապետութեան մէջ կը տիրէ քաղաքական նոր մթնոլորտ, եւ ազգովին պատմութեան նոր էջ մը կը գրենք: Հայ ժողովուրդի բոլոր հատուածները անխտիր մասնակից են այս նոր մթնոլորտին եւ քաղաքական նոր ձեւաչափի կազմաւորման: Այս նոր քաղաքական դաշտին մէջ յաղթողներ եւ կորսնցնողներ չկան, պէտք չէ ըլլան, որպէսզի հայրենի մեր ժողովուրդին յաղթանակը ծառայէ իր իսկ ճշդած հիմնարար սկզբունքներուն: Վերջերս Հայաստանի ժողովրդային,...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ Այսօր մենք կը դիմագրաւենք միջազգային գետնի վրայ արհեստակցական միութիւններու գործունէութեան ամէնէն դժուար ժամանակաշրջաններէն մէկը: Մէկ կողմէ նոր-ազատականութիւնը, իսկ միւս կողմէ` ծայրայեղ աջը կը փորձեն իրենց կրցածին չափ նուազեցնել արհեստակցական միութիւններուն իրաւասութիւններն ու դերակատարութիւնը աշխատանքային շուկային մէջ: Ինչ կը վերաբերի Հայաստանի արհեստակցական միութիւններու դերակատարութեան տկարացման, անիկա սկսաւ ՀՀՇ-ի (Լեւոն Տէր Պետրոսեանի գլխաւորութեամբ) իշխանութեան ստանձնման առաջին իսկ օրերէն, երբ Հայաստանի...

ԵՂԻԱ ԹԱՇՃԵԱՆ 13 ապրիլին Պէյրութի ամերիկեան համալսարանի քաղաքագիտութեան եւ միջազգային յարաբերութեան ուսանողներուն հետ այցելեցինք Նաքուրա, ուր կը գտնուի ՄԱԿ-ի խաղաղապահ ուժերու (ՖԻՆԻՒԼ) կեդրոնատեղին: 1978-ին, երբ Իսրայէլ ներխուժեց Լիբանան, ՄԱԿ-ի թիւ 425-426 բանաձեւերով ՖԻՆԻՒԼ-ը հիմնուեցաւ. սկզբնական շրջանին անիկա քաղաքական կամ ռազմական ուժ չէր ներկայացներ, սակայն 2006-ի պատերազմը եւ ՄԱԿ-ի 1701 բանաձեւը ընդարձակեցին խաղաղապահ ուժերուն ռազմական առաքելութիւնը: Հետաքրքրական էր, որ ՖԻՆԻՒԼ-ի եւ...

Յ. ԼԱՏՈՅԵԱՆ Անցնող օրերուն լարուած եւ փողոցը տաք պահող մթնոլորտը պէտք է եզրակացուի բանակցութիւններու անխուսափելիութեան տրամաբանութեամբ: Բանակցութիւնները վարելու ոճը եւ ձեւը, Նիկոլ Փաշինեանի ընտրած եղանակը բաւական ճնշիչ եւ ժողովրդային են: Ճնշիչ` իշխանաւորներուն եւ ժողովրդային յեղափոխութեան հեղինակներուն համար: Այսօր օրէ օր աւելի անհրաժեշտ է բանակցութիւններուն սկսիլ, քան փողոցը լարուած պահել: Լուծումներու առանցքը ժողովուրդի թեկնածուն վարչապետ ընդունելու համոզուած քայլն է: Հայաստանի հանրապետական...

ՀԵՆՐԻԿ ԽԱԼՈՅԵԱՆ Մօտ ապագայում հասարակագէտների համար ուսումնասիրութեան նիւթ պիտի դառնայ Հայաստանում ապրիլեան յեղափոխական իշխանափոխութիւնը: Այն ինչ Հայաստանում զանգուածային դժգոհանքներով վերածուեց յեղափոխութեան (թէեւ դեռ շատերը այն յեղափոխութիւն չեն համարել եւ հէնց այդ իսկ պատճառով էլ չեն յաջողել սթափ դատել կացութիւնն ու դիրքորոշուել), սակայն պիտի հաստատել, որ այն հասարակական շարժում էր, որ վերածուեց համաժողովրդական շարժման: Ի տես 21-րդ դարում ժողովրդական ուժին ու...

ԵՓՐԵՄ ԼԵՒՈՆ ԶԱՔԱՐԵԱՆ Տեղ գտան, Զանակ տատին նստեցրին: Ամէն կողմից յոյս էին տալիս, հանգստացնում նրան: Բայց նրա արտասուքը չէր կտրւում: Յուսադրողներն այնքան շատ էին հաւաքուել նրա գլխին, որ դա էլ իր հերթին կասկածի առիթ էր տալիս: Համագիւղացիներից մէկը, տեսնելով Զանակ տատիկի վիճակը, նրա մեծ աղջկան` Մարթային ասաց. - Մարթա՛, մի քիչ դու հանգստացրու մօրդ, որ յանկարծ կաթուածահար չլինի: - Մայրի՛կ,-...

ՄԵՐԻ ՆԱՃԱՐԵԱՆ 1946-ի օգոստոսն էր: Մենք` Հայ օգնութեան միութեան արենուշներս, աւարտելէ ետք մեր սկաուտական կիրակնօրեայ աշխատանքները Նաւասարդեան դաշտին վրայ, եւ ինչպէս սովոր է, շարքի կանգնած էինք լսելու մեր խմբապետին` օրիորդ Արշալոյսին յայտարարութիւնները: «Հինգ օր ետք, այսինքն` ուրբաթ, մեր երկրին նախագահը` Շուքրի Քուաթլին պիտի այցելէ Հալէպ: Անոր շքախումբը պիտի անցնի նաեւ Հալէպի հայկական թաղամասէն` Նոր Գիւղէն: Ասիկա պատիւ կը բերէ բոլոր...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Երբ ազրպէյճանական բանակը գովազդային տեսահոլովակով կը ցուցադրէր 18-22 սեպտեմբեր 2017 տեղի ունեցած զօրավարժութիւններուն ընթացքին իր կիրարկած զինատեսակները, դիտողները նկատեցին չեխական արտադրութեան ռազմական արհեստագիտութիւն, որոնց շարքին` 18 քմ հեռահարութիւն ունեցող «Տանա» ինքնագնաց հաուպիցներ եւ 20 քմ հեռահարութիւն ունեցող «Rm-70» հրթիռային կայանքներ: Սկիզբը յայտնի չէր, թէ այդ զէնքները ինչպէ՛ս հասած էին Պաքու, նկատի ունենալով,...

Երկուշաբթի, 23 ապրիլ 2018-ին վարժարանին մէջ տեղի ունեցաւ Մեծ եղեռնի յիշատակի ոգեկոչում: Բացման խօսքով 9-րդ դասարանի աշակերտ Հրակ Տէրտէրեանը ըսաւ. «Այսօր մենք այն սերունդն ենք, որ ճեղքելով հայոց պատմութեան ողբալի էջերը` կը կերտենք նորը, որ պայծառ գալիքի գրաւականը կը բովանդակէ, յարութեան աւետիսը կը տարածէ եւ յաղթանակի դրօշը կը պարզէ: Մենք մեր խոր արմատներուն կառչած` այսօր ի սփիւռս աշխարհին տարածուած ենք...

19 ապրիլ 2018-ին Հայ կաթողիկէ Մեսրոպեան բարձրագոյն վարժարանի 7-րդ դասարանի 14 աշակերտներ ստացան իրենց «Բանակցող աշակերտ»-ի (élève médiateur) վկայականները` աւարտած ըլլալով նոյնանուն դասընթացքը` կազմակերպութեամբ Պէյրութի Սեն Ժոզեֆ համալսարանին: Վկայականներու բաշխման հանդիսութիւնը տեղի ունեցաւ վարժարանի «Ֆարաճեան» հանդիսասրահին մէջ, ներկայութեամբ յիշեալ ծրագրի ղեկավար դոկտ. Ժոհաննա Հաուարի Պուրժէյլիի եւ Պէյրութի շրջանի դպրոցներուն մէջ նոյն ծրագրի համադրող Թամար Թիւֆենքճեանի: «Բանակցող աշակերտներ» ծրագիրը Մեսրոպեանի մէջ...

Ներհայաստանեան իրադարձութիւններու զարգացումը կ՛ընթանայ սահմանադրական ընթացակարգային հունով: Նկատի ունենալով խորհրդարանական խմբակցութիւններու ներկայացուցիչներու յայտարարութիւնները, պարզ կը դառնայ, որ միասնական թեկնածուի ընտրութեան շուրջ գէթ այս պահու դրութեամբ գոյացած է ընդհանուր համախոհութիւն: Մինչեւ այդ համախոհութեան ամրագրումն ու անոր նպաստող յայտարարութիւններու հրապարակումը, կայացան նաեւ հանդիպում-քննարկումներ քաղաքական տարբեր ուժերու միջեւ, ինչպէս նաեւ խորհրդակցութիւններ նախ միջնորդաւորուած, ապա նաեւ ուղղակի հիմնական երկու ուժերուն միջեւ` ՀՀԿ-ի եւ Նիկոլ...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Բարեմիտ ու մեր կուսակցութեան հանդէպ խոր յարգանք ունեցող տեղացի բարեկամիս այն հարցումին, թէ իբրեւ մեծամասնութիւն, ինչո՞ւ միշտ կուսակցութեան որոշումին կը հետեւինք եւ անոր առաջադրած թեկնածուներուն կը քուէարկենք. արդեօք սեփական կարծիք ու նախընտրութիւն չունի՞ք: Մեր կարգին, ժպտախառն ու յարգալից ոճով մը պատասխանեցինք: Այսպէս ըսած, սալոնային մտմտուքներէ եւ անտեղի խօսակցութիւններէ մենք մեզ զերծ պահելով` յայտնենք, որ Հայ յեղափոխական դաշնակցութիւնը սրբապատկեր...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ ՀՅԴ Հայաստանի Գերագոյն մարմինի յայտարարութիւնը` կառավարական դաշինքէն դուրս գալու մասին, վաղուց սպասուած ջրբաժան մըն է, որ աշխատանքի հսկայ նոր ասպարէզ մը կը բանայ Դաշնակցութեան առջեւ վերջին օրերու մահացու շփոթներէն արագօրէն ձերբազատելու եւ մեր պետականութեան կառուցման գործին նորոգեալ թափով նուիրուելու: Յայտարարութեան մէջ յստակօրէն կը խօսուի խորհրդարանի նոր ընտրութիւններ կայացնելու պահանջին մասին. քա՛յլ մը, որ կենսական նշանակութիւն ունի այսօր մեր...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ Ապրիլ 23-ին Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետ Սերժ Սարգիսեանի ներկայացուցած հրաժարականով Հայաստանը նոր փուլ թեւակոխեց: Փուլ մը, որ տակաւին նոր պիտի ամրապնդուի, եւ անոր ընդհանուր յատկանիշները յայտնի պիտի ըլլան յառաջիկայ օրերուն: Հայաստանը փրկուեցաւ խուճապային, արիւնահեղութեան եւ արտաքին միջամտութեան մթնոլորտներէն` շնորհիւ հայ ժողովուրդի հայրենասիրական զգացումներուն: Խաղաղ ցոյցերուն շնորհիւ եւ խաղաղ քաղաքական հոլովոյթի հիմամբ, կառավարութիւնն ալ հրաժարեցաւ: Ժողովուրդին առօրեայ կեանքը պէտք է...

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՅՐ ՃԷՊԷՃԵԱՆ Պէյրութի մէջ իմ ծնունդս եւ ծննդավայրս ըլլալը իմ ընտրանքս չէր: Ոչ ալ` ծնողքիս եւ մեծ ծնողքիս, որոնք իրենց պապենական տունէն`պատմական Հայաստանէն արմատախիլ եղան եւ հաստատուեցան Հալէպ, ապա` Պէյրութ: Ու տակաւին, լիբանանեան հպատակութիւնը տուաւ ինծի ինքնութիւն եւ քաղաքացիութիւն իմ կեանքին համար: Ես մեծցայ, դաստիարակուեցայ ու ապրեցայ եւ մինչեւ օրս, որոշ համեմատութեամբ, Լիբանանի մէջ: Պէյրութը եղաւ տուն, եւ անոր...

ԿԱՐՕ ԱՂԱԶԱՐԵԱՆ «Այսքան չարիք թէ մոռանան մեր որդիք, թո՛ղ ողջ աշխարհ հային կարդայ նախատինք»: Մեր բանաստեղծներէն Աւետիս Ահարոնեանի այս պատգամը որքան հնչեղ է եւ մնայուն զարթուցիչ` ի տես հայ ժողովուրդին կրած ահաւոր կորուստին, սպանդին, ջարդին ու տեղահանութեան: Այսօր աւելի քան հրամայական է բանաստեղծին խօսքերը, երբ Հայաստանի, Արցախի եւ սփիւռքի մէջ հայը գոյատեւման պայքար կը մղէ իր լեզուն պահպանելու, մաքառելու` այլազան...

ՄԱԹԻԿ ԷՊԼԻՂԱԹԵԱՆ Հանապազօրեայ տաք հացի նման իմացական սնունդ ներարկող Հալէպի մէջ լոյս տեսած հայ մամուլի ընտանիքէն` «Արեւելք» օրաթերթի (1946-1963) տպարանի գլաններուն մելանը չորցաւ ուղիղ յիսուն եւ հինգ տարիներ առաջ, ի շարս տեղական բազմաթիւ թերթերու, ութ մարտի յեղափոխութեան արշալոյսին հետ: Աւելի կանուխ «Սուրիա»-ն (1946-1960) եւ «Եփրատ»-ն ալ (1927-1947) արդէն դադրած էին: Տեղեկատուական եւ կրօնական բովանդակութեամբ համայնքային եւ բարեսիրական որոշ պարբերաթերթեր շարունակեցին...

ԵՓՐԵՄ ԼԵՒՈՆ ԶԱՔԱՐԵԱՆ Օրերով ու գիշերներով փոշու ու կեղտի մէջ բացօթեայ մնալը, արեւին ու շոգին վառուելը անտանելի դարձան: Իսկ միւս կողմից դարձեալ պաշիպոզուկների բռնութիւնները, սպանութիւններն ու թալանը չէին դադրում: Իսկ երբեմն մեզանից ցանկացածին բռնում էին, տանում: Տանում էին յատկապէս գեղեցիկ, ջահել կանանց ու աղջիկներին, չնայած նրան, որ մարդիկ այնքան էին հիւծուել, որ այլեւս գեղեցկութիւն չէր մնացել: Գնալով քարաւանում տղամարդ չմնաց,...

Հայ ազատագրական շարժման եւ անկախութեան գաղափարի յղացման ու տարածման նախակարապետները ԺԸ.րդ դարուն առաւելաբար կեդրոնացած էին Հնդկաստանի երկու քաղաքներու` Կալկաթայի եւ յատկապէս Մատրասի մէջ, ուր հրատարակեցին նաեւ շարք մը պարբերականներ ու յատկանշական գիրքեր: Ստորեւ կու տանք անոնցմէ ոմանց հակիրճ կենսագրականը, իսկ Շահամիր Շահամիրեանի մասին (որ կարեւորագոյնը կը թուի ըլլալ) յաջորդին կը հրատարակենք համեմատաբար ընդարձակ յօդուած մը, ուր աւելի լայն ծիրին վրայ...