Յօդուածներ

ՀԱՅԿ ՊԱԹԹԱԼԵԱՆ Կան որքա՛ն ընդհանրացած ճշմարտութիւններ, որոնք ճգնաժամի պահերուն հարցականի տակ կը դրուին, եւ անոնց անվիճելիութիւնը վերատեսութեան ենթարկելով, կասկածներ կը յառաջանան` աւելի լարելով այդ պահու կացութիւնը: Այսպէս կարելի է բնութագրել ներկայ իրավիճակը հայութեան, որուն որոշ զանգուածներուն մէջ զարգացած են ատելութեան ու այլամերժութեան զգացումները, եւ տիրած է զանգուածային նեղ մտայնութիւնը: Այս ոչ ազգանպաստ պայմաններուն մէջ շատեր կը քարոզեն, որ հայութիւնը իր...

 ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ Ալեքսանդր Լափշին Իբրեւ թերթի հրատարակիչ` յաճախ կը ստանամ  ենթադրեալ փաստացի «լուրեր», սակայն յստակ ստուգումներէ ետք կը պարզեմ, որ անոնց մեծ մասը բամբասանք է: Բամբասանքի տարածման  վառ  օրինակ դարձաւ իսրայէլցի ճամբորդ պլոկըր եւ լրագրող Ալեքսանդր Լափշին, երբ անցեալ շաբաթ եկաւ Լոս Անճելըս: Անոր այցը որոշ հայերու կողմէ բամբասանքներու եւ ատելութեան խօսքի տեղիք տուաւ: Անոնց համար,...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ «Յուշարձան Լիզպոնի նահատակներուն» խորագրուած երգին հեղինակն է հայ ազգագրական եւ փոփ երգիչ-ստեղծագործող հայրենի արուեստագէտ Ռուստամ Գէորգեանը (Մրէ): Մրէ ծնած է 3 նոյեմբեր 1980-ին, Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի Մարտունի քաղաքը: Յաճախած է Գեղհովիտի Ալեքսանդր Միասնիկեանի անուան դպրոցը: 1998-2000 թուականներուն ծառայած է Արցախի Հադրութ քաղաքին մէջ: 2004-ին բնակութիւն հաստատած է Էջմիածին: Ան գրած եւ գործիքաւորած է բազմաթիւ հայրենասիրական, ազգագրական եւ փոփ...

ԴՈԿՏ. ՄԱՐԻ ՌՈԶ ԱԲՈՒՍԷՖԵԱՆ                                                                                                                                                                              Գծանկարը՝ Արին Չէքիճեանի 40 տարի առաջ պէյրութահայ հինգ զարմանահրաշ երիտասարդներ` ՎԱՉԷ ՏԱՂԼԵԱՆ, ՍԻՄՈՆ ԵԱՀՆԻԵԱՆ, ԱՐԱ ՔԸՐՃԸԼԵԱՆ, ՍԵԴՐԱԿ ԱՃԷՄԵԱՆ, ՍԱՐԳԻՍ ԱԲՐԱՀԱՄԵԱՆ, այլեւս յոգնած մեր պահանջատիրութեան, Հայ դատի հանդէպ ցուցաբերած աշխարհի արհամարհական լուռ վերաբերմունքից, որոշում են Լիզպոնում գումարուող թուրքական դեսպանների խորհրդակցութիւնն օգտագործել եւ աշխարհի ուշադրութեան ներկայացնել Թուրքիոյ գործած մեծագոյն Ցեղասպանութիւնը: 40 տարի առաջ յուլիս 27-ին Փորթուգալի Լիզպոն...

Վերջերս լոյս տեսաւ սփիւռքահայ նշանաւոր ու արժէքաւոր գրագէտ, վաստակաշատ խմբագիր, գրաքննադատ, հրապարակագիր եւ սերունդներու հայեցի կազմաւորման, հայ գրականութեամբ տոգորման առաքելութեան մէջ իր անջնջելի դրոշմը ձգած Պօղոս Սնապեանի «Նամակներ Պօղոս Սնապեանին» հատորը: Ստորեւ կը ներկայացնենք 27 յունիս 2023-ին Երեւանի մէջ տեղի ունեցած գիրքի շնորհահանդէսին նուիրուած ընդարձակ անդրադարձ մը, ինչպէս նաեւ գիրքին յառաջաբանը: Երկու Խօսք` Հատորի Կազմութեան Մասին ԹԱՄԱՐ ՍՆԱՊԵԱՆ-ՍՈՒՐՃԵԱՆ Պօղոս Սնապեանի...

Պատրաստեց` ՀԵՐՄԻՆԷ ԱՒԱԳԵԱՆԸ Սփիւռքահայ գրող, ազգային գործիչ, «Բագին» ամսագրի երկարամեայ խմբագիր Պօղոս Սնապեանի տուն-թանգարանի նախաձեռնութեամբ եւ Համազգայինի Երեւանի գրասենեակի կազմակերպութեամբ ԵՊՀ հայ բանասիրութեան բաժանմունքի նիստերի դահլիճում յունիսի 27-ին տեղի ունեցաւ «Նամակներ Պօղոս Սնապեանին» գրքի շնորհահանդէսը: Շնորհահանդէսը բացուեց գրականագէտ Արծրուն Աւագեանի ողջոյնի խօսքով, որ շնորհակալութիւն յայտնեց Պօղոս Սնապեանի դստերը` Թամար Սնապեան-Սուրճեանին ու Համազգային հայ կրթական եւ մշակութային միութեանը` նման  կարեւոր նախաձեռնութեան...

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Նախորդ «Եղանակի տեսութիւնը» լոյս տեսած էր շուրջ երեք տարի առաջ, նախքան այլազան աղէտներու էջքը ի Լիբանան եւ անոնց պարտադրած թատերական դադարը (1): Վերջին «Եղանակի տեսութենէն» ետք «Թէաթրոն» թատրոնին կողմէ ներկայացուած են ոչ կատակերգական բնոյթի նորարար երկու թատրերգութիւններ, որոնց նախապէս հանգամանօրէն անդրադարձած եմ  (2, 3, 4, 5): Կարէն Տարագճեանի եւ Սուրէն Խտըշեանի աշխատասիրութիւնը, կորովը, հնարամտութիւնը եւ լիբանանահայ թատրոնին նոր...

ԿԻՒԼԷՆ ԳՈՃԱՅԵԱՆ Պատշգամը նստած, կէսօրէ ետք, կը փորձեմ այս տաք օդին քիչ մը զովանալ: Հեռուէն լսուող յեղափոխական երգի ձայն մը կը մօտենայ ու կ՛անցնի մեր փողոցով. պատշգամէս վար կը նայիմ ու տեսնեմ, որ Հայաստանի ու Արցախի դրօշներով զարդարուած ինքնաշարժ մը Լիզպոնի հինգ անմահ տղոց յիշատակին նուիրուած հոգեհանգստեան պաշտօն-ձեռնարկը կը յուշէ թաղեցիներուն` ինքնաշարժին վրայ զետեղուած բարձրախօսներու միջոցով: Պահ մը, երբ խորասուզուած...

Յ. ԲԱԳՐԱՏՈՒՆԻ 40 տարի առաջ այս օրը հայութեան նկատմամբ կատարուած թրքական ոճիրը անտեսող «քաղաքակրթուած» աշխարհը ցնցուեցաւ Լիզպոնի մէջ անձնազոհութեան բացառիկ գործողութեամբ, երբ հինգ հայ հերոսներ գիտակից մահով ընտրեցին նահատակութեան ուղին` որակական նոր մղում տալով Հայ դատի հետզհետէ ծաւալող ուժական պայքարին: Ցնցուեցաւ նաեւ ամբողջ հայաշխարհը հանգիստի իր թմբիրին մէջ, Լիզպոնի անձնազոհերը եկան վերյիշեցնելու, որ յուշագիրներն ու խաղաղ դիւանագիտութիւնը իմաստազուրկ են, երբ...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Լիզպոնի հինգ հերոսները ո՛չ առաջինն էին, ո՛չ ալ վերջինը այն փաղանգին, որ իր կեանքը նուիրաբերած է հայութեան արդար իրաւունքներուն հետապնդման ճամբուն: 40 տարի առաջ Փորթուգալի մայրաքաղաքին մէջ թրքական դեսպանատունը գրաւող մատղաշ երիտասարդները պարզապէս նոր բարձունքի մը հասցուցին պայքարի այն ուղին, որ մեր նորագոյն պատմութեան մէջ սկիզբ առած էր մօտաւորապէս տասնամեակ մը առաջ` Թուրքիոյ ցեղասպան եւ ոճրագործ պետութիւնը հետապնդող,...

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Արտասովոր պայմաններու եւ ժամանակներու մէջ կ՛ոգեկոչենք Լիզպոնի հերոսական սխրանքի 40-ամեակը: Համընդհանուր ազգային հիասթափութեան, յուսաբեկման եւ ճնշուածութեան մթնոլորտի մէջ, երբ նոյնինքն ազգային գաղափարախօսութիւնը եւ արժէքային համակարգը շարունակաբար կը նսեմացուին ու կը հարուածուին, երբ Արցախը ենթակայ է հայաթափման ամբողջական վտանգի, հայրենիքի սահմանները ամէնօրեայ դրութեամբ կը հրմշտկուին ու տարածքներ կը զաւթուին, թշնամիին ռազմատենչ սպառնալիքները կը բազմանան եւ այս բոլորի կողքին, սփիւռքը...

Լիզպոնի գործողութեան 40-ամեակին առիթով «Ազդակ» հարցազրոյց մը ունեցաւ Լիզպոնի գործողութեան մասնակից եւ հերոս Սագօ Աբրահամեանի քրոջ` Վանտա Աբրահամեանին հետ` ներկայացնելու վկայութիւնները, յուշերը եւ պատգամը: «ԱԶԴԱԿ».- Ի՞նչ յիշատակներ կրնաք պատմել պատանեկութեան օրերէն, որոնց մէջ կ՛երեւի Սագօ Աբրահամեանին ազգային ոգին, մթնոլորտը, նկարագիրը... ՎԱՆՏԱ ԱԲՐԱՀԱՄԵԱՆ.- Սագոն պատանեկան տարիքէն եղած էր ազգասէր, ծառայասէր եւ չափազանց գաղտնապահ անձ մը, որ կը սիրէր օգնել մեծին ու...

Վ. ԱՒԱԳԵԱՆ Աշխարհասփիւռ հայութեան համար Եռաբլուրը կը նկատուի սրբատեղի, ուր կը հանգչին մեր ժողովուրդի Ընտիրները, անոնք, որոնք իրենց հարազատ հայրենիքը կը գերադասեն ամէն արժէքէ վեր` իրենց ժողովուրդին համար յանձն առնելով ամէն զոհողութիւն, ընդհուպ` նահատակութիւն: Եռաբլուրի մէջ իրենց յաւիտենական հանգիստը գտած արցախեան երկու պատերազմներու նահատակները մնայուն ներշնչումի աղբիւր են նորահաս սերունդներու համար, ուղեցոյց եւ փարոս` մեր մեծ տեսլականներու իրականացման ճամբուն վրայ:...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ ...Ինձ Աստուած է արքայ օծել, Որ ազգ պահեմ ազգն իր հայոց: «Հայոց ոգին» Յովհաննէս Շիրազ Շիրազեան տաղերուն քաջածանօթ հայորդին պիտի չզարմանայ երբեք, ի տես եզակի բանաստեղծին ու անկրկնելի արարատասէրին վերեւ յիշուած «յաւակնոտ», եւ սակայն հայաբորբ տողերը, որոնցմով ան կ՛ուզէ այլապէս ապացուցել, թէ հայ ժողովուրդը աստուածընտիր ազգ է, իսկ իւրաքանչիւր հայ` «օժտեալ թագաւոր», այնքան ատեն որ ան կը կրէ...

ՐԱՖՖԻ ՏԵՄԻՐՃԵԱՆ 40 տարիներ առաջ միջազգային հանրութեան մտածողութեան մէջ «Զարթնում» յառաջացնելու նպատակով Հայ յեղափոխական բանակին պատկանող հինգ երիտասարդներ` Սեդրակը, Սագոն, Արան, Վաչէն եւ Սիմոնը,  անձնասպանական գործողութեամբ, գերագոյն զոհաբերութեամբ ցնցեցին աշխարհը: 40 տարիներ ետք, դժբախտաբար, «Զարթնում»-ի կարիք ունի ամէնէն առաջ մեր հասարակութիւնը, որովհետեւ Հայաստանի մէջ Հայոց ցեղասպանութիւնը պատմական իրողութեան վերածելու ճիգ գոյութիւն ունի, Արցախը կորուստի եւ հայաթափման սեմին է, որուն դիմաց,...

ԶԱՐԵՀ ԵԱՀՆԻԵԱՆ Լիզպոնի փամփուշտներէն 40 տարիներ ետք ի՞նչ սորվեցանք կամ սորվածներէն ի՞նչը իրականացուցինք, ո՞ր փամփուշտը կրակեցինք... Բազմիցս խօսուած է, գրուած է, երգուած է, թէ Լիզպոնի գործողութիւնը լոկ զինեալ գործողութիւն մը չէր, այլ` ունէր տարբեր երեսներ: Ոմանք կ՛ըսեն` դասագիրք է, ուրիշներ կ՛ըսեն` պատմութիւն է, կ՛ըսեն, թէ անոնք սուրբեր են, քուրմեր են, կ՛ըսեն ու կ՛ըսեն, սակայն ո՞վ կը շարունակէ անոնց գործը, որո՞նք...

ՎԱՉԷ ՏԱՂԼԵԱՆԻ ԵՂԲՕՐ ՏՂԱՆ` ՅԱՐՈՒԹ ՏԱՂԼԵԱՆ Սիրելի՛ հօրեղբայր, երանի թէ կարենայի հետդ խօսիլ եւ կեանքի վերաբերեալ մտահոգութիւններս քննարկել: Կը զգամ առաջնորդութիւնդ, եւ քու առաջնորդութիւնդ զիս վերադարձուց մեր սրբազան հայրենիք: Քու արիւնդ իմ մէջ կը հոսի, եւ պայքարը երբեք պիտի չդադրի: Քեզի հաստատօրէն կը խոստանամ, որ պիտի չընկրկիմ, նոյնիսկ եթէ չիրագործեմ մեր հայրենիքին համար բոլոր նպատակները: Ոչինչ, յաջորդ կեանքիս կու գամ...

ԿԱՐՕ Վ. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Մանկութեանս եւ պատանեկութեանս տարիներուն, երբ տակաւին Սուրիոյ մէջ զրկուած էինք միութենական գործունէութիւններէն ու տօնախմբութիւններէն` իբրեւ հետեւանք 1958-ի ու 1961-ի չարաբաստիկ թուականներուն, Քեսապի օրուան հոգեւոր հովիւը` հանգուցեալ Տէր Զաւէն քհնյ. Փոլատեանը, ամէն ամառ, յուլիս 25-ին, գլուխն անցած Խանասորի գաղափարին հաւատացող հայորդիներու խումբին, զանոնք կ՛առաջնորդէր Քեսապին պատկանող, Գալատուրան գիւղի ծովափը, որ կպած էր Թուրքիոյ կողմէ Սուրիայէն բռնօրէն խլուած Ալեքսանտրեթի...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Լիզպոնի 5-ին արարքը հոգեկան եւ գաղափարական հրթիռ էր, որ հետագային այն բոցը հանդիսացաւ, որ վառեց արցախեան ազատագրութեան պայքարի կրակը` իրար միախառնելով Լիզպոնն ու Արցախը, փաստելով, որ երէկ եւ միշտ մէ՛կ է հայ մարտիկներու կտրած ուղին: Լիզպոնի հինգին ռումբին ցնցիչ արձագանգը հասած էր Շուշի եւ Ստեփանակերտ: Անոնց գերագոյն զոհաբերութեան ոգեշնչող խորհուրդով Արցախի մէջ երիտասարդներ երդուեցին` «Անբիծ պատիւովը ձեր ընդարձակել...

ԱՐԱ ՆԱԽՇՔԱՐԵԱՆ Արդարութեան մարտիկներն հեռանում են աշխարհից` լո՜ւռ ու անխռով... Հեռանում են երկնաբերձ լեռների գագաթներով ու բարձրանում երկինք: Հեռանում են Յարդագողի ճանապարհներով ու մօտենում արեւին: Հրաբորբոք այրում ու բոցավառում արեգը` ջերմացնելու համար ապագայի սառած հոգին... Նրանք գալիս են երկնքով, ապրում մեր մէջ` որպէս հողեղէն աստուածներ ու ապա` հեռանում Ծիր Կաթինի աստղավառ ճամբաներով, մի օր նորից վերադառնալու խոստումով... Ահա՛ նրանցից հինգը,...