Յօդուածներ

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Տիեզերքը մարդկութեան համար միշտ խորհրդաւոր եղած է: Գիտնականները ուսումնասիրութիւններով, արուեստագէտները ստեղծագործութիւններով, ժողովուրդը բանահիւսութեամբ, առասպելներով փորձած են բացատրել անմատչելին: Արդեօք անմատչելի՞ է: Obayashi կայքը անդրադարձած է այս բնաբանին: Ն. Տիեզերական վերելակ. մարդկութիւնը կրնայ ճամբայ կառուցել երկրի եւ տիեզերքի միջեւ Տիեզերական վերելակը ապագայի ամէնէն յաւակնոտ ճարտարագիտական գաղափարներէն մէկն է, որ կրնայ  ամբողջութեամբ փոխել տիեզերքի իւրացման եղանակը: Ի տարբերութիւն հրթիռներու,...

ՃՐՏԳ. ԿԱՐՊԻՍ ՄԻՆԱՍԵԱՆ Ուշադրութեան արժանի է «լումայափոխ» սահմանումը, որ ուղղակիօրէն կը նշանակէ «պանքեր», այսինքն` տնտեսական եւ դրամական ծառայութիւններ մատուցող հաստատութիւն: Այս իմաստով գործածուած է անիկա Օսմանեան կայսրութեան մէջ` ԺԸ. եւ ԺԹ. դարաշրջաններուն: Ուրեմն, «պանքը կամ դրամատունը» միջազգային պատմութեան մէջ շատ հին հաստատութիւն մըն է, որուն արմատները կը հասնին մինչեւ ՆՔ 10000 - 9500 թուականները, երբ մարդկային ընկերութիւնը որսորդութենէն անցաւ գիւղատնտեսական...

 ՄԱՐՈՒՇ ԵՐԱՄԵԱՆ Երեք կին պատգամաւորները հրաւիրեր եմ եւ կը դժուարանամ իրենց հետ զրուցելու: Թերեւս այդ է պատճառը, որ նախ աղուոր սուրճ մը դրի սեղանին, յետոյ քոնեաքի շիշը` չորս փոքրիկ գաւաթներով, պնակ մը տուրմ եւ թխուածքի մեծ աման մը: Սուրճը կը խմէինք, բայց լռութիւնը կը շարունակուէր. կ՛երեւի իրենք եւս զարմացեր էին, թէ ինչո՛ւ խանգարեր եմ իրենց յաւիտենական հանգիստը եւ կանչեր զրոյցի:...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Իսրայէլի վարչապետ Պենիամին Նեթանիահու 9 օգոստոսին իր կառավարութեան շաբաթական հերթական նիստի ընթացքին յայտարարեց. «Իսրայէլ կը մերժէ Կազայի խաղաղութեան խորհուդին հրապարակած 15 կէտերէ բաղկացած փաստաթուղթը», ընդգծելով, որ Համաս շարժումի իր բոլոր զէնքերէն` ծանրներէն ու թեթեւներէն «իսկական եւ ոչ թէ ձեւական» զինաթափումէն առաջ իսրայէլեան բանակի հեռացում տեղի պիտի չունենայ: Ան նաեւ շեշտեց, թէ այնքան ատեն որ ինք վարչապետ է, ո՛չ...

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Աւարտած է «Ոսկէ ծիրան» շարժապատկերի 23-րդ փառատօնը: Ցուցադրուած են 40 երկիրներու 90 ժապաւէններ: Պարզ է, որ կարելի չէ այդքան մեծ թիւով գործ այստեղ ներկայացնել: Ի դէպ, չեմ հանդիպած նաեւ որեւէ հայ թէ օտար ակնարկի, որ համապարփակ պատկեր մը ներկայացնէ: Հայ բեմադրիչներու 10 կարճամեթրաժ (շուրջ 20 վ տեւողութեամբ) գործեր ամփոփուած են «Կորիզ» (Stone) վերնագրի տակ: Անդուլ հետապնդումով յաջողած եմ...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Միացեալ Նահանգներ Հայ Դատը Կ՛ողջունէ Քալիֆորնիա-Հայաստան Յանձնախումբին Վերակազմութիւնը Քալիֆորնիոյ նահանգային խորհրդարանին մէջ վերակազմուած է Քալիֆորնիա-Հայաստան առեւտուրի եւ արուեստի ու մշակոյթի փոխանակման յատուկ յանձնախումբը, որուն նպատակն է սերտացնել նահանգին եւ Հայաստանի միջեւ տնտեսական, քաղաքական եւ մշակութային յարաբերութիւնները: Յանձնախումբին առաջին նիստը  գումարուեցաւ 6 օգոստոսին, որուն ընթացքին ներկայացուեցաւ Քալիֆորնիոյ եւ Հայաստանի միջեւ քաղաքական յարաբերութեանց, ինչպէս նաեւ տնտեսական եւ առեւտրական կապերու ներկայ...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Պատմականօրէն աննախընթաց իրողութեան մը ականատես եղանք ուրբաթ, 7 օգոստոսին: Ամենայն Հայոց կաթողիկոսը եւ Հոգեւոր Գերագոյն խորհուրդի վեց եպիսկոպոսներ ներկայացան Հայաստանի Հանրապետութեան դատարան: Անոնք ամբաստանուած էին դատական որոշումի մը գործադրութիւնը խոչընդոտելու յանցանքով: Բացատրենք, թէ ի՛նչ խոչընդոտած էին: Ամենայն Հայոց կաթողիկոսի հրաժարականի պահանջին, որ ձեւակերպուած էր վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի եւ Հայաստանի գործող իշխանութիւններուն կողմէ, միացան տասը եպիսկոպոսներ: Նիկոլ Փաշինեան եւ...

ՄԻՀՐԱՆ ՔԻՒՐՏՕՂԼԵԱՆ Ինչպէս նախորդները, նոյնպէս եւ յիշեալ յօդուածագիրներու «Ազդակ»-ի մէջ հրատարակած վերջին գրութիւնները կարդալով` ունեցայ այն հրճուանքը, զոր կ՛ունենաս,  երբ լուռ ու ամայի տարածութեան մէջ ինկած ես եւ ահա կը լսես կենդանութեան նշան տուող  ձայներ: Քիչ  չեն գրողներ, որոնք կը գրեն իրենց ներկայութիւնը զգացնելու համար: Ինչ որ նկատած եմ, այս երկուքը` Վերա Եագուպեանն ու Վարագ Գեթսեմանեանը, կը գրեն, երբ նորովի...

ԱԼԻՔ ՏԷՐ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ-ՄԵԼՔՈՆԵԱՆ 24 յուլիսէն 2 օգոստոս` տասը օր շարունակ, Հայաստանը վերածուած էր աշխարհի տարբեր երկիրներէ ժամանած ՀՄԸՄ-ականներու հանդիպման վայրին, ուր տեղի ունեցաւ 13-րդ Համա-ՀՄԸՄ-ական բանակումը` «Արարատի համար` կանգուն» նշանաբանով: Աւելի քան 900 սկաուտներ աշխարհի տարբեր շրջաններէն համախմբուեցան Բիւրականի մէջ` ապրելու սկաուտական այն փորձառութիւնը, որ կը միաւորէ սերունդներ, կը դաստիարակէ սկաուտներ եւ կը խորացնէ հայկական ինքնութեան գիտակցութիւնը: Բանակումը ամիսներու մանրակրկիտ...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Հայ Գերիներուն Ազատ Արձակումը Պահանջող Պաստառը Արարատի Եւ Արագածի Գագաթները Կը Հասնի Պաքուի մէջ ապօրինի կերպով գերի պահուող Արցախի նախկին պետական նախարար եւ բարերար Ռուբէն Վարդանեանի համախոհ, հասարակական գործիչ եւ հայրենադարձ Գէորգի Գէորգով «Free Ruben Vardanyan. Free all Armenian prisoners» («Ազատութիւն Ռուբէն Վարդանեանին: Ազատութիւն բոլոր հայ գերիներուն») կոչով պաստառը  բարձրացուցած է Հայկական Լեռնաշխարհի երկու խորհրդանշական գագաթներուն` Արարատի...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Թրքական զօրքերու Կիլիկիա մուտքէն  եւ հայերու զանգուածային գաղթէն ետք, Մուսա Լեռ եւ Քեսապ, Սուրիոյ Ալեքսանտրէթի սանճագէն ներս գտնուելով, փրկուած էին: Նշենք, որ թրքական գրաւումէն ետք, փոքրաթիւ հայեր տակաւին կը մնային իրենց բնակավայրերուն մէջ: 1922-ի տարեսկիզբին շուրջ հինգ հազար հինգ հարիւր հայեր մնացած էին Այնթապի եւ Քիլիսի մէջ: Սակայն յաջորդող ամիսներուն մնացողներն ալ գաղթեցին: Ֆրանսացիք մտած էին Սուրիա, գլխաւոր...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Սէուտական Արաբիան, Թուրքիան ու Փաքիստանը 7 օգոստոսին Մեքքայի մէջ ստորագրեցին «Միացեալ պաշտպանութեան Մեքքայի համաձայնագիր»-ը, ըստ որուն  երեք երկիրներէն ոեւէ մէկուն վրայ զինեալ յարձակում մը բոլորին վրայ յարձակում կը նկատուի: Երեք սիւննի երկիրներու միջեւ կնքուած համաձայնագիրի վայրը պատահական չէ, եւ փաստաթուղթին յարանուանական ու կրօնական շեշտադրում կ՛ապահովէ: Հակառակ այն բազմաթիւ պնդումներուն, որ համաձայնագիրը որեւէ երկրի դէմ ուղղուած չէ, յստակ է,...

ՐԱՖՖԻ ԱՐՏԱԼՃԵԱՆ Հայաստանի 7 յունիսի խորհրդարանական ընտրութիւններուն արդիւնքները եւ անոնցմէ ետք բացուած քաղաքական փուլը կը պահանջեն նոր եւ քննական քաղաքական մտածողութիւն: Այս նոր իրողութեան մէջ հիմնական հարց մը կը ծագի. ընտրական եւ ընդդիմադիր պայքարէն անդին, ի՞նչ պէտք է ըլլայ Հայաստանի Հանրապետութեան հիմնադիր կուսակցութեան` Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան, այսօրուան պատմական առաքելութիւնը: Դարեր շարունակ հայ ժողովուրդը ապրեցաւ առանց պետականութեան: Այդ երկար ժամանակաշրջանին մեր...

ՀՅԴ Բիւրոյի Երիտասարդական գրասենեակը կը յայտարարէ «ԱՄԱՐԱՍ» ծրագիրի այս տարուան մեկնարկին մասին: «ԱՄԱՐԱՍ»-ը` ՀՅԴ-ի հովանիին ներքոյ գործող, քաղաքական, լրատուական, արխիւային եւ մշակութային բնոյթի աշխատանք տանող հաստատութիւններու, գրասենեակներու եւ կեդրոններու մէջ երիտասարդ մարդուժի պատրաստութեան, վարժողական եւ փոխանակման այն ծրագիրն է, որ եզակի առիթ կը ստեղծէ ՀՅԴ-ի շուրջ համախմբուած երիտասարդութեան` դաստիարակութեան, փորձի փոխանակման եւ զարգացման համար: Կը նշուի, որ երիտասարդ դիմորդը սահմանուած...

ԱՆԺԵԼԱ ՅԱՐՈՒԹԻՒՆԵԱՆ Ազգերը գոյատեւում են ոչ միայն իրենց տարածքով, բանակով կամ տնտեսութեամբ, այլեւ, առաջին հերթին, իրենց յիշողութեամբ եւ երազանքով: Երբ ժողովուրդը կորցնում է իր պատմական յիշողութիւնը, նա սկսում է մոռանալ, թէ ո՛վ է ինքը, որտեղի՛ց է գալիս, իսկ երբ նրան զրկում են երազանքից, նա դադարում է պատկերացնել, թէ ո՛ւր պիտի գնայ: Այսօր հայ ժողովրդի առջեւ ծառացած վտանգը միայն տարածքային կորուստները,...

ԱՐԱՄ ՇԱՀՆԱԶԱՐԵԱՆ Դասական եւ ժամանակակից աշխարհաքաղաքական տեսութիւնները ցոյց են տալիս, որ պետութիւնների միջեւ մրցակցութիւնը վաղուց այլեւս չի սահմանափակւում տարածքների ընդարձակմամբ: Որոշիչ նշանակութիւն են ձեռք բերել այն աշխարհագրական կէտերն ու տարածքները, որոնք հնարաւորութիւն են տալիս վերահսկելու հաղորդակցային հանգոյցները, բնական անցումները եւ ռազմավարական միջանցքները: Հէնց այդ պատճառով աշխարհաքաղաքական մրցակցութիւնը յաճախ ծաւալւում է ոչ թէ տարածքի չափի, այլեւ դրա ռազմավարական գործառոյթի շուրջ: Հորմուզի...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Շատ տարիներ առաջ էր. Միջին Արեւելքէն նոր տեղափոխուած ու այս երկիրը հաստատուած էինք երեք եղբայրներով, հազիւ տուն տեղ եղած, ակամայ, զանազան յարգելի պայմաններու բերումով, յանկարծ իրարմէ կը բաժնուէինք: Ամէն մէկս տարբեր նահանգերէ ներս կը սկսէինք շարունակել մեր կեանքը: Յուզումնախառն բաժանումի այդ օրերուն երեքով որոշած էինք  գոնէ տարին անգամ մը եւ յատկապէս երկար շաբաթավերջի մը զուգադիպող արձակուրդին իրարու քով...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Շատերու համար, ցարդ, Սեւրը թուղթի կտոր մըն է, հեռաւոր պատմութեան մէջ արձանագրուած դաշնագիր: Մեծ պետութիւններու շահերը հետապնդող վաւերաթուղթ մըն է, որմէ օգտուեցան լոկ հսկաները, զօրաւորները, կազմակերպուած պետութիւնները: Անկասկած, համացանցի բերած դրական երեւոյթներէն մէկը ծանօթացումի ծառայող ընկերային հարթակներն են, որոնք ակնդիրին կը մատուցեն օգտաշատ, հաճելի եւ ուսուցանող յայտագիրներ: Ամիս մը առաջ էր, եութիուպի մէջ հանդիպեցանք վերեւի մատնանշումին, որ կը...

Սեւրի դաշնագիրը Հայաստանի Հանրապետութեան պատմութեան կարեւորագոյն իրագործումներէն մէկն է: «Ազդակ» միշտ եւ յատուկ կարեւորութեամբ անդրադարձած է Սեւրի դաշնագիրի միջազգայնօրէն ընդունուած փաստաթուղթի պատմական արժէքին: Հայոց ցեղասպանութենէն ետք եւ Համաշխարհային առաջին պատերազմի աւարտին, դաշնակից յաղթական պետութիւնները պատերազմէն պարտուած դուրս ելած Օսմանեան կայսրութեան հետ 10 օգոստոս 1920-ին Սեւրի դաշնագիրը ստորագրեցին: Հայաստանի Հանրապետութեան անունով դաշնագիրը ստորագրեց Աւետիս Ահարոնեան: «Ազդակ» միշտ շեշտած է, որ Սեւրի...

Հ. Պ. Անցեալ մարտ ամսուն Քարանթինայի «Զոքաք» թատրոնը պարտադրուեցաւ փակման: Այս աւարտը յիշել կու տայ 2016-ին նոյն ճակատագիրին արժանացած Համրայի «Պապել»-ը, 2023-ին` Զոքաք էլ Պլաթի «Մանսիոն»-ը եւ ազատ փորձառական թատրոնի այլ տարածքներ: Այս երեւոյթը մշակութային համայնապատկերի փոփոխութեան ազդանիշ է: Ամբողջ 20 տարի «Զոքաք»-ի արտադրութեան եւ մարդուժի պատրաստութեան ձեւաչափը մարտահրաւէր մըն էր ոչ միայն Լիբանանի, այլ նաեւ` ամբողջ արաբական շրջանին համար:...