Յօդուածներ

ՐԱՖՖԻ ԱՐՏԱԼՃԵԱՆ Ազգային ժողովի «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցութեան պատգամաւոր Արման Եղոյեան վերջերս խորհրդարանի ամպիոնէն վիճարկումի նիւթ դարձուց Հայաստան-սփիւռք յարաբերութիւններուն մասին տարածուած պատկերացում մը: Ան պնդեց, որ սփիւռքի հզօրացումը կրնայ տեղի ունենալ հիմնականին մէջ Հայաստանի հաշուոյն, որովհետեւ սփիւռքի թուային աճը կու գայ Հայաստանէն արտագաղթէն կամ մէկ գաղութէն միւսը տեղափոխութենէն: Հետեւաբար, ըստ իրեն, սփիւռքի հզօրացումը Հայաստանի տկարացումն է: Այս մտածողութեան մէջ ճշմարտութեան բաժին...

ՍԻՐԱՆՈՒՇ ՍԱՐԳՍԵԱՆ (Արցախցի լրագրող) Վերջին շրջանին հայ հանրութիւնը ընկերային ցանցերու եւ լրատուական հարթակներուն մէջ բուռն արձագանգեց լիբանանեան ծագումով ամերիկացի մտածող, փիլիսոփայ եւ բանաստեղծ Նեսիմ Նիքոլաս Թալեպի` «Էքս»-ի վրայ հրապարակած գրառումին: Այդ յայտարարութեան մէջ Թալեպ մերժած էր Ազրպէյճանի մէջ դասախօսութեամբ հանդէս գալու հրաւէրը` նշելով, որ ոտք պիտի չդնէ այդ երկիրը, այնքան ատեն որ Ռուբէն Վարդանեան հոն բանտարկուած կը մնայ: «Սեւ կարապ»,...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Միացեալ Նահանգներ  ՀՅԴ Արեւմտեան Ամերիկայի Պատուիրակութիւնը Այցելեց ՀԵԴ Ճամբար ՀՅԴ Արեւմտեան Ամերիկայի Կեդրոնական կոմիտէն ներկայացնող պատուիրակութիւն մը, որուն մաս կը կազմէին` Կեդրոնական կոմիտէի ներկայացուցիչ Լեւոն Պարոնեան, փոխատենապետ Մայք Քէլէշեան եւ ՀՅԴ Մոնթեպելլոյի «Դրօ» կոմիտէի ներկայացուցիչ Ճեք Հաճինեան, 2 օգոստոսին այցելեց ՀԵԴ ճամբար, ուր հանդիպում ունեցաւ բանակավայրին վարչութեան հետ եւ շրջեցաւ հաստատութեան բաժանմունքները: Այցելութեան ընթացքին պատուիրակութիւնը ծանօթացաւ վերջերս իրականացուած  նորոգութեան...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Հայաստանի Ազգային ժողովի կազմակերպման կառոյցի ստեղծման աշխատանքը կը շարունակուի: Ժողովը ընտրած է արդէն իր նախագահը եւ երեք փոխնախագահները: Այժմ կ՛ընտրուին մշտական տասներկու յանձնաժողովներու նախագահները: Ազգային ժողովի սահմանադրական օրէնքին համաձայն, ութ յանձնաժողովի նախագահի պաշտօնին թեկնածու առաջադրելու իրաւունք ունի մեծամասնական «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցութիւնը, չորս` փոքրամասնութիւնը. երեք «Ուժեղ Հայաստան»-ը եւ մէկ` «Հայաստան» դաշինքը: Ընտրական գործընթացը բաւական երկար կը տեւէ. խմբակցութիւնը կը...

Հայկազեան համալսարանի հրատարակչութիւնը եւ «Հայրենիք» հրատարակչութիւնը կը յայտարարեն «Յուշամատեան մատենաշար»-ի մեկնարկը` հրատարակելով Բարունակ Թոփալեանի «Իմ հայրենի գիւղս` Օխու» գիրքին անգլերէն նոր թարգմանութիւնը: Գիրքը մատենաշարի առաջին հատորն է, որ նպատակ ունի հայերէն յուշամատեաններու հարուստ աւանդութիւնը հասանելի դարձնել նոր սերունդներուն եւ նորագոյն արհեստագիտութիւններուն: Բնագիրը առաջին անգամ հայերէնով հրատարակուած էր Պոսթընի «Հայրենիք» հրատարակչութեան կողմէ, 1943-ին, «Իմ հայրենի գիւղս` Օխու» վերնագիրով: Գիրքը Օսմանեան կայսրութեան...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Պարգեւատրուեցաւ ԹՈՒՄՕ-ի Հիմնադիր Սեմ Սիմոնեանը Հայաստանի Հանրապետութեան նախագահ Վահագն Խաչատրեան ԹՈՒՄՕ-ի հիմնադիր Սեմ Սիմոնեանը պարգեւատրեց «Հայրենիքին մատուցած ծառայութիւններու համար» առաջին աստիճանի շքանշանով` կրթութեան, գիտութեան, մշակոյթի, տնտեսութեան զարգացման եւ հայապահպանութեան մէջ ունեցած երկարամեայ ու նշանակալից աւանդին համար: Արարողութեան ընթացքին նախագահը անդրադարձաւ նաեւ ԹՈՒՄՕ-ի հետ իր անձնական կապին` նշելով, որ իր մանկութեան օրերու թաղամասին մէջ տարիներ ետք կառուցուեցաւ ԹՈՒՄՕ-ն,...

Ուսումնասիրաց Բարձրագոյն Վարժարանին Բացումը ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Ֆրանսական իշխանութիւնը 1922-ի աշնան մտաւ Քեսապ: Երեք տարիէ ի վեր Ազգային միութեան եւ զինուորական իշխանութեան կողմէ կառավարուող գաւառին ինքնիշխան գոյավիճակը ջնջուեցաւ: Ազգային միութիւնը եւ զինուորական իշխանութիւնը լուծարքի ենթարկուեցան: Ֆրանսական իշխանութեան հաստատումէն ետք ոստիկանական սպայի մը հրամանատարութեամբ ջոկատ մը զօրք մտաւ Քեսապ: Ֆրանսական իշխանութիւնը առաջին հերթին աշխատեցաւ Մահտեսեան եւ Չիւրիքեան ընտանիքներուն միջեւ գոյութիւն ունեցող լարուածութիւնը...

ՊԵՏՕ ՏԷՄԻՐՃԵԱՆ Լուսանկարը` Սթիւ Մաք Քըրրիի Հիմա, որ 2026-ի ֆութպոլի Աշխարհի ախոյեանութիւնը հասաւ իր աւարտին` Սպանիոյ երկրորդ անգամ ախոյեան դառնալով, կամայ թէ ակամայ կը յիշեմ առաջին Մոնտիալը, որ յիշողութեանս մէջ իր փայլուն տեղը ունի հեռաւոր 1982-էն, որ զուգադիպաբար տեղի ունեցած է Սպանիոյ մէջ: Աւարտական խաղին Իտալիան 3-1 յաղթեց Արեւմտեան Գերմանիոյ: Ես Գերմանիոյ հետ էի, ոչ թէ որովհետեւ գիտէի, թէ որո՛նք...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Հակառակ իրենց դիւանագիտական խորամանկութեան, թուրք ղեկավարները այդպէս ալ մէկ բան չսորվեցան` լռել, երբ զիրենք կը մեղադրեն ցեղասպանութեան մէջ: Անոնք չեն գիտակցիր, թէ ամէն անգամ որ կը ժխտեն զանգուածային ոճիրներու գործադրութիւնը, ակամայ աւելի մեծ ուշադրութիւն կը հրաւիրեն իրենց ոճրային պատմութեան վրայ: Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողան  յունիս 30-ի իր ելոյթին մէջ կոպիտ սխալ գործեց` հերքելով թրքական ոճիրներու երկար պատմութիւնը:...

ՎԱԶԳԷՆ ԳԱՎԼԱԳԵԱՆ Փակուղիէն Դուրս Գալու Համար Տեսակէտ յայտնելու սկզբունքի յարգումէն մեկնած տեղ կու տանք ստորեւ սիւնակներով ներկայացուած յօդուածին, անհրաժեշտաբար սակայն ընդգծելով կարգ մը իրողութիւններ: Ներհասարակական մթնոլորտի թէժացման եւ անկէ բխած բոլոր հետեւանքներու հիմնական պատասխանատուն տուեալ երկրի գործող իշխանութիւններն են: Նոյնն է պարագան  Հայաստանի Հանրապետութեան: Իշխանութիւններու եւ վարչապետի օգտագործած բառապաշարը, հայհոյալից  խօսոյթը, սպառնալիքները զգացական պահու արտասանուած բառեր եւ եզրոյթներ չեն, այլ...

Համազգայինի Երեւանի գրասենեակի «Դիմապատկեր» խորագիրով զրոյցներու շարքի հիւրը բանաստեղծ, հասարակական գործիչ Յարութիւն Պէրպէրեանն էր, որուն հետ հետեւեալ զրոյցը ունեցած է Հերմինէ Աւագեանը: 2021 թուականին Երեւանի մէջ լոյս տեսաւ Պէրպէրեանին «Առաձգական» վերնագիրով բանաստեղծութիւններու հատորը: ՀԵՐՄԻՆԷ ԱՒԱԳԵԱՆ.- Տարիներու հետ բառերը կը թեթեւնա՞ն, թէ՞ կը ծանրանան: Երբ այսօր նոր քերթուած մը կը սկսիք, առաջին բառը գտնելը աւելի դիւրի՞ն է, թէ՞ աւելի պատասխանատու ու...

ՐԱՖՖԻ ՃՈՒՐԵԱՆ Քեսապի Հայ կաթողիկէ Ս. Միքայէլ եկեղեցին, վանքն ու վարժարանը, կառուցուած 1925-ին 2025-ը  նշանակալի տարի մը հանդիսացաւ Քեսապի հայ կաթողիկէ եկեղեցւոյ համար եւ յատկապէս` Ս. Միքայէլ եկեղեցւոյ, որուն առաջին դարադարձն էր նախորդ տարի: Արդարեւ, քեսապահայութեան Հայոց ցեղասպանութեան վերադարձին` ֆրանսիսկեան հայրերը, որոնք հաստատուած էին Քեսապի մէջ 20ր-դ դարուն սկիզբը, կը ձեռնարկեն կառուցման եկեղեցական գեղակերտ համալիրի մը, որ պիտի ընդգրկէր Ս....

ԳԷՈՐԳ ԵԱԳՈՒՊԵԱՆ 1949-ին հիմնուեցաւ ՕԹԱՆ-ը, իսկ 1952-ին Թուրքիան անդամակցեցաւ անոր: 1955-ին Թուրքիոյ իշխանութիւնները` այդ օրերուն նախագահ Ճելալ Պայարի եւ վարչապետ Ատնան Մենտերեսի առաջնորդութեամբ, համաձայնեցան Միացեալ Նահանգներու ռազմական օդանաւերուն համար ռազմակայան մը տրամադրել Ինճիրլիքի մէջ: Այդ օրերէն սկսեալ Ինճիրլիքը դարձաւ ոչ միայն Թուրքիա-Միացեալ Նահանգներ ռազմական գործակցութեան կարեւոր կեդրոն մը, այլ նաեւ` ՕԹԱՆ-ի տրամադրութեան տակ գտնուող կարեւորագոյն ռազմակայաններէն մէկը: Դեկտեմբեր 1943-ին, Գահիրէի...

ԺԱԳ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Հայ եկեղեցւոյ նուիրական սուրբ տօներէն մէկն է Ս. Աստուածածնայ վերափոխման տօնը: Այս տօնին ընթացքին հաւատացեալները կը մեծարեն միշտ սուրբ կոյս Մարիամ Աստուածածինը, կը հայցեն անոր միջնորդութիւնն ու բարեխօսութիւնը Հօրը եւ Որդիին` Յիսուս Քրիստոսի մօտ: Աստուածածնայ մեծարանքը միայն կաթողիկէ կամ այլ դաւանանքներու մենաշնորհը չէ: Անիկա կը գտնուի Հայ առաքելական սուրբ եկեղեցւոյ դաւանաբանութեան հիմքին մէջ, այն օրէն, երբ Տիեզերական առաջին...

ՆԱՐԵԿ ՎՐԴ. ԼՈՒԻՍԵԱՆ ԺԸ. դարու առաջին կէսին երջանկայիշատակ Աբրահամ-Պետրոս Ա. Արծիւեան կաթողիկոս-պատրիարքը կանգնեցաւ հորիզոնին վերեւ, իբրեւ լուսաճաճանչ կոթող, եւ ժամանակի հոլովոյթին հետ բազմաթիւ հայ սերունդներ եկան ջերմ եռանդով հաղորդուելու անոր լոյսով ու հուրով: Ան դարձաւ գաղափարականի յարատեւ ներշնչարան, հայ մտքի եւ սրտի լուսատու փարոս, անմահ ջահ մը` ճշմարտութեան եւ սիրոյ: Անոր ամուր հաւատքին շինարար ու ստեղծագործ ոգիին գեղեցիկ խորհրդանիշը դարձաւ...

ԽՈՐԷՆ ՓԻԼԱՒՃԵԱՆ Զմմառու մայրավանքի գինեգործական ժառանգութիւնը դարաւոր աւանդութիւն եւ գիտական յառաջընթաց է Լիբանանի Քեսրուանի բարձունքին: Զմմառու Տիրամօր մայրավանքը դարեր շարունակ եղած է հայ հոգեւորականութեան եւ հայ մշակոյթի անառիկ բերդը: Սակայն, այս սուրբ կամարներուն տակ կը թաքնուի նաեւ մէկ այլ հարստութիւն` Լիբանանի հնագոյն եւ ցարդ գործող գինեգործարանը, որուն արմատները կը հասնին մինչեւ 19-րդ դարու սկիզբը: Այս մէկը իրականացած է իբրեւ արգասիք...

ՄՈՎՍԷՍ ԾԻՐԱՆԻ   Գէորգ Գանտահարեանի կիսանդրին` «Կիլիկիա» թանգարանին մէջ: Գործ` Վարդան Աւեսեանի: Այնճար, «Տիգրանեան» սրահ, 1965, յունիս Այդ ժամանակներուն սովորութիւն կար  ամավերջի հանդէսէն եւ վկայականաց բաշխումէն ետք խրախճանք-դրամահաւաք կազմակերպելու ի նպաստ Յառաջ վարժարանին: Մեր ուսուցիչներէն Պետրոս Շէմմէսեանը յայտարարեց, որ այս ուրախ առիթով քաղաքէն յատուկ թամատա հրաւիրուած է խրախճանքը շէնացնելու եւ ներկաներուն «գրպանները պարպելու» համար: Շէմմէսեանը յաւուր պատշաճի մեր հիւրը ներկայացնելէ ետք...

ԱՆԻ ՅԱՐՈՒԹԻՒՆԵԱՆ Աշխարհի վրայ կան բառեր, զորս լսելու պահուն իսկ ջերմութիւն կը տիրէ մարդուն հոգիին մէջ: Այդ բառերուն ամէնէն խորիմաստը  եւ հնչեղը ՄԱՅՐ բառն է: Մայրը միայն կեանք տուող էակ մը չէ, այլ ամէնէն թանկ եւ անփոխարինելի, կեանքը իմաստաւորող, պաշտպանող եւ սիրով սնուցանող անձնուէր նուիրեալ մը: Մօր մը սէրը չափ ու սահման չունի: Անշահախնդիր սէր է անիկա, որ ոչ մէկ...

Պանք Օթոմանի գրաւումը Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան ցուցական առաջին վճռական գործողութիւնն էր, որ դարձաւ ազգային ազատագրական պայքարի վճռականութեան խորհրդանիշ եւ գերագոյն անձնազոհութեան բացառիկ օրինակ: Հայկական գաւառներուն մէջ օսմանեան պետութեան քաղաքական հայահալած քաղաքականութիւնը եւ հայութեան անլուր տառապանքները ծանրագոյն աստիճանի հասած էին: Հայութեան նկատմամբ կիրարկուող պետական ջարդարարական քաղաքականութեան դէմ զինուած դիմադրութիւնը հետզհետէ կազմակերպուած բնոյթ ստացաւ: Սուլթան Համիտի կառավարութիւնը հայերու ազատագրական շարժումը ճնշելու եւ...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Աշխարհիս վրայ ոչ ոք վճարեց այդքան արիւն իր ազատ ապրելու իրաւունքը ձեռք բերելու համար: ԱՐՄԷՆ ԳԱՐՕ Ընթացիկ տարուան մայիսին, շնորհակալութեամբ ստացած էի Համազգայինի «Վահէ Սէթեան» հրատարակչատունէն`Արմէն Գարոյի «Ապրուած օրեր»-ը: Պահ մը յետաձգեցի անոր ընթերցումը, ի մտի ունենալով որ այս տարի Պանք Օթոմանի 130-րդ ամեակն է: Անշուշտ, այլապէս ալ պատեհ առիթ պիտի ըլլար ամբողջ յիշողութիւն մը վերաթարմացնելու`այս սխրալիր գործողութեան...