Յօդուածներ

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Միջազգային լրատուամիջոցներ, մեկնաբաններ եւ մարդկային իրաւանց պաշտպաններ հետզհետէ աւելի սկսած են անդրադառնալ վերջին շրջանին  Հայաստանի մէջ տեղի ունեցող ձերբակալութիւններուն եւ բանտարկութիւններուն: Անշուշտ, առարկայական հաղորդումներու եւ վերլուծումներու կողքին, նոյնպէս կան ենթակայական կարծիքներ: Ուշադրութեան արժանի է բրիտանական հեղինակաւոր «GreatBritain news-ի  հրապարակած ծաւալուն յօդուածը, որ անդրադարձած  է Հայաստանի մէջ Եկեղեցւոյ դէմ յարձակումներու եւ քաղաքական հետապնդումներու, Սամուէլ Կարապետեանի եւ հոգեւորականներու ձերբակալութեան խնդիրներուն:...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Տարիներու ընթացքին հետեւած եմ բազմաթիւ հարցախոյզերու, որոնք ուսումնասիրած են Հայաստանի բնակչութեան տեսակէտները` հիմնականօրէն ընկերային եւ քաղաքական հարցերու վերաբերեալ: Այդ բոլոր ուսումնասիրութիւնները ցոյց տուած են վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի ժողովրդականութեան զգալի անկումը 2018 թուականին իշխանութեան գալէն` 82 տոկոսէն մինչեւ այսօր` ընդամէնը 10 տոկոսէն քիչ մը աւելի: Վերջին համազգային հարցախոյզը Հայաստանի մէջ կատարուած է 5-25 հոկտեմբեր 2025-ին, «ԱՐԱՐ» քաղաքակրթական հետազօտութիւններու հիմնադրամին...

Հարցազրոյցը վարեց` ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ 24 նոյեմբերին Համազգայինի «Լիւսի Թիւթիւնճեան» ցուցասրահին մէջ Ղազանճեան ընտանիքի երեք անդամներ հանդէս պիտի գան միացեալ ցուցահանդէսով մը: Այս առիթով «Ազդակ» հետեւեալ հարցազրոյցը կատարեց անոնց հետ` նաեւ արուեստի մասին անոնց մօտեցումներուն հաղորդակից դառնալու նպատակով: «ԱԶԴԱԿ».- Շուտով երեքով պիտի ներկայանաք լիբանանահայ արուեստասէրներուն, որոնք նախապէս ալ առիթ ունեցած են ծանօթանալու ձեր գործերուն: Ի՞նչ են ձեր մտածումներն ու զգացումները այս...

Այս Քարտէսը Տարածած Է Հայ Դատի Յանձնախումբը Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Աչքալուսա՜նք` հայրենի ու համայն հայութեան: Ազրպէյճանի հետ սահմանազատման յաջորդ փուլը պիտի իրականանայ Սիւնիքի մէջ: Ուրախացի՜ր, հայ ժողովուրդ: Խաղաղութիւն բերող «ազգընտիր»-ը բացայայտեր է, որ հողերու յանձնումի, այսինքն` զիջումներու, յաջորդ դաշտը Սիւնիքն է, մունետիկներն ալ կ՛արձագանգեն: Սա վատաբանութիւն ու բամբասանք չէ, այլ կը հիմնուի այս հողաբաշխներուն նախորդ իրագործումներուն վրայ. Արցախը տուին, Տաւուշի սահմանամերձ...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Քանատա Կամաւորներու Յիշատակի Օրուան Նուիրուած Արարողութիւններ` Պրիթիշ Քոլոմպիոյ Մէջ 11 նոյեմբերին, ՀՅԴ-ի Քանատսյի Հայ դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի եւ Հայ օգնութեան միութեան (ՀՕՄ) Վանքուվըրի «Արազ» մասնաճիւղի ներկայացուցիչները մասնակցեցան կամաւորներու յիշատակի օրուան նուիրուած պետական եւ համայնքային արարողութիւններուն` Վանքուվըր եւ Մէյփլ Ռիտճ քաղաքներուն մէջ: Վանքուվըրի արարողութեան մասնակցեցաւ ՀՕՄ-ի Վանքուվըրի «Արազ» մասնաճիւղի ներկայացուցիչ Քլարա Գասապեան-Յակոբեան` մաս կազմելով ՆԱԹՕ-ի Քանատայի Ընկերակցութեան պատուիրակութեան...

Վանայ Նազարեան Երեքշաբթի, 18 Նոյեմբերին, Մոնթրէալի նորընտիր քաղաքապետուհի Սորայա Մարթինէզ Ֆեռատա ներկայացուց իր վարչակազմի գործադիր մարմնի կազմը։ Կարեւոր նշանակումներու շարքին է հայազգի Վանա Նազարեանը, որ կը ստանձնէ քաղաքի տնտեսական զարգացման խորհրդականի պաշտօնը։ Այս պաշտօնով Նազարեան պիտի մասնակցի գործադիր մարմնի աշխատանքներուն եւ պիտի նպաստէ այն նախաձեռնութիւններուն, որոնք միտուած են ուժեղացնել Մոնթրէալի տնտեսական գրավչութիւնն ու զարգացումը։ Քաղաքապետուհին ընդգծած է առաջնահերթութիւններ, ինչպէս անօթեւանութեան...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Արմենակ Եղիայեանի շիջումը առիթ հանդիսացաւ շատերուն մտորելու հայերէն լեզուի, յատկապէս արեւմտահայերէնի մթագնող կացութեան մասին: Իր մահը ողբացին նոյնիսկ անոնք, որոնք տարիներով ենթակայ եղած էին իր խարազանումին, իրենց սխալագրութեան համար: Աշխարհաբարի երկու ճիւղերը կազմաւորուած են շնորհիւ հայ մամուլի բծախնդրութեան եւ գրողներու` բանաստեղծ, արձակագիր ու թատերագիր, կատարելագործած լեզուին: Քերականագէտներու կանոնակարգումները կատարուած են աւելի ուշ, հետեւողութեամբ գրական միջավայրին մէջ գործնականօրէն ստեղծուող...

ԴՈԿՏ. ԱԲԷԼ ՔՀՆՅ. ՄԱՆՈՒԿԵԱՆ Գուցէ խորագիրը տարօրինակ հնչէ` Կոմիտաս վարդապետ կրկնակի սո՞ւրբ: Բայց ինչո՞ւ չէ. մեր ժողովուրդը իր մեծանուն երգահան, երգիչ, երաժշտական էթնոլոգ, երաժշտագէտ, վարդապետ եւ ուսուցիչ, բանահաւաք, խմբավար, մանկավարժ, հայկական ազգային երաժշտութեան տոհմիկ դպրոցի հիմնադիր Կոմիտաս վարդապետը` «Հայոց երգի վեհափառը», միաժամանակ Հայոց ցեղասպանութեան տարաբախտ նահատակը այնքան կը սիրէ ու անոր գրական-մշակութային ժառանգութիւնը այնքան բարձր կը գնահատէ, որ զինք գերազանց...

ՄԱՐԳԱՐԻՏԱ ԽԱՉԱՏՐԵԱՆ  ... Եւ Ասոնցմէ Մեծագոյնը Սէրն Է Ա Կորնթացիներուն 13:13 Հետաքրքրական զուգադիպութեամբ գրասեղանիս անկիւնը ծուարած գրքերէն ձեռքս վերցուցի երկուքը` Գէորգ Պետիկեանի «Մեծ բակին փոքրիկ աղջիկը» սիրավէպը (այո՛, մի՛ զարմանաք. ութսունն անց գրողը անցեալ տարի հրատարակած է) եւ Հայաստանի «Աստուածաշնչային ընկերութեան» նոր հրատարակութիւնը` «Սիրոյ պատմութիւններն Աստուածաշնչում» : Աստուածաշունչի էջերէն ծանօթ եւ ուսուցողական սիրային պատմութիւններուն գումարուեցաւ գրողի յուզիչ յուշը` անցած-գացած օրերու...

ՍԻՄՈՆ ԿՈՍՏԱՆԴԻՆԵԱՆ Խաբեբայ անձ մ`անասնական, Բնաւորութեամբ քսմուս, դրուժան, Իր դրոյթներուն ահեղ պաշտպան, Մեծ սուտերուն միշտ ալ աժան, Սուտին ընկեր խիստ անբաժան, Կը քալէ իր կեանքին ճամբան, Կը հանդիպի օր մ`իր խիղճին, Որ կ՛անտեսէ բարեկամին: Անձը նեղուած կը հարցնէ - Ինչո՞ւ դուն յար զիս կ՛անտեսես, Չես բարեւեր ով աներես, Ինչ ըրած եմ որ քեզի ես: Խիղճը անխօս կ՛անցնի, կ՛երթայ, Կը հեռանայ...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Ազրպէյճան Արցախը իր բնիկ ժողովուրդէն պարպելու եւ զայն թրքացնելու հետեւողական աշխատանք կը տանէր: Միլլի-Մուղանի անջրդի հողերը իւրացնելու եւ գիւղատնտեսութիւնը զարգացնելու, ինչպէս նաեւ երկրին արդիւնաբերական կեդրոնները կառուցապատելու առաջադրանքով Ազրպէյճանի կառավարութիւնը ամէն տարի Լեռնային Ղարաբաղէն հազարաւոր հայ երիտասարդներ կը հաւաքագրէր եւ հանրապետութեան տարբեր շրջաններ կ՛ուղարկէր: * * * Միլլի-Մուղանի տափաստանը կ՛ընդգրկէ Աղճապատի, Պեյլական, Իմիշլի, Սաաթլի եւ Սապիրապատ գաւառները: Այդ շրջաններուն...

«Վէմ» հանդէսի խմբագրութիւնը կը տեղեկացնէ, որ տպագիր տարբերակով ընթերցողներուն տրամադրութեան տակ դրուած է «Վէմ» հանդէսի 2025 թուականի երկրորդ թիւը` 343 էջ ծաւալով եւ հարուստ բովանդակութեամբ: Խմբագրութեան յայտարարութեան մէջ կը նշուի. «Հանդէսի խմբագրականն առաջադրում ու հիմնաւորում է հայկական ինքնութեան դէմ սկսուած գրոհին դիմակայելու որոշակի մեթոդաբանութիւն, որի հիմնական բաղադրիչները մշակուել են «Վէմ»-ի խմբագրակազմի ջանքերով: Մինչ օրս մեր հայագէտների մեծ մասն առաջնորդւում է...

Ինչո՞ւ Հայկական Դպրոց Յաճախել Աշխարհի մէջ ամէն բան կրնաս սորվիլ: Կրնաս կարգ մը նիւթերու մէջ շատ լաւ ըլլալ, այլ նիւթերուն մէջ` ոչ գոհացուցիչ, բայց եթէ մոռնաս, թէ ո՛վ ես, մոռնաս լեզուդ, արմատներդ, ապա ա՛յն ժամանակ դատարկութեան մէջ կը մնաս: Այդ դատարկ վիճակէն փրկողը հայկական վարժարանն է: Հայկական դպրոց երթալ` չի նշանակեր միա՛յն գիրքեր կարդալ եւ քննութիւն տալ: Հայկական դպրոց երթալ`...

ՎՐԷԺ-ԱՐՄԷՆ Ժողովրդավարութեան հիմնական սկզբունքներէն մէկն է, թերեւս` ամէնէ՛ն հիմնականը, «Ո՛չ» ըսելու, չհամաձայնելու, տարակարծիք ըլլալու իրաւունքը: Այդ իրաւունքի բացակայութիւնը ակնառու է եղած պատմութեան սկիզբէն ի վեր` մենատիրական ու սակաւապետական երկիրներու մէջ, բռնատիրական կարգերու տակ: Այսօր, սակայն, մենք ականատես կ՛ըլլանք այդ իրաւունքի ոտնակոխման այլուր, ցարդ «ժողովրդավար» ճանչցուած պետութիւններու մէջ, որոնց քաղաքացիներուն մենաշնորհն էր, կը կարծէինք, կարենալ «Ո՛չ» ըսելը: Այս յօդուածով ներկայ յոռի...

ԽԱԺԱԿ ՄԿՐՏԻՉԵԱՆ Սփիւռքի Սահմանումը Համաշխարհային մակարդակով սփիւռք երեւոյթը դիտելով` զանոնք կարելի է բաժնել երկու մեծ խմբակի. առաջին` սփիւռք, որ յառաջացած է հայրենազրկումի պատճառով, երկրորդ` սփիւռք, որ կազմաւորուած է հայրենալքումի պատճառով: Հայկական իրականութեան մէջ սփիւռքը գլխաւորաբար կազմաւորուած է Ցեղասպանութեան եւ հայրենազրկումի պատճառով: Իսկ Հայաստանի անկախացումէն ետք արդէն կայացած ու կազմակերպուած սփիւռքին վրայ կ’աւելնայ հայրենալքումի ալիքով յառաջացած շերտ մը, որուն տեսլականը, հարցերու...

2026 թուականին «Գալուստ Կիւլպէնկեան» հիմնարկութեան արդ եւս|in view նպաստի ծրագիրը կը հրաւիրէ ստեղծագործողներ եւ մտածողներ` հայկական սփիւռքի մշակութային դաշտը պատկերացնելու որպէս ընկերային ենթակառուցուածք մը, որուն վրայ կարելի ըլլայ հիմնել աւելի ուժեղ, կենսունակ եւ դիմակայուն ապագայ: Նպատակն է ամրապնդել հայկական համայնքներու ընկերային եւ մշակութային շերտերը` ստեղծագործութեան, գաղափարներու ձեւաւորումի եւ լեզուի միջոցով: Մշակոյթը ընկալելը` որպէս ընկերային ենթակառուցուածք, թոյլ պիտի տայ երեւակայել կապի...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Ազգային ժողովի բեմէն «Ազգընտիր հերոս»-ը դարձեալ յոխորտանքներ սփռած է ընդդիմադիրներու երեսին` յայտարարելով, որ իր քաղաքական, ապահովական եւ տնտեսական քայլերը բարիք բերած են ազգին, մասնաւորաբար` Արցախին: Եկէ՛ք, առանձնացնենք հաւաստիքներէն գոնէ երկուքը եւ զայն զարնենք ճշմարտութեան փորձաքարին: Մարդուկը կ՛ըսէ, որ իրենք (ըսել կ՛ուզէ ինք եւ ՔՊ-ական իշխանութիւնը) ոչի՛նչ յանձնած են (թշնամիին), իսկ Արցախին իրենցմէ աւելի մեծ նպաստ բերող չէ եղած...

ՀՐԱՅՐ ՆԱՀԱՊԵՏԵԱՆ Յօդուած մը, զոր լիբանանահայ մը կը գրէ ցաւով, այն, ինչ որ պիտի ուզէր գրել տարբեր ուղղութեամբ: Ես քաղաքագէտ մը չեմ, ո՛չ ալ վերլուծաբան մը: Բայց հայ եմ: Լիբանանի մէջ ծնած հայ մը, որուն հոգին կը պատռտուի երկու ճամբով` մէկ կողմէ սփիւռքի պարտաւորութիւնները, միւս կողմէ` հայրենիքի հանդէպ անմար սէրը: Մտահոգ եմ եւ որոշ վիշտով կը գրեմ այս տողերը. այն...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ «Հոն, ուր Աստուած եկեղեցի մը կը կառուցէ, սատանան ալ կրնայ հոն տաճար մը կառուցել» ՄԱՐԹԻՆ ԼՈՒԹԸՐ ՔԻՆԿ Մեր նախորդ սիւնակով պատմական շատ արագ եւ ոչ ամբողջական ակնարկ մը ներկայացուցինք մեր Եկեղեցւոյ ուղղուած ԱՐՏԱՔԻՆ հարուածներուն եւ միջամտութիւններուն մասին, մասնաւորեցինք այն 70 տարիները, երբ Հայաստան ինկաւ համայնավար կայսրութեան իշխանութեան տակ: Նշեցինք նաեւ, որ այդ «դարաշրջան»-ը միագոյն չէր, որովհետեւ սկզբնական` շեշտուած...

ՊԱՐՈՅՐ Ծ. ՎՐԴ. ՇԷՐՆԷԶԵԱՆ Հայ երգը ոչ միայն մշակութային հարստութիւն կը ներկայացնէ հայուն համար, այլ նաեւ ունի դաստիարակիչ ուժ մը, որ կը կերտէ զայն երգողին կամ լսողին ներաշխարհը: Հայուն ինքնութիւնը տաշուած ու պահպանուած է հայ երգով: Եթէ հայ մը իր պատմութեան ծանօթ չէ, ան գէթ հայ երգին ընդմէջէն կը զգայ, թէ ինք հարուստ պատմութեան մը ժառանգորդն է: Այլ խօսքով, հայ...