Յօդուածներ

Ընտրութիւնները, իրենց բուն նպատակին զուգահեռ, լուծում են դրանից բխող մէկ կարեւոր խնդիր եւս` խաղաղ ու ներդաշնակ մթնոլորտ են հաստատում երկրում, ըստ հասունացած հասարակական պահանջի` վերափոխելով քաղաքական դաշտը: 2026 թուականի յունիսին Հայաստանում տեղի ունեցած ընտրութիւններն ոչ միայն չլուծեցին առկայ հիմնահարցերը, այլեւ աւելի ընդգծեցին դրանք` խորացնելով հասարակական դժգոհութիւնն ու հիասթափութիւնը: Պատճառն ակնյայտ է` ընտրութեան հրամցուած արդիւնքը չէր համապատասխանում հասարակութեան մեծամասնութեան ակնկալիքներին: Չսպասելով...

Լոյս տեսաւ ՀՅԴ-ի պաշտօնաթերթ «Դրօշակ»-ի 2026 թուականի յուլիս թիւը (թիւ 7), որ կը ներառէ Հայաստանի ներքին կեանքին, արտաքին մարտահրաւէրներուն, Արցախի պատմութեան եւ տարածաշրջանային զարգացումներուն նուիրուած բազմաթիւ հրապարակումներ: Առաջնորդող յօդուածը կ?անդրադառնայ Հայաստանի մէջ յունիսի սկիզբը կայացած ընտրութիւններէն ետք ստեղծուած կացութեան` նշելով, որ ընտրութիւնները ոչ միայն չնուազեցուցին ներքաղաքական եւ հասարակական լարուածութիւնը, այլ նաեւ աւելի խորացուցին զայն: Միաժամանակ արտաքին մարտահրաւէրները եւ Հայաստանի կախուածութիւնը...

ԴՈԿՏ. ՄԱՐԻ ՌՈԶ ԱԲՈՒՍԷՖԵԱՆ Եթէ մենք մի քիչ աւելի լուրջ մօտենայինք աշխարհում կատարուող իրադարձութիւններին, մտահոգուէինք նոյնիսկ մեր երկրից դուրս ստեղծուած այսօրուայ  իրավիճակներով, կը հասկանայինք, որ ամէն ինչ որ կատարւում է մեր շուրջ նոր չէ, այն աստիճանական իրագործուող ծրագիր էր որդեգրուած դեռ Երկրորդ Համաշխարհայինից յետոյ: Թէեւ դաշնակից պետութիւնները աշխարհը իրար մէջ բաժանելով յայտարարեցին` աշխարհն այլեւս պատերազմներից զերծ ու ապահով է, բայց...

ԱՐԱՄ ՇԱՀՆԱԶԱՐԵԱՆ Հայաստանի եւ Ազրպէյճանի միջեւ ընթացող սահմանազատման եւ սահմանագծման գործընթացը վաղուց դուրս է եկել միայն իրաւական եւ քարտէսագրական ճշգրտումների շրջանակից: Այն վերածուել է Հարաւային Կովկասում ձեւաւորուող նոր աշխարհաքաղաքական եւ անվտանգային կարգի վերաձեւաւորման առանցքային գործընթացներից մէկի, որի շրջանակում փոփոխւում են ոչ միայն սահմանային գծերը, այլեւ` տարածաշրջանում ուժերի յարաբերակցութիւնը, հաղորդակցութիւնների վերահսկման տրամաբանութիւնը եւ պետութիւնների ռազմավարական հնարաւորութիւնները: Տիգրանաշէնի շուրջ ընթացող քննարկումները այս...

ԳԱՌՆԻԿ ԱՒ. Ք. Գ. «Ագուցման Տեղ»-ին Համար Ըստ Քիւրքճեանի, սփիւռքահայ մշակութային կեանքին համար հայերէնին դերը անշրջանցելի է: Այս համոզմամբ, ինք հայերէնի ուսուցման նախանձախնդիր մըն էր, եւ թէ՛ ֆրանսախօս ու անգլիախօս եւ թէ՛ հայախօս նոր սերունդին համար պատրաստողը` ձեռնարկներու, դասագիրքերու եւ ուսուցիչներու համար ուղեցոյցներու: Արդ, ինչպէ՞ս հասկցած է լեզուն: Լեզուն «հոգեմտաւոր եւ ընկերաբանական երեւոյթ» մըն է: Անիկա իբրեւ ինքնութեան գիտակցութեան ու...

Խ. ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Այս եզրայանգումին կու գայ Տիգրան Ճինպաշեան իր «Արարատի համար` կանգուն» յօդուածին մէջ («Ազդակ», 29 յուլիս 2026): Առաջարկը ուշադրութեան արժանի է նաեւ եթէ ոչ մասնաւորաբար, որովհետեւ կու գայ սփիւռքեան սերունդներու դաստիարակութեան նուիրուած հանրային գործիչէ մը, որ ղեկավար դեր ունեցած է ե՛ւ Ցեղասպանութեան յիսնամեակին յաջորդած սփիւռքի քաղաքականացման ե՛ւ 1988-էն ետք «Դէպի Երկիր» գործընթացին մէջ: Ոչ միայն որպէս յանձնառու վկայ,...

ԽՈՐԷՆ ՓԻԼԱՒՃԵԱՆ Այն տեսութիւնը, թէ իրապաշտները զուրկ են զգացմունքներէ, տարածուած թիւրիմացութիւն մըն է: Իրապաշտները բնաւ չեն արհամարհեր կամ մէկ կողմ չեն դներ զգացումները, ընդհակառակը, մեծապէս կը յարգեն զանոնք: Իրականութեան մէջ տրամաբանողներն են, որոնք յաճախ կը մերժեն զգացական աշխարհը` փորձելով ամբողջութեամբ հեռու մնալ անկէ: Այս իմաստով, տրամաբանողները կապ չունին իրապաշտներուն հետ: Կան բազմաթիւ երեւոյթներ, որոնք տեսականօրէն ամբողջովին տրամաբանական են, սակայն գործնականին...

ԴՈԿՏ. ՄԱՐԻ ՌՈԶ ԱԲՈՒՍԷՖԵԱՆ Յունիս 7-ի բացայայտ զեղծարարութեամբ կրկին իշխանութեան տիրացած ինքնահռչակ խորհրդարանը սկսելու է իր երկրակործան 9-րդ շրջանը, ձեւականօրէն 3 քաղաքական ուժերով` Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցութիւն` 64 պատգամաւոր, «Ուժեղ Հայաստան»` 29 պատգամաւոր, «Հայաստան»` 12 պատգամաւոր, բայց իրականում, ինչպէս անցեալում, միայն մէկ քաղաքական ուժ` երկիրը զաւթած իրենց ճանկերում պահող ՔՊ-ն է իշխելու: Բնականաբար այս նոյն իշխանութեամբ շարունակելու ենք ականատես լինել ոչ...

Համազգային հայ կրթական եւ մշակութային միութեան Ուսանողական հաւաքը (ֆորում) այս տարի տեղի ունեցաւ 4-16  յուլիս 2026-ին, անոր մասնակցեցան սփիւռքի տարբեր գաղութներէ` Միացեալ Նահանգներէն, Լիբանանէն, Սուրիայէն, Ֆրանսայէն, Քանատայէն, Աւստրալիայէն, Ռուսիայէն, ինչպէս նաեւ Հայաստանէն եւ Արցախէն 23 հայ երիտասարդներ: Ուսանողական հաւաքին բացումը տեղի ունեցաւ 5 յուլիսին «Պանդոկ Երեւան» ճաշարանին մէջ, ուր ազգային երգերու եւ պարերու շուրջ  երիտասարդները ծանօթացան իրարու եւ երէց համազգայնականներու:...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանը կը հատէ բոլոր կարմիր գիծերը` շրջանցելով իր լիազօրութիւններու սահմանները: Անցնող ութ տարիներուն Փաշինեանը խախտած է հարիւրաւոր օրէնքներ եւ սահմանադրութեան բազմաթիւ դրոյթներ: Մինչդեռ մեծ թիւով հայեր յայտնուած են ճաղերու ետին ոչ թէ իրաւախախտումներու, այլ պարզապէս անոր հետ անհամաձայնութեան պատճառով. հիմնարար իրաւունք մը, որ ժողովրդավարական երկրի մէջ պէտք է երաշխաւորուած ըլլայ իւրաքանչիւր քաղաքացիի համար: Փաշինեանը յստակ դարձուց,...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Մասնագէտներու կարծիքով` այո՛: Թէ ինչո՞ւ եւ ինչպէ՞ս, «Թրեւըլ» կայքի յօդուածագիրներ բացատրած են` իրենց փորձառութենէն մեկնելով եւ մասնագէտներու կարծիքներ  ներկայացնելով: Ն. Ինչո՞ւ Մենք Ճամբորդութենէն Ետք  Կը Վարուինք Այնպէս, Կարծես Ուրիշ Մէկը  Ըլլայինք Յուշանուէրներ բերելու փոխարէն` կարգ մը ճամբորդներ արձակուրդէն տուն կը վերադառնան բոլորովին այլ առոգանութեամբ, տեսքով եւ վարուելակերպով: Բայց` ինչո՞ւ: Այս տարի ամառնային արձակուրդներէն նոր վերադարձած մարդիկ ցոյց...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Երախտագիտութեան Մետալ` Վարդգէս Մահտեսեանին Հայաստանի Հանրապետութեան նախագահ Վահագն Խաչատուրեան 31 յուլիսին ընդունեց Կիպրոսի խորհրդարանին մէջ հայ համայնքի պետական ներկայացուցիչ Վարդգէս Մահտեսեանը եւ անոր յանձնեց Հայաստանի Հանրապետութեան պետական պարգեւը` «Երախտագիտութեան մետալ»-ը: Համա-ՀՄԸՄ-ական Բանակումի Մասնակիցները Այցելեցին Ս. Էջմիածին Համա-ՀՄԸՄ-ական 13-րդ բանակումի շուրջ 900 մասնակիցները 30 յուլիսին այցելեցին Ս. Էջմիածին, ուր ընդունուեցան Ամենայն Հայոց Գարեգին Բ. կաթողիկոսին կողմէ: Կաթողիկոսը հայրապետական...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Խորհրդարանական ընտրութիւնները կը կատարուին իշխանութեան փոփոխութիւնը կարելի դարձնելու համար: Երբ իշխանութեան տիրացած քաղաքական ուժ մը չի գոհանար միայն արդիւնաւոր կառավարում իրագործելէ, այլ կը յաւակնի երկրի արժէքային համակարգը շրջել եւ «իրական Հայաստան» անունին տակ անկախութեան եւ ինքնիշխանութեան նորահնար սահմանում պարտադրել ժողովուրդին, պարտադրաբար ժողովրդավարութենէն կը շեղի ու կ՛իյնայ ամբողջատիրութեան խորխորատին մէջ: Պատմականօրէն բոլոր ամբողջատիրութիւններն ալ ժողովրդավարական արդար կարգերու շղարշով պարուրուած...

ՓՐՈՖ. ԱՐԱ ՍԱՅԵՂ Սփիւռքի ձեւաւորուող նոր համայնքներուն մէջ արտաքին օտար միջավայրի բազմակողմանի եւ հրապուրիչ ազդեցութիւնները յաճախ կ՛առաջնորդեն սեփականին հանդէպ անտարբերութեան ու ապազգայնացման եւ պատճառ կը դառնան ինքնութեան թուլացման, մշակութային ձուլման ու գլխաւորաբար հայոց լեզուի նսեմացման եւ նահանջին: Յատկապէս` այն միջավայրերուն մէջ, ուր չկան հայ համայնքային կառոյցներ, կամ` արդիւնաւէտ չեն: Այդտեղ մշակութային ինքնութեան պահպանումը, անոր կենսունակ շարունակականութեան ապահովումն ու փոխանցումը մնայուն...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Սուրիա Առաջնորդ Սրբազան Հայրը Այցելութիւն Տուաւ Սուրիոյ Զբօսաշրջութեան Նախարարին 27 յուլիսին, Դամասկոսի մէջ, Բերիոյ հայոց թեմի առաջնորդ Մակար արք. Աշգարեան, ազգային պատուիրակութեամբ շնորհաւորական այցելութիւն տուաւ Սուրիոյ զբօսաշրջութեան նախարար Մազէն Սալհանիին: Պատուիրակութեան մաս կը կազմէին Ազգային վարչութեան ատենապետ Տարօն Մակարեան, Ազգային վարչութեան անդամ մեթր Նորա Գրաճեան եւ Յարաբերական մարմինի անդամ Վրէժ Եագուպեան: Սրբազան հայրը թեմի ժողովուրդին եւ ժողովականութեան անունով...

ՍԻԼՎԱ ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ-ԻՍԿԻԿԵԱՆ - Սիլվա՛, դուն լա՞ւ ես, կարեւորը քեզի բան մը չեղաւ: Մոռցիր վնասուածը. ճանդ սաղ ըլլայ: Շատ կը նեղանայի այս խօսքէն, երբ յանկարծ լեցուն շիշ մը կը կոտրէր, եւ սենեակին չորս դին ապակիի կտորները կը տարածուէին, իսկ հեղուկը գետինն ու պատերը կը ցօղէր: Բարկացած կը պատասխանէի. « Ճանս ի՞նչ կապ ունի կոտրած շիշին հետ: Օ՜ֆ, գլխուս աշխարհ մը գործ...

Փրակայի կեդրոնական հրապարակին վրայ ազրպէյճանական շրջանակները կազմակերպած են բացօթեայ ցուցահանդէս, ուր Արցախը եւ Հայաստանը ներկայացնող պատմական լուսանկարները ցուցադրուած են իբրեւ ազրպէյճանցիներու «պատմական հայրենիքի» մշակութային ներկայութիւն: Հայաստանի եւ Արցախի պատմութեան եւ  մշակութային արժէքներու միտումնաւոր այս նենգափոխումը Ազրպէյճանի պետական քաղաքականութեան հիմնական առաջնահերթութիւններէն մէկն է, որ կը միտի հող նախապատրաստել իր նուաճողական քաղաքականութեան արդարացման եւ օրինականացման համար: Դժբախտաբար Հայաստանի ներկայ իշխանութիւնները ունակ չեն...

Միասնութեան թեւեր կուսակցութեան կառավարման խորհուրդի անդամ, Պետական եկամուտներու կոմիտէի նախկին նախագահ Դաւիթ Անանեան գրած է. Քաղաքականութեան մէջ ամէնէն վտանգաւոր թակարդները սովորաբար սեփական ձեռքերով կը լարուին: Փութին-Փաշինեան վերջին հեռախօսազրոյցը հայ-ռուսական յարաբերութիւններու կարգաւորման սկիզբ չդարձաւ: Ընդհակառակը, անիկա բացայայտեց այն փակուղին, ուր Հայաստանը հասած է տարիներ շարունակ իշխանութեան վարած գործարքային եւ անհետեւողական արտաքին քաղաքականութեամբ: Նիկոլ Փաշինեան Ռուսիայէն իրապէս «երես դարձնելու», ԵԱՏՄ-էն դուրս գալու...

ՎԱՐԱԳ ԳԵԹՍԵՄԱՆԵԱՆ Մեր գործողութիւններն ու գնահատականները ժամանակակից լիբանանահայութեան իրականութեան եւ փոփոխուող կացութիւններուն պարտադրած օրինաչափութիւններուն համապատասխանեցնելու համար անհրաժեշտ է, որ արդէն աւանդական դարձած ազգային պրիսմակը արդիականացնենք ընկերաբանական ակնոցներով, որոնք մեր բառապաշարէն շատոնց արդէն դուրս սպրդած յղացքները, ինչպէս` «դասակարգը» կամ «հասարակական խումբերը», կրնան կրկին մտածողութեան ուղեգիծներու վերածել: Հետեւաբար լիբանանահայկական հասարակաքաղաքական տեսադաշտի «կոյր կէտերը» աւելի տեսանելի դարձնելու համար պէտք է աւելի համարձակօրէն խօսիլ...

ԵՍԱՅԻ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Եթէ փորձենք բնորոշել Մեսրոպ Անդրանիկ Քենտիրճեանը, որ քառասուն օրեր առաջ  մեկնեցաւ այս աշխարհէն, կրնանք զինք  կոչել պարզապէս` պրն. Մեսրոպը: Վստահ եմ, որ այդպէս պիտի ուզեն զինք կոչել նաեւ իր մեծաթիւ աշակերտները, որոնք այսօր կը գտնուին աշխարհի  տարբեր անկիւնները, սակայն իրենց սրտին մէջ ջերմութիւն  մը, մտերմութիւն մը  ունին իրենց ուսուցիչին հանդէպ` լեցուն տարբեր յիշատակներով: Արդարեւ, եթէ Մեսրոպ Քենտիրճեանը եղած...