Յօդուածներ

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ «Իրականացուածը միջազգային օրէնքներով որակւում է որպէս ցեղասպանութիւն, եւ մեր իշխանութիւնները պարտաւոր են Սումկայիթեան դէպքերը ցեղասպանութիւն որակելու հարց բարձրացնել: Սակայն, չգիտես ինչու, անկախութեան տարիներից ի վեր մեր երեք նախագահներն էլ խուսափում են Սումկայիթին անդրադառնալ»: ՀՐԱՅՐ ՈՒԼՈՒԲԱԲԵԱՆ (Մտաւորական, հրապարակախօս) Ո՛չ, մոռացութեան չենք տուած այն, որ այս տարի Պաքուի հայոց ջարդերուն (1990թ.) քսանհինգ ամեակն է: Այդ դժոխային օրերուն էր, յունուարի 13-ին,...

ՅԱԿՈԲ ՈՒՌՀԱՅԵՑԻ Այնպիսի պահու մը, երբ հայ ազգը պահանջատիրութեան կրակով կ՛եռար եւ Արցախի` մայր Հայաստանին միացման պահանջով բազմահազար հայորդիներ ողողած էին Երեւանի եւ Ստեփանակերտի փողոցները, անդին համաթուրանական վարակը կը մոլեգնէր Ազրպէյճանի մէջ` մասնաւորապէս թիրախ դարձնելով հայաշատ կեդրոնները: Խորհրդային Ազրպէյճանի Հանրապետութեան մէջ 27 տարի առաջ այդ հայաշատ կեդրոններէն մէկն էր նաեւ մայրաքաղաք Պաքուի մօտիկ ճարտարարուեստական Սումկայիթ քաղաքը, ուր մեծ թիւով հայ...

1992թ. փետրուարին Խոճալուի իրադարձութիւնների հետ կապուած` Ազրպէյճանը դրանց հերթական տարելիցի նախաշեմին ակտիւացնում է հակահայկական քարոզարշաւը, որն ուղղուած է Պաքուի իշխանութիւնների մոգոնած` հայկական զինուած ուժերի կողմից Խոճալուի խաղաղ բնակիչների զանգուածային սպանութեան մասին քարոզչական առասպելի շրջանառմանը: Այս բնակավայրի բնակչութեան ողբերգութեան մասին շատ է գրուել եւ խօսուել ինչպէս հայկական, այնպէս էլ արտասահմանեան եւ անգամ ազրպէյճանական փորձագէտների կողմից: Յատուկ ընդգծենք` խօսուել է ճշմարտացիօրէն, անկողմնակալ...

ՍԱՐԳԻՍ ԿԻՐԱԿՈՍԵԱՆ Հայեացքդ կանգ կ՛առնէ անցեալի սեւաշուք ստուերներէն մերկացած քարերուն սպիտակ փսփսուքներուն վրայ, կ՛անսաս «Խորհէ՛ եւ մտիր» քաղցր հրաւէրին, կը փորձես որսալ ներքին լոյսը հասարակ քարին տասնամեակներ շարունակ շունչ, ոգի եւ թռիչք պարգեւած խորհուրդին, վերանալ ու նոյնանալ այս քարեղէն շարականին կշռոյթներէն անհունացած հայուն հաւատքին արշալոյսին հետ եւ, ո՜վ զարմանք զարմանալի, յանկարծ կ՛անդրադառնաս, որ դպրեվանքը ժուժկալ ու ներամփոփ, թէկուզ հմայիչ պարզ...

Եգիպտական «Սատա Պալատ» կայքէջի  22 փետրուարի իր թիւով անդրադարձած է  Հայոց ցեղասպանութեան վերաբերող դոկտ. Նորա Արիսեանի գիրքին: Ալաա Մնեաուի իր յօդուածին մէջ կը գրէ. Հայաստան այս տարուան ապրիլին պիտի նշէ օսմանցիներուն կողմէ գործադրուած Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցը: Այդ  առիթով Եգիպտոսի մէջ Հայոց ցեղասպանութեան  100-րդ տարելիցի ոգեկոչման յանձնախումբի անդամ տոքթ. Արմէն Մազլումեան տեղեկացուց նոր գիրքի մը հրատարակութեան մասին, որ լոյս տեսած...

Հայ-սուրիական գործարարներու խորհուրդի նախագահ, Սուրիոյ առեւտրական գրասենեակներու միութեան տնօրէն խորհուրդի անդամ, Հալէպի առեւտրական գրասենեակի տնօրէն խորհուրդի անդամ  Լեւոն Զեքի Ետալեան  «Ազդակ»-ին հետ ունեցած զրոյցին ընթացքին խօսեցաւ «Քաղաքականութեան ուսումնասիրութիւններու եւ հետազօտութեան արաբական կեդրոն»-ին կողմէ հրատարակուած գիրքին մասին, որուն մէջ անդրադարձ կը կատարուի 1914-էն  սկսեալ Թուրքիոյ կողմէ գործադրուած  կրօնական եւ ցեղային զտումներուն` հայերու, ասորիներու եւ յոյներու նկատմամբ: Լեւոն Զեքի Ետալեան յատուկ կերպով...

Կազմակերպութեամբ Լիբանանահայ օգնութեան խաչի Շրջանային վարչութեան առողջապահական յանձնախումբին եւ «Արաքսի Պուլղուրճեան» ընկերաբժշկական կեդրոնի նախազգուշական բաժանմունքին, չորեքշաբթի, 25 փետրուար 2015-ի առաւօտեան ժամը 10:30-ին, կեդրոնի «Թնճուկեան» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ դասախօսութիւն` նիւթ ունենալով «Ոտքի ոսկորի հարցեր»-ը, զոր ներկայացուց բեկաբուժ - վիրաբուժ տոքթ. Փետրօ Նախլէ: Բացման խօսքը առողջապահական յանձնախումբին անունով ներկայացուց Սոնա Եափուճեան: Ան ներկայացնելէ ետք դասախօսը նշեց, թէ ոտքերը մարմնի յենարաններն են:...

Հիւսիսային Սուրիոյ մէջ ասորի համայնքին նկատմամբ իրականացուած առեւանգումի, բռնութեան եւ բռնագաղթի գործողութիւնները կը թարմացնեն հիւսիսային Իրաքի մէջ յատկապէս եզիտիներուն եւ ընդհանրապէս ասորի համայնքի տարբեր դաւանական խումբերուն դէմ գործադրուած պատկերներու յիշողութիւնը: Ցեղային զտումի ամէնէն բարացուցական ժամանակակից օրինակներն են այս բոլորը, որոնք տեղի կ՛ունենան ահաբեկչութեան դէմ իբրեւ թէ աննահանջ պատերազմ յայտարարած միջազգային ընտանիքին երեւութապէս եւ յայտարարողական մակարդակի վրայ դատապարտանքի, ըստ էութեան քաղաքական...

ԼԵՒՈՆ ՇԱՌՈՅԵԱՆ Օրացոյցը կը նշէր փետրուար 17-ն, ու ես բնաւ չեմ մոռնար, որ ատիկա Յակոբ Օշականի մահուան թուականն է: Յակոբ Օշական արեւմտահայ գրականութեան քրմապետն էր: Ան ապրեցաւ 65 տարի: Բեղուն եւ լեցո՛ւն տարիներ, որոնց ընթացքին ոչ միայն արտադրեց մեր հասակին բարձրութեան չափ իրարու վրայ դիզուած գրական այլազան գործեր, այլեւ լման քառասուն տարի ուսուցչութիւն ըրաւ` Պրուսայի հայաբնակ գիւղերէն սկսեալ մինչեւ Պոլիս, Գահիրէ,...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Սովորութիւն դարձաւ, եւ ան ալ` լա՛ւ սովորութիւն: Ամէն անգամ, որ դրացիիս` Գրիշին տունը խորոված կամ «հաց» ուտելու հրաւիրուէինք, ընթրիքէն ետք ես ու ինք կամաց մը կը հեռանայինք ճաշասեղանէն ու կը նստէինք դուրսը, բակին մէջ իր հաստատած կրակարանին շուրջ եւ անխօս կը դիտիէնք կրակի բոցերու հետզհետէ մարող կարմիր անհամար աչքերը: Կրակ ըսի: Բայց ես ո՜ւր, կրակը ո՛ւր: Տարիներ առաջ,...

ՅԱԿՈԲ ԱՍԱՏՐԵԱՆ Զուիցերիահայ յօրինող Հայկ Վարդանի ստեղծագործութիւնները փետրուարի 22-ին առաջին անգամ հնչեցին Փրակայի Սուրբ  Սիմոնի եւ Յուդայի եկեղեցում` Զլինի Պոհուսլաւ Մարթինուի ֆիլհարմոնիք նուագախմբի եւ խմբավար Տաւիտ Շուեցի ղեկավարութեամբ: Կատարուեցին նուագախմբի համար Էպիտաֆը, Երկրորդ սիմֆոնիան ջութակի, թաւջութակի եւ նուագախմբի համար եւ Հայոց ցեղասպանութեանը նուիրուած «Երրորդ սիմֆոնիա ռեքուիեմ 1915»-ը: Վերջին երկու ստեղծագործութիւնները կատարւում էին առաջին անգամ: Հանդիսաւոր երեկոն ողջոյնի խօսքով բացեց Չեխիայում Հայաստանի դեսպան Տիգրան Սէյրանեանը` անդրադառնալով...

ԳԷՈՐԳ ԴԱՐԲԻՆԵԱՆ Արդէն տեղեկացրել ենք` Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսեանը որոշում է ընդունել Ազգային ժողովից ետ կանչել Հայաստանի եւ Թուրքիայի միջեւ 2009-ին Ցիւրիխում ստորագրուած` երկու երկրների միջեւ յարաբերութիւնների կարգաւորման եւ սահմանների բացման վերաբերեալ արձանագրութիւնները: Այդ մասին յայտնի է դառնում Ազգային ժողովի նախագահին ուղղուած` Սերժ Սարգսեանի նամակից, որն իրականում ուղերձ է միջազգային հանրութեանը` բացատրելու իր այդ որոշման դրդապատճառները: Իբրեւ այդպիսիք` նախագահն առանձնացրել...

«ՆՈՐ ՄԱՐՄԱՐԱ» «Սփութնիք Նիուզ» կայքէջի վրայ կը կարդանք լրատուութիւն մը, որ կը մեկնաբանէ Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսեանի կողմէ Թուրքիոյ հետ ստորագրուած փրոթոգոլները ետ քաշած ըլլալու վերջին զարգացումը: Կովկասեան ռազմավարական հետազօտութիւններու կեդրոնի մասնագէտներէն Իւմիտ Նազմի Հազըր, «Սփութնիք» ձայնասփիւռի կայանին ըրած է հետեւեալ յայտարարութիւնները: Թուրքիա 2008 թուականին նոր քայլ մը առաւ դրացիներու հետ զերօ խնդիր ունենալու ուղղութեամբ: Այս կարգէն ձեռնարկեց նաեւ Հայաստանի...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Հայոց ցեղասպանութեան ժամանակաշրջանին հայ մարզիկներէն շատերը ղրկուած են կռուի դաշտ` ի խնդիր օսմանեան հայրենիքի պաշտպանութեան եւ հոն քաջաբար թափած են իրենց արիւնը: 1911-1914 Նաւասարդեան խաղերը ու հանդէսները նպաստած են ազգային զարթօնքին ու մշակութային-հասարակական շարժման վերելքին: Թուրքիոյ մէջ գործող հայ մարզիկներուն մեծամասնութիւնը բնականաբար եղած է համապատասխան հայկական ակումբներու անդամ, ինչպէս նաեւ ազգային եւ կուսակցական ղեկավարներ, յեղափոխականներ, ազգային ազատագրական շարժումի...

«Արմենփրէս» լրատուական գործակալութեան «Ականատեսը» յատուկ նախագիծը ընթերցողին ներկայացնում է Հայոց ցեղասպանութեան` Հայաստանի տարածքում բնակուող վերջին ականատես-վերապրողների պատմութիւնները: Նախագիծի սոյն յօդուածի հերոսուհին 1915 թուականին Կարսում ծնուած Մարգարիտ Մխիթարեանն է: Նա, ինչպէս ինքն է բնորոշում, Կարսի կողքի գիւղից է, որի անունը չի յիշում: Ջարդերը սկսուելուն պէս ծնողները վերցնում են նրան եւ եղբօրը` գաղթելով Արեւելեան Հայաստան: Մարգարիտն այդ ժամանակ ընդամէնը մի քանի ամսական...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Այս աշխարհի մէջ անպատեհութիւնը այն է, որ տխմարները ինքնավստահ են եւ խելօքները բեռնաւոր են տարակոյսներով: Ֆ. Նիցչէ   Քաղաքական Փրաքսի՞ս, Թէ՞ Ցուցական Խտիղ   1977-ին եւ 1999-ին երկու տարբեր յօդուածներ գրած էի խորագրով նշուած զիրար լրացնող հարցերու մասին: Տարիները կ՛անցնին, տեղքայլը կը շարունակուի` դերակատարները փոխուին թէ մնան: Պատմութիւնը ընթացքը կը շարունակուի: Ազգերը իրենց վարած քաղաքականութեամբ պատմութիւն կը գրեն:...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Ներածական 1908-ին հիմնադրուած Պոլսոյ «Արաքս» հայկական ֆութպոլի խումբը՝ 1910-ին։ Հետազօտական այս աշխատութիւնը նահատակ հայ մարզիկներու վիճակուած տխուր ճակատագիրը ցոլացնող վաւերաթուղթ մըն է: Սոյն ուսումնասիրութեամբ լուսարձակը կը կեդրոնացնենք ներկայացնելու Հայոց ցեղասպանութեան ժամանակաշրջանին Օսմանեան կայսրութեան եւ բռնակալ Թուրքիոյ տարբեր իշխանութիւններու ժամանակաշրջանին (1915-1923 թուականներուն) նահատակուած եւ մահացած մարզիկներու, որ ընդհանրապէս ոչ շատ ուշադրութեան կեդրոն դարձած է: Հսկայ էր անոնց տարած աշխատանքը,...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Թրքական «Հապերլեր» կայքը կը հաղորդէ, որ Գերմանիոյ մէջ Թուրքիոյ դեսպան Հիւսէյն Աւնի` միջազգային հանրութեան կողմէ միայն հայերու ցաւերու քննարկումէն դժգոհելով յայտնած է. «Պատմութեան մէջ միայն անոնց ցաւը չկայ: Եթէ միայն մէկ կողմի ցաւին մասին կը խօսուի, իմ ցաւիս մասին չի խօսուիր, ուրեմն ատոր ետին բացասական մտադրութիւն կայ: Անոնց ցաւը ցաւ է` մերը ո՞չ»: Ան ըսած է, որ իր...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Սուրիա Տօնակատարութիւն Ս. Վարդանանց Յիշատակին Առիթով Հինգշաբթի, 12 փետրուարի երեկոյեան ժամը 5:00-ին, Հալէպի Հայ Առաքելական Սուրբ Աստուածածին եկեղեցւոյ մէջ, հովանաւորութեամբ հայ երեք համայնքապետներուն տեղի ունեցաւ Ս. Վարդանանց տօնակատարութիւնը: Ներկայ էին եկեղեցականներ եւ հաւատացեալներու հոծ բազմութիւն: Շաբթուան ընթացքին տօնական իւրայատուկ մթնոլորտ վայելելու պատեհութիւնը ունեցաւ հալէպահայութիւնը` Ս. Ղեւոնդեանց, Ս. Վարդանանց եւ Տեառնընդառաջի հոգեպարար արարողութիւններուն շնորհիւ: Օրուան հանդիսավար Պարգեւ քհնյ. Պալգէորգեան...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Շաբաթ, 14 փետրուար 2015-ի վեցերորդ էջը լեցնող Արարատ Կոստանեանի ՏԵՍԱԿԷՏը`  «Որոշ նկատառումներ Սիրիայի տագնապի մասին», նաեւ «Ազդակ»-ի 2015-ի բացառիկին մէջ տեղ գտած Ստեփան Թոփչեանի յօդուածը`  «Այս երկրում ինչպէ՞ս էք ապրում, ինչպէ՞ս էք սա յաջողեցնում», ինչպէս նաեւ Հայաստանի պետական Հ1 հեռատեսիլի 30 դեկտեմբեր 2014-ի գլխաւոր լուրերէն ետք սփռուող հարցազրոյցին, արաբագէտ Սարգիս Գրիգորեանին ելոյթը նուազագոյն վարկածով կը ցոլացնէ անտրամաբանութեան հասնող...