Յօդուածներ

«Արմէնփրես» լրատուական գործակալութեան Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցին ընդառաջ իրականացուող «ականատեսը» յատուկ նախագիծը շարունակւում է ընթերցողին ներկայացնել 1915 թ. ոճրագործութեան ականատես-վերապրողների յուշերը: Արմաւիրի մարզի Արմաւիր քաղաքի բնակիչ, 1914 թ. Կարսում ծնուած Եպրաքսի Գէորգեանը մէկն է այն  հազարաւորներից, ում համար Ցեղասպանութիւնն անմիջականօրէն միաձուլւում է մանկատանն անցկացրած երկար ու ձիգ, բայց իր գնահատմամբ` նաեւ մարդկային ջերմութեամբ լեցուն տարիների հետ: «Ես ծնուել եմ Կարսի...

ԲԱԳՐԱՏ ԷՍԴՈՒԳԵԱՆ Պոլսաբնակ տէրսիմցի հայերու հիմնած հայրենակցական միութենէն ետք, ներկայիս Տէրսիմ բնակող հայերն ալ կազմեցին իրենց անջատ միութիւնը` «Տէրսիմի հայոց եւ ալեւիներու բարեկամութեան միութիւն» անունով: Օրինական հիմնադրութիւնը կատարած նախաձեռնարկ մարմինի անունով «Ակօս»-ի խմբագրութիւն այցելող Սերքան Սարիաթաշ յայտնեց, որ այժմ կը շարունակեն անդամագրութիւնը, որուն որոշ թիւի մը հասնելէն ետք պիտի կատարեն համագումար եւ պիտի ընտրեն վարչութիւնը: Պոլսահայ իրականութեան վերջին տարիներու ամենահետաքրքրական...

2015-ին հայութիւնը ամբողջ աշխարհի մէջ պիտի նշէ իր դէմ գործադրուած ցեղասպանութեան հարիւրամեակը` «Կը յիշեմ, կը պահանջեմ» համահայկական նշանաբանով: Հայկական ցեղասպանութեան հարիւրամեակի Քանատայի մարմինի կրթական եւ դաստիարակչական ծրագիրներէն մին է ստեղծել Մեծ եղեռնէն վերապրած իրերու առցանց թանգարան մը (online museum)` «Հարիւր վերապրած իր` Հայոց ցեղասպանութեան հարիւրամեակին համար» կարգախօսով: Ծրագիրը Քանատայի հայ դպրոցներէն սկսած է արդէն օգոստոս 2014-էն ի վեր: Աշակերտները իրենց...

ՍԻԼՎԻ ԱԲԷԼԵԱՆ 2014 թուականին Երեւանի «Գրաբեր» տպարանէն լոյս տեսաւ սփիւռքահայ մեծանուն բանաստեղծ Մուշեղ Իշխանի «Լուսեղէն տրտմութիւն» գիրքը (158 էջ),  որ ծաղկաքաղ մըն է Իշխանի տարբեր տարիներու ժողովածուներէն` «Տուներու երգը» 1936, «Կրակը» 1938, «Կեանք եւ երազ» 1949, «Տառապանք» 1968, «Արեւմար» 1986 եւ «Իրիկնալոյս ռումբերու տակ» 1991: Գիրքը նուիրուած է Մուշեղ Իշխանի ծննդեան 100-ամեակին եւ հրատարակուած` պետական պատուէրով. զայն խմբագրած, հրատարակութեան պատրաստած...

 Հրդեհը Ես դեռ մանուկ` տեսայ հրդեհն հայ տուներուն, Երբ գիւղն ամբողջ գնդակներուն տակ կը թնդար, Երբ կը փախչէր խելագար մարդ, անասուն Մինչեւ երկինք նետուող բոցեր օձագալար: Մղձաւանջին մէջ հրկիզուող հայ տուներուն Անկէ ի վեր կ՛ապրի հոգիս մինչեւ այսօր Խլեակներու ծխապատ հեծքը ու ճարճատիւն, Ճիչն ամբոխին եւ բոցերու սարսափն հզօր: Ոչինչ կրցաւ մարել հրդեհն այդ իմ կեանքէս. Ոչ ովկիաններն ուրկէ անցայ...

Դեկտեմբեր 2011-ին, երբ արդէն իսկ ամիսներէ ի վեր սկսած էր քաոսային վիճակը Գահիրէի «Թահրիր» հրապարակէն եւ տարածուած` դէպի երկրին զանազան շրջանները, հրկիզուած էին պետական բազմաթիւ շէնքեր, որոնց կարգին` Եգիպտոսի Արխիւներու հիմնարկը: Այդ օրերուն աշխարհի կիզակէտն էր բուրգերու երկիրը, եւ միլիոնաւոր հետեւողներ, որոնք ամենայն սոսկումով, մտահոգութեամբ եւ յոռետեսութեամբ կը հետեւէին անցուդարձերուն, երբեք չէին երեւակայեր, թէ ինչե՜ր կը հրկիզուէին: Անոնց համար շատ...

Այսօրուան (25 փետրուար) իր համարով «Ազատ օր» կը դառնայ 70 տարեկան: Չենք հաշուեր մինչեւ Բ. Աշխարհամարտ մեր թերթին կտրած ուղին` «Նոր օր» անունով: Այդ առումով, 70 առաւել քսան այսքան տարուան վաստակ մըն ալ կ՛աւելնայ մեր թերթի տարիքին վրայ: Յամենայն դէպս «Ազատ օր» անունով ահա եօթանասուն տարիներէ ի վեր անխափան կը հրատարակուի ՀՅԴ Յունաստանի Կ. կոմիտէին պաշտօնաթերթը: Դաշնակցական պաշտօնաթերթ ըլլալու իր...

Հոկտեմբերի 10-ին Ցիւրիխի մէջ ստորագրուած «Հայաստանի Հանրապետութեան եւ Թուրքիոյ Հանրապետութեան միջեւ դիւանագիտական յարաբերութիւններ հաստատելու մասին» եւ «Հայաստանի Հանրապետութեան եւ Թուրքիոյ Հանրապետութեան միջեւ յարաբերութիւններու զարգացման մասին» արձանագրութիւնները Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսեանի 2009 թուականի Հայաստանի Հանրապետութեան Ազգային ժողովէն յետս կոչելու որոշումը ոչ միայն Թուրքիոյ իշխանութիւններուն նախապայմաններու լեզուով խօսելուն, հայ ժողովուրդին նկատմամբ թշնամական քաղաքականութեան շարունակութեան, Հայաստանի սահմանը փակ պահելուն, Արցախի հարցին շահարկման ու...

ՎԱՉԷ ԲՐՈՒՏԵԱՆ Անցնող տարուան յուլիսին ԼՂՀ պաշտպանութեան ուժերը չէզոքացուցին ազրպէյճանական բանակին կողմէ խափանարարական հերթական փորձ մը, որուն ընթացքին գերի բռնեցին երկու ազերի բանակայիններ` Տիլհամ Ասկերով եւ Շահպազ Կուլիեւ: Նշեալները օրէնքին սահմանած կարգով դատուեցան Ստեփանակերտի մէջ: Ասկերով դատապարտուեցաւ ցմահ բանտարկութեան, իսկ Կուլիեւ` 22 տարուան: Մօտաւորապէս երկու շաբաթ առաջ Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարարի տեղակալներէն Վիքթորիա Նիւլընտ Պաքու եւ Երեւան այցելութեան ընթացքին...

ԱՐՏԱՇԷՍ ՇԱՀԲԱԶԵԱՆ Ասելիքս սկսեմ հին անեկդոտից: Հարբած մարդը, ճանապարհը կարճելու համար, գիշերով անցնում է գերեզմանատնով: Մթութեան մէջ չնկատելով նա յանկարծ յայտնւում է դատարկ գերեզմանափոսի մէջ: Մարդը, մի քանի անգամ, մի ծայրից միւս ծայրը վազելով փորձում է դուրս թռչել իր «ծուղակից», բայց այդպէս էլ ոչինչ չի ստացւում: Ի վերջոյ երբ ուժերը հատնում են, ձեռնարկած «զբաղմունքն» էլ սկսում է զզուեցնել, նստում ու...

Յ. ԼԱՏՈՅԵԱՆ Անցնող երեք ամիսներուն ընթացքին երկու հայ պարմանուհիներ Սքոլիսզին գործողութեան ենթարկուեցան: Անհրաժեշտ էր եւ անյետաձգելի: Առաջինը «Մոն Լիպան» եւ երկրորդը «Օթել Տիէօ» հիւանդանոցներուն մէջ: Երկուքին պարագային ալ «Կեանք մը փրկենք» ֆոնտը կոչ ուղղած էր մեր սիրելի ժողովուրդին, որպէսզի 55,000 տոլար պահանջող երկու գործողութիւններուն գումարի ապահովման իր նպաստը բերէ: Փաստօրէն ընկերային ծառայութեան գրասենեակներէ, «Ժպիտ»-էն, անհատ երիտասարդներէ, աշակերտներէ, զանազան դպրոցներէ, անհատ...

ՇԱՀԱՆԴՈՒԽՏ Հեռաձայնային կապով Շողիկն է խօսողը. - Վաղը իրիկուն բարեկամներով հանդիպում մը ունինք տանս մէջ, դուն ալ եկուր, կը տեսնուինք: Ատենօք Շողիկին հետ յաճախակի հանդիպումներ կ՛ունենայինք Համազգայինի ակումբներուն եւ իր տան մէջ: Մշակութասէր աղջիկ է, լաւ պաշտօն մը ունի հաստատութեան մը մէջ: Հիւրասէր եւ միշտ յարգալիր տրամադրութիւն արտայայտող` ամէնուն հանդէպ: Շողիկ իր հրաւէրին կ՛աւելցնէ նաեւ քանի մը անուններ, որոնք բարեկամուհիներս...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Անցեալ տարուան օգոստոսին իմ գրած խմբագրականիս մէջ նախազգուշացուցած էի, որ ամերիկահայ համայնքը եւ բարի կամքի տէր բոլոր մարդիկ պոյքոթի կ’ենթարկեն «Էնհայզըր պուշ», «Պոյինկ», «Շեւրոն», «Էնթըրփրայս ռենթ է քար», «Ճենըրըլ էլեքթրիք», «Կոլտմըն սաքս», «Կուկլ», Լոս Անճելըսի օդակայան, Ֆութպոլի ազգային լիկա, Օքլընտի նաւահանգիստ եւ «Եունայթըտ էյրլայնզ» ընկերութիւններու ապրանքներն ու ծառայութիւնները, եթէ անոնք չեղեալ չհամարեն իրենց պայմանագիրները Թուրքիոյ տխրահռչակ լոպիական վարձու...

ԹԱԹՈՒԼ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Վերջին 20 տարիներին` 1995 թուականից ի վեր (այդ տարուանից են պահպանուել պաշտօնական վիճակագրական տուեալներ), Հայաստանը Թուրքիայից ներկրել է շուրջ 2.2 միլիառ տոլարի ապրանք, այն դէպքում, երբ նոյն ժամանակահատուածում Հայաստանից Թուրքիա է արտահանուել միայն 40 միլիոն տոլարի ապրանք, այսինքն` 55 անգամ պակաս: Թուրքիայից ապրանքը Հայաստան է հասնում հիմնականում Վրաստանի տարածքով, քանի որ Անգարան շարունակում է շրջափակման տակ պահել Հայաստանի...

Ն. ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Փետրուար 25-ին հայ ժողովուրդը նշեց ծննդեան տարեդարձը հայոց պատմութեան ամէնէն փառահեղ դէմքերէն Անդրանիկի: Քաջ, խիզախ եւ անպարտելի հերոսներ միշտ ալ ունեցած է մեր ժողովուրդը: Բոլորն ալ իրենց անզուգական տեղը ունին հայոց ազգային-հաւաքական յիշողութեան մէջ: Իր ազգային հերոսներէն իւրաքանչիւրին մէջ հայ ժողովուրդը խտացուցած է հաւաքական իր ուժին, կամքին եւ հոգեկերտուածքին ամենաբիւրեղ ստորոգելիները: Ազգային հերոսներու հայկական համաստեղութեան մէջ է, ահա՛,...

ՅՈՎԻԿ ԱՖԵԱՆ Այսօր առաւօտեան պատահական 13 անցորդի շրջանում փոքրիկ հարցում անցկացրեցի: Հարցուածներին` միջին տարիքի 7 տղամարդ, 2 երիտասարդ տղայ, 2 պապիկ եւ միջին տարիքի 2 կին (երիտասարդ աղջիկներն ինձ այլ կերպ հասկացան եւ չխօսեցին հետս), ուղղեցի մէկ հարց` ո՞վ է այսօր Հայաստանին պակասում: Առաջին տեղում, ի հարկէ, Ստալինն էր, դէ, ոչ թէ նա` անձամբ, այլ նրա նման մէկը, ով պէտք...

«Արթ սթէյճ»-ի հիմնադիր տնօրէն Լորենզօ Ռուտոլֆ «Նոա՛զ Արք»-ի տաղաւարին մէջ Շնորհիւ «Նոա՛զ Արք» ցուցասրահի` հայ գեղանկարչութիւնը երրորդ անգամ ըլլալով կը ներկայացուի Ծայրագոյն Արեւելքի արուեստասէր հասարակութեան: Առաջինը 2009-ին Փեքինի «Ուըրլտ թրէյտ սենթըր»-ին մէջ կայացած միջազգային ցուցահանդէսի մասնակցութիւնն էր, երկրորդը` «Էֆորտըպըլ արթ ֆեր»-ի, իսկ այս վերջինը «Արթ սթէյճ Սինկափուր», որուն բացումը տեղի ունեցաւ 22 յունուարին «Մարինա պէյ սենտզ էքսփօ էնտ քոնվենշըն սենթըր»...

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՅՐ ՃԷՊԷՃԵԱՆ Բժշկութիւնը եւ գիտական մասնագիտութիւնը մեր ընտանիքին մէջ եղած են պատմական ժառանգութիւն-յաջորդականութիւն, որուն սակայն ես չհետեւեցայ: Չեմ գիտեր ընտրութեա՞ն, թէ՞ նախասիրութեան հարց էր, բայց կեանքիս ուղին  այլ մասնագիտութեամբ ընթացաւ: Բայց պատանի տարիքէս միշտ ալ մօտիկ եղած եմ գիտա-բժշկական մթնոլորտներուն: Մէկ կողմէ հօրս դեղագործական մասնագիտութիւնը, իսկ միւս կողմէ կար հօրեղբօրս ասպարէզը: Նկատի ունենալով, որ հօրեղբայրս Հալէպի մէջ ունէր իր...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ - ԳԷՈՐԳ ՔԷՐԷՍԹԷՃԵԱՆ.- Մագրի գիւղին «Սասուն» մարմնամարզական միութեան հիմնադիրներէն եւ ֆութպոլիստ նշանաւոր յետսապահ. զոհ գացած է Մեծ եղեռնի պատերազմին: - ԱՒԵՏԻՍ ԱՅՃԵԱՆ.- Զարգացած եւ ուսեալ երիտասարդ մը: Ծնած է 1892-ին, Արաբկիր: Նախնական եւ երկրորդական կրթութիւնը ստացած է Խարբերդի ֆրանսական քոլեճին մէջ, որմէ ետք անցած է Կ. Պոլիս եւ աւարտած` օսմանեան համալսարանի ուսողութեան ճիւղը, 1914-ին: Հակառակ արաբկիրցի ըլլալուն` սատարած...

Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի նշման դիմաց առնուող հակաքայլերը Կալիփոլիի 100-ամեակի կազմակերպումով չեն սահմանափակուիր: Անակնկալի առջեւ պէտք չէ գտնուինք, իբրեւ հայկական կողմ,  եթէ ոչ միայն Խոջալուն իբրեւ «ցեղասպանութիւն» միջազգայնացման փորձ կատարէ թուրքեւազրպէյճանական դիւանագիտական միացեալ համակարգը, այլ  նոյնիսկ Սումկայիթը ներկայացնէ, իբրեւ նոյնինքն հայերու կողմէ կազմակերպուած ջարդ: Այս երկրորդ տեսութիւնը հակազդեցութիւն է Խոջալուի դէպքերուն բնորոշումը, պատասխանատուութիւնը Պաքուի իշխանութիւններուն վերագրող նոյնինքն ազրպէյճանական ինքնախոստովանանքներու իրականութեան: Ազրպէյճանական...