Յօդուածներ

ԽԱՉԻԿ ԽԱՉԵՐԵԱՆ «Բոլորը կ՛ամչնան երիտասարդութենէն, որովհետեւ իրականութիւնը տարօրինակ է, բայց ինծի համար հակառակն է: Մե՛նք իրենց ձգեցինք աշխարհ մը, որ անիծուած է»: ԴՈՒԲԱՔ Որքա՜ն հեշտութեամբ կը մեղադրենք երիտասարդութիւնը, երբ անոր նիստ ու կացը, վարքն ու աշխարհահայեացքը մեր պատկերացումներն ու ակնկալութիւնները չեն բաւարարեր: Եւ դեռ, ինքնաժխտողական տարօրինակ մօտեցումով կը հաստատենք, որ պէտք ունինք նոր աւիւնի ու աւիշի, ամէն անգամ երբ դէմ...

ՄԱՐԻԱՆԱ ՊԵՐԹԻԶԼԵԱՆ-ՂԱԶԱՐԵԱՆ Ժողովուրդ մը մորթուեցաւ, ինչպէս` սպանդանոցի անլեզու շնչաւորները: Ոչ թէ հրոսախումբեր կամ առանձին անհատներ էին դահիճները, այլ` պետութիւն մը, որ կ՛որոշէ բնաջնջել ժողովուրդ մը: 1915 ապրիլի 24-ին տարագրուած եւ նահատակուած մտաւորականներուն մեծ մասին անունները արձանագրուած են եւ անոնց նահատակութեան քստմնելի արարքին շուրջ վկայութիւններ կան: Սակայն մենք բաւարար տեղեկութիւններ չունինք այն ժամանակ Պոլսոյ եւ Հայաստանի կին գործիչներուն եւ մտաւորականներուն մասին`...

«Պատասխան` 100 տարի անց. անցեալը ներկայում». Հայոց ցեղասպանութեան վաւերագրերի շուրջ գեղանկարչական, կրաֆիքական աշխատանքների եւ քանդակի մրցոյթի ամփոփում: Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցին ընդառաջ Ե. Չարենցի անուան գրականութեան եւ արուեստի թանգարանը Հայաստանի մշակոյթի նախարարութեան եւ Վիվասել-Էմ.Թի.Էս. ընկերութեան աջակցութեամբ իրականացնում է «Պատասխան` 100 տարի անց» խորագրով համալիր ծրագիրը: Ծրագիրն անդրադարձ է 1894-1923 թթ. գրուած, Հայոց ցեղասպանութիւնը փաստող անպատասխան նամակներին ու այլ վկայութիւններին: Ե....

«Արդի Թուրքիոյ ողբերգութիւնն է, որ կը հալածէ մեր յուշերը… պատերազմներ, տեղահանութիւններ, սպանութիւններ, ցեղասպանութիւններ, նաեւ` բնութեան քանդում» ԵԱՇԱՐ ՔԵՄԱԼ (1923-2015) Քեմալական Թուրքիայէն մղոններ հեռու (գաղափարական իմաստով), բոլորովին տարբեր այլախոհ քեմալական Թուրքիա մըն ալ գոյութիւն ունի եւ այդ ալ յանձին թուրք գրականութեան երեք Քեմալներուն` Թահիրի, Օրհանի եւ Եաշարի: ... Այս վերջինն է, ծագումով քիւրտ Եաշար Քեմալը` «Անատոլուի Հոմերոս»-ը, որ շիջեցաւ փետրուար 28-ին:...

Թուրքիոյ Պատմութեան կաճառի նախագահ ընտրուեցաւ «Կազի» համալսարանի դասախօսներէն փրոֆ. Ռեֆիք Թուրանը, որուն առաջին գործը եղաւ բացատրել, թէ ապրիլ 24-ի նախօրեակին ինչպիսի՛ աշխատանք յառաջ պիտի տարուի Հայկական հարցին առնչութեամբ: Թուրան «Հապերթիւրք»-ի հետ կատարուած հարցազրոյցի մը ընթացքին պնդեց, որ սխալ է Հայկական հարցը դիտել իբրեւ Թուրքիոյ ու Հայաստանի միջեւ խնդիր: «Թէեւ այդպէս կը տեսնուի, բայց իրականութեան մէջ այս խնդիրին ետին կանգնած են...

Եաշար Քեմալի մահուան առթիւ շատ բան գրուեցաւ անոր մասին ու դեռ ալ կը գրուի: Այս կարգէն, ինչպէս մենք ալ ըրինք, շատեր յիշեցուցին, որ Եաշար Քեմալի շնորհիւ էր, որ Աղթամարի հայոց Ս. Խաչ եկեղեցին ատենօք փրկուած էր փլուզումէ: Թէ Աղթամարի եկեղեցին ինչպէ՞ս փրկուեցաւ, այս մասին Եաշար քեմալ ինք ալ պատմած է: «Ռատիքալ» կը վերահրատարակէ Եաշար Քեմալի այս մասին գրածը. Տիգրանակերտի դաշտին...

«Թուրքագիտական փորթալ» Թուրք յայտնի յօդուածագիր Մուրաթ Եքթինն իր նոր յօդուածում փորձել է վերլուծել Թուրքիայի արտաքին քաղաքականութիւնը` յանգելով այն մտքին, որ Թուրքիայի արտաքին քաղաքականութիւնում ջրբաժանի ժամանակաշրջան է, ինչը լի է բարդութիւններով ու խնդիրներով, ոչ գոհացուցիչ արդիւնքներով: Թուրքական «Ռատիքալ» պարբերականում լոյս տեսած յօդուածում թուրք հեղինակն անդրադառնում է նաեւ Հայաստանի նկատմամբ Թուրքիայի վարած քաղաքականութեանը: «Զերօ խնդիրների քաղաքականութիւնը 2008-2009 թուականներից յետոյ արագօրէն միայնութեան գործընթացի...

Տէր Զօրէն Բերուած Մասունքներ Պիտի Ամփոփուին Ստեփանակերտի Ցեղասպանութեան Յուշարձանին Մէջ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան մէջ Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցի ձեռնարկները միայն ապրիլ 24-ին յիշատակելով պիտի չսահմանափակուին: Գիտաժողովներ, մշակութային եւ քաղաքական հանդիպումներ կը նախատեսուին ամբողջ տարուան ընթացքին: Լեռնային Ղարաբաղի նախագահի մամլոյ բանբեր Դաւիթ Բաբայեան մամլոյ ասուլիսի մը ընթացքին նշեց, որ ապրիլի կէսերուն Արցախի մայրաքաղաք Ստեփանակերտի մէջ տեղի պիտի ունենայ Հայոց ցեղասպանութեան զոհերուն...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Պէյրութի արեւելեան թաղամասերը եւ շրջակայ արուարձանները 1978-ի սեպտեմբերի վերջաւորութենէն սկսեալ անխնայ կը ռմբակոծուէին: Ռումբերու որոտումին տակ, արաբական զսպիչ ուժերը եւ քրիստոնեայ միլիսները կը շարունակէին բախումները, քաղաքացիներու շարքերէն նորանոր զոհեր կը հնձուէին եւ աւերածութիւնները կը բազմապատկուէին: Շարունակուող բախումները պատերազմ չէին, այլ` միջդիրքային բախումներ` առանց հակառակորդի դիրքերու գրաւման, եւ պարզապէս` անմեղ բնակչութեան մաշեցում: Յատկապէս Նահրի կամուրջներու տիրապետութեան համար, Պուրճ Համուտի...

Լիբանանեան միջավայրին մէջ 100-ամեակին առիթով կազմակերպուած աշխատանքներուն կարեւորագոյնները չեն սահմանափակուիր լիբանանեան համայնքով: Համասփիւռքեան, եթէ ոչ համահայկական նշանակութիւն ունեցող եւ մնայուն բնոյթ կրող ծրագիրներ են անոնք, որոնց վրայ կը կեդրոնանայ 100-ամեակին առիթով մշակուած համազգային ռազմավարութեան հետեւողներուն ուշադրութիւնը: Նախ իբրեւ ժամանակահատուածը յատկանշող երեւոյթ, 100-ամեակի նախաշեմին, պէտք է յիշել անպայման Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան կազմակերպած միջազգային ատեաններու մօտ հեղինակութիւն ճանչցուած իրաւագէտներու գիտաժողովը, որ...

Թուրք պատմաբան Ումիթ Քուրթը, որն Միացեալ Նահանգների Քլարք համալսարանում  ուսումնասիրում է Այնթապի հայերի  կոտորածները,  հարցազրոյց է տուել Պոլսի «Ակօս» թերթին: Ումիթ Քուրթի ուսումնասիրութեան կենտրոնում Օսմանեան կայսրութեան այս կամ այն գաւառում իրականացուած Հայոց ցեղասպանութեան հարցն է: Նա պատմում է, թէ  ինչպէս է Այնթապի հայութիւնն աքսորուել, ինչ պաշտօններ են ստանձնել հայերի կոտորածների մասնակիցները հանրապետական Թուրքիայում եւ ինչպէս է Թուրքիան իւրացրել հայկական գոյքը: «Սիվիլնեթ»...

«Թուրքագիտական փորթալ» Թուրքիայում յայտնի հրատարակիչ, իրաւապաշտպան Ռակըփ Զարաքոլուն թուրքական «Օզկիւր Կիւնտեմ» լրատուակայքում լոյս տեսած «Քայլ` 100-րդ տարելիցին ընդառաջ» յօդուածի առաջին մասում անդրադարձել է Հայոց ցեղասպանութեան թեմային: Յօդուածի առաջին մասում, որը հիմնականում կազմուած է պատմական ակնարկներից, գրում է, որ ամբողջ աշխարհում եւ Թուրքիայում ապրիլի 24-ին յիշելու են 100 տարի առաջ իրականացուած Հայոց ցեղասպանութիւնը (նաեւ ասորիների եւ յոյների, հեղ.): Զարաքոլուն մասնաւորապէս նշում...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ Վերջապէս Հայաստանի Ազգային ժողովը կարող է ազատուել «Հայաստանի Հանրապետութեան եւ Թուրքիայի Հանրապետութեան միջեւ դիւանագիտական յարաբերութիւններ հաստատելու մասին» եւ «Հայաստանի Հանրապետութեան եւ Թուրքիայի Հանրապետութեան միջեւ յարաբերութիւնների զարգացման մասին» արձանագրութիւններից, որոնք վաղուց դադարել էին կատարել իրենց բուն գործառոյթը եւ աւելի շատ քաղաքական բնոյթի խնդիրներ էին լուծում: 6 տարի է անցել Ցիւրիխեան գործընթացից, եւ դեռեւս առաջին ամիսներից իսկ պարզ էր, որ...

«Չանաքքալէի (Կալիփոլիի ճակատամարտ, Ա.) յաղթանակին հարիւրամեակը այս տարի 24 ապրիլին հանդիսաւոր կերպով տօնելու ուղղութեամբ Թուրքիոյ կողմէ ընդունուած որոշումը տեղի տուած էր ու դեռ ալ կու տայ կծու հակազդեցութիւններու: Այս կարգէն է, որ ԷԹՀԱ լրատու կայքէջին վրայ հրատարակուած է Վահապ Պիչիճի ստորագրութեամբ բաւական ծանր յօդուած մը, ուր կը պնդուի, թէ «Չանաքքալէի յաղթանակը» ուղղակի 24 ապրիլին կապելու ձեռնարկը «խայտառակ սուտ մըն է»:...

Սոյն յօդուածի հեղինակ Օրհան Քեմալ Ճենկիզ աշխատակից է Թուրքիոյ «Ռատիքալ» եւ «Զաման» օրաթերթերուն, նաեւ ան փաստաբան է ու լրագրող եւ մարդկային իրաւանց հարցերու ջատագով: Իր այս յօդուածը լոյս տեսաւ «Զաման»-ի փետրուար 12, 2015-ի համարին մէջ: Յօդուածը թարգմանեց Յարութիւն Մսըրլեան: Բաւական ուշ հայր դարձայ: 47 տարեկան եմ: Անդրանիկ զաւակս` Ճեմը երկու տարեկան է: Իսկ կրտսեր զաւակս, Ճանը դեռ 40 օրուան է......

ՍԻՎԻԼՆԵԹ Փետրուար 21-ի գիշերը թուրքական բանակը «Իսլամական պետութեան» կողմից շրջափակուած Սուրիայի Քարակոզակ գիւղի մօտ գտնուող Սուլէյման Շահի դամբարանում տեղակայուած իր զինուորներին դուրս հանեց եւ դամբարանը տեղափոխելու համար սկսեց նոր գործողութեան: Այս մասին տեղեկացնում է «Նիւ Եորք թայմզ» միջազգային պարբերականը` յղում տալով թուրք պաշտօնատարների եւ թուրքական լրատուամիջոցներին: Օսմանական կայսրութեան հիմնադիրի մեծ հայր Սուլէյման Շահի դամբարանը գտնւում է Սուրիայի տարածքում` Թուրքիա-Սիրիա սահմանից...

«... Այնքան ատեն որ ես ողջ եմ, պիտի չարտօնե՛մ, որ Թուրքիան մաս կազմէ Եւրոպական Միութեան»: ԴՈԿՏ. ԷԼԵՆԻ ԹԷՈԽԱՐՈՒՍ Եւրոպայի խորհրդարանի անդամ Հայ օգնութեան միութեան Կեդրոնական վարչութեան նախաձեռնութեամբ եւ համագործակցութեամբ ՀՕՄ-ի Միացեալ Նահանգներու Արեւելեան շրջանի Շրջանային վարչութեան, Հայոց ցեղասպանութեան հարիւրամեակին նուիրուած ձեռնարկները մեծ յաջողութեամբ կայացան Նիւ Եորք քաղաքին մէջ` 5-7 մարտ 2015-ին: Կազմակերպութեամբ ՀՕՄ-ի Կեդրոնական վարչութեան եւ ՄԱԿ-ի մէջ Հայաստանի ներկայացուցչութեան,...

Յարգելի՛ պր. նախագահ, Չորեքշաբթի, 11 մարտին, գիշեր ժամը 11:00-ի շուրջ, երբ անկողին մտնելէ առաջ հեռատեսիլի կայանները կը դարձնէի, «Թէլէ Լիւմիէր» կայանէն պատահմամբ հանդիպեցայ Հայոց ցեղասպանութեան հարիւրերորդ տարելիցին առիթով հայ կաթողիկէ պատրիարքարանի կազմակերպած ոգեկոչման հանդիսութեան հեռարձակման: Լայիք ըլլալուս` ընդհանդրապէս նշեալ կայանի հեռարձակումները չեմ դիտեր, սակայն այս մէկը Հայոց ցեղասպանութեան նուիրուած ըլլալուն` հետեւեցայ: Երբ հանդիսավար Ժորժ Քըրտահին ձեզ հրաւիրեց խօսք առնելու, լիբանանեան...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Հաստատապէս, վերոնշեալ չակերտուած երեք բառերը կը պատկանին բոլոր անոնց, որոնք գիտակից են իրենց երազի յաղթանակի մեծութեան եւ առհասարակ անոր ունեցած գերակշիռ ազդեցութեան` անհատի թէ հաւաքական կեանքի յաջողութիւններու մէջ: Եւ ի՛նչ կ՛արժէ կեանքը, երբ հետամուտ չէ գեղեցիկ երազներու իրականացման, յուսահատութեան դէմ մաքառումի, քաոսէն դէպի կատար բարձրանալու պատրաստակամ կեցուածքի, այլապէս ալ նոր շունչով, խայծով եւ որակով վարակելու շրջապատ մը ամբողջ:...

ԶԱՒԷՆ Գ. ՂԱՐԻՊԵԱՆ Դաշնամուրի Ուսուցիչ Զուարթ Սարգիսեանի Յիշատակին Լիբանանի Ֆրանսատառ օրաթերթ «Լ՛օրեան լը ժուր»-ի  21 փետրուար թիւին մէջ ուշադրութիւնս գրաւեց փոքր գրութիւն մը հետեւեալ վերնագրով` «Մեծարանք  Զուարթ Սարգիսեանին», ստորագրութիւն` միջազգային ճանաչում ունեցող դաշնակահար Ապտել Ռահման Պաշայի: Ահա թէ ինչ կը գրէ ան դաշնամուրի իր ուսուցչին` Զուարթ Սարգիսեանի մասին. «Զուարթ` մայր էր բոլոր իր աշակերտներուն համար: Երբեմն խիստ, բայց` ի՜նչ հրաշալի...