Յօդուածներ

Հարցազրոյցը վարեց` ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Վերջերս Հալէպէն հասած տեղեկութիւնները համայն հայութեան մօտ սկսած են յաւելեալ մտահոգութիւն պատճառել: Պատերազմական գործողութիւնները եւ կենցաղային ծանր պայմանները Հալէպի ներկային ու ապագային համար հարցականներու դուռ կը բանան եւ անհանգստութիւն կը պատճառեն: Այս բոլորին մասին խօսելու նպատակով երեքշաբթի, 12 մայիս 2015-ին «Ազդակ» եւ «Վանայ ձայն» կատարեցին միացեալ հարցազրոյց մը Հալէպ տուած իր այցելութենէն նոր վերադարձած, ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ...

Հարցազրոյցը վարեց` ՍԻԼՎԱ ԳԱՐԱՎԱՐԴԱՆԵԱՆ Համազգայինի Լիբանանի Շրջանային վարչութեան եւ  «Լիւսի Թիւթիւնճեան» ցուցասրահին հրաւէրով ներկայիս Լիբանան կը գտնուի նախկին լիբանանահայ, այժմ քանատահայ, հանրածանօթ գեղանկարիչ Գրիգոր Ակոբեանը բացումը կատարելու իր ստեղծագործական նորագոյն «գլուխ գործոց»-ին` «Այբուբեն»-ի ցուցահանդէսին: 1963-ին ընտանեօք Քանատա գաղթած Ակոբեան իր ստեղծագործական ձիրքը կատարելագործած է շարունակելով իր ուսումը եւ շուտով իր դասատուներուն ուշադրութիւնը գրաւած իր ստեղծագործական հմտութեամբ, եւ համալսարանական առաջին տարիէն իսկ...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱՆ ՄԽՍԵԱՆ Հայոց Ցեղասպանութեան Նուիրուած Ձեռնարկներ Սուրիա * 22 ապրիլին Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ ներքնասրահին մէջ տեղի ունեցաւ դասախօսութիւն` «Գրականութիւնը եւ Եղեռնը» խորագիրով: Նանոր Մինասեան բացման խօսքին մէջ ներկայացուց օրուան դասախօսին` Հռիփ Կանանեանի կենսագրական տուեալները: Ապա նկատել տուաւ, որ Մեծ եղեռնի կորուստներու ծիրին մէջ կարեւորագոյնը հայ մտաւորականութեան կորուստն էր: Բանախօսը իր դասախօսութեան սկիզբը ընդհանուր պատմական ակնարկ մը ներկայացուց 1915-ին Հայոց...

2015-ին հայ ազգը ամբողջութեամբ ոգեկոչեց Ցեղասպանութեան 100-ամեակը: Այս տարի տեղի ունեցան եւ տակաւին կ՛ունենան զանազան ձեռնարկներ` համերգներ, թատրոն, քայլարշաւի դասախօսութիւն եւ այլն: Լիբանանահայերս առիթն ու պատիւը ունեցանք 100-ամեակի ոգեկոչման Լիբանանի Կեդրոնական մարմինի կողմէ կազմակերպուած գրեթէ բոլոր ձեռնարկներուն ներկայ գտնուելու: Սակայն սիրտս անհուն բերկրանքով լեցուեցաւ նաեւ, երբ լիբանանահայ արուեստագէտ, դաշնակահար Անի Պալապանեանի նուագահանդէսին ներկայ գտնուեցայ: Երբ տեղեկացայ, թէ Անին, որպէս հայ...

ՔԱՐԼԱ ԵԱՐՏԸՄԵԱՆ  Մեզմէ շատեր չեն կրնար ձերբազատիլ հաճոյքով տուրմ ուտելէն, մասնաւորաբար` ցուրտ  եւ անձրեւային եղանակներուն: Ինչո՞ւ դժուարութիւն կ՛ունենանք դիմադրելու տուրմին: Ուսումնասիրողներ կը յայտնեն, որ տուրմը հոգեկանին վրայ դրական ազդեցութիւն ունեցող բաղադրութիւններու գանձ է, որ կարելի չէ անտեսել: Տուրմը հարուստ է թէոպրոմին տարրով, որ կ՛ազդէ տրամադրութեան վրայ: Միւս կողմէ` ան կը պարունակէ սերոթոնին, որ ջղագրգռութիւնը կ՛անհետացնէ: Տուրմը կը պարունակէ նաեւ քաֆէին:...

Թուրքիոյ գլխաւոր ընդդիմադիր կուսակցութեան` Հանրապետական ժողովուրդի կուսակցութեան ընդհանուր քարտուղար Կիւրսել Թեքին 7 մայիսին թրքական «Թարաֆ» օրաթերթին մէջ լոյս տեսած հարցազրոյցի մը մէջ յայտնած էր, որ Թուրքիա մէկ-երկու օրէն Սուրիոյ մէջ զինուորական գործողութիւն կատարելու կը պատրաստուի: Ան իր աղբիւրը «հաւաստի» կոչած էր եւ Տաւութօղլուէն պահանջած բացատրութիւն տալ կամ հերքել լուրը: Թուրքիոյ վարչապետը բերանացի հերքեց լուրը, սակայն գործնապէս հաստատեց անոր իրաւացիութիւնը: Թուրքիոյ...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Երեւանի Կեդրոնը Նոր Եկեղեցւոյ Եւ Կաթողիկոսի Երեւանեան Նստավայրի Բացում Երեւանի մէջ, 10-րդ դարու Ս. Աստուածածին մատուռին կից Ս. Աննա եկեղեցին, որ կը գտնուի Սայաթ Նովա եւ Աբովեան փողոցներու քառուղիին վրայ, 30 ապրիլին օծուեցաւ եւ հանդիսաւոր կերպով բացումը կատարուեցաւ Ամենայն Հայոց Գարեգին Բ. կաթողիկոսին ձեռամբ: Եկեղեցական համալիրը բաղկացած է երեք մասերէ` Ս. Աննա եկեղեցին, Ս. Աստուածածին մատուռը եւ...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Հայապատկան կալուածներու (եւ դրամատնային հաշիւներու) արխիւները կը բացուի՞ն, պիտի բացուի՞ն, յանուն թափանցիկութեան եւ իրաւունքի (եթէ չեն փճացուած): Քանի որ կը խօսուի «օսմանեան քաղաքացիներ»ու եւ անոնց զաւակներու եւ թոռներու մասին, եթէ կարելի է ըսել` հասկացողութեան ոգիով եւ համակրանքով, անհրաժեշտ է լոյս սփռել, առանց խուսանաւելու: Կալուածագրային արձանագրութիւնները, եթէ բացուին, վիճելի չեն կրնար ըլլալ, մեկնաբանութեան համար դատարանի եւ խորհրդաժողովներու կարիք չ’ըլլար:...

Զրոյցը` ԱՐՄԻՆԷ ՍԱՐԳՍԵԱՆԻ Իսլամացած համշէնահայերի ինքնութեան սեփական ընկալումը, համշէնական մշակոյթը: Այս եւ այլ թեմաների շուրջ է մեր զրոյցը «Լազարեան հիմնարկ» գիտակրթական ՀԿ-ի նախագահ ԹԵՀՄԻՆԷ ՄԱՐՏՈՅԵԱՆԻ եւ Արեւմտահայոց հարցերի ուսումնասիրութեան կենտրոնի թուրքերէնի բաժնի ղեկավար ՄԵԼԻՆԷ ԱՆՈՒՄԵԱՆԻ հետ, ովքեր վերջերս են վերադարձել Թուրքիայից: ՀԱՐՑՈՒՄ.- Ի՞նչ նպատակ ունէր այցը Թուրքիա: ՄԵԼԻՆԷ ԱՆՈՒՄԵԱՆ.- Արեւմտահայոց հարցերի ուսումնասիրութեան կենտրոնի շրջանակներում մինչ այս այցն էլ բազմաթիւ շփումներ էի...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Վազգէն Ա. վեհափառ Լիբանանի հայութեան վերականգնման աշխատանքները եւ աշխարհի չորս ծագերէն օժանդակութիւնները լայն ծաւալ ստացան: Իր կարգին Վազգէն Ա. վեհափառ կոչ ուղղեց համայն հայութեան, անոնցմէ խնդրելով որ օգնեն Լիբանանի իրենց հայրենակիցներուն: «Խորունկ վիշտով իմացանք, որ բազմաթիւ հայեր մեռած են Պէյրութի մէջ, թէ 20 հազարէ աւելի անձեր կը մնան անպատսպար կամ ապրուստի միջոցներէ զուրկ, թէ եկեղեցիներ, դպրոցներ եւ հայկական...

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի ձեռնարկներու շարքը տակաւին կը շարունակուի: Անշուշտ տակաւին առիթ պիտի ունենանք համապարփակ քննարկումի եւ արժեւորման ենթարկելու լիբանանահայ գաղութին մէջ անցնող ամիսներուն ծաւալած օրինակելի աշխատանքը, որ երկար ժամանակ իր մասին խօսիլ պիտի տայ անկասկած: Անցեալ ամիսներուն, կեդրոնական այս գաղութին կազմակերպած քաղաքական, պահանջատիրական, ակադեմական, եկեղեցական, մշակութային, ուսանողական, երիտասարդական, պատանեկան եւ այլ ձեռնարկները, զօրաշարժի ենթարկեցին մեր գաղութի հաւաքական կեանքին...

ՀՐԱՉ ՎԱՐԺԱՊԵՏԵԱՆ Նախապէս քանի մը տարբեր առիթներով գրած կամ յայտնած եմ բարձրաձայն իմ կարծիքս, տեսակէտս «Ազդակ»-ի մասին, անոր վերելքին մասին: Չեմ կարծեր, թէ կրկնութիւն կ՛ըլլայ նաեւ այս մէկը, այլ պարզապէս` յաւելում նախորդներուն: Սակայն անմիջապէս նշեմ, որ յառաջիկայ տողերը կը գրեմ լրիւ առարկայական մօտեցումով ու ակնոցով եւ ոչ` ենթակայական: Այսինքն, չեմ գրեր իբրեւ երկար տարիներու նախկին անձնակազմի անդամ կամ խմբագիր, այլ...

Ապրիլ 14-ին «Օլիմփիա» սրահին մէջ սկսաւ Լոնտոնի միջազգային գիրքի տօնավաճառը, որ գիրքի եւ գրահրատարակութեան նուիրուած ամէնէն հին ու ճանչցուած փառատօներէն է եւ հիմնուած է 1971-ին: Այս տարի հովանաւորութեամբ Արմէն Սարգսեանի, աջակցութեամբ  Հայաստանի մշակոյթի նախարարութեան եւ Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեայ տարելիցին նուիրուած ձեռնարկներու  համակարգման պետական յանձնաժողովին, կարելի եղաւ Հայաստանի եւ սփիւռքի հրատարակիչներու եւ հեղինակներու  մասնակցութիւնը ապահովել ցուցահանդէսին, «Հայկական տաղաւար»-ի շրջագիծին մէջ: Նկատի...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Փարիզէն կամ Պէյրութէն Հայաստան օդանաւային ճանապարհածախսը տարհամոզող է: Աւելի մատչելի եւ դիւրին է Փարիզէն Նիւ Եորք երթալ: Այս հարցին լուծումը կարեւոր է հայրենասիրական եւ տնտեսական պատճառներով: Զբօսաշրջիկին համար, օտար թէ հայ, հեշտ պէտք է ըլլայ Հայաստան այցելութիւնը: Հայկական օդանաւային ճամբորդական ընկերութիւն ունենալու փորձերը չյաջողեցան: Պետութիւն եւ գործարարներ անկարող եղան օդանաւային ընկերութիւն մը ոտքի պահել: Պատճառները եւ հաշուապահական տուեալները...

Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակին, Ցեղասպանութեան ճանաչման, դատապարտման ու հայկական պահանջատիրութեան իրաւական դաշտ փոխադրման համահայկական ճիգերուն կողքին, լուսարձակի տակ պէտք է պահել հայկական սփիւռքի ու յատկապէս սուրիահայութեան դիմագրաւած կենաց մահու գոյապայքարը: Թուրքիան սուրիական հարցին միջամուխ ըլլալով ու զինեալ խմբաւորումներուն զօրակցելով մէկ-տեղ` ամէն ջանք կը թափէ Ցեղասպանութեան հետքերը սուրիական հողերէն վերացնելուեւ յատկապէս սուրիահայ համայնքի 100 տարուան ընթացքին կառուցած, պահպանած ու Արեւմտեան Հայաստանէն  ժառանգած ամէն բան...

Մակար, ի Գաղիա, Ֆեթիշ թուականէն ութ օր առաջ Եթէ հայկական սփիւռքը պետութեան պէս բան մը ըլլար եւ ստեղծած` իր գաղտնի սպասարկութիւնը, Կեդրոնականցի Արմենակ կրնար անոր ընդհանուր տնօրէնը ըլլալ: Ինչ որ լրատուամիջոցները չեն գիտեր, եթէ գիտնան անգամ, չեն ըսեր, Արմենակ կ’իմանայ: Այն օրէն, որ արժանաւոր եկեղեցական մը իր պաշտօնէն հեռացուեցաւ` անպաշտպան մնալով, Արմենակ այդ եկեղեցին չ’երթար: Նուազ կը հանդիպինք: Ժամադրուեցանք եկեղեցիի...

ՄԱՀԻՐ ՕԶՔԱՆ Փետրուարի 15-ին` կիրակի օրը, Պոլսի հայոց պատրիարքի փոխանորդ Արամ արք. Աթեշեանը ելոյթով է հանդէս եկել «Վարդանանց» երգչախմբի հիմնադրման 83-րդ տարելիցի կապակցութեամբ կազմակերպուած միջոցառմանը**: Նա իր խօսքում բարձրաձայնել է, թէ ի՛նչ է հասկանում` հայկական ինքնութիւն ասելով եւ արտայայտել է նաեւ մուսուլմանացած հայերի վերաբերեալ իր տեսակէտները: Որքանով որ հասկացել եմ` նա առաւելապէս նկատի է ունեցել Ցեղասպանութեան ժամանակաշրջանում իսլամացած «թրից պրծածներին»:...

Սոյն նամակը մեզի փոխանցեց տիկ. Սօսի Չընկրեանը, որ տարիներ առաջ զայն գտած է իր հօրաքրոջ աղջկան` Մարի Գաւանոսեանի ընտանեկան արխիւներուն մէջ: Նամակագիրն է  օրտուցի Խաչիկ Գաւանոսեան: Նամակը ուղղուած է իր կողակիցին Օնորի Չընկրեան-Գաւանոսեանին: Նամակը գրուած է տարագրութեան ճամբուն վրայ, հաւանաբար` հաւաքական բանտի մը մէջ: Նամակագիրը` Խաչիկ Գաւանոսեան, ձեւով մը թուղթ եւ մատիտ ճարած եւ գրած է իր վերջին նամակը: Ուշագրաւ...

ՄԵԼԻՆԷ ԱՆՈՒՄԵԱՆ ԹԵՀՄԻՆԷ ՄԱՐՏՈՅԵԱՆ Թուրքիայի Արդուին նահանգի Քեմալփաշա գիւղախմբի համշէնահայ բնակիչ Ռամազան Պալճըօղլուն (47 տարեկան) լրագրող եւ լուսանկարիչ է, նաեւ` Պոլսում 2011 թուականից գործող ՀԱՏԻԿ միութեան ղեկավարներից մէկը: Մեզ հետ զրոյցում Պալճըօղլուն պատմեց ՀԱՏԻԿ-ի հիմնադրման նպատակների եւ գործունէութեան մասին, ինչպէս նաեւ` ներկայացրեց Թուրքիայի իսլամացած համշէնահայերի ինքնութեան վերաբերեալ սեփական պատկերացումները: «ՀԱՏԻԿ-ը ստեղծման օրուանից նպատակադրուել է պահպանել համշէներէնը եւ համշէնական մշակոյթը: Ինքս...

Շաւարշ Միսաքեանի Պատմութիւնը 1884 Թ. Սեբաստիա Շաւարշ Միսաքեանն արեւմտահայ, այնուհետեւ` սփիւռքեան մամուլի ականաւոր գործիչներէն մէկն է, որն իր կէսդարեայ գործունէութեան ընթացքին  յատկապէս նշանաւոր է 1925-էն Փարիզի մէջ լոյս տեսնող «Յառաջ» օրաթերթի հիմնադրմամբ: 1915-ի ապրիլի 24-ին` հայ մտաւորականների զանգուածային ձերբակալութիւններու օրը, թուրքական ոստիկանութիւնը չի կարողացաւ գտնել Շ. Միսաքեանը, սակայն հետագային Շաւարշը չկրցաւ խուսափիլ բանտարկութենէն ու բազում այլ զրկանքներէ: 24 ապրիլ 1915-ին`...