Յօդուածներ

Ֆրանսահայ յայտնի գրող, «Էլ» ամսագիրի  նախկին գլխաւոր խմբագիր Վալերի Թորանեանի ընտանիքին պատմութիւնը յայտնուած է ֆրանսական մամուլի եւ հասարակութեան ուշադրութեան կեդրոնին: Թորանեանի «Օտարերկրացին» գիրքը արժանացած է ամէնամեայ «Մատամ Ֆիկարօ» մրցանակաբաշխութեան գլխաւոր մրցանակին, «Նուվել տ՛Արմենի» պարբերականի յղումով կը գրէ «Արմէնփրէս»-ը: Գիրքին մէջ հեղինակի` Հայոց ցեղասպանութենէն փրկուած մեծ մօր` Աղաւնիին պատմութիւնն է: ««Օտարերկրացին» գիրքի պատմութիւնը սարսափելի եւ ապշեցնող է: Անիկա կը պատմէ հայերու...

2014-ին ԶՈՄ-ը հիմը դրաւ «Դէպի Երկիր վարժանք ծրագիր»-ին, «Դէպի Հայք» (ԴՀ) հիմնադրամին հետ գործակցաբար: Տարի մը ետք, արդէն իսկ Լիբանանէն չորս ուսանողներ ամբողջացուցած են ծրագիրը եւ զանազան ոլորտներու մէջ` կամաւոր աշխատանք տարած Հայաստանի մէջ: Այժմ ծրագիրին հինգերորդ մասնակիցը արդէն իսկ կը ծառայէ Երեւանի եւ զանազան գիւղերու մէջ: Երեք ուսանողներ եւս պիտի մեկնին յառաջիկայ շաբաթներուն, ցարդ վարժանքի ծրագիրին մասնակցողներու ընդհանուր թիւը...

ԱՐԵՒԻԿ Տարին քանի մը անգամ առիթներ կը ներկայանան արժեւորելու մեր գործօնութեան մակարդակը: Գործօնութիւն ըսելով` ըսել կ՛ուզեմ` activism, որ կ՛ենթադրէ որոշ քաղաքական, ընկերային կամ տնտեսական պայմաններու պատասխան, հակազդեցութիւն: Եթէ խորհրդածենք մեր գործօնութեան աշխուժութեան վրայ թերեւս անդրադառնանք, որ ան ազդեցութիւն (action) է աւելի, քան` հակազդեցութիւն (reaction): Իսկ թեման աւելի ազգային, քան` մարդկային: Ազդեցութիւն, աւելի քան` հակազդեցութիւն Մեր աշխատանքներուն մեծ մասը կը կեդրոնանայ...

ՍԱՆԱՀԻՆ ՏԱՒՐՈՍ Օտար երկրի, օտար տունը տո՛ւն չի ձեզ, Օտար տան մէջ կիսատ քունը քո՛ւն չի ձեզ, Օտար հավքի սիրոյ բոյնը բո՛յն չի ձեզ, Հայրենիքի ջերմ կարօտով եկէ՛ք տուն: ԳՈՒՍԱՆ ՇԱՀԷՆ Երեք հայրենադարձներ են: Օտար երկրի իրենց կիսատ քունը թողած` հայրենիքի կարօտով հասած են Հայաստան: Ակամայ կը մտածեմ օտար երկրի մէջ կիսատ քուն փնտռող հազարաւոր արտագաղթողներու մասին, որոնց ցաւոտ լուրերը...

ԱՆԻ ԱՌԱՔԵԼԵԱՆ «Գործօնութիւն», «մարտունակութիւն», «արիութիւն», «անշահախնդրութիւն», «ուղղամտութիւն», «պարկեշտութիւն», «համեստութիւն»... Այսպիսի բառերով է, որ Հրաչ Տասնապետեան կ՛անդրադառնայ դաշնակցականի տիպարին, «Ո՞վ է դաշնակցականը» գիրքին մէջ: Կը կարծեմ, որ նկարագիրի այս կէտերը պէտք չէ միայն պատկանին դաշնակցականի մը, այլ` ոեւէ մարդու, որովհետեւ հայ կամ դաշնակցական ըլլալէ առաջ, նախ պէտք է ըլլալ լաւ մարդ: Այս նկարագիրը անհրաժեշտ է ոչ միայն լաւ դաշնակցական գործ մը...

Երբ գայլ մը հովիւ կը դառնայ, բնականաբար իրեն հետեւող առարկաները պիտի արածէ անտառի մը մէջ, հովիւի տախտակի հանգամանքը դարձնելով իր անբաժանելի «ընկերը»: Ո՞վ է այս գայլը: Ինչպիսի՞ն է: Գայլին նկարագիրը ընկերասիրութիւն չի պարունակեր, ո՛չ ալ յարգանք: Անոր իշխանութիւնը գիտէ հրամայականութիւնն ու նուիրապետութիւն: Կը դաստիարակէ իր անմիջական ենթակաները այնպէս,  որ անոնք չհամարձակին մոռնալ իր հեղինակութիւնը ու ըլլան իր անկեղծ ծառաները: Ծառայութեան...

Հայ աւետարանական քոլեճի ամավերջի հանդէսը տեղի ունեցաւ ուրբաթ, 26 յունիս 2015-ին Հայ աւետարանական Ա. եկեղեցիի շրջափակին մէջ: Ներկաներուն մէջ էին ՄԱՀԱԵՄ Կեդր. մարմինի ատենապետ վեր. Րաֆֆի Մսըրլեան, Հայկազեան համալսարանի նախագահ վեր. դոկտ. Փոլ Հայտոսթեան, վեր. Սողոմոն Քիլաղպեան, Մկրտիչ քհնյ. Քէշիշեան եւ ուրիշներ: Հանդիսաւոր մուտք գործեցին յատուկ տարազներ հագած նախակրթարան Զ. եւ երկրորդական ԺԲ. ընթացաւարտ կարգերու շրջանաւարտները, որոնց  կը հետեւէին դպրոցի...

Անթիլիասի մէջ օրեր առաջ տեղի ունեցած դասախօսական երեկոներն ու մամլոյ ասուլիսը ծառայեցին Սիսի կաթողիկոսարանի վերադարձի պահանջով Թուրքիոյ Սահմանադրական դատարանին մօտ յարուցուած դատին հիմնական իրաւական ուղիները ըմբռնելու: Այսպէս. երկու թուրք անձնաւորութիւններու ներգրաւուածութիւնը այս հարցին` արխիւային եւ իրաւական խնդիրներու համակարգման անհրաժեշտութիւն կ՛ընդգծէ: Օսմանեան արխիւներու մասնագէտ Թաներ Աքչամը եւ Թուրքիոյ ու ընդհանրապէս միջազգային օրէնսգէտ Ճեմ Սոֆուօղլուն իրենց ուսումնասիրութիւններուն արդիւնքները կը փոխանակեն հիմնահարցին թէ՛...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Ժխտողականութիւնը մերժելի երեւոյթ է, իսկ այդ ժխտական քաղաքականութեան կիրարկումը` դատապարտելի, սակայն, ինչպէս դրական քաղաքականութիւններու պարագային, ժխտական քաղաքականութիւնը եւս երկու տեսակի է` հնարամիտ եւ ապիկար: Սերպիոյ վարչապետ Ալեքսանտր Վուսիչ յայտարարեց, որ Սերպիոյ կառավարութեան միաձայն որոշումին հիմամբ` ինք 11 յուլիսին պիտի մեկնի Սրեպրենիցա` մասնակցելու համար Պոսնիոյ սերպերուն կողմէ նշեալ քաղաքի իսլամներուն դէմ գործուած ցեղասպանութեան 20-ամեակին: Վուսիչ ծանօթ է իբրեւ եւրոպամէտ...

Սփիւռքի տարբեր գաղութներէ ուսանողներու համար հայկական առողջ ու դաստիարակիչ մթնոլորտ ստեղծող, իրենց հայկական ինքնութեամբ եւ արժէքներով հպարտ ըլլալու մղող, հայրենիքին եւ սփիւռքահայ ուսանողին միջեւ սերտ ու անմիջական կապ հաստատելու միտող Համազգայինի ուսանողական մշակութային հաւաքը այս տարի պիտի սկսի շաբաթ, 11 յուլիսին, Հայաստանի մէջ եւ պիտի աւարտի 26 յուլիսի առաւօտուն: Այս առիթով «Ազդակ» հարցազրոյց մը ունեցաւ Համազգայինի Կեդրոնական վարչութեան գրասենեակի տնօրէն...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Արժանթին «Պատմութիւն ՀՄԸՄ-ի Պուէնոս Այրեսի Մասնաճիւղին 1927-2012» Գիրքին Ներկայացումը Չորեքշաբթի, 24 յունիսին, Պուէնոս Այրեսի Հայ մշակութային կեդրոնի «Էտուարտօ Սէֆէրեան» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ «Պատմութիւն ՀՄԸՄ-ի Պուէնոս Այրեսի մասնաճիւղին 1927-2012» գիրքին ներկայացումը, կազմակերպութեամբ ՀՄԸՄ-ի Պուէնոս Այրեսի մասնաճիւղին եւ հովանաւորութեամբ ՀՄԸՄ-ի Հարաւային Ամերիկայի Շրջանային վարչութեան: Այս առիթով Պուէնոս Այրես այցելեց եւ գիրքին ներկայացումը կատարեց Լիբանանէն յատկապէս հրաւիրուած` ՀՄԸՄ-ի «Մարզիկ»...

Շաբաթ, 20 յունիս 2015-ի երեկոյեան ժամը 8:00-ին Հայ  աւետարանական Փ. եւ Է. Թորոսեան  միջնակարգ վարժարանի սրահին մէջ տեղի ունեցաւ նախակրթարանի եւ միջնակարգի  վկայականաց  բաշխման հանդիսութիւնը: Ներկայ էին Սօսի Պալեան` կրթական համադրող յանձնախումբի ատենապետ, Վարդուկ Պալըգճեան` վարժարանի հոգաբարձու եւ Հայ աւետարանական Շամլեան Թաթիկեան վարժարանի տնօրէն, եկեղեցւոյ ժողովականներ, դպրոցի հոգաբարձութիւն, ծնողական խորհուրդ ու զանազան հիւրեր: Լիբանանի եւ Հայաստանի քայլերգները հնչելէն ետք Վարդուկ...

4 յուլիս 2015 թուականը պատմական է ֆրանսահայութեան կրթական կեանքին մէջ: Նախ` որովհետեւ Մեծ եղեռնի հարիւրամեակին վերակառուցուած է դպրոց մը` «Գէորգ Արապեան» վերանուանումով, նախապէս` «Սուրբ Մեսրոպ» կրթարան, որ հաւանաբար գալ տարի դառնայ նաեւ միջնակարգ վարժարան` կրթական ծրագրի բնական շարունակականութիւնը ապահովելով նախակրթարանը աւարտող դպրոցականներուն: Այս դպրոցը փաստն է սփիւռքի դժուարին պայմաններուն մէջ հայութեան մշակութային վերականգնումին ու գոյատեւումին: Երկրորդ` առաջին անգամ ըլլալով երկու...

Յուլիս 4-ին Ալֆորվիլ քաղաքին մէջ Հայաստանի եւ Ֆրանսայի վարչապետներ Յովիկ Աբրահամեանի եւ Մանուէլ Վալսի մասնակցութեամբ տեղի ունեցած է հայկական վարժարանի բացման արարողութիւն: Վարժարանի բացման ներկայ էին Ֆրանսայի խորհրդարանի նախագահ Քլոտ Պարթոլոն, Հայաստանի կրթութեան եւ գիտութեան նախարար Արմէն Աշոտեան, սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեան, գիւղատնտեսութեան նախարար Սերգէյ Կարապետեան, արտաքին գործոց փոխնախարար Կարէն Նազարեան, Ֆրանսայի խորհրդարանի անդամներ, երկու երկիրներու դեսպանները, Ալֆորվիլի քաղաքապետը, ֆրանսահայ...

Ն. ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Յուլիս 4-5 լուսցող գիշերը, 107 տարի առաջ, մեր աշխարհէն առյաւէտ բաժնուեցաւ հայ գրականութեան ամէնէն գեղապաշտ բանաստեղծը` Միսաք Մեծարենց: Գեղեցիկի պաշտամունքը կատարելութեան հասցնող բառերու, պատկերներու եւ զգայնութիւններու առինքնող աշխարհ մը արարեց Մեծարենց, որ ճակատագրուած էր ապրելու միայն 22 տարի... Որքան ժամանակը կ’անցնի, այնքան հայոց նորահաս սերունդներու կազմաւորման մէջ միտք ու հոգի ազնուացնող իր շունչն ու բաբախումը զգալի կը դարձնէ...

Անարատ յղութեան հայ քոյրերու Հռիփսիմեանց բարձրագոյն վարժարանի աւարտական դասարաններու վկայականաց բաշխման հանդիսութիւնը տեղի ունեցաւ ուրբաթ, 26 յունիս 2015-ին, երեկոյեան ժամը 7:30-ին, վարժարանի հանդիսասրահին մէջ: Լիբանանի եւ Հայաստանի քայլերգներէն ետք բացման խօսքը հայերէնով ներկայացուց Փաթիլ Մալեան, արաբերէնով` Մարք Կիւրեղեան: Չորս լեզուներով ուղերձներ կարդացին Սապին Շաթոյեան`  հայերէն, Քրիստին Ժիպելեան եւ Սալբի Օհաննէս` արաբերէն, Մարինա Անտոնեան` ֆրանսերէն եւ Մելքոն Սեֆերեան` անգլերէն: Աւարտականները կատարեցին...

Իլիա Լոզոսքի ամերիկեան «Ֆորէյն Փոլիսի» պարբերաթերթին մէջ կը գրէ, որ տարիներով Ազրպէյճան ծածկած է իր մարդկային իրաւանց մարզի ահաւորութիւնը` ինքզինք Միացեալ Նահանգներուն ներկայացնելով իբրեւ «ահաբեկչութեան դէմ պատերազմին» մէջ հաւատարիմ գործընկեր մը, Իսրայէլի համար յանդուգն բարեկամ մը եւ ուժանիւթի կարեւոր մատակարարող մը: Աւանդական դիւանագիտութեան կողքին, անիկա այս պատգամը յառաջ կը մղէր վերլուծական կեդրոններուն, պետական օրէնսդիր մարմիններու եւ Քոնկրեսի միջանցքներուն մէջ աշխուժ...

ՀԱՅԿ ԳԱԲՐԻԷԼԵԱՆ Թուրք-իրանական տարածաշրջանային մրցակցութեան հետ կապուած` պէտք է նկատել, որ տնտեսական եւ տարանցիկ առումով Թուրքիան աւելի շատ է կախուած Իրանից. Իրանն ունի քարիւղի եւ կազի հարուստ պաշարներ, ինչը չես ասի Թուրքիայի մասին: Իրանը Թուրքիայի երկրորդ խոշոր կազամատակարար երկիրն է Ռուսաստանից յետոյ եւ տարեկան մատակարարում է 10 միլիառ խորանարդ մեթր կազ: Նոյն իրավիճակն է տիրում քարիւղի հարցում. թէեւ տարիներ առաջ...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Գերմանական Արխիւներուն Մէջ Կոմիտասի Մասին Նիւթեր Գտնուած Են. Անոնք Պիտի Մէկտեղուին Հայաստանի մէջ Գերմանիոյ դեսպանատան ջանքերով գերմանական արխիւներուն մէջ սկսած է Կոմիտասի կեանքին վերաբերող փաստաթուղթերու յայտնաբերման եւ ուսումնասիրման գործընթացը: Կոմիտասի թանգարան-հիմնարկը եւ Հայաստանի մշակոյթի նախարարութիւնը ձեռնամուխ եղած են այդ գործընթացին: Ուսումնասիրութեան ընթացքին յայտնաբերուած եւ Հայաստան բերուած են քանի մը փաստաթուղթեր, որոնք կը վերաբերին Կոմիտասի` Գերմանիա ուսանելու շրջանին:...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ «Լիբանանեան ուժեր»-ու միլիսներ Զահլէի մէջ Լիբանանի քաղաքական իրավիճակը եւ յատկապէս հարաւի մէջ լարուածութիւնը նոր մագլցում արձանագրեցին 1981-ի յունուարի վերջաւորութեան: Արդարեւ, իսրայէլեան օդանաւեր յունուար 29-ին անխնայ ռմբակոծեցին Սայտան, Սուրը, Նապաթիէն եւ Պոֆոր դղեակի շրջանները, խլելով բազմաթիւ զոհեր եւ վիրաւորներ: Փետրուար 22-էն 23 լուսցող գիշերուան ընթացքին հարաւը անգամ մը եւս թատերաբեմ դարձաւ իսրայէլեան յարձակումի մը: Կէս գիշերէն կարճ ատեն մը...