Անդրադարձ

Հայաստանի մէջ ՀՅԴ երիտասարդական-ուսանողական 12-րդ համահայկական բանակումը, Համազգային հայ կրթական եւ մշակութային միութեան ուսանողական 30-րդ համախմբումը եւ Լիբանանի մէջ ՀՄԸՄ-ի միջցամաքամասային բանակումը հայ երիտասարդներու մերձեցման, իրազեկման եւ ինքնութեան ամրագրման կարեւորագոյն առիթներէն կը համարուին: Դաշնակցութեան երիտասարդական-ուսանողական եւ անոր ուղեկից միութիւններուն մէջ հասակ առած երիտասարդները, աշխարհի տարբեր կողմերէն համախմբուելով, առաջին հերթին իրարու կը ծանօթանան, կը ճանչնան հայրենիքը, կը շօշափեն անոր դիմագրաւած դժուարութիւնները,...

ԴՈԿՏ. ԱՐԹՈՒՐ ԱՆԴՐԱՆԻԿԵԱՆ ... Ո՞ւր հասած ենք ազգովին, ազգային թէ ազգայնական խնդիրները չլուծած, Հայաստան-սփիւռք ուղենշային խնդրայարուցումին անգիտակ` միջազգային գետնին վրայ կը սայթաքինք, քաղաքական պճնաւորում ստացած խմբակ մը Եւրոմիութեան դռներուն բացուիլը կը փափաքի` մոռնալով, որ աշխարհատարած սփիւռք մը կայ ու... Եւրոպա «կը գտնուի»: Արդեօք հանրաքուէով Եւրոպայի դռները պիտի բացուի՞ն, թէ՞ հասարակութեանը զուարճացնել կը փորձեն` լռելեայն մերժուած ըլլալն չգիտակցած: Ի վերջոյ, ի՞նչ...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ «Պի՛պ-պի՜պ» հնչեց բարեկամիս ինքնաշարժին ճչակը` պատուհանիս դիմաց: «Պատրա՞ստ ես դարձեալ լուրերու որսի երթալու»` հրաւիրեց: Մեր առաջին լրորսէն անցեր էր շաբաթ մը: Ինչպէ՞ս կրնայի դիմադրել հրապոյրին: Դարձեալ բարձրացանք իր երեւակայական ձկնորսանաւը, մեր ուռկանը նետեցինք լրատուութեան ծովերուն մէջ: Ահա քանի մը օրինակ` թէ ինչե՜ր ինկան մեր ուռկանին մէջ: *** ՀԱՅԱՍՏԱՆԷՆ բռնեցինք քանի մը «ձուկ»: Ա.- Սերվանթէսի հռչակաւոր հերոսը` Տան Քիհոթէն...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Եթէ շփոթի մատնուած էք «Զանգեզուրի միջանցք»-ին վերաբերեալ հայ, թուրք եւ ամերիկացի պաշտօնատարներուն հակասական յայտարարութիւններէն, ուրեմն դուք առանձին չէք: Պատմութիւնը սկսաւ 9 նոյեմբեր 2020-ին` Արցախի պատերազմին Հայաստանի ջախջախիչ պարտութենէն ետք Հայաստանի, Ազրպէյճանի եւ Ռուսիոյ կողմէ զինադադարի համաձայնագիրի ստորագրութեամբ: Այդ համաձայնագիրի 9-րդ յօդուածին մէջ նշուած էր. «Կ՛ապաշրջափակուին տարածաշրջանի տնտեսական եւ երթեւեկային հաղորդակցութեան բոլոր կապերը: Հայաստանի Հանրապետութիւնը կ՛երաշխաւորէ Ազրպէյճանի Հանրապետութեան արեւմտեան...

ՎԱՀԱՆ ՍԱՂՏԸՃԵԱՆ Համազգայինի ֆորումի պատասխանատու Երեկոն չսկսաւ իբրեւ սովորական համերգ, այլ` իբրեւ զսպուած շունչ մը. արդարեւ, hազարաւոր սրտերէ ելած, լեցուն ակնկալիքով լռութիւն մը` յայտնութեան մը նախորդող իբրեւ սրտի զարկ: «Symphonic Folk»-ի առաջին նոթաները բարձրացան սուրբ աղօթքի մը պէս: Մէկ ակնթարթի մէջ այլեւս դահլիճին մէջ նստած չէինք, մենք կը սաւառնէինք Հայաստանի լեռներուն վրայ, կը քալէինք անոր գիւղերուն փողոցները մերկ ոտքերով, կը...

ՎԵՐԱ ԵԱԳՈՒՊԵԱՆ Իսրայէլի պատմական ուղին Միջին Արեւելքի մէջ երկար ժամանակով յատկանշուած է քաղաքական մեկուսացումով, պատերազմներով եւ զգուշաւոր մերձեցումներով: Սակայն 2000-էն սկսեալ եւ յատկապէս 2020-ի Աբրահամեան համաձայնութիւններուն հետ, Իսրայէլ վերադասաւորեց իր դիրքը` դուրս գալով շրջանի լուսանցքային վիճակէն, դառնալով աւելի ազդեցիկ ու ընդունուած դերակատար: Այս փոփոխութիւնը հիմնուած է երեք գլխաւոր գործօններու վրայ` (1) համաարաբական համերաշխութեան անկում, (2) Իրանի հետ կապուած անվտանգութեան սպառնալիքներու...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Իրանը հաւաքական Արեւմուտքին կողմէ «պալքանացնելու»` ցեղային հատուածական միաւորներու վերածելու, անպատասխանատու պատրանք ունեցողները հասկցած չեն իրանեան ազգայնականութիւնը, եւ միայն կործանարար հետեւանքներու է, որ պիտի առաջնորդեն շրջանը (1): Այս է խորագիրը եւ ենթախորագիրը արտաքին քաղաքականութեան փորձագէտ Էլտար Մամետովի (իրանամէտ լաթվիացի, այժմ` Պրիւքսել) 1 յուլիս 2025-ի Ուաշինկթընի «Քուինսի պատասխանատու վարչագիտութեան հիմնարկ»-ի Ռիսփանսիպըլ Սթէյթքրաֆթ կայքէջի յօդուածին` (The Quincy Institute for Responsible Statecraft)...

ՅԱԿՈԲ ՃԱՆՊԱԶԵԱՆ 2025 թուականը երկու կարեւոր հանգրուանի տարի մըն է մեր հոգեւոր, ազգային եւ ընտանեկան կեանքին մէջ: Այս տարի կը լրանայ վերապատուելի Մովսէս Պ. Ճանպազեանի ծննդեան 80-ամեակը, միեւնոյն ժամանակ կը նշենք անոր վախճանման 25-ամեակը: Այս երկու խորհրդանշական տարեդարձները առիթ են` վերարժեւորելու անոր ապրած կեանքին, ծառայութեան եւ ժառանգութեան խորիմաստ ուղին, առիթ` արժանաւորապէս յարգելու անոր ապրած հոգեւոր, ազգային եւ մարդասիրական կեանքը, որ...

ԱՀԱՐՈՆ  ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ Ի՞նչ  կը մնայ ժողովուրդէն, երբ կ՛այլափոխեն անոր պատմութիւնը: Այսօր  մենք կը  գտնուինք  աշխարհաքաղաքական վտանգաւոր խաչմերուկի մը առջեւ:  Շուռ տուած  են  մեր ազգային արժէքները եւ աւանդութիւնները: Նոր  հնչեղութեամբ  կը հալածեն  մեր  գոյութիւնը: Թուրք-ազերիական առանցքը «Խաղաղութեան   ճանապարհ»  պիտակին տակ մահաքունի կ՛ենթարկէ  ստուերներու տակ  խարխափող Հայաստանը:  Գրաւոր եւ անգիր պայմաններով  աստիճանաբար կը  սեղմեն Հայաստանին  պարտադրած զիջումներու շղթան: Իւրաքանչիւր պայման   սպառնալիք  է  ...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Հայ եկեղեցին Հոգեգալուստէն եօթը շաբաթ ետք կը տօնէ տաղաւար տօներէն երրորդը` Վարդավառը, Յիսուս Քրիստոսի Պայծառակերպութիւնը կամ Այլակերպութիւնը: Յիսուս Իր քարոզչութեան երրորդ տարուան ամրան Իր աշակերտներ Պետրոսի, Յակոբոսի եւ Յովհաննէսի հետ Թափօր լեռ բարձրացաւ աղօթելու: Երբ աղօթքի կանգնեցաւ, յանկարծ Անոր երեսին տեսքը այլակերպուեցաւ: Անոր դէմքը փայլեցաւ ինչպէս արեգակը, եւ Անոր զգեստները դարձան սպիտակ, ինչպէս լոյսը: Յիսուս այլակերպուելով ցոյց տուաւ,...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Դաշնակցական երիտասարդութիւնը կ՛ակնկալէ գաղափարական, դիւանագիտական, կազմակերպական, կարգապահական եւ ընկերատնտեսական գործունէութիւն եւ պատասխանատուութիւն: Կ՛ակնկալէ վերականգնում, վերակենդանացում եւ վերելք: Կ՛ակնկալէ զարթօնք: Կ՛ակնկալէ նորարար միջոցներով յատկանշուած վերադարձ դէպի արմատներ: («ԱԶԴԱԿ», 26-7-2024) Տարի մը առաջ ՀՅԴ ԼԵՄ-ին յատկացուած էջին «Մեր խօսքը» սիւնակին մէջ, ի շարս այլ մտածումներու, հպարտութեամբ կարդացինք վերոնշեալ տողերը, որոնք նուիրուած էին Լիզպոնի տղոց ու անոնց սխրանքին: Իրօք, տողեր են...

ԹԱԼԹՈՍ 1983-ի յուլիսը դարձաւ շրջադարձային պահ մը հայութեան պատմութեան մէջ: Երբ միջազգային դաշտին վրայ Հայ դատը դարձած էր մոռացութեան ենթակայ, երբ մարդասիրութեան քողին տակ աշխարհը կը չարաշահէր անտէր ժողովուրդներուն կարիքները, հինգ հայ երիտասարդներ պայթեցուցին իրենք զիրենք եւ քանդեցին լռութեան պատնէշը... Լիզպոն: Քարտէսի վրայ աննշան վայր մըն էր, սակայն շնորհիւ մեր տղոց` դարձաւ մեր նորագոյն պատմութեան խոյանքի սիւներէն մէկը: Դարձաւ խոյանք`...

Քառասուներկու տարի առաջ` 27 յուլիս 1983-ին, տեղի ունեցաւ Լիզպոնի թրքական դեսպանատան դէմ գործողութիւնը: Հինգ երիտասարդներ` Սարգիս Աբրահամեան, Արա Քըրճըլեան, Վաչէ Տաղլեան, Սեդրակ Աճէմեան եւ Սիմոն Եահնիեան, պայթուցիկներով լեցուած երկու ինքնաշարժներով առաւօտեան ժամը 10:30-ին հասան դեսպանատան մօտ: Դեսպանատուն մտնելու պահուն բախում տեղի ունեցաւ պահակներուն հետ, եւ ժամը 10:45-ին Սիմոն Եահնիեան զոհուեցաւ շէնքի դրան առջեւ: Սարգիս, Արա, Սեդրակ եւ Վաչէ ներխուժեցին դեսպանատան...

Յուզիչ էին բանակումի վերջին երկու օրերը, հրաժեշտի պահու անխուսափելի մօտենալը կը տրտմեցնէր մթնոլորտը... Այդուհանդերձ, աշխարհի չորս ծագերէն հաւաքուած երիտասարդներն ու ուսանողները առաջին օրուան աշխուժութեամբ ու եռանդով մասնակցեցան յայտագիրներուն: ՀՅԴ Բիւրոյի ներկայացուցիչ եւ Հայաստանի Ազգային ժողովի անդամ Արմէն Ռուստամեանի հետ բանակողները զրուցեցին դաշնակցական երիտասարդի ու ազգային արժէքային համակարգի ընկալման մասին: ՀՅԴ երիտասարդական գրասենեակի եւ միութիւններու ընդհանուր քաղաքականութեան ներկայացում կատարեց ՀՅԴ Բիւրոյի...

ՏՈՔԹ. ԽԱԺԱԿ ԳՈՒԼԱՃԵԱՆ Մինչ Հայաստանը կ՛ապրի իր նորօրեայ պատմութեան ամէնէն զգայուն, ամէնէն վտանգաւոր, ամէնէն դառն եւ բարդ շրջանը, լռակեաց, բայց հզօր ուժ մը վերելք կ՛ապրի: 14 յուլիս 2025-ին հայրենի հողին վրայ մեկնարկը տրուեցաւ ՀՅԴ երիտասարդական եւ ուսանողական 12-րդ բանակումին, որ քաղաքական անորոշութեան եւ ազգային մարտահրաւէրներու առջեւ դիմադրողականութեան, նպատակասլացութեան եւ միասնութեան խորհրդանիշ է: Միեւնոյն ժամանակ ՀՄԸՄ-ի սկաուտները մեկնարկեցին տարածաշրջանային-ցամաքամասային բանակումներու հարուստ...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ - Ընկերնե՛ր, եթէ ես ընկնեմ, յիշեցէք գոնէ, որ մի թուրք զինուոր ձեզ հետ միացած կռւում էր բռնակալութեան դէմ: Իր պարզութեամբ եւ բարոյական վեհութեամբ յատկանշուող այս մէջբերումը, որ սերունդներուն փոխանցած է դաշնակցական եզակի մտաւորական, պատմաբան եւ ազգային գործիչ Միքայէլ Վարանդեան, անշուշտ որ կ՛ընդգրկէ բազում իմաստ եւ թելադրականութիւն: Պէտք չէ զարմանալ, որ դաշնակցական պատմագրութիւնը արձանագրած է նաեւ սխրանքը թուրքի առընթեր,...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Խանասորի արշաւանքը հայ յեղափոխութեան արդարահատոյց բազուկին խորհրդանիշն է: Անիկա նաեւ հայ ազատագրական շարժման եւ ֆետայական ռազմական արուեստի լաւագոյն եւ ոգեւորիչ դրուագներէն է, որ խանդավառած է հայ ժողովուրդը եւ սարսափ տարածած հայութեան թշնամիներուն մօտ: Հայ ժողովուրդը համիտեան 1895-1896-ի կոտորածներու եւ քրտական ցեղախումբերու սանձարձակ յարձակումներու ու կեղեքումներու պայմաններուն տակ յուսալքութեան մատնուած էր: Համիտեան համատարած ջարդերու ժամանակ վանեցիք ինքնապաշտպանութեան դիմեցին: Աւետիսեանի,...

ԳԱՌՆԻԿ ԱՒ. Ք. Գ. ԺԵ.- Վերջաբան .1991-ի ապրիլին Վահէ Օշական սփիւռքեան տեսութիւն մը «փորձել»-ու իր սեւեռումին մէջ սա հարցադրումը կատարած է. «Ի՞նչ է «Սփիւռք» ըսուածը, ի՞նչ են օրէնքները իր կեանքին, աճումին ու մահուան եւ այլն»: Ապա` աւելցուցած. «Վերջերս ամերիկեան ակադեմական մամուլին մէջ յիշուեցաւ, թէ «Diaspora» անունով արդիական նոր պարբերաթերթ մը կը ծրագրուի հրատարակել` ուսումնասիրելու եւ վերլուծելու համար «Սփիւռք» երեւոյթը, եւ...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Ամէն անգամ, որ Հայաստանի վարչապետ անուանեալը ճառանման մամլոյ ասուլիս մը տայ, մեր միտքը կ՛իյնայ հետեւեալ անեկդոտը. Իմաստուն եւ կշիռ ունեցող խօսքի տէր քաղաքական մարդու մը հարցուցեր են. երբ ճառ մը պիտի արտասանես, պատրաստելու համար որքա՞ն ժամանակ կը տրամադրես: Պատասխաներ է` կախում ունի երկարութենէն: Հարցուցեր են. եթէ պիտի խօսիս 10 վայրկեան, պատասխաներ է` երկու-երեք օր. զարմանքով հարցուցեր են. եթէ...

ՀՐԱՆԴ ՄԱՐԳԱՐԵԱՆ Յոխորտա՞նք էր... ազդարարա՞նք, Գիտակցութեան մարտահրաւէ՞ր... Զգաստութեան լուռ ահազա՞նգ Անկեղծօրէն չեմ գիտեր ես... Բայց արթնցայ մութ թմբիրէն խորհրդաւոր... «Եկո՛ւր, սուրճ մը խմենք» ըսի «Թէ կը խօսինք, կը զրուցենք» Խնդաց: «Իսկ անկէ՞ ետք» ըսաւ խոհուն, «Իսկ անկէ ետք ի՞նչ պիտ՛ ընես...» «Կը ղրկեմ ես պահն այս անուշ, Յիշողութեանս խորհուրդներու Մեծ կածանին»: «Ինծի՞ կու տաս... Եւ կը մոռնաս դուն այս պահը,...