Զաւարեանական

Զաւարեան ուսանողական միութիւնը ողջունելի եւ գնահատելի նախաձեռնութեամբ մը 18 ապրիլէն 30 յունիս 2020 կատարած է հարցախոյզ մը` պարզաբանելու, որ լիբանանահայ ուսանողութիւնը ի՞նչ կը մտածէ արտագաղթի մասին, ի՞նչ ուղղութիւններ ի մտի ունի, ապագան ինչպէ՞ս կը տեսնէ եւ այլն: Թիւերով ու տուեալներով հարուստ այս հարցախոյզը խմբագրութեանս ուղարկուեցաւ օգոստոս 2020¬ին, սակայն թերթի էջաթիւին սահմանափակ ըլլալը, առօրեայ դէպքերուն սրընթաց փոփոխութիւնն ու անոնց արձագանգելու հրատապութիւնը...

ԹՈՎՄԱՍԵԱՆ ՄԱԿԱԼԻ Շատ հաւանական է, որ` գտնուելով օտար երկրի մը մէջ, իբրեւ սփիւռքահայ երիտասարդ, հանդիպինք ծագումով ոչ հայ լիբանանցիի մը, որուն հետ Արցախի ներկայ իրավիճակին մասին երկխօսութիւն մը ունենանք: Ասիկա բնական է, որովհետեւ մեծամասնութիւնս ընկերային կամ գործի բերումով յաճախ կը գտնուինք ոչ հայկական հաստատութիւններու կամ միջավայրերու մէջ: Քանի մը օր առաջ համալսարանական մարզումիս ժամանակ, երբ հանդիպեցայ դասախօսիս գրասենեակը, ան ինծի...

ՍԱՆԱՆ ԹԱՊԱԳԵԱՆ - Կրնա՞յ ըլլալ, որ մարդ չսիրէ իր ծննդավայրը` Լիբանանը. մանաւա՛նդ Լիբանանը, ուր ծնած ու տարիներ շարունակ մեծցած ենք անոր հիւրասէր ու տաքուկ գիրկին մէջ: - Կրնա՞յ ըլլալ, որ նախընտրես լքել ընտանիքդ եւ ընկերներդ: - Շուարած ենք... Ի՞նչ ընենք: - Լսեցի՞ք, Ս-ն ալ պիտի ճամբորդէ գործ փնտռելու նպատակով: Այսօրուան երիտասարդութեան խօսակցութեան հարազատ պատկերն է ասիկա: Համալսարանաւարտ երիտասարդներ, որոնք հպարտ...

ՆԱՐՕՏ ՔԷՉԷՊԱՇԵԱՆ Քանի մը ամիսէ ի վեր մտահոգ ենք Հայաստանի իրադարձութիւններով` հայ-ազերիական սահմանին վրայ անկայուն վիճակ, քաղաքական անլուծելի խնդիրներ եւ այլն... Այս հարցերը սկիզբ առին յուլիս 10-ին,  Թուրքիոյ նախագահին ստորագրութեամբ Այա Սոֆիայի պատմական եկեղեցին ու թանգարանը մզկիթի վերածելու վերաբերող որոշումով: Այս արտօնագիրը ճակատագրական էր` տրուած ըլլալով, որ այդ եկեղեցին պատմութեան մէջ մշակութային մեծ դեր խաղացած է, ինչպէս նաեւ կարեւոր դեր...

ԹՈՄԱՍԵԱՆ ՄԱԿԱԼԻ Շատ յաճախ մեր շրջանակին մէջ կը լսենք, թէ այս կամ այն մանուկը ծնած է սահմանափակ կարողութիւններով, ինչպէս նաեւ կը լսենք այլ փոքրիկներու մասին, որոնք իրենց դպրոցական կեանքին մէջ որոշ նիւթերու մէջ տկարութիւններ կը ցուցաբերեն: Եւ այսպէս, մեծ թիւով ծնողներ կ՛որոշեն իրենց զաւակները դպրոց չղրկել` պատճառաբանելով անոնց ուղեղային կամ ֆիզիքական տկարութիւնը: Պարզ բառերով  անոնք կ՛ըսեն . «Դպրոցը իր տեղը...

ԳԷՈՐԳ ԵԱԳՈՒՊԵԱՆ Միացեալ Նահանգներ-Չինաստան լարուածութիւնը,  անկասկած, կը նկատուի ժամանակակից ամէնէն մտահոգիչ ռազմաքաղաքական վտանգը` Խորհրդային Միութեան փլուզումէն ետք հաստատուած համաշխարհային Ամերիկեան միաբեւեռ համակարգին համար: Հակառակ այն համոզումին որ Միացեալ Նահանգներու նախագահ Տանըլտ Թրամփի «Ամերիկան առաջ» քաղաքականութիւնը ծնունդ տուած է այս ծայրայեղ լարուածութեան, կրնանք վստահութեամբ հաւատալ, որ Ուաշինկթընի եւ Պէյճինկի միջեւ խնդիրները սկսան շատ աւելի առաջ: 2007 թուականին Չինաստան 18 առ հարիւրով...

ԼԻԼԻԹ ՆԱԼՊԱՆՏԵԱՆ Միշտ հետաքրքրական եղած են «մաֆիա»-ներու պատմութիւնները. անոնք շատ մեծ տեղ գրաւած են ֆիլմերու եւ ֆիլմաշարերու մէջ՝ սկսելով «Ալ Փաչինօ»-ի «Սքարֆէյս»-էն եւ «Տը Կատֆատըր»-ի օրերէն, հասնելով այսօրուան նշանաւոր՝ «Լա Քասա Տէ Փափէլ»-ին եւ «Փիքի Պլայնտրզ»-ին: Շատ աւելի հետաքրքրական պիտի ըլլան անոնք, երբ իսկական գետնի վրայ, Լիբանանի մէջ, անդրադառնանք վերջին ամիսներու ընթացքին տեղ գտած կարգ մը անհրաժեշտ վաճառանիւթերու գտանելիութեան դժուարութեան...

ՆԱՐՕՏ ԱԴԱՄԵԱՆ «Մահ ոչ իմացեալ մահ է, մահ իմացեալ՝անմահութիւն է»։                                                         Եղիշէ Վաչէ Տաղլեան, Սիմոն Եահնիեան, Սագօ Աբրահամեան, Արա Գըրճլեան եւ Սեդրակ Աճէմեան: Վեհանձնութեամբ ու անկեղծութեամբ տոգորուած, ազատութեան բագինին միւռոնով օրհնուած, յեղափոխական աւանդներու տեսլականով թրծուած, ազգային ազատագրական պայքարի հաւատարիմ ու մանաւանդ խոնարհ մարտիկներ: 1897՝ Խանասորի արշաւանք։ 1983 Յուլիս 27՝  գործողութիւն։ 86 տարիներ ետք հայ ժողովուրդի պատմութեան փառահեղ էջերը անգամ մը...

Մերօրեայ երիտասարդութեան եւ ուսանողութեան, անոնց դիմաց ցցուած մարտահրաւէրներուն, անոնցմէ եղած ակնկալութիւններուն, երէց սերունդին ու երիտասարդութեան կապին եւ հայ երիտասարդին ուսերուն դրուած պարտականութիւններուն մասին խօսեցաւ Յակոբ Լատոյեան «Զաւարեանական էջ»-ին հետ ունեցած զրոյցին ընթացքին: ԶՈՄ.- Երէց սերունդը ի՞նչ ակնկալիք ունի երիտասարդութենէն եւ ուսանողութենէն: Իսկ երիտասարդութիւնը, իր կարգին, ի՞նչ կը սպասէ երէց սերունդէն: ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ.- Ընդհանրապէս երէց սերունդը կ՛ակնկալէ, որ երիտասարդութիւնը սերունդէ-սերունդ փոխանցուող...

Մ. Խ. Կրնայ ըլլալ քիչ մը խորթ թուի, յամառ կամ տգէտ համարձակութիւն` խօսիլ շատ հասարակ, բայց անխօս նիւթի մը մասին, սակայն կ՛ուզեմ գրել եւ բաժնել մտածումներս: Նպատակս ուղղակիօրէն Աստուծոյ գոյութիւնը կամ բացակայութիւնը փաստել չէ, այլ պարզապէս անդրադառնալ կէտերու, որոնց մասին արժէ մտածել եւ տրամաբանութեամբ մօտենալ: Վստահ եղած է պահ մը, երբ իւրաքանչիւրիս միտքէն անցած է այս նիւթը, բայց անտեսած ենք`...

ՓԱԹԻԼ Վերջին 2 շաբթուան ընթացքին շատ յաճախ հանդիպեցանք արդարութեան մասին խօսքերու, յատկապէս` ընկերային ցանցերու վրայ: Ծանօթներ եւ անծանօթներ այս նիւթով խօսքեր, ասացուածքներ, նկարներ եւ յօդուածներ տարածեցին եւ կը շարունակեն տարածել մինչեւ օրս: Համաշխարհային լուրերու կայանները հեռատեսիլէն, «Քորոնա» ժահրին մասին լուրեր տարածելու կողքին, նաեւ կը հաղորդեն Միացեալ Նահանգներու մէջ կայացած վերջին իրադարձութիւններուն մասին տեղեկութիւններ: 25 մայիս 2020-ին Ճորճ Ֆլոյտ` 45 տարեկան...

Վերջին երկու շաբաթներուն եւ մինչեւ օրս համաշխարհային գետնի վրայ տեղի կ'ունենան ցեղապաշտութեան, անարդարութեան եւ խտրականութեան դէմ լայնածաւալ շարժումներ: Փողոցներուն մէջ, ինչպէս նաեւ ընկերային ցանցերուն վրայ ժողովուրդը ճիգ չի խնայեր իր բողոքի պատգամն ու ձայնը հասցնելու հանրութեան` աջակցութիւն յայտնելով «սեւամորթներուն» եւ փոքրամասնութիւններուն: Սակայն, մինչ աշխարհը զբաղած է ցեղապաշտութեան դէմ պայքարով, Լիբանանի մէջ ականատես կ՛ըլլանք հակապատկերին: Այս քանի մը օրերուն ընթացքին  ընկերային...

ԽԱԺԱԿ ԹԱՊԱԳԵԱՆ Այս օրերուս Լիբանան կ՚ապրի իր պատմութեան ամէնէն ծանր տնտեսական տագնապներէն մէկը։ Լիբանանեան թղթոսկին կորսնցուցած է իր արժէքը, եւ ամերիկեան տոլարը մատչելի չէ ժողովուրդին։ Սղաճը հասած է իր գագաթնակէտին, եւ ժողովուրդին մէկ մեծ մասը կա՛մ կէս ամսական կը գանձէ, կա՛մ երբեք չի գանձեր։ Այս տնտեսական տագնապը այնքան ալ դժուար չէր նախատեսելը։ Լիբանանի տարեկան պարտքի աճը եւ քաղաքական ուժերու անհոգ...

ՆԱՐԷ ԱՂԱՍԱՐԳԻՍԵԱՆ Դարերու ընթացքին մէնութիւնը իբրեւ միջոց օգտագործուած է տարբեր նպատակներու համար: Գիտնականներ մէնութեան միջոցով կրցած են գտնել գիտական աշխարհի ամէնէն կարեւոր հիմերը: Արուեստագէտներ մէկուսացած են ստեղծելու համար յարմարագոյն պայմանները, որպէսզի մտածեն եւ իրենց երեւակայութիւնը դրսեւորեն գրութեամբ, երաժշտութեամբ, նկարչութեամբ եւ այլն: Մինչդեռ անդին, մէնութիւնը օգտագործուած է իբրեւ պատժական միջոց, օրինակ՝ բանտերու մէջ, ուր բանտարկեալներ կը մէկուսացուէին երկար տարիներ զրկուելով մարդկային...

ԱԼԻՔ ՄԵՍՐՈՊԵԱՆ 1944-ին, Համաշխարհային Բ. պատերազմի վերջաւորութեան, առաջին անգամն ըլլալով անթիպիոթիքներ սկսան արտադրուիլ հիւանդութիւններ դարմանելու (salmonella, pneumonia, tuberculosis…) համար: Անթիպիոթիքը, երբ ճիշդ քանակով եւ անհրաժեշտ ժամանակին չի գործածուի, դրական ազդեցութեան կողքին կրնայ նաեւ շատ մը ժխտական անդրադարձներ ունենալ: 2017-ին Միացեալ Նահանգներու Նեւատա նահանգի առողջապահական պատասխանատուներ մահուան պարագայ մը արձանագրեցին: Զարմանալիօրէն, klebsiella pneumonia-է տառապող կին մը 26 տարբեր անթիպիոթիքներու դիմադրողականութիւն ցոյց...

ՀՅԴ Զաւարեան ուսանողական միութիւնը` մեկնելով Լիբանանի մէջ ընկերատնտեսական եւ քաղաքական ոլորտներու մէջ առօրեայ մտահոգիչ զարգացումներէն, որոշեց հարցազրոյց մը կատարել Նորա Պայրագտարեանին հետ: Ան կը դասաւանդէ Լիբանանի պետական համալսարանին մէջ եւ նոյն համալսարանի Դոկտորական դպրոցի քաղաքական գիտութիւններու բաժինի համադրողն է, նաեւ` Լիբանանեան բանակի սպայից վարժարանի քաղաքական գիտութիւններու բաժինի համադրողը: Նորա Պայրագտարեան կը նախագահէ Լիբանանի Տնտեսական եւ ընկերային վարչութեան մաս կազմող «Գիտութեան,...

ՔՐԻՍՏԱՓՈՐ ԻՍԿԷՆՏԷՐԵԱՆ «Հայ ժողովուրդը կոմիտասեան երգին մէջ գտաւ, ճանչցաւ իր հոգին, իր հոգեկան ինքնութիւնը: Կոմիտաս վարդապետը սկիզբ է, որ վախճան չունի: Ան պիտի ապրի հայ ժողովուրդով, հայ ժողովուրդը պիտի ապրի անով, ինչպէս այսօր, այնպէս ալ յաւիտեան»: Ամենայն Հայոց Վազգէն Ա. կաթողիկոս «Վերջին գիշեր». գործ` Սարգիս Մուրատեանի Քիւթահիոյ «թափառական փոքրիկ երգիչ», երաժիշտ, երգահան, ուսուցիչ, խմբավար, ուսումնասէր եւ, ըստ լեզուաբան Հրաչեայ Աճառեանի,...

ՆԱՐՕՏ ԽՏԸՐԼԱՐԵԱՆ Թէ ինչպէս պատահականութիւնները կ՛ուղղեն մեր քայլերը... Մելանքթոն եւ Հայկ Արսլանեան ճեմարանի տնօրէնութիւնը իւրաքանչիւր տարեշրջանի կիսուն իր 11-րդ դասարանի աշակերտները կ՛առաջնորդէ «Զուարթնոց» կեդրոն, որպէսզի անոնք ծանօթանան հոն յաճախող աշակերտներուն, անոնց դժուարութիւններուն եւ իրավիճակին: Այս ծիրին մէջ, 2013 ապրիլին, իբրեւ 11-րդ դասարանի աշակերտներ ուղղուեցանք «Զուարթնոց» կեդրոն: Անորոշութեամբ եւ վախով համակուած էին մեր հոգիները: Թերեւս մեր կեանքին մէջ առաջին անգամն էր,...

 ԱԼԵՔ ԷԼՊԷՔԵԱՆ Աշխարհի տարածքին այս օրերուն տեղի ունեցող տարբեր իրադարձութիւններու ծիրին մէջ պիտի ուզէի անդրադառնալ անսանձ արագութեամբ տարածուող նոր «Քորոնա» ժահրինին: Անիկա յայտնաբերուած նորագոյն ժահրն է, որ կը պատկանի «Քորոնա» ընտանիքին: Այս ժահրը սկսած է սարսափի մատնել ամբողջ երկրագունդը, որովհետեւ, անկախ իր պատճառած ֆիզիքական վնասներէն, սկսած է հոգեբանական վնասներ յարուցել աշխարհի բնակչութեան մօտ: Ընդհանրապէս ժահրերը լաւագոյն միջոցները կ՛ընծայեն, ուսումնասիրելու համար...

ՆԺԴԵՀ ՊՈՏՐՈՒՄԵԱՆ Կարծէք թէ աշխարհը եւ մանաւանդ Լիբանանը յաւելեալ տագնապի պէտք ունէր... Եւ ահա այս նոր հիւանդութիւնը մէջտեղ ելաւ: Դեկտեմբեր 2019-ին Չինաստանի մէջ յայտնաբերուած այս ժահրը արդէն իսկ տարածուած է աշխարհի չորս կողմերը եւ պատճառ դարձած, որ մարդիկ իրար անցնին եւ դիմեն կարելի եղած բոլոր միջոցներուն, որպէսզի դէմ դնեն այս ժահրին եւ նուազեցնեն անոր տարածումը: Իտալիոյ մէջ «Քորոնա» ժահրի վարակման...