Յօդուածներ

Իլհամ Ալիեւը տարածաշրջանում դանդաղ գործողութեան ական է տեղադրում: Մամուլը` եւ ոչ միայն հայկական, քննադատական լոյսի ներքոյ լայնօրէն լուսաբանել է Ազրպէյճանի նախագահ Իլհամ Ալիեւի` փետրուարի 8-ին «Ենի Ազրպէյճան» կուսակցութեան համագումարին հնչեցրած արտայայտութիւնները: Այն ժամանակ նա յայտարարել էր բառացիօրէն հետեւեալը. «Իրեւանը մեր պատմական հողն է, եւ մենք` ազրպէյճանցիներս, պէտք է վերադառնանք այդ պատմական հողերը: Դա մեր քաղաքական ու ռազմավարական նպատակն է, եւ...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Հայաստանի առաջին խորհրդարանի` Ազգային խորհուրդի եւ  կառավարութեան մուտքը անկախ Հայաստան եւ Երեւան: Սիմոն Վրացեան կը շարունակէ. «Հայաստանի մէջ, ճանապարհին, ամէն տեղ Ազգային խորհուրդն ու կառավարութիւնը անվերապահ համակրանքով դիմաւորուեցան(1): «Հայաստանի հողին վրայ առաջին հանդիսաւոր ընդունելութիւնը Դիլիջանի մէջ տեղի ունեցաւ: Հակառակ անձրեւոտ եղանակին, գիւղէն դուրս, հարիւրեակ մը ձիաւորներ հիւրերը կը սպասէին: Եարալեանի ամարանոցին առջեւ, որ յատկացուած էր հիւրերուն` գիշերելու, պատուոյ...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Իրանահայ «Թեւանիկ»-ը Կը Շարունակէ Օժանդակել Արցախի Բազմազաւակ Ընտանիքներուն 2016-էն ի վեր, Իրանի «Թեւանիկ» բարեսիրական խումբին միջոցով,  ամսական դրութեամբ,  շարունակական նիւթական օժանդակութիւն ցուցաբերուած է 2014-2017 տարիներուն Արցախի մէջ զոհուածներու եւ վիրաւորներու ընտանիքներուն: Այժմ Արցախի մէջ, կազմակերպութիւնը կ՛իրագործէ բազմազաւակ` եօթը եւ աւելի անչափահաս փոքրիկներ ունեցող ընտանիքներուն աջակցելու ծրագիր: «Թեւանիկ» խումբի նախաձեռնութեան  կ՛աջակցի ՀՕՄ-ի Արցախի մասնաճիւղը: Յայտնենք, որ «Թեւանիկ» բարեսիրական...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Ալֆանսօ ԺԳ. թագաւոր Սպանիոյ մենատէր զօրավար Միկէլ Փրիմօ տէ Ռիվերայի անկումէն ետք, 1930-ին, Ալֆոնսօ ԺԳ. թագաւոր, որ սերտօրէն գործակցած էր անոր հետ, հեղինակազրկուեցաւ: Հանրապետական խմբակցութիւնները` պահպանողական, ընկերվարական եւ քաթալան ազգայնական, միացան եւ Սան Սեպասթիանի 17 օգոստոս 1930-ի դաշինքով յեղափոխական կոմիտէ մը կազմեցին Ազատական Հանրապետական Աջ կուսակցութեան ղեկավար Նիսեթօ Ալքալա-Սամորայի գլխաւորութեամբ: Այդ կոմիտէն հանրապետական ժամանակաւոր կառավարութիւնը եղաւ: Քաթալաններուն կողմէ...

ՐԱՖՖԻ ՏԷՄԻՐՃԵԱՆ - Անձնաթուղթս կորսնցուցած եմ... - Չհարցուցի, թէ ո՛ւր է անձնաթուղթդ, բայց չես կորսնցուցած, ՍՄ-ին քովն է: - Այո՛, ուզեց եւ ստիպուած տուի... Քուէս Դաշնակցութեան պիտի տամ եւ ուրիշին չեմ տար, բայց դրամի պէտք ունիմ... - Քանի մը հարիւր տոլարի համար կ՛արժէ՞ ծախել արժանապատուութիւնդ: - Վստահ ոչ, չեմ ծախեր. Դաշնակցութեան պիտի քուէարկեմ... Ըսաւ, թէ ծերութիւնս ալ պիտի ապահովէ, ամսական...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Անհատի մը մասին խօսիլ, երբ անոր յոբելեանը կը տօնուի, աւելի դիւրին է եւ սրտամօտ, քան` թիւով, թուանշանով, թեր կամ դէմ տեսակէտներով խօսիլ պատմութեան մասին: Այդպէս են նաեւ պատմութեան գիրքերը, որոնք կ’անգիտանան մարդիկը, յոյսերը, խանդավառութիւնները, սէրերը, մէկ խօսքով` ապրած-ապրող մարդը, կը մնան գաղափարախօսական տարազները, դասակարգումները, ժամանակը կը սառի: Հայաստանի անդրանիկ հանրապետութիւնը ունեցաւ իր ծննդոցը նախորդող շրջանը եւ ունեցաւ իր...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ 14 մարտ 2018-ին իր մահկանացուն կնքեց անգլիացի բնագէտ, տեսաբան ու տիեզերագէտ, Քեմպրիճի համալսարանի տեսական տիեզերագիտութեան կեդրոնի հիմնադիր ու նախագահ, գիտութիւնը հանրայնացնող 76 տարեկան Սթիվըն Հոքինկը: Հոքինկ, որ նշանաւոր էր իր կատարած գիտական ներդրումներով` բնագիտական տիեզերագիտութեան (տիեզերքի մեծ ծաւալ կառոյցներու եւ շարժաբանութիւններու ուսումնասիրութիւնը, որ կը կեդրոնանայ տիեզերքի ծագման, կառուցուածքին, զարգացման եւ ճակատագիրին հիմնարար հարցերուն վրայ) բնագաւառին մէջ, այդ ծիրին...

ԵՂԻԱ ԹԱՇՃԵԱՆ Միացեալ Նահանգներու նախագահ Տոնալտ Թրամփի այն յայտարարութիւնը, թէ` «մենք շուտով Սուրիայէն դուրս պիտի ելլենք, ուրիշ ազգեր թող հետապնդեն Սուրիոյ հարցը», բաւական տարօրինակ եւ յանկարծակի էր ոչ միայն միջազգային ընտանիքին, այլեւ ամերիկեան ապահովական հաստատութիւններուն, մասնաւորապէս պաշտպանութեան նախարարութեան համար: Այս քայլը դարձեալ պիտի մեկուսացնէ Միացեալ Նահանգները Միջին Արեւելքի մէջ եւ որբ ձգէ իր դաշնակիցները, մասնաւորապէս` քիւրտերը: Փենթակոնը զգուշացուց այսպիսի «կործանիչ»...

ԼՈՒՍԻՆԷ ԹԵՒՈՍԵԱՆ Մարտի 12-19 Արցախի Հանրապետութեան նախագահ Բակօ Սահակեանի գլխաւորած պատուիրակութիւնն աշխատանքային այցով Միացեալ Նահանգներում էր: Պատուիրակութեանն անդամակցում էր ՀՅԴ Արցախի ԿԿ ներկայացուցիչ, ԱՀ ԱԺ պատգամաւոր Դաւիթ Իշխանեանը, ով այցի արդիւնքների եւ ձեռքբերումների շուրջ զրուցեց «Ապառաժ»-ի հետ: ՀԱՐՑՈՒՄ.- Ինչպէ՞ս էք գնահատում նախագահ Բակօ Սահակեանի գլխաւորած պատուիրակութեան այցը Միացեալ Նահանգներ: ՊԱՏԱՍԽԱՆ.- ԱՀ նախագահ Բակօ Սահակեանի գլխաւորած պատուիրակութեան այցը Միացեալ Նահանգներ աննախադէպ էր եւ արդիւնաւէտ եւ, քաղաքական առումով, ունէր իր կարեւորութիւնը: Մենք քաղաքական տարբեր հարթութիւնների եւ յարաբերութիւնների...

ԳԷՈՐԳ ՄԱՆՈՅԵԱՆ Ապրիլ 2-ին` Զատկուան յաջորդող օրը, նախագահ Տանըլտ Թրամփ, որ դարձեալ շաբաթավերջը անցուցած էր Ֆլորիտայի իր զեխ պանդոկներէն մէկուն մէջ, այս անգամ` ինքզինք շրջապատած խումբ մը ծայրայեղ ազգայնականներով, աւետիս մը ծանուցելու փոխարէն` գուժեց «ՏԱՔԱ» կամ «Երազողներ» անունով մկրտուած եւ իրենց ծնողներուն հետ ապօրինի միջոցներով Միացեալ Նահանգներ մուտք գործած երեխաներուն ժամանակաւոր կեցութեան իրաւունք տուող օրէնքին «մահը»` անհիմն կերպով պնդելով, որ...

ԳԷՈՐԳ ՅԱԿՈԲՃԵԱՆ Այսօր հայ իրականութիւնը բեւեռացած է: Մարդիկ կրնան հակափաստարկել, որ այսօր աշխարհի տարբեր անկիւններու մէջ հասարակութիւնները բեւեռացած են, եւ հայկական իրականութիւնը պէտք չէ անջատել աշխարհի մէջ տիրող համընդհանուր պատկերէն: Ճիշդ է` արեւմտեան երկիրներուն մէջ հասարակութիւնները բեւեռացած են: Ներկայի բեւեռացումները աւանդական աջի ու ձախի գաղափարախօսութիւններու վրայ հիմնուած բեւեռացումներ չեն այլեւս, այլ, այսպէս կոչուած,  էլիթիզմի եւ ամբոխավարութեան (populism), համաշխարհայնացած եւ զուտ...

Կիրակի, 25 փետրուար 2018-ին, Ժիւնիէի Ս. Յարութիւն եկեղեցւոյ մէջ վերջին հրաժեշտ տրուեցաւ ՀՄԸՄ-ական Ժան Սաաթճեանի, որուն յուղարկաւորութեան աւարտին ՀՄԸՄ-ի Լիբանանի Շրջանային վարչութիւնը յետմահու պարգեւատրեց տիպար միութենականը` «Ծառայութեան» շքանշանով: Շրջանային վարչութեան անդամ Պետիկ Լոճիկեան շքանշանը յանձնեց վաստակաւոր հանգուցեալին զաւակին: Ժան Սաաթճեան մասնաճիւղի հիմնադիր անդամներէն է, երբ ան տակաւին կը կոչուէր Ահարոնեան մարզական միութիւն: 4 մարտ 1951-ին ան մաս կը կազմէ վարչութեան`...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Թուրք փորձառու լրագրող Սետաթ Էրկին «Հիւրրիյէթ» թերթին մէջ կը գրէ, որ` «Մարդկային իրաւունքներու եւրոպական դատարանին մէջ (ՄԻԵԴ) Թուրքիան է մարդկային իրաւունքներու խախտումներու առաջամարտիկը»: Եւրոպական դատարանը դատական գործերու վերաբերեալ որոշումներ կը կայացնէ այն ատեն, երբ Մարդկային իրաւունքներու եւրոպական համաձայնագիրը ստորագրած պետութիւնները կը խախտեն անոր դրոյթները: Թէեւ Թուրքիա միացած է Եւրոպական դատարանին` վերջինիս հիմնադրումէն...

Լիբանանի խորհրդարանական ընտրութիւններուն  լիբանանահայ համայնքի մօտեցման եղանակի, մասնակցութեան եւ մանաւանդ ճշդած քաղաքական սկզբունքներու աւանդութիւն մը կայացած է, որ հերթական փուլի վերյիշելը օգտակար է: Երկու հիմնական ուղղութիւն ինքզինք միշտ զգալի դարձուցած է քաղաքական կեդրոնական ուժերուն եւ հիմնական ընտրազանգուածին համար: Երկրի գերագոյն օրինականութիւնը, որ ընդհանրապէս նախագահ-խորհրդարանի նախագահ-վարչապետ եռեակով կը խորհրդանշուի, առանցքը հանդիսացած է ո՛չ միայն լիբանանահայ համայնքի քաղաքական, այլ նաեւ ընտրական աշխատանքներուն:...

Աջէն ձախ՝ Արտաշէս Յունանեան եւ Մովսէս Ծիրանի, Երեւան, 1979 Հայրենի գեղանկարչութեան մեծագոյն եւ ամենաինքնատիպ դէմքերէն մէկը կը համարուի Արտաշէս Յունանեան: Խորհրդային շրջանին հալածուած է իբրեւ միսթիք եւ այլախոհ արուեստագէտ եւ այդ պատճառով ալ արժեւորուած չէ ըստ արժանւոյն: Հայաստանի վերանկախացումէն ետք սկսած է գնահատուիլ  եւ նոյնի՛սկ գիտավերլուծական ակադեմական մակարդակի գիրք մը գրուած է իր մասին` պատրաստ հրատարակութեան: Յունանեան հեղինակ է նաեւ...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Աշխարհի հզօր ու նուազ հզօր պետութիւններու վարիչները տարօրինակ մրցակցութեան մը մէջ են ու կը փորձեն զիրար գերազանցել այլանդակութիւններով, սակայն կրնանք անվարան ըսել, որ Թուրքիոյ նախագահը եւ անոր գործակիցները կրնան խլել ոսկեայ, արծաթեայ ու պրոնզեայ մետալները, աչք ունին նաեւ թիթեղեայ եւ կերպընկալէ մետալներու` իբրեւ գլխաւոր մրցակից ունենալով Իսրայէլի պետական պատասխանատուները: Լեզուով պաղեստինցիներուն հետ է, գրպանն ու սիրտը` Իսրայէլի հետ...

Շաբաթ, 24 մարտին Փարիզի քաղաքապետարանի լսարանին մէջ կայացան ՀՅ Դաշնակցութեան Արեւմտեան Եւրոպայի Կեդրոնական կոմիտէին կազմակերպած երեք կլոր սեղանները` հետեւեալ նիւթերով. - «Հայկական ինքնութիւնը Ֆրանսայի մէջ` ժառանգութեան եւ արդիականութեան միջեւ»: -  «Հայեցի դաստիարակութիւնը` ի՞նչ բովանդակութեամբ եւ ինչպիսի՞ միջոցներով»: -  «Ինչպէ՞ս դիմագրաւել հայ ժողովուրդի քաղաքական գրաւարկները (enjeux)»: Առաջին կլոր սեղանին մասնակցեցան` գրող եւ երգիծաբան Վահէ Պէրպէրեանը, «Ֆրանս-Արմէնի»-ի խմբագիր Վարուժան Մարտիկեանը, գրող եւ...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Քիչ մը դժուար է ըսել,  թէ քաղաքական ասպարէզ մտնելու համար անձի մը ո՛ր յատկանիշները կարեւոր են: Արժէքներու անկումի այս ժամանակաշրջանին բազմաթիւ են անոնք, որոնք տարաբնոյթ պատճառներով քաղաքական ասպարէզ կը նետուին, անշուշտ` մեծ խոստումներով: Կը կատարուի՞ն այդ խոստումները, թէ՞ պատրուակներու շարք մը կը ներկայացուի: Ն. ----------------------------------------------------------- «Փաստերը կը հաստատեն, որ Ռոնալտ Ռիկընի եւ Տանըլտ Թրամփի նման մարդիկ յաջողութիւն...

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ «Վահրամ Փափազեան» թատերախումբը ներկայացուց երաժշտախառն երեկոյ մը` հիմնուած Յակոբ Պարոնեանի «Քաղաքավարութեան վնասները» պատումներու փունջին վրայ: Ելոյթը արժանի էր ուշադրութեան, որովհետեւ երաժշտական թատրոնը մնայուն երեւոյթ է հայրենի բեմերու վրայ, բայց գրեթէ  բացակայ` արտասահմանի բեմերէն: Ի զուր չէ, որ «Երաժշտական կատակերգութեան պետական թատրոն»-ը կոչուած է Պարոնեանի անունով: Բնագիրը.- Պարոնեան 1865-87 տարիներուն  գրած է հինգ կատակերգութիւններ: Յաջորդաբար` «Երկու տէրով ծառայ մը»,...

Ն. ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Հայ ժո­ղո­վուր­դին դէմ ­Թուր­քիոյ գոր­ծադ­րած ցե­ղաս­պա­նու­թեան պե­տա­կա­նօ­րէն ծրագ­րու­մին ու կազ­մա­կեր­պու­մին նա­խան­շան­նե­րէն մէ­կը տրո­ւե­ցաւ 1915ի Ապ­րիլ 3ին, երբ ­Վա­նի օ­րո­ւան կու­սա­կալ Ճեւ­տէթ ­Պէ­յի սադ­րան­քով դա­ւադ­րա­բար սպան­նո­ւե­ցաւ ­Վա­նայ Իշ­խա­նը՝ իր ե­րեք զի­նա­կից­նե­րով։ Օ­րին, սա­կայն, ­Վա­նէն դուրս՝ ­Պոլ­սոյ մէջ թէ այ­լուր, իբ­րեւ այդ­պի­սին չըն­կա­լո­ւե­ցաւ հայ ազ­գա­յին-ա­զա­տագ­րա­կան շարժ­ման Գա­ղա­փա­րի ­Մար­տի­կին ու հայ­կա­կան յե­ղա­փո­խու­թեան մար­տու­նա­կու­թիւ­նը խորհր­դան­շող Դաշ­նակ­ցա­կան Ա­զա­տա­մար­տի­կին դէմ կա­տա­րո­ւած պե­տա­կան ոճ­րա­գոր­ծու­թիւ­նը։ Վա­նայ...