Յօդուածներ

Կազմակերպութեամբ Լիբանանահայ օգնութեան խաչի առողջապահական յանձնախումբին եւ «Արաքսի Պուլղուրճեան» ընկերաբժշկական կեդրոնի նախազգուշական բաժանմունքին, չորեքշաբթի, 21 մարտ 2018-ին, առաւօտեան ժամը 10:30-ին, կեդրոնի «Թնճուկեան» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ «Կնոջական հիւանդութիւններ եւ համապատասխան  քննութիւններ» նիւթով դասախօսութիւն մը, զոր ներկայացուց կնոջական հիւանդութիւններու եւ ծննդաբերութեան մասնագէտ տոքթ. Գոհար Վարդանեան-Քէշիշեան: ԼՕԽ-ի քայլերգի ունկնդրութենէն ետք, առողջապահական յանձնախումբին անունով բացման խօսքը կատարեց ատենապետ տոքթ. Սիրուն Վարդապետեանը: Ան նշեց,...

Համաշխարհային լրատուամիջոցներու հետեւողներ կրնան կազմել այն արագ տպաւորութիւնը, որ համաշխարհային պատերազմի նախաշեմին կը գտնուի երկրագունդը: Սպառնալիքները  եւ որոշ առումներով Սուրիոյ ուղղութեամբ զինուժի նախապատրաստական տեղաշարժները այդ տպաւորութիւնը կը ստեղծեն: Միաժամանակ սակայն արդէն դիտուածի (տէժա վիւ) տեսութիւնը կը շրջագայի հետեւողներու մտապատկերին մէջ, պարզ այն տրամաբանութեամբ, որ նման փոխսպառնական հռետորութիւն, նոյնիսկ անոնց հետեւած հարուածներ մնացած են սահմանափակ, առանց տեղի տալու համընդգրկուն բռնկումներու: Առանց...

ՄԻՀՐԱՆ Ք. Նախընտրական շրջան է Լիբանանի մէջ: Քաղաքացիներ հաւանաբար «պատճառներ» կ՛ունենան երկընտրանքի առջեւ գտնուելու` ցանկի կամ թեկնածուի մը թեր կամ դէմ կողմնորոշուելու համար: Ենթադրելի է, որ այդ «պատճառներուն» մէջ գերակշռողը քաղաքացիին առօրեային առնչուած խնդիրներ են: Թէ` թեկնածու առաջադրուած երէկի  քաղաքական գործիչը իր պաշտօնավարութեան ընթացքին որքա՞ն յարգած է իր խոստումները եւ` աշխատած, որ ապահովուին քաղաքացիի ամէնօրեայ անհրաժեշտ կարիքները (ջուր, ելեկտրականութիւն, աղբահաւաքում,...

ՄՈՎՍԷՍ ԾԻՐԱՆԻ Ինչպէս հայ կիրառական արուեստի տեսակներէն շատեր (փայտարուեստ, մետաղագործութիւն, ոսկերչութիւն, ասեղնագործութիւն, Գոթահեայի յախճապակի...) գորգարուեստը եւս «իւրացուած է»  թուրքերուն եւ ազերիներուն կողմէ: Տակաւին միչեւ այսօր կան թանգարաններ (Ուաշինկթընի գորգագործութեան թանգարանը, Գահիրէի արեւելեան արուեստներու թանգարանը, Քոփընհակընի «համլեթեան» բերդ-թանգարանը եւ այլն), որոնք հայկական գորգերն ու կարպետները (նոյնիսկ հայերէնով մակագրուածներէն ոմանք) կը ցուցադրեն իբրեւ թրքական կամ ազերիական: Կարգ մը թանգարաններ լաւագոյն պարագային հայկականները...

ՄԻՔԱՅԷԼ ՀԱՋԵԱՆ Քաղաքական վերլուծաբան Թւում է` ամէն ինչ երէկ էր, բառացիօրէն երէկ: Թէկուզ ահա արդէն երեք տասնամեակ է անցել այն հեռաւոր, բայց եւ այնքան մօտ օրերից: Կարծես թէ ակնթարթ դարձած ժամանակի հեռաւորութեան եւ ոչ մի զգացողութիւն, պատկերների յստակ տեսլական, հոգու ու ոգու պոռթկում` նոյնչափ ուժգին ու նոյնքան համատարած, եսի եւ մենքի զուտ հայեցի համաձուլուածք` ամուր, անքակտելի, մարդկային յորձանքի վարար, ափահան...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Պահ մը կը մտածես, որ մարդկութիւնը ներկայ ժամանակներու բոլոր առաւելութիւններուն մէջ պէտք է զերծ մնացած ըլլայ նախնադարեան բարբարոս երեւոյթներէ, հոլովոյթներէ: Բայց շուրջդ նայելով` ցաւով կը հաստատես տակաւին դպրոցին մէջ մեր սորված  անմահ Յ. Թումանեանի քառեակը. Բերանն արնոտ Մարդակերը էն անբան Հազար դարում հազիւ դառաւ Մարդասպան. Ձեռքերն արնոտ գընում է նա դեռ կամկար, Ու հեռու է մինչեւ Մարդը...

Վոլֆկանկ Լանտկրայպեր ՊԵՐԼԻՆ.-  Գերմանական «Տէօչէ Վելլէ» լրատու գործակալութիւնը կը տեղեկացնէ, որ զէնքերու համաշխարհային առեւտուրին դէմ պայքարող «Global Net. Stop the Arms Trade» ցանցին առաջարկով պատրաստուած նոր ուսումնասիրութիւն մը հաստատած է, որ Գերմանիոյ կայսրութիւնը Համաշխարհային Ա. պատերազմէն առաջ եւ անոր ընթացքին յատկանշական քանակութեամբ զէնքեր տրամադրած է Օսմանեան կայսրութեան` Հայոց ցեղասպանութեան ծրագիրը իրականացնելու համար: Ուսումնասիրութիւնը նաեւ կը շեշտէ, որ զէնքեր տրամադրելու կողքին,...

ԲԺԻՇԿ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ «Cutaneous Leishmaniasis»-ը մորթի բորբոքումային հիւանդութիւն մըն է: Հայերէնով պիտի անուանեմ` «մորթային լէիշմանախտ» կամ «լէիշմանիա մորթավէրք»: Անոր յարուցիչը «Լէիշմանիա» միաբջիջ մակաբոյծն է (parasite):  Ան կը փոխանցուի մարդոց Ֆլեպոթոմըս (Phlebotomus) կոչուած էգ աւազաճանճի (sandfly) խայթուածքով: Անոնք ընդհանրապէս կը խայթեն գիշերուան ժամերուն: Այս աւազաճանճը պզտիկ, 2 միլիմեթր մեծութեամբ ճանճ մըն է, որ կրնայ պարզ ցանցերու ծակտիկներէն անցնիլ: Այս ճանճերը կ՛ապրին...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Լիբանան համաձայնական ժողովրդավարութեամբ օժտուած համայնքային երկիր մըն է, ուր 2 տարիէ ի վեր կը տիրէ քաղաքական կայունութիւն մը շնորհիւ եռապետերու` նախագահ-խորհրդարանի նախագահ-վարչապետ համագործակցութեան: Հանրապետութեան նախագահ զօր. Միշել Աուն, խորհրդարանի նախագահ Նեպիհ Պըրրի եւ վարչապետ Սաատ Հարիրի անցնող 2 տարուան ընթացքին յաջողեցան երկրին մէջ հաստատել դրական մթնոլորտ մը` երկիրը վերածելով շրջանային փոթորկոտ ովկիանոսին մէջ կայունութեան կղզիի մը, ուր հարցերը...

Կազմակերպութեամբ Համազգայինի «Քնար» պարախումբի վարչութեան, անցնող շաբաթավերջին Սին Էլ Ֆիլի «Իվուար» թատերասրահին մէջ, ուրբաթ 6 եւ կիրակի 8 ապրիլի երեկոյեան ժամը 8:30-ին, հոծ բազմութեան դիմաց երկու միացեալ ելոյթներով հանդէս եկան Համազգայինի «Քնար» պարախումբը, պարուսոյցներ` Կարէն եւ Ժագլին Մակինեան ամոլը, եւ Հայաստանի «Մուշ» պարային անսամպլը, պարուսոյցներ` Արթիւր Յակոբեան եւ Էտկար Աւետիսեան: Ուրբաթի ելոյթին ներկայ էր Լիբանանի մէջ Հայաստանի դեսպան Սամուէլ Մկրտչեանը:...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ Հայաստանի քաղաքական բեմի ներկայ իրականութեան ճշգրիտ բնորոշում կարենալ տալու համար կարեւոր է, որ նախ եւ առաջ մենք մեզի հարց տանք, թէ ի՞նչ է բնոյթը այսօր երկրի քաղաքական կեանքը տնօրինող յարացոյցին (paradigm, պարատիգմա) եւ այդ լոյսի տակ միայն փորձենք գնահատական տալ կառավարական դաշինքէն ներս մեր կուսակցութեան ներկայ դերակատարութեան եւ ապագայ անելիքին: Հաստատուած իրողութիւն է, որ Դաշնակցութիւնը առաջնորդող հանդիսացաւ սահմանադրական...

Ս. Յարութեան տօնին առիթով, Սուրիոյ նախագահին թելադրանքով պետական բարձրաստիճան պատասխանատուներու քրիստոնեայ եւ հայ համայնքապետներուն այցելութիւնը երկրին մէջ կրօններու եւ մշակոյթներու համագոյութեան պահպանումի  պատգամը կը յղէր: Դամասկոսի մէջ Սուրիոյ խորհրդարանի նախագահ դոկտ. Համուտա Սապաղ  այցելեց Դամասկոսի քրիստոնեայ ե հայ համայնքապետներուն, իսկ Հալէպի մէջ Սուրիոյ Պաաս կուսակցութեան փոխնախագահ Հիլալ  Հիլալ, ինչպէս նաեւ Սուրիոյ զբօսաշրջութեան նախարարէն, Հալէպի նահանգապետէն եւ անոնց  ընկերակցող պետական բարձրաստիճան...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Սուրիա Մայիսեան Յաղթանակներուն Նուիրուած Երգահանդէս Հովանաւորութեամբ Հայաստանի Հանրապետութեան 100-ամեակի Սուրիոյ Կեդրոնական մարմինին, Սուրիոյ երիտասարդական միութեան Կեդրոնական վարչութիւնը կազմակերպեց երգահանդէս մը, որուն ընթացքին ելոյթ ունեցաւ Հալէպ ժամանած նախկին ՍԵՄ-ական Րաֆֆի Հալէպլեանը` հանդիսատեսին հրամցնելով փունջ մը յեղափոխական եւ հայրենասիրական երգեր, «Սպիտակ» նուագախումբին ընկերակցութեամբ: Իր խանդավառ ու ոգեւորիչ ելոյթով Հալէպլեանը երգեց մեր  ժողովուրդի պայքարի,  տառապանքի, հոգեվարքի եւ յաղթանակի ապրումները նկարագրող...

ԷԴԻԿ ԱՆԴՐԷԱՍԵԱՆ Թուրքիայի ներխուժումը Սուրիա խաղաղութեան տէրպետրոսեանական յղացքի ջատագովներին լուրջ մտորումների տեղիք պէտք էր տար: Մինչդեռ նրանք այսօր էլ մտմտում են ԼՂ հարցի կարգաւորման թուրք-ազրպէյճանական առաջարկների շուրջ, այն է` ազատագրուած տարածքների վերադարձ եւ դրան որպէս փոխզիջում` ԼՂ սթաթիւս քուոյի երեւակայական փոփոխութիւն եւ խաղաղութեան հաստատում: Թուրքիայի ներխուժումը ՄԱԿ-ի անդամ պետութեան տարածք, Էրդողանի յայտարարութիւնը, թէ` Թուրքիան վերադարձնում է իր պատմական տարածքները, ինչպէս...

ԼՈՒՍԻՆԷ ԹԵՒՈՍԵԱՆ Պետական արխիւը որեւէ երկրի պատմութեան փաստագրական արտացոլումն է: Հարուստ երկիր ու հարուստ պատմութիւն ունենալու հետ կարեւոր է նաեւ այդ պատմութիւնը պահպանելն ու սերունդներուն փոխանցելը: Արցախի Պետական արխիւի գործունէութեան եւ խնդիրներու մասին «Ապառաժ»-ը զրուցած է հիմնարկի տնօրէն, բանասիրական գիտութիւններու թեկնածու Լեռնիկ Յակոբեանին հետ: Արցախի Պետարխիւը հիմնադրուած է 1930 թուականին: Սկիզբը գործած է որպէս արխիւային պիւրօ, այնուհետեւ` արխիւային գործերու վարչութիւն,...

«ԱՍՊԱՐԷԶ».-Հայ-ամերիկեան թանգարանին վարչութիւնը խմբագրութեանս յղած է հաղորդագրութիւն մը, որով կոչ կ՛ընէ հանրութեան, որ համացանցային խնդրագիր մը ստորագրելով` իր զօրակցութիւնը յայտնէ պատմական այս ծրագիրին: Զօրակցական խնդրագիրը ստորագրելու համար այցելել www.armenianamericanmuseum.org/Petition կայքէջը: Թանգարանին նպատակն է Միացեալ Նահանգներու մէջ ցեղային եւ մշակութային տարբեր խմբաւորումներու համակեցութեան կարեւորութիւնը լուսարձակի տակ առնել` ամերիկահայութեան փորձառութեան ընդմէջէն: Անիկա պիտի ունենայ ամերիկահայութեան պատմութեան նուիրուած մնայուն բաժին մը, ինչպէս նաեւ...

«ԱԿՕՍ».- Մինչեւ Հայոց ցեղասպանութիւնը մեծաթիւ հայ բնակչութիւն ունեցող Մարտինի Տերիքի շրջանի միակ հայը Սուրբ Յարութեան տօնին այցելած է Սուրբ Գէորգ եկեղեցի: 5 տարի առաջ Պոլիսէն հայրենի Տերիք վերադարձած Զեքերիա Սապունճուն Սուրբ Յարութեան տօնին միայնակ այցելած է Տերիքի հայկական Սուրբ Գէորգ եկեղեցի, հնչեցուցած է եկեղեցւոյ զանգը, մոմ վառած ու աղօթած: Եկեղեցիէն ելլելէն ետք Զաքարիան Զատիկը իր զաւակներուն հետ նշելու համար մեկնած...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Լիբանանի վերջին քաղաքացիական պատերազմէն (1975-1990) ետք, 1992-ին տեղի պիտի ունենային առաջին երեսփոխանական ընտրութիւնները` հետեւելով Թաէֆի համաձայնագիրով ընդունուած նոր պայմաններուն: Լիբանանի երեսփոխանական ընտրութիւններուն առաջին մասնակցութիւնս պիտի ըլլար, քանի որ ընտրելու իրաւունք ունեցած տարիքիս յաջորդող տարիներուն կա՛մ ընտրութիւն տեղի չէր ունեցած` խորհրդարանի պաշտօնավարութեան երկարաձգումին պատճառով, կա՛մ երկրէն դուրս կը գտնուէի: Մեծ էր խանդավառութիւնը ամէնուրեք, մանաւանդ` հայկական իրականութեան մէջ, երբ Թաէֆի...

ԱՐԱՐԱՏ ԿՈՍՏԱՆԵԱՆ Նախքան «մէկ գօտի, մէկ ճանապարհ» նախաձեռնութեան եւ Հայաստանի կապին անդրադառնալը` յարկ է անդրադառնալ Հայաստանի արտաքին քաղաքականութեան առջեւ ծառացած խնդիրներին: Հայաստանը անկախացումից ի վեր որդեգրել է բոլոր կողմերի հետ իրականացնել փոխշահաւէտ արտաքին քաղաքականութիւն` զերծ մնալով հանդիսանալուց որեւէ գերտէրութեան արբանեակ: Եւ դրա բացատրութիւնը կայանում է նրանում, որ Հայաստանի առջեւ դրուած են եղել լուրջ մարտահրաւէրներ, ինչպիսիք են` Խորհրդային Միութեան փլուզումը, երկրաշարժը...

ՆՈՒՊԱՐ ՏԵՄԻՐՃԵԱՆ Կազմակերպութեամբ Սան Ֆրանսիսքոյի Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցւոյ հովիւին ու հոգաբարձութեան, ուրբաթ, 2 մարտի երեկոյեան տեղի ունեցաւ «Կոմիտասը երաժշտութեան ճամբով» երաժշտական երեկոն, «Խաչատուրեան» Հայ կեդրոնի «Սարոյեան» սրահին մէջ` ներկայութեամբ մշակութասէր հոծ բազմութեան մը: Հայ ժողովուրդի հանճարեղ ու մեծանուն երաժիշտն ու անոր գործերը հանգամանօրէն ներկայացուց Արեւմտեան թեմի առաջնորդական փոխանորդ Թորգոմ ծ. վրդ. Տօնոյեանը: Բանախօսին կեանքն ու գործունէութիւնը ներկայացուց Ս. Գրիգոր...