Յօդուածներ

ՊԱՐՈՅՐ Ծ. ՎՐԴ. ՇԷՐՆԷԶԵԱՆ Հայ երգը ոչ միայն մշակութային հարստութիւն կը ներկայացնէ հայուն համար, այլ նաեւ ունի դաստիարակիչ ուժ մը, որ կը կերտէ զայն երգողին կամ լսողին ներաշխարհը: Հայուն ինքնութիւնը տաշուած ու պահպանուած է հայ երգով: Եթէ հայ մը իր պատմութեան ծանօթ չէ, ան գէթ հայ երգին ընդմէջէն կը զգայ, թէ ինք հարուստ պատմութեան մը ժառանգորդն է: Այլ խօսքով, հայ...

ՎԱՀԷ ՍԱՐՈՒԽԱՆԵԱՆ Լիբանանի «Ազդակ» օրաթերթն այսօր Միջին Արեւելքում լոյս տեսնող հայալեզու եզակի տպագիր օրաթերթերից է (այդպիսիք կան նաեւ Պոլսում ու Թեհրանում): Այն հրատարակւում է 1927-ից, իսկ 1965-ից համարւում է ՀՅԴ Լիբանանի Կենտրոնական կոմիտէի պաշտօնաթերթը: Թերթի խմբագրութիւնը գտնւում է մայրաքաղաք Պէյրութի հարեւան Պուրճ Համուտ հայաշատ քաղաքում: «Ազդակ»-ի գլխաւոր խմբագիր Շահան Գանտահարեանը, որը թերթի ղեկավարն է 2002-ից, «Հետք»-ի հետ զրոյցում պատմում է,...

Կազմակերպութեամբ Խրուաթիոյ «Սփլիթ» համալսարանի Կաթողիկէ աստուածաբանական հիմնարկին, հինգշաբթի, 16 եւ ուրբաթ, 17 հոկտեմբեր 2025-ին Սփլիթ քաղաքին մէջ տեղի ունեցաւ Աստուածաբանական դասախօսութիւններու 31-րդ համագումարը, որ նուիրուած էր Նիկիոյ Տիեզերական ժողովի 1700-ամեակին: Սոյն համագումարին իր մասնակցութիւնը բերելու համար հրաւիրուած էր Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան դպրեվանքը: Առ այդ, Արամ Ա. վեհափառ հայրապետին օրհնութեամբ եւ տնօրինումով, սոյն համագումարին իր մասնակցութիւնը բերաւ դպրեվանքի տեսուչ Պարոյր...

ՍԻՒԶԱՆ ԽԱՐՏԱԼԵԱՆ Երկու այլանդակ գլուխներ ենք, Հայաստանն ու մենք` սփիւռքը. Երկուքս ալ` մանրացուած. հիւլէացուած: Բռնուած, հաստ պարանով իրարու  կապուած խեղկատակներ` կը նայինք հակառակ ուղղութիւններով,  փրկութեան լաստը  կը փնտռենք  հեռաւոր  բաց ծովերուն վրայ: Լրիւ մոռցած ենք, որ կը  կիսենք մէկ պարան: Նոյն պարանն է սեղմուած մեր կոկորդներուն:  Կոպտացած  մեր դէմքերուն  վրայ սառած  մռայլութիւնը, հարկադրուաւծ միաւորման սպիներն են կարծես. անսէր ամուսնութեան նման,...

ՏԻԳՐԱՆ ՊԷՕՃԷՔԵԱՆ Պուրճ Համուտի մասին գրելէ առաջ պարտք կը զգամ անդրադառնալ այս շրջանի կազմաւորման, թէ ինչպէ՛ս վերածուած է հայահոծ շրջանի մը, ո՛ր մէկն է առաջին եկեղեցին, առաջին ակումբն ու դպրոցը, եւ որո՛նք էին այս մեծ աշխատանքը տանող նուիրեալները: Պուրճ Համուտի առաջին շրջանը եղած է Թիրօ հիւղաւանը, 1924-1925 տարիներուն, հոն սկիզբը բնակութիւն հաստատած էին 20-25 ընտանիքներ: Շնորհիւ Պօղոս Նուպար փաշայի կատարած...

ՍԱԳՕ ԱՐԵԱՆ «Տեսակէտ» սիւնակին տակ տեղ կու տանք այս յօդուածին, միաժամանակ յստակացնելով, որ խմբագրութիւնը չի բաժներ այնտեղ արտայայտուած որոշ միտքեր. յատկապէս` տարածքներ չզիջելու կեցուածքը առաւելապաշտութեամբ մեկնաբանելու կամ Արցախ մեկնած օրուան պետական նախարարին քայլը հարցականի տակ առնելու մօտեցումները: Խմբ. Կարմիր թելի մը պէս «կը վազէ» պատերազմը: Պատերազմի գաղափարը նոր չէ, որ արմատ նետած է կողք-կողքի ապրող եւ իրարու հանդէպ թշնամական մօտեցում...

ԱՐՇԱԿՈՒՀԻ ՏԷՐ ԽԱՉԱՏՈՒՐԵԱՆ 1965 օգոստոս 15-ին` Ս. Աստուածածնայ տօնին առիթով, Պիքֆայայի վանք բարձրացած էինք Հայաշէնի արծուիկներով` մասնակցելու ս. պատարագին եւ թափօրին, հսկելու կարգապահութեան: Մատաղօրհնէքէն եւ խաղողօրհնէքէն ետք, մեր պարտականութիւնները լիուլի կատարած` իջանք վարի բակը, ուր մեզ դիմաւորեց Մեսրոպ վրդ. Աշճեանը` հիւրասիրելով մեզ հերիսայով եւ խաղողով: Ճաշէն ետք, նկատելով, որ օդը շատ հաճելի է եւ համայնապատկերը սքանչելի, որոշեցինք երկար մնալ եւ...

ԼԻԶԱ ԲԱՆՃԱՐՃԵԱՆ-ԹԵԼՎԻԶԵԱՆ Գարնանային արեւոտ ու տաքուկ առաւօտներէն մէկն էր, թուականը` 2005: Վենետիկի Սուրբ Մարկոս հրապարակէն քալելով  դէպի ծովեզերք ուղղուեցանք, որպէսզի փոքր նաւով մը մեկնինք մերձաւոր ջուրերու մէջ գտնուող Ս. Ղազար կղզի: Տեղ-տեղ զբօսաշրջիկներու ստուար խումբ մը հրապոյրով կը դիտէր քանդակագործի մը մէկ գլուխ գործոցը կամ ճամբուն եզերքը նստած գծագրիչի մը արուեստի գործերը: Անդին` ուրիշ խումբ մը կը հետեւէր զինք առաջնորդող...

Երեքշաբթի, 4 նոյեմբերին Արամ Ա. կաթողիկոս իր պատուիրակութեան անդամներուն հետ հասաւ Ֆրեզնօ: Նոյն օրը երեկոյեան, ի պատիւ վեհափառ հայրապետին, սարքուեցաւ սիրոյ սեղան, որուն ընթացքին խօսք առին` Ֆրեզնոյի Սուրբ Երրորդութիւն եկեղեցւոյ հովիւ Աշոտ վրդ. Խաչատուրեանը, կաթողիկոսութեան Ազգային Կեդրոնական վարչութեան Քաղաքական ժողովի համաատենապետ Գրիգոր Մահսերեճեանը, Հիւսիսային Ամերիկայի Արեւելեան թեմի առաջնորդ Անուշաւան արք. Դանիէլեանը, որոնք անդրադարձան Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան անցնող 30 տարիներու...

«Զգուշ» առողջապահական - նախազգուշական պարբերաթերթը հետեւողականօրէն լոյս կը տեսնէ 11 տարիէ ի վեր` հրատարակութեամբ ԱՖՀԻԼ-ի: Ցարդ հրատարակուած թիւերուն մէջ ընթերցողը կրնայ ծանօթանալ` առողջապահական տարբեր հարցերու, անոնց լուծման ձեւերով, որեւէ հիւանդութեան տարբեր ծալքերուն, նախազգուշական միջոցներու, առողջութեան վերաբերող հետաքրքրական ու օգտաշատ նիւթերու: Վերջերս լոյս տեսաւ պարբերաթերթի 2025 տարեշրջանի երրորդ թիւը: Պարբերաթերթը կը բովանդակէ արդիական եւ այժմէական բժշկական նիւթեր, որոնք գրուած են մասնագէտ...

Հարցազրոյցը վարեց` ՆՈՐԱ ԲԱՐՍԵՂԵԱՆ «ԱԶԴԱԿ».- Համազգայինը ունի նաեւ պալէի դպրոց, այսօր ի՞նչ վիճակ կը պարզէ ան, ի՞նչ են ծրագիրները, կը քաջալերէ՞ք մանուկները միանալու այդ դպրոցին, կամ թերեւս այս պարի պարագային անոնց մօտ յաւելեալ յատկութիւններու կարիք կայ: ԺԱԳԼԻՆ ՍԱՐԽՈՇԵԱՆ.- Պալէն թագաւորական արուեստ է, նախապէս միայն թագաւորները իրաւունք ունէին պալէով զբաղելու, հասարակ մարդիկ չէին կիրարկեր: Նախ ըսեմ, որ պալէն շատ սուղ արուեստ...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Դաւաճանութիւնը կրնայ ըլլալ լարուած քաղաքական բանավէճի եւ հասարակական կարծիքի առարկայ, եւ դաւաճանութեան նման յանցանքներու իրաւական սահմանումները շատ ճշգրիտ են: Մինչ քանի մը նախագահներ մեղադրուած են հանրային վստահութեան դաւաճանութիւն կամ նոյնիսկ «սահմանային խռովութիւն» նկատուող գործողութիւններու համար, Միացեալ Նահանգներու մէջ ոչ ոք պաշտօնավարութեան ընթացքին մեղադրուած կամ դատապարտուած է դաւաճանութեան իրաւական յանցանքի համար: Պատմութեան  վերջնական հարուածները Ընկերութիւններ, դաշինքներ, նոյնիսկ ընտանեկան կապեր....

ՄԱՇՏՈԾ Թ. Ծ. Վ. ԶԱՀԹԷՐԵԱՆ Զմմառու պատրիարքական կղերի միաբանութեան պատրիարքական փոխանորդ եւ Զմմառու վանքի մեծաւոր Շաբաթ, 15 նոյեմբերի երեկոյեան ժամը 5:00-ին Հարիսայի «Լիբանանի Տիրամայր» մայր եկեղեցւոյ մէջ պիտի կատարուի համալիբանանեան մակարդակի գոհաբանական սուրբ եւ անմահ պատարագ` հանդիսապետութեամբ  Ռաֆայէլ Պետրոս ԻԱ. կաթողիկոս-պատրիարք Տանն Կիլիկիոյ, առ ի երախտապարտութիւն Հայոց ցեղասպանութեան նահատակ, Մարտին քաղաքի առաջնորդ Իգնատիոս արք. Մալոյեանի 19 հոկտեմբերին Վատիկանի Սուրբ Պետրոս...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Եօթը տարի շարունակ Արեւմուտքը լիովին հանդուրժած է վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանը` արտօնելով անոր ամէն տեսակի հակաժողովրդավարական քայլերու համար խուսափիլ պատասխանատուութենէն, այսպէս կոչուած, Ազատ աշխարհին կողմէ առանց որեւէ բողոքի: Փաշինեանը կը յայտարարէ, որ Արեւմուտքը կ՛աջակցի իր կառավարութեան, քանի որ ինք ժողովրդավարութիւն բերաւ Հայաստան, մինչդեռ իրականութեան մէջ ան հաստատեց միանձնեայ իշխանութիւն, որ նման է բռնատիրական վարչակարգի: Արեւմտեան երկիրները` առանց որեւէ քննադատութեան,...

Հարցազրոյցը վարեց` ՆՈՐԱ ԲԱՐՍԵՂԵԱՆ Համազգայինի Լիբանանի Շրջանային վարչութեան հովանիին տակ գործող պարի խումբերն ու դպրոցները կրկին եռուզեռի մէջ են, կրկին մշակութային կեանքը կ՛եռայ Համազգայինի յարկին տակ` իր շուրջ համախմբելով մեծաթիւ մանուկներ, պատանիներ եւ երիտասարդներ, որոնք հետեւողական փորձեր կը կատարեն իրենց պարուսոյցներուն` Ժագլին Սարխոշեանի եւ Կարէն Մակինեանի առաջնորդութեամբ, որպէսզի լաւագոյն պատկերով ներկայանան հանրութեան: Համազգայինի «Քնար» եւ «Գայեանէ» պարախումբերը, պալէի դպրոցը, իրենց...

Վերջերս հայ բժիշկ, մանկական արիւնաբան-ուռուցքաբան Գէորգ Թամամեան արժանացաւ Ամերիկայի քլինիքական ուռուցքաբանական միութեան «ՖԱՍՔՕ» կոչումին: Թամամեան իր էջին մէջ կատարած գրառումով մեծ պատիւ նկատած է արժանանալ աշխարհի մեծագոյն ուռուցքաբանական միութեան` Ամերիկայի քլինիքական ուռուցքաբանական միութեան «ՖԱՍՔՕ» կոչումին, որ կը  շնորհուի միութեան այն անդամներուն, որոնք նշանակալի ներդրում ունեցած են միութեան առաքելութեան իրականացման մէջ, ցուցաբերած  են բացառիկ նուիրուածութիւն` կամաւոր ջանքերու միջոցով նպաստելով միութեան, ուռուցքաբանութիւն...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Սուրիա Ազգային Երեսփոխանական Ժողովի Գումարում Նախագահութեամբ Բերիոյ հայոց թեմի առաջնորդ Մակար արք. Աշգարեանի, Ազգ. Երեսփոխանական ժողովը իր 175-րդ նիստը գումարեց ուրբաթ, 31 հոկտեմբեր 2025-ի առաւօտեան ժամը 10:00-ին Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ ներքնասրահէն ներս: Ժողովը ընթացք առաւ սրբազան հօր Տէրունական աղօթքով եւ «Զգործս ձեռաց մերոց» մաղթանքով: Մակար սրբազան փառք տուաւ Աստուծոյ, որ երկրի ծանր պայմաններուն մէջ ձեռք-ձեռքի տալով` շրջանցեցինք դժուարութիւնները,...

ԿԻՐԱԿՈՍ (ԿԱՐՕ) ԳՈՒՅՈՒՄՃԵԱՆ Այս տարի կը լրանայ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Արամ Ա. վեհափառ հայրապետի գահակալութեան 30-ամեակը։ Երեսուն տարիներ շարունակ ան իր անձին, խօսքին եւ հաւատքին ուժով եղած է ոչ միայն մեր եկեղեցւոյ հովիւը, այլ նաեւ գաղափարի, արժէքի եւ դիմադրող ոգիի կրողը։ Արամ Ա. վեհափառը մնայուն կերպով արթուն պահեց մեր հաւաքական միտքն ու պատասխանատուութիւնը՝ վեր հանելով այն հարցերն ու պահանջները, որոնք...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Լիբանանի մէջ նախապատերազմեան մթնոլորտը հետզհետէ աւելի զգալի կը դառնայ: Իսրայէլ Հըզպալլայի վերազինուելու մասին պատրուակելով ամէն օր հարուածներ կը հասցնէ, սպանութիւններ կը կատարէ եւ քանդումներ կը յառաջացնէ: Սահմանային գօտիին մէջ ապօրինաբար պահպանուած դիտակէտերը կը բազմանան: Իսրայէլ նոյնիսկ թոյլ չի տար, որ խաղաղած գիւղերու բնակիչները իրենց քանդուած բնակարաններու վերանորոգում կատարեն: Հըզպալլա կը յոխորտայ, որ ինք այժմ աւելի ուժեղ է եւ...

ԺԱՆ ՀԱԼԼԱՃԵԱՆ       Ամէն անգամ, երբ փորձեցի մատիտս շարժել մահագրութեան տողերով, նուազագոյն պարտքս մատուցել նահատակ Քրիստափոր Յարութիւնեանի յիշատակին, մտածումներու շղթաս ընդհատուեցաւ, կենդանի Քրիսը իր հեզահամբոյր ժպիտով միշտ մարմնաւորուած տեսնելով իմ առաջ, յառելով, թէ` «Մի՛ փորձեր յանձնել զգացումներդ թուղթին, այդ մէկն ա՛լ անընդունելի է ինծի համար եւ պճնանքի համազօր արժեւորում է»: Վերջապէս, հաւաքեցի մէջս արիութեան խլեակներս, յիշատակներուս բեկորները քով քովի դնելով, մերժելով...