Յօդուածներ

ԳԱՌՆԻԿ Աւ. Ք. Գ. Ինքնութիւն... 2. Գ.- Յ. Քիւրքճեանի «Երկրորդ հաւասարում բազմաթիւ անյայտներով» գրափորձը ի՞նչ կ’ըսէ: Կը մեկնի նշելով Վարդգէս Պետրոսեանի «Հաւասարում բազմաթիւ անյայտներով» խորհրդածութեան իր ընթերցումը Փարիզի մէջ, Անն տը Պրըթանէի արձանին տակ, եւ այն «բնանկարին գրկին», ուր անցեալի սերունդ մը փորձած էր իր կացութիւնը մտածել (Շահան Շահնուրի սերունդը), սակայն խեղդուած էր իր «աւանդութիւն» համարածին մեռնելուն համար ողբին եւ...

ՅԱԿՈԲ ՃԱՆՊԱԶԵԱՆ Հայ ժողովուրդի պատմութիւնն ու գոյատեւումը միայն սուրով ու արիւնով չէ պահպանուած: Ան պահպանուած է նաեւ` գիրով, լեզուով, բառով եւ յիշողութեամբ: Երբեմն ամբողջ ազգի մը գոյատեւումը կախեալ եղած է մէկ մարդու մոմավառ ճիգէն, ինչպէս` Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցը, որ խոնարհ լռութեամբ կրցաւ փրկել այն, ինչ պատերազմներն ու բռնութիւնները կը փորձէին ջնջել: Այդպիսի բացառիկ հոգեմտաւոր պահապաններէն մէկն էր նաեւ Հրաչեայ Աճառեան:...

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Հայրենի թատրոնի խաղացանկերուն երկու առիթներով անդրադարձած եմ յայտնաբերելու համար աղէտի անդրադարձը (1,2): Ներկայ ակնարկը հիմնուած է վերջին շուրջ մէկ տարուան ընթացքին համացանցի վրայ հրապարակած ծանուցումներու վրայ: Չփորձեցի դիմել թատրոնի ղեկավարներուն, որովհետեւ դառն փորձը ցոյց տուած էր, որ անոնց մեծ մասը կ՛անտեսէ դիմումը, ուրեմն եւ անիմաստ է մասնակի տեղեկութեան հիման վրայ վիճակագրութիւն կազմել: Կարելի չէ տեղեկանալ, թէ իւրաքանչիւր թատերգութիւն...

ԹԱՄԱՐ ՍՆԱՊԵԱՆ-ՍՈՒՐՃԵԱՆ Չորեքշաբթի, 27 մայիսին Համազգայինի բարեկամներու, ծնողներու, թատերասէրներու մեծ հոսքին հետ մուտք գործեցինք, ընտանիքս եւ ես, «Յակոբ Տէր Մելքոնեան» թատերասրահ`  Համազգայինի «Արեգ» մանկապատանեկան թատերական դպրոցի «Հէյ ջան, ղափամա» երեք արարէ բաղկացած թատերական ներկայացումը դիտելու: Յիշեցնենք, որ նախորդ օրը աշակերտական երկու ելոյթ հրամցուած էր  լիբանանահայ վարժարաններէն 800 աշակերտի: Համազգայինի «Արեգ» թատերախումբը ունի արդէն իր պանծալի անցեալը. հիմնադրութենէն մինչեւ օրս պատրաստած...

ՊԱՐՈՅՐ Ծ. ՎՐԴ. ՇԷՐՆԷԶԵԱՆ Դպրեվանեան կեանքը ունի իր կանոնաւոր առօրեան եւ կ՛առաջնորդուի յատուկ ժամանակացոյցով: Այլ խօսքով, դպրեվանքի մէջ իւրաքանչիւր օրուան արդիւնաւէտ ընթացքը յատուկ ժամերու վրայ բաժնուած է, առտուան զարթնումէն մինչեւ քնանալու պահը: Դպրեվանեցին առաջին իսկ օրէն կը ծանօթանայ ժամանակացոյցին եւ ըստ այնմ կը գիտնայ, թէ իւրաքանչիւր զանգ ի՛նչ ընելու «կանչ» մըն է: Եւ որպէսզի դպրեվանեցին կարենայ պատրաստուիլ եւ ճիշդ ժամուն...

ԱԼԵԱԿ ԼԱՏՈՅԵԱՆ Ըստ քեզի, ի՞նչն է, որ օտար վայր մը կը դարձնէ տուն: Ընտանի՞ք, բարեկա՞մ, գո՞րծ, միջավա՞յր, թէ՞ գաղութ: Լիբանանը ետիս ձգելով` ես եւ իմ սերնդակիցներէս շատեր անցնող տարիներուն հաստատուեցանք աշխարհի չորս կողմը տարբեր երկիրներու մէջ` արաբական աշխարհէն մինչեւ Եւրոպա եւ Ամերիկաներ: Եթէ այսօր ուզեմ մէկտեղել դպրոցական եւ ուսանողական տարիներու շրջանակս, պէտք է զանոնք հաւաքեմ գոնէ տասնհինգ տարբեր երկիրներէ... Ի՜նչ...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Ոչ մէկ օտար երկիր պէտք է միջամուխ ըլլայ անկախ եւ ինքնիշխան Հայաստանի ներքին գործերուն: Միա՛յն հայ ժողովուրդը իրաւունք ունի ընտրելու իր ղեկավարները եւ որոշելու իր քաղաքականութիւնը: Հեգնական է, որ այն հայերը, որոնք օր ու գիշեր կը բարձրաձայնեն ռուսական միջամտութեան մասին, լիակատար լռութիւն կը պահեն, երբ արեւմտեան երկիրները (Եւրոպական Միութիւնը եւ Միացեալ Նահանգները) բացայայտօրէն կը միջամտեն Հայաստանի ներքին գործերուն:...

ՓՐՈՖ. ԱՐԱ ՍԱՅԵՂ Կրթութեան զօրակոչի դէմ յանդիման կանգնած են մեր աւանդական ուսումնակրթական համակարգերը  վերաձեւաւորելու մարտահրաւէրի հրամայականով` թուային արհեստագիտութիւններու անհակակշիռ զարգացող  միջավայրին մէջ: Մենք կը կրթենք սերունդներ յարափոփոխ աշխարհի մը համար, ուր արհեստական բանականութեան (AI-ԱԲ) անկաշկանդ յառաջընթացը արմատապէս կը վերաձեւաւորէ ուսումի, աշխատանքի եւ մարդկային փոխյարաբերութիւններու կառուցուածքի բնոյթը: 21-րդ դարու երրորդ տասնամեակի սեմին վերաձեւաւորելու մարտահրաւէրը կրթական ասպարէզին մէջ գործողներս կը պարտաւորեցնէ նոր...

Ապրիլեան տխուր ու ճնշող հոգեվիճակին, կարծես մի վերին նախախնամութեամբ, հետեւում է մայիսեան ոգեկոչումների, հոգեպէս ամրապնդուելու, զօրեղանալու, սեփական պատմութեամբ եւ մեր պատմական ինքնութեամբ ոգեղէն վերածնութեան ժամանակը: Այդպէս եղել է տասնամեակներ շարունակ, եւ այլ կերպ չէր կարող լինել, եթէ հայ ժողովուրդը ցանկանում էր ապրել եւ ոչ թէ ընկրկել ճակատագրի հարուածների, մեզ բաժին հասած ոչ դիւրին ճակատագրի դէմ: Այն երբեք չի եղել ինքնախաբէութիւն,...

Հրապարակուած է «Դրօշակ»-ի մայիսի թիւը: 2026-ի մայիսը անհանգիստ, փոթորկոտ էր Հայաստանի համար: Վերջին տարիներուն մայիսը խառն եւ հակասական զգացումներ կը յառաջացնէ հայ ժողովուրդին մէջ: Իսկ այս անգամ այդ տրամադրութիւնները դրսեւորուեցան խորհրդարանական ընտրութիւններու խորապատկերով, որուն մէջ ներառուած է ամբողջ հանրապետութիւնը: Բնականաբար այս բոլորը չէին կրնար իրենց արտացոլացումը չունենալ «Դրօշակ»-ի մայիսեան թիւին մէջ: Այս ընտրութիւնները սովորական չեն, այլ ունին ճակատագրական բնոյթ` Հայաստանին...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Երեքշաբթի, 2 յունիսին եւ չորեքշաբթի, 3 յունիսին Ուաշինկթընի մէջ Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարարութեան կեդրոնատեղիին մէջ տեղի ունեցան Լիբանան-Իսրայէլ բանակցութիւններ, որոնք շարունակութիւնն են հինգշաբթի, 14 մայիսին եւ ուրբաթ, 15 մայիսին նոյն վայրին մէջ տեղի ունեցած բանակցութիւններուն, եւ գործադրութիւնը` անոնց ընթացքին գոյացած համաձայնութեան: Երկու կողմերը համաձայնութիւն գոյացուցին զինադադար հաստատելու, պայմանաւ որ Հըզպալլան իր կրակոցը դադրեցնէ, եւ անոր բոլոր անդամները...

ՆԱՐԵԿ ԱՐՔ. ԱԼԵԷՄԷԶԵԱՆ Տօն Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչի Խոր Վիրապէն ելքի Հայ ազգի հոգիներու լուսաւորիչին` Ս. Գրիգոր հայրապետի Խոր Վիրապէն ելքի տօնը լուսարձակի տակ կը բերեմ այսօր, Հայաստանէն նոր վերադարձած եւ ուխտաւորաբար Խոր Վիրապ գտնուելէս քանի մը օր յետոյ, Յիսուսի «Դո՛ւք էք աշխարհի լոյսը» (Աւետարան ըստ Մատթէոսի 5.14) խօսքին լուսասփիւռ ճառագայթումով: Յիսուսի արտասանած «Ես եմ» հաստատումներէն մէկուն մէջ կը կարդանք. «Ե՛ս...

ԼՈՌԻ ԱՅՆԷՃԵԱՆ Սիրելի՛ Ալեքսանտր, Ինչպէ՞ս կարելի է հրաժեշտ տալ վեց տարեկան հրեշտակի մը: Դուն դեռ պէտք է վազէիր, խաղայիր, ծիծաղէիր ու մեծնայիր: Դեռ այնքա՜ն երազներ կային, այնքա՜ն յիշատակներ, զորս պիտի վայելէինք քեզի հետ... Բայց այսօր մենք կը կանգնինք քու յիշատակիդ առջեւ` կոտրած սրտերով: Քու կապոյտ, փայլփլուն աչքերդ մեր աշխարհին լոյսն էին: Անոնց մէջ կեանք կար, անմեղութիւն կար, այնպիսի մաքրութիւն մը,...

ԱՀԱՐՈՆ ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Արամ Ա. Կաթողիկոսի պատմական այցելութիւնը եւ Հայ եկեղեցւոյ համաշխարհային վկայութիւնը 2026 թուականի մայիս 16-21-ը, Վատիկանի պատմական կամարներուն ներքեւ, Սուրբ Պետրոսի հրապարակի զանգերուն ու համաքրիստոնէական խորհրդանիշներուն մէջ, տեղի ունեցաւ դէպք մը, որ պարզապէս արարողակարգային այցելութիւն չէր: Անիկա պատմական վկայութիւն մըն էր` Հայ եկեղեցւոյ ներկայութեան, Կիլիկեան Աթոռին համաշխարհային առաքելութեան եւ հայ ժողովուրդի արդար իրաւունքներուն միջազգային բարձրաձայնումին: Արամ...

ՎԻԳԷՆ ԱՒԱԳԵԱՆ Սովորական ժամադրութիւններ չեն Մայիսեան  փառատօները, որոնք 1978-էն ի վեր տեղի կ’ունենան ՀՄԸՄ-ի Լիբանանի ընտանիքին տարեկան հաշուետուութիւնը ներկայացնելու եւ ԼԵՎԱՄ-ի մրցանակաբաշխութիւնները եզրափակելու համար: Բազմահազար հանդիսականներու ներկայութեամբ այս փառատօները ժողովրդային անվիճելի ապացոյց են, որ ՀՄԸՄ-ը սովորական միութիւն մը չէ: Դպրոց է, հաւաքական կեանքի մեծ փորձառութիւն է, ուր հարիւրաւորներ կը սորվին միասին քալել, համաչափ քալել եւ նոյն նպատակին համար քալել: Հոս`...

ԻՇԽԱՆ ԵՂԻԱՅԵԱՆ Այսօր մենք անսահման հպարտութեամբ համախմբուած ենք հոս`  տօնակատարելու հայոց արդի պատմութեան ամէնէն նուիրական եւ շրջադարձային թուականներէն մէկը` 28 մայիս 1918-ի սրբազան յաղթանակն ու Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան հռչակման փառապանծ տարեդարձը: Պատգամ բովանդակող ճակատագրական զուգադիպութեամբ, այս նուիրական թուականը կապուած է ծնունդին` Հայ մարմնակրթական ընդհանուր միութեան (ՀՄԸՄ), որ կեանքի կոչուեցաւ նոյն տարուան նոյեմբերին` դառնալով նորածին հանրապետութեան եւ վերածնող ժողովուրդին գաղափարական ու...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Վերջերս շատ տարածուած երեւոյթ մըն է դեռահասներու կախուածութիւնը արհեստական բանականութենէն (ԱԲ) եւ անոր ուղեկցողներէն: Բայց անպատեհութիւնը եւ վտանգաւորը այն է,  որ մանուկներուն բոլոր հարցերը այդ ձեւով չեն լուծուիր, որովհետեւ արհեստագիտութիւնը չի կրնար փոխարինել մարդիկը: «Common Sense Media» կայքը այս բնաբանով հրապարակած է յօդուած մը: Ն. Մանուկները  Արհեստական Բանականութենէն Կը Խնդրեն  Լուծել Իրենց  Հարցերը Ըստ ուսումնասիրութիւններու, դեռահասներու գրեթէ...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Նիկոլ Փաշինեան կը շարունակէ իր նախընտրական քարոզարշաւը` Հայաստանի օրէնսդրութեան բազմաթիւ խախտումներով: Ամէն անգամ, երբ քարոզարշաւի ընթացքին ոեւէ քաղաքացի համարձակի քննադատել զայն, ականատես կ՛ըլլանք Փաշինեանի կոպիտ, վիրաւորական, ջղագար ու յարձակողական արձագանգին: Ասիկա խոհեմ անձի մը բնորոշ վարքագիծ չէ, աւելի՛ն, յարիր չէ վարչապետի մը: Վերջին շաբաթներուն ընկերային ցանցերուն վրայ տարածուած բազմաթիւ տեսանիւթերը ցոյց կու տան Փաշինեանի անհաւասարակշիռ վարքագիծը քաղաքացիներուն, յատկապէս...

ՍԱՐԳԻՍ ՏԱՂՏԷՎԻՐԵԱՆ Ստորեւ ներկայացուածը բառերու եւ բառակապակցութիւններու ցանկ մըն է` կազմուած ստորագրեալիս կողմէ, նախ տալով իսկականը, ապա կողքին նոր իմաստը, հիմնուած վերջին 7-8 տարիներուն, գերագոյն դաւաճանին (Նիկոլ Փաշինեանին) եւ իր ուսապարկերուն Հայաստանի իշխանութեան վրայ տեղադրուելէն ետք, գործածածներուն եւ գործունէութեան վրայ մեր հայրենիքին մէջ, բնատիպէն հեռանալով երբեմն 180 աստիճան: Մեծ մասը գերագոյն դաւաճանին ու իր անմիջական շրջապատին բառացի արտայայտութիւններն են, մնացեալը`...

ԱՒԵՏԻՍ ԿԻՏԱՆԵԱՆ Այսօր մենք հաւաքուած ենք ոչ միայն տօնելու, այլ նաեւ` ուխտելու: Հաւաքուած ենք յիշելու մայիս 28-ը` Հայաստանի անկախութեան օրը, հաւաքուած ենք յիշելու 1918-ի հերոսները, հաւաքուած ենք յիշելու Սարդարապատը, Բաշ Ապարանը, Ղարաքիլիսէն: Մենք հաւաքուած ենք յիշելու Արցախը, Շուշին եւ մեր ժողովուրդի ազատագրական պայքարը: Այս օրը սովորական տօն մը չէ: Այս օրը գաղափարի, պատգամի ու նուիրումի օր է: Այս օրը մեզի...