Յօդուածներ

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Նկատի առնելով Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի յաճախակի եւ հրահրող յարձակումները Միացեալ Նահանգներու, Եւրոպայի եւ Իսրայէլի վրայ` զարմանալի չէ, որ թուրքերուն ճնշող մեծամասնութիւնը այդ երկիրները կը նկատէ իր մեծագոյն թշնամիները: Ասիկա լուրջ հարց է, քանի որ Թուրքիան` իբրեւ ՕԹԱՆ-ի անդամ, արեւմտեան ռազմական դաշինքին մաս կը կազմէ: Ցաւօք, ՕԹԱՆ-ը չունի այնպիսի գործիքակազմ, որով կրնայ վտարել սխալ վարքագիծ դրսեւորած անդամը,...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Ուաշինկթըն. 5 ապրիլի ցոյցերէն… «Սեւին սապոնն ի՞նչ անի, Խեւին խրատն ի՞նչ անի» ԱՌԱԾ Թիւ մէկ խեւը կը կոչուի Տանըլտ Թրամփ, որ քանի մը օր առաջ ներածումներու վրայ տուրքերու անհամեմատ բարձրացումի որոշում մը ստորագրեց եւ տակն ու վրայ ըրաւ աշխարհը` սկսելով... ամերիկեան սակարանէն: Արձագանգեցին բազում այլ խեւեր` դրացի թէ հեռաւոր երկիրներէ, ու տնտեսական պատերազմը աննախընթաց թափ ստացաւ, աշխարհի սակարանները...

ՇԱՂԻԿ Գ. Խ. Ասպարէզիս բերումով կատարած մասնագիտական աշխատանքներս ընդհանրապէս ինծի համար գոհունակութեան աղբիւր են, որովհետեւ անոնց ընդմէջէն ներկայացուցած նիւթերս կ՛առնչուին արժեհամակարգիս ու հաւատալիքներուս եւ կը ներկայացնեն առաջնահերթութիւններու վերաբերեալ իմ պատկերացումներս ու հասկացողութիւններս: Սակայն գոհունակութիւնս կը քառապատկուի, երբ ներկայացում կամ դասախօսութիւն ունենամ հայկական միջավայրէ ներս` կրթական հաստատութեան մը, կառոյցի մը կամ միութեան մը յարկին տակ, որովհետեւ հոն թեւածող մտքի ու հոգիի...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Մեզի ծանօթ դարձած ռուսական կիսապաշտօնական քաղաքական մարտավարական հիմնարկին` «Վալտայ» միջազգային քննարկումի ակումբին «Վալտայ-Նոր սերունդ» ծրագիրի գիտաշխատող Տմիթրի Փոլեաքով, որ արաբագէտ եւ Ռուսիոյ Գիտութիւններու կաճառի Արեւելագիտութեան հիմնարկի արաբական եւ իսլամական հետազօտութիւններու կեդրոնի գիտաշխատող, վերոնշեալ խորագիրով յօդուած մը գրած է, որ ստորեւ կը թարգմանեմ (1): *Շեղագիր` կը կատարեմ ճշդումներ*: 1. Յօդուածին նկարը` պաղեստինցի մանուկ մը դիմադրութեան մթնոլորտին մէջ: 2. Իսրայէլ...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Հայկական մամուլի մէկ անկիւնէն գողցուած լուր մը: Ազերիները Ստեփանակերտի մէկ փողոցը կնքած են (առանց միւռոնի) Ցեղասպանութեան հեղինակներէն` Էնվեր փաշայի անունով: Արցախի դիմափոխութիւնը աննախընթաց չէ: Ստեփանակերտը արդէն կը կոչեն Խանկենտի, ատենին, Ալիեւի մէկ արձանն ալ զետեղեցին տեղ մը: Թուրքիոյ մէջ միւս ցեղասպանները շատո՜նց ի պատուի են... Արցախի մէջ ազերիական նորագոյն «նուաճումներուն» շարքին է հայկական եկեղեցիներու, հերոսներու յուշարձաններու եւ ընդհանրապէս...

 ՎՐԷԺ-ԱՐՄԷՆ Գնա՜ց: Կարպիսն ալ գնաց: Հիմա, երբ կը փորձեմ երկու տող գրի առնել իր յիշատակը յարգելու համար, կ՛անդրադառնամ, թէ որքան դժուար է գրել մէկու մը մասին, որուն հետ յաճախակի կապի մէջ էիր, որուն հետ կը ծրագրէիր վերստին նախաճաշի մը երթալ, զրուցել յաջորդ գրելիքին, յաջորդ գիրքին մասին, որուն հետ դեռ ճամբայ կար կտրելիք այս անցաւոր կեանքին մէջ: Եւ ահա, մէկ օրէն...

ՆՈՐԱ ԲԱՐՍԵՂԵԱՆ Պէյրութէն մինչեւ Ֆանար` Սուրէն Խանամիրեան ազգային վարժարան մեկնումն ու վերադարձը ամէնօրեայ արկածախնդրութիւն էր: Մնայուն եւ շարժական անցարգելներ պէտք էր շրջանցէինք` հասնելու համար դպրոց: Իսկ նուազ վնասով եւ վտանգով այդ փորձութիւնները յաղթահարելու համար կար ներքին կանոնակարգ մը, որուն մասին տարբեր առիթներով բացատրած էր մեզի պարոն Ժիրայրը, եւ բոլորս լռելեայն ու ամենայն հնազանդութեամբ կը գործադրէինք` փոքր շեղումներով եւ փոփոխութիւններով: Մեծ...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Թէեւ տխուր պարունակով, սակայն հետաքրքրական բնոյթ ունեցող վիճակի մը արտայայտութիւն է յօդուածաշարին խորագիրը, որ ուղեկից էր մեր մտորումներուն եւ ձեւով մը մղիչ ուժ կը հանդիսանար, երբ սպիտակ թուղթին կը յանձնուէր յուշերու եւ յիշատակներու կապոցը: Ճիշդ է, որ այս կապոցի ընդերքին տակաւին գոյութիւն ունին հարիւրաւոր էջեր լեցնող պատումներ, անոնք ըլլան անձնական թէ հաւաքական կեանքին առնչուող, այդուամենայնիւ, ներկայացուածը կը միտէր...

Առանց բաժնելու մեր յօդուածագիրին բոլոր մտածումները, տեղ կու տանք իր գրութեան, միաժամանակ յօդուածը ընկալելով հանրային քննարկումի նախաբան մը: ՎԱՐԱԳ ԳԵԹՍԵՄԱՆԵԱՆ Երէկ` 13 ապրիլին թեւակոխեցինք Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմի բռնկման յիսնամեակը: Տասնամեակներ անցած են արդէն համատարած քանդումի եւ արիւնահոսութեան այդ դժնդակ օրերէն, սակայն այդ պատերազմին բացած մտաւորական, մշակութային եւ քաղաքական վէրքերը սպի ձգած են մեր հասարակական մարմնի վրայ: Պատերազմի մասին շատ բան...

 ՎԵՐ. ԴՈԿՏ. ՎԱՀԱՆ Յ. ԹՈՒԹԻԿԵԱՆ Չորս Աւետարաններն ալ կ՛արձանագրեն Յիսուսի մուտքը Երուսաղէմ` իր խաչելութենէն եւ յարութենէն քանի մը օրեր առաջ, որ կը կոչուի «Յիսուսի Յաղթական Մուտքն ի Երուսաղէմ»: Արեւմտեան եկեղեցիներ զայն կը կոչեն «Արմաւենիի Կիրակի», որովհետեւ այդ օրը զինք ողջունող ամբոխը արմաւենիի ճիւղերով կը դիմաւորէր զինք: Մեր ժողովուրդը պատմական այս դէպքը կը կոչէ «Ծաղկազարդ», քանի որ Հայաստան արմաւինեներէ զրկուած ըլլալուն...

ԱՀԱՐՈՆ ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ Կա՞յ արդեօք լիբանանահայ ընտանիք մը, որ մորթին վրայ կրած չըլլայ քաղաքացիական պատերազմին արհաւիրքը` սարսափ, առեւանգում, մահ, սպանդ, տնտեսական տագնապ, գոյժ... արտագաղթ: Լիբանանցիները ի՞նչ դասեր քաղեցին արդեօք իրենց հայրենիքին մէջ օտարներու պատերազմէն: Դժբախտաբար` ոչ մէկ դաս: Այսօր նոյնպէս պատերազմի ուրուականը կը շրջի լիբանանեան երկնակամարին վրայ: Պատերազմի հռետորաբանութիւնը մնայուն ներկան է Լիբանանի քաղաքական բեմին: Մենք` լիբանանահայերս, նախանձախնդիր պարտինք մնալ` պահպանելու...

ԴՈԿՏ. ԱԲԷԼ ՔՀՆՅ. ՄԱՆՈՒԿԵԱՆ ՀՅԴ պաշտօնաթերթ «Դրօշակ» թերթի խմբագրատունը՝avenue de la Roseraie 29, 1205 Genève Առկայ ելոյթը կ’անդրադառ­նայ 19-րդ դարու վերջին եւ 20-րդ դարու առաջին քա­ռորդին Եւրոպայի տարբեր համալսարաններու մէջ հայ ուսանողներու ներկայու­թեան՝ Օսմանեան կայսրու­թեան եւ Ցարական Ռուսիոյ փլուզման ժամանակահատ­ուածի նախօրեակին։ Խիստ հետաքրքրական է տեսնել ու հպարտանալ այն փաստով, թէ որքան ուսումնատենչ եղած է հայը, թէկուզ դժնդակ եւ զրկանքներու դարերուն,...

Յ. ԲԱԳՐԱՏՈՒՆԻ Ոչ ոք կրնայ ուրանալ, որ 13 ապրիլ 1975-ին, Այն Ռըմմանէի մէջ փոխադրակառքի մը վրայ զինեալ յարձակումին հետեւանքով ծայր տուած լիբանանեան պատերազմէն 50 տարի ետք, երկրի քաղաքական կողմերը կրցած են դասեր քաղել: Ապրիլ 13-ի բռնկումը ունէր իր արմատները, սկսելով զուտ լիբանանեան ենթահողէն, որ պարարտ էր թէ՛ շրջանային եւ թէ՛ միջազգային միջամտութիւններ եւ շահագործումներ հրաւիրելու: Այլ խօսքով, Լիբանանի անկախութենէն ի...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Հայութեան Դիրքն Ու Դերը «Քաղաքացիական պատերազմ»-ը իր աղէտալի հետեւանքները ունեցաւ նաեւ մեր` հայութեան վրայ: Քանի՜ քանի՛ փորձեր կատարուեցան հայութիւնը ներգրաւելու ռազմական ոլորապտոյտին մէջ` հարկադրելով, որ ձեռք առնուին ինքնապաշտպանութեան, սեփական դիրքորոշումը պահպանելու միջոցներ: Սկզբնական փուլին իսկ հայկական ազգային կուսակցութիւնները որդեգրեցին իմաստուն եւ հեռատես, շրջահայեաց դիրքորոշում, որ բոլորին ծանօթ եղաւ «դրական չէզոքութիւն» բանաձեւումով: Սա կրաւորականութիւն կամ անտարբերութիւն չէր նշանակեր, այլ...

ՆՈՐԱ ԲԱՐՍԵՂԵԱՆ Հոկտեմբեր 2024: Մեր տան պատշգամը կանգնած կը դիտեմ չորս դիս` պատկերասփիւռէն, բջիջային հեռաձայններէն եւ անխտիր ամէն կողմէ տեղացող, Պէյրութի տարբեր շրջանները հարուածելու իսրայէլեան սպառնալիքներու լուրերու տարափէն հեռանալու, վախի ու անձկութեան մթնոլորտի ծանրութեան տակ տան նեղցող պատերէն դուրս գալու եւ մաքուր օդ շնչելու յոյսով: Լիբանանեան բազմաթիւ շրջաններ Պէյրութի սրտին կապող դիմացս փռուած մայրուղին մանկութենէս մինչեւ այսօր մնայուն կերպով տեսադաշտիս...

ԺԱԳ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Մենք պատերազմի սերունդն ենք: Հազիւ ծնած, քանի մը ամիս ետք արձակուեցան առաջին փամփուշտները: Դժբախտաբար լիբանանեան քաղաքացիական պատերազմի արհաւիրքները չսահմանափակուեցան քրիստոնեայ-իսլամ կռիւներով, այլ յաճախ նաեւ վերածուեցան ներիսլամական եւ ներքրիստոնէական բախումներու: Այդ բախումները տեղի ունեցած են իւրաքանչիւր շրջանի իւրաքանչիւր թաղին մէջ: Եւ ոչ ոք զերծ մնաց քաղաքացիական այդ կռիւներուն հետեւանքներէն: Այդ հետեւանքները իրենց որոշիչ ազդեցութիւնը ունեցան նաեւ մեր սերունդին վրայ:...

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ 10 տարեկան պատանի էի: «Ռոստոմ» պատանեկան միութեան անդամ: 1975-ին ԼԵՄ-ական ըլլալը բոլորին փափաքն էր: ԼԵՄ-ական ըլլալու գլխաւոր խանդավառութիւնն ալ պահակութիւն ընելու փուլն էր: Այդ օրերուն պատանեկան միութիւններէն տասնեակ մը երկսեռ խումբ էինք, ամէն օր պահակ տղոց սանտուիչներ հասցնելու աշխատանքը մեզի կը վստահուէր: Թաղերուն անկիւնները տղոց մնայուն հիւրասիրութիւններ կ՛ըլլային` մէկը թէյ, միւսը կարկանդակ, ուրիշ մը անուշեղէն: Այլ խօսքով, ամբողջ...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Անդամալուծուած, ներքնապէս փճացած, աւերուած պետութեան մէջ ապրիլը, իսկապէս որ մարտահրաւէր մըն էր նորահաս սերունդին համար: Տարիները սահած էին արդէն, մահուան ուրուականը թէեւ կը հալածէր իւրաքանչիւր անձ, իսկ աւերի հրէշութիւնը ոչ ոքի կը խնայէր, երբ սաստկանային ռմբակոծումները, այդուամենայնիւ, գոյութիւն ունէր ապրելաձեւ մը յատկապէս մեր սերունդին համար, որ այլազան փորձութենէ անցնելով` կրցած էր վաստկիլ կեանքի փորձառութիւն մը, ու անով փրկած...

ԿԱՐՕ ԱՂԱԶԱՐԵԱՆ «Լիբանանի հայութիւնը ներկայացնում է պատկերը մի կենդանի, հայաշունչ, հայախօս, հայաբոյր ու հայակամ հայութեան, ինչ որ մեր բոլորիս սրտերը, հայաստանցիների բոլոր սրտերը ուրախացնում է, լցնում հրճուանքով եւ նոյնիսկ` մի քիչ էլ հպարտութեամբ» ՎԱԶԳԷՆ Ա. ԱՄԵՆԱՅՆ ՀԱՅՈՑ ԿԱԹՈՂԻԿՈՍ Հայոց ցեղասպանութեան արհաւիրքէն ճողոպրած հայութեան կարեւոր մասնիկը կայք հաստատեց հիւրընկալ Լիբանանի եւ Սուրիոյ մէջ: Հայորդիներ, ձեռներէց պատասխանատուներ լծուեցան` եկեղեցաշինութեան, դպրոցաշինութեան, ազգային եւ...

ՐԱՖՖԻ ՏԷՄԻՐՃԵԱՆ Յիսուն տարիներ առաջ, 13 ապրիլ 1975-ին սկսաւ Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմը, որուն հետեւանքներէն անման չմնաց նաեւ Լիբանանի հայութիւնը, որ 15 տարի ֆիզիքապէս պաշտպանեց հայկական թաղամասերը եւ ի մասնաւորի` հայահոծ Պուրճ Համուտը, որ իր աշխարհագրական դիրքին պատճառով վերածուած էր կռուախնձորի: 15 տարիներ ու հարիւրաւոր նահատակներ, որպէսզի Պուրճ Համուտը պահպանէ իր հայեցի դիմագիծը, եւ որպէսզի շրջանը չպարպուի հայկականութենէն: Դաշնակցութեան հովանիին տակ...