Յօդուածներ

ՇԱՀԱՆԴՈՒԽՏ 1915-1921, Արեւմտեան Հայաստանի եւ Կիլիկիոյ ջարդերէն ետք հայութեան մէկ մասը ապաստան գտաւ Լիբանանի մէջ: 1923-էն սկսեալ կը կազմաւորուէր լիբանանահայ գաղութը` մայրաքաղաք Պէյրութէն, Քարանթինա-Մար Մըխայէլէն մինչեւ Պուրճ Համուտի ծովեզերեայ շրջանը: Ամբողջ Մար Մըխայէլ եւ իր շրջակայքը հիւղաւաններով ծածկուած էին: Պուրճ Համուտի հիւղաւանը կոչուեցաւ «Թիրօ թաղ»: Այս շրջանին մէջ կար ընդարձակ հողամաս մը, ուր աղաւնիներ կ՛որսային: Ֆրանսական մանտայի օրերը ըլլալով` ֆրանսերէնը...

«Գանձասար»-ի փակուող տարին եղաւ դժուարութիւններու դիմագրաւման ու աշխատանքներու վերակազմակերպման ջանքերով յատկանշուող տարի մը: Ամանորի սեմին թերթիս տարեկան աշխատանքներու անկեղծ քննարկումով` մեր ընթերցողներուն հետ կը բաժնենք մեր մտահոգութիւններն ու մարտահրաւէրները: «Գանձասար»-ի խմբագրակազմը ունեցաւ ե՛ւ կորուստներ, ե՛ւ աշխատանքային դժուարութիւններ, ե՛ւ բացթողումներ, ե՛ւ ձեռքբերումներ: Սրտի խոր կսկիծով հրաժեշտ տուինք պայթումի մը իբրեւ հետեւանք նահատակուած թերթիս ցրուիչ Վրէժ Ճապաղջուրեանին. երկրիս տագնապին ստեղծած տնտեսական թէ...

Վերոյիշեալ խորագիրին տակ, ասկէ ետք, խմբագրական կազմին հայեցողութեամբ «Ազդակ»-ի էջերուն մէջ լոյս պիտի տեսնեն համացանցային էջերուն եւ ընկերային ցանցերուն վրայ կատարուած գրառումներ, անդրադարձներ, «Ազդակ»-ի կայքին կամ Դիմատետրի էջերուն վրայ արտայայտուած կարծիքներ, մտորումներ, քննարկումներ, որոնք կը կրեն համահայկական բնոյթ եւ, յօդուածի տարողութիւն չունենալով հանդերձ, պատգամ, գաղափար եւ մթնոլորտ կը փոխանցեն: Ստորեւ կը հրատարակենք Հալէպէն նշմար մը, ինչպէս նաեւ «Ազդակ»-ի խմբագրականին առիթով...

ԿԱՐՕ ՏԷՐՈՒՆԵԱՆ Հայր Լէոնար Մելքի Վերջերս աշխատանք կը տարուի «Երանելի» տիտղոսին արժանացնելու Լիբանանի Պաապտեթ շրջանէն երկու քափուչինեան  երկու քահանաներու` հայր Լէոնար Հապիպ Մելքի (1881-1915) եւ հայր Թոմաս Ժըրիես Սալեհ (1879-1917): Այս երկու մարոնի վարդապետները ընդունած էին Լատին եկեղեցւոյ ծէսը: «Երանելի» տիտղոսին կը հասնին անոնք, որոնք կը զոհուին քրիստոնէութեան համար , կարեւոր չէ հրաշք գործել: Հարցումը այն է, որ այս երկու...

ԽԱՉԻԿ ՃԱՆՈՅԵԱՆ Մեր ժողովուրդի պատմագրութեան ամէնէն կարեւոր աշխատանքներէն է վաւերագրութիւնը, յատկապէս սփիւռքի հայութեան պատմութեան վաւերագրութիւնը մեծ բաց մը եղած է մեր ժողովուրդի պատմութեան մէջ: Բազմաթիւ երկիրներու մէջ ապրող մեր ժողովուրդի զաւակներուն բերած նպաստը` տուեալ երկիրներու մշակոյթներուն եւ քաղաքակրթութեանց, անծանօթ է ոչ միայն տուեալ երկիրներու ժողովուրդներուն, այլ նոյնքան եւ աւելի` մեր հայ ժողովուրդի զաւակներուն: Ամենայն խոնարհութեամբ, բայց եւ մեծագոյն հպարտութեամբ կրնանք...

ԹԱԹՈՒԼ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Եւրասիական տնտեսական միութեանը (ԵՏՄ) անդամակցութիւնից հետ Հայաստանի համար աւելի է կարեւորւում համագործակցութեան բարձր մակարդակը անմիջական երկու հարեւաններ Իրանի եւ Վրաստանի հետ: Միւս երկու հարեւանների` Ազրպէյճանի եւ Թուրքիայի հետ յարաբերութիւնների կարգաւորում մօտ ապագայում քիչ հաւանական է: Ինչպիսի՞ն էր Երեւան-Թիֆիլիսի եւ Երեւան-Թեհրան գործընկերութիւնը 2014-ին եւ ի՞նչ ակնկալիքներ կան: 2015-ը հայ-վրացական յարաբերութիւնների համար կարող է դառնալ փորձութեան տարի, քանի որ 2014-ին...

Աւա՜ղ... Հակառակ իր կամքին, ուժին եւ պայքարելու բերկրանքին, ընկեր Վահան չկրցաւ կասեցնել իր անձին «մայրամուտ»-ը: 2013-ի ամրան ընկեր Վահան Յովհաննիսեան լոյս ընծայած էր երկար յօդուածաշարք մը` «Մայրամուտ, որը հարկաւոր է կասեցնել», որ կարելի է հաւաքել եւ վերածել գրքոյկի մը: Դաշնակցական ղեկավարի ակնոցով դիտուած` Վահան Յովհաննիսեան ամենայն մանրամասնութեամբ եւ սրտբացօրէն կը ներկայացնէր Հայաստանի ընկերաքաղաքական հարցերը: Եւ վերնագիրը ո՛չ թէ միայն ահազանգային...

ԳԷՈՐԳ ՅԱԿՈԲՃԵԱՆ Յունուար 3-ին հողին յանձնուեցաւ հայ ժողովուրդի ու Դաշնակցութեան հաւատաւոր գործիչ Վահան Յովհաննիսեանը: Ընդելուզուեցաւ այն հողին հետ, որուն անկախութեան, անվտանգութեան, պետականաշինութեան համար ճիգ ու ջանք չէ խնայած` վաղաժամ մահուան անխուսափելի լեղին համտեսած հանգուցեալը: 1998, Հալէպ, Կրթասիրաց սրահ, ՀՅԴ հիմնադրութեան 108-ամեակի ոգեկոչման հանդիսութեան պատգամախօսն է Հայաստանէն ժամանած ու քաղաքական պատճառներով արգելափակումէ նոր ազատ արձակուած Վահան Յովհաննիսեանը: Պատանի էի , չեմ...

ՌԱԳԸՓ ԶԱՐԱՔՕԼՈՒ ՀՅԴ առաջնորդ Վահան Յովհաննիսեանը վախճանուել է դեկտեմբերի 28-ին: Յովհաննիսեանը 58 տարեկան էր: Երկարատեւ ու դժուարին պայքար է մղել մի սարսափելի հիւանդութեան դէմ: Յովհաննիսեանը երկար ժամանակ պաշտօններ էր ունեցել ՀՅԴ Բիւրոյում եւ Հայաստանի Ազգային ժողովում: Իսկ մահուանից ուղիղ մէկ տարի առաջ Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսեանի կողմից Գերմանիայում նշանակուել էր արտակարգ եւ լիազօր դեսպան ու մինչեւ մահ բնակուել Պերլինում: Մասնագիտութեամբ...

Ն. ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Յունուար 7-ին կը նշենք ծննդեան տարեդարձը հայ ժողովուրդի նուիրեալ հոգեւորականներէն եւ հայ լեզուի մեծավաստակ մշակներէն հայր Արսէն Այտընեանի: Կենսագրական աղբիւրները շատ մանրամասնութիւններ չեն փոխանցեր Վիեննայի Մխիթարեաններու աբբահօր պաշտօնին արժանացած հայր Արսէն Այտընեանի մասին, որ իբրեւ հոգեւորական իր անունին կապած է անձնդիր ծառայութեան, մանկավարժական գործունէութեան եւ խմբագրական աշխատանքի բեղուն վաստակ մը: Իսկ մեծ է թիւը այն լեզուագէտներուն ու քերականագէտներուն,...

ԱՐՄԻՆԷ ԳՈՒՆՏԱԳՃԵԱՆ Օտարամոլութիւնը մեր ժողովրդի մէջ, մանաւանդ իր երկրում` Հայաստանում, ուղղակի զաւեշտական մակարդակի է հասել: Որպէսզի ասածս մերկապարանոց չլինի, իրական օրինակներ բերեմ: Ահաւասիկ, Երեւանի խանութների մի մասը կրում է օտարահունչ անուններ, նրանց ճակատին էլ անունը երբեմն գրուած է միայն լատինատառ` Supermarket, օրինակ, SAS, VAS, Fresh, Yerevan City, այս մէկն էլ գրուած է միայն ռուսերէն` «Մոսկվիչկա»: Կան տարատեսակ անուններով վայրեր. գեղեցկութեան...

Ռ. Հ. Որքան ալ անօրինակ դժբախտութեան դիմաց սրտի խորերէն ցաւագին դառնութիւն մը արտայայտեր են` «Ո՞ւր էիր Աստուած» ըսելով, գիտենք, որ Աստուած հոս է միշտ եւ դարձեալ Աստուծոյ շնորհակալութիւն կը յայտնենք ամէն լաւ բանի համար: Դուք մէկ օրուան ընթացքին քանի՞ անգամ «Փա՛ռք Աստուծոյ» կ՛ըսէք: Ասիկա թէեւ այլեւս մեքենաբար արտասանուած խօսք է, այնուհանդերձ, Աստուծոյ նկատմամբ երախտագիտութեան ու շնորհակալութեան արտայայտութիւն է: Սա ալ...

Ստորեւ կը ներկայացնենք երեքշաբթի, 6 յունուար 2015-ին, Հալէպի Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ մէջ սուրբ եւ անմահ պատարագի ընթացքին Բերիոյ հայոց թեմի առաջնորդ  Շահան արք. Սարգիսեանի արտասանած Ս. Ծննդեան պատգամը: «Բայց ես Տիրոջս պիտի նայիմ, իմ փրկութեանս Աստուծոյն պիտի յուսամ եւ իմ Աստուածս պիտի լսէ զիս» (Մք 7.7) Ամանորի առաջին պարգեւը մեր փրկութեան ուրախաբեր լուրն ու տօնն է: Մարդկութեան խոստացուած Փրկիչին գալստեան`...

Իւրաքանչիւր տարեվերջ անցնող տարուայ ամփոփագիրն է, քանզի, որպէս կանոն, ի մի են բերւում անցած տարուայ յաջողութիւններն ու ձախողումները, կատարուած աշխատանքներն ու այդ աշխատանքներից քաղուած արդիւնքները: Իւրաքանչիւր անցնող տարում, ինչպէս միշտ, մի բան մնում է թերի կամ անկատար, որի աւարտն ակնկալւում է գալիք տարում: Այստեղ կարեւորը նպատակասլացութիւնն է: Թէ ինչպիսի՛նն էր տարին Արցախի համար եւ ի՞նչ սպասել գալիք տարուց` կարեւոր է իւրաքանչիւրիս համար, քանզի...

Գրող, թարգմանիչ Կարինէ Աշուղեանի «Լինել Վահան Յովհաննիսեան» խորագիրը կրող յօդուածը, որ Վահան Յովհաննիսեանի «Մանդիլիոն» հոյակերտ աշխատութեան ու Վահան Յովհաննիսեանի մասին է, «Հրապարակ» օրաթերթին մէջ տպագրուած է 16 հոկտեմբեր 2014-ին: Իսկ հոկտեմբերի 17-ին այդ առնչութեամբ Վահան Յովհաննիսեան Դիմատետրի իր էջին վրայ գրած է. «Շատ շնորհակալ եմ Կարինէ Աշուղեանին` գրքիս հոյակապ թարգմանութեան եւ այս յօդուածի համար»: Ստորեւ արդէն որպէս վերյուշ կը ներկայացնենք...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Սուրիա Հալէպի Բարձրաստիճան Պատասխանատուներ Շնորհաւորեցին Հայ Առաքելական Համայնքին Ս. Ծննդեան Տօնը Երեքշաբթի, 6 յունուար 2015-ի կէսօրին, յետ Ս. պատարագին, Ս. Ծննդեան տօնին առիթով Հալէպի պետական բարձրաստիճան պատասխանատուներ շնորհաւորական այցելութիւն տուին Բերիոյ Հայոց թեմի առաջնորդ Շահան արք. Սարգիսեանին, Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ «Սուրէնեան» դահլիճին մէջ: Անոնց կարգին էին` Հալէպի նահանգապետը, Պաաս կուսակցութեան Հալէպի կուսակցապետը, Հալէպի քաղաքապետը, ոստիկանապետը, Հալէպի պետական...

Հովանաւորութեամբ Բերիոյ Հայոց թեմի առաջնորդ Շահան արք. Սարգիսեանի, կազմակերպութեամբ ՍՕԽ-ի Շրջանային վարչութեան, կիրակի, 4 յունուար 2014-ին, յետմիջօրէի ժամը 4:00-ին տեղի ունեցաւ Սուրիահայ օգնութեան խաչի հիմնադրութեան 95-ամեակի հանդիսաւոր նշումը` ներկայութեամբ հայ երեք համայնքապետներուն, պատկան մարմինին եւ Բերիոյ հայոց թեմի ազգային վարչութեան ներկայացուցիչներուն, ՀՕՄ-ի Կեդրոնական վարչութեան ներկայացուցիչին, հոգեւոր հայրերուն եւ բազմաթիւ խաչուհիներուն: Օրուան հանդիսավարն էր Հուրի Տէրտէրեան-Տիլպերեան: Հայերէն բացման խօսքով Անի Կարապետեան-Մուրատեան...

ՀՅԴ «Սարդարապատ» կոմիտէն քառասուն օրեր առաջ դաշնակցական ընկեր մը եւս հողին յանձնեց` ցաւելով այն իրողութեան համար, որ 2014 թուականին իր կորսնցուցած հաւատաւոր ընկերներուն եօթներորդն էր ան: Ժան Գալուստեան պատանի հասակէն անդամակցած է Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան, որուն շարքերուն միացած է 18 տարեկանը բոլորելէն ետք` անցնելով կուսակցական կեանքի բոլոր հանգրուաններէ եւ իբրեւ դաշնակցական հրաժեշտ տալով այս կեանքին: Ընկեր Ժան հաւատացած էր ՀՅԴ-ի...

ՍՈՆԱ ՖՍՏԸԳՃԵԱՆ Արեւոտ, փայլուն կիրակի  առաւօտ մըն էր, երբ դուն, մայրի՛կ ճան, աչքերդ փակեցիր` ձեռքերդ ձեռքերուս մէջ: Յանկարծ անդրադարձայ, որ ալ չէին դողար նիհար ու յոգնած ձեռքերդ: Նուրբ ու բարակ անգոյն մատներ կը մատնէին, թէ որքա՜ն յոգնած ու տառապած էին անոնք: Պարոյր Սեւակի «Մօր ձեռքերն» էին անոնք, որոնք յարատեւ աշխատանքի լծուած էին ի սպաս զաւակներուդ ու թոռնիկներուդ, մօտիկ կամ հեռաւոր...

Պատրաստեց` ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Այս տարին չինական 4712-րդ տարին է, որուն լուսնային օրացոյցին համաձայն, նոր տարին, որ կը սկսի 19 փետրուար 2015-ին, կ՛անուանուի «ոչխարի տարի»: Համաձայն չինական աւանդութեան, երբ Պուտտան երկինք պիտի բարձրանար, ուզած էր իրեն հետ իր աստուծոյն տանիլ 12 անասուններ: Անմիջապէս իր խնդրանքին ընդառաջած էր մուկը կամ առնէտը եւ ապա անոր յաջորդած էին` ցուլը, վագրը, ճագարը կամ նապաստակը, վիշապը, օձը,...