Յօդուածներ

ՀՐԱԿ Թ. ԱՒԵՏԱՆԵԱՆ Լիզպոնի գործողութիւնը դաշնակցական իւրաքանչիւր երիտասարդի կազմաւորման անփոխարինելի մասնիկն է: Լիզպոնով  գաղափարապաշտ երիտասարդութիւնը զոհեց իր լաւագոյն տարրերը եւ անոնց նահատակութեամբ վերանորոգեց իր ուխտը` հաւատարիմ մնալու հայ ժողովուրդի սրբազան Դատին: Եւ ուրեմն Լիզպոնը պէտք չէ դիտել միայն թուրքը պատժելու կամ օտարին մեր բողոքը լսելի դարձնելու տեսանկիւնէն: Լիզպոնը նաեւ պատգամ ունէր մեզի` հայ ժողովուրդին: Այդ պատգամը յեղափոխականութիւնն էր: Յեղափոխականութիւն` ոչ...

Ս. Մ. ... Եւ մի՛շտ պիտի յիշենք Լիզպոնի մէջ հերոսացած մեր հինգ նահատակները, որովհետեւ անոնք մաս կը կազմեն մեր պայքարի պատմութեան, կը մարմնաւորեն ժամանակ չճանչցող մեր պահանջատիրութիւնը, որովհետեւ անոնք ներշնչում առած էին մեր պատմութենէն, ու պատմութիւն կերտելով` իրենց կարգին դարձան ներշնչարան: Յաճախ կ՛երգենք մեր հերոսներուն նուիրուած երգեր, որոնցմէ մէկուն հետեւեալ տողերը միայն մեր շուրթներէն չեն բխիր, այլ կը ծորին իւրաքանչիւր...

ՍԵՒԱԿ ԱՐՈՅԵԱՆ 100-ամեակէն, Հայոց ցեղասպանութեան յիշատակէն ետք յուլիսը կու գայ նոյն ուժգնութեամբ. պարզ, հանդարտ, բայց միեւնոյն ատեն 32 երկար տարիներու խրոխտ եւ բազմատեսակ պատգամներով: 32 երկա՜ր տարիներ... Անշուշտ ոչ երկար այնքան, որքան կը կշռէ սոված, ուժաթափ, բոպիկ եւ հայրենազուրկ ժողովուրդի մը համար մէկ դարը, երբ ան իր քրտինքով ու աշխատանքով դարձաւ տանտէր, դարձաւ գործատէր, հարուստ, վերականգնեց պատիւ, ազգային կեանք: 32...

ԱՐԱԶ ԳՈՃԱՅԵԱՆ Լիզպոնի տղաքն ալ Լիբանանէն սլացին դէպի երկինք եւ նախքան ճախրիլը` կազմաւորուեցան լիբանանահայ գաղափարապաշտ մթնոլորտի մէջ, ուր ձեւաւորուած են այսօրուան ծնողները ու նորահաս երիտասարդները: Այլ խօսքով, Լիզպոն խմորած թթխմորը թխած է նաեւ ներկայի չափահասները, եւ հետեւաբար երկու սերունդներուն դաստիարակութեան մէջ գոյութիւն ունին հասարակ յայտարարներ: Իսկ եթէ Լիզպոնի հինգը ապրած ըլլային այսօր, արագ հաղորդակցութեան ու ընկերային ցանցերու դարուն եւ հաղորդուած...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Պիտի ուզէինք հաւանաբար ըսել ազգակերտի, հայրենապաշտի եւ  նուիրաբերումի ապառաժեայ ու անկրկնելի տրոփներ: Զուլալ մտածումի եւ անկաշառ ապրումի հարազատ կայմեր: Մեր` հայոց ճակատագրուած կեանքի թարգման հսկաներ: Սեփական կամքի ու վճռակամ կեցուածքի անխորտակելի պատուանդաններ, բիւրեղացած շունչի եւ համոզումի լուսաւոր ճանապարհներ, այո՛, ներշնչումի եւ վերապրումի ցոլքեր, աւելի՛ն. հրաշք ու ճառագայթող հինգ տղաներ: Լիզպոնի հերոսներ: 32 տարիներու թաւալքին զուգընթաց, կարծես հայոց դարաւոր...

ՍԱՐԳԻՍ ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Սիրելի՛ Սագօ, օրթա՛խ, Քիչ առաջ Վաչէն հեռաձայնեց եւ ըստ իր սովորութեան` լակոնական` «Տխուր լուր մը ունիմ», ըսաւ: «Խէ՞ր...», հարցուցի նմանապէս լակոնական: «Սարգիս Կիրակոսեանը... Երկու ժամ առաջ... Սիմոնը հաղորդեց...»: Գրեթէ միաբերան «Ափսո՜ս» ըսինք: Պահ մը զրուցեցինք, կորուստիդ տարողութիւնը փորձեցինք կշռել` առանց լակոնականութեան, ճիգ ըրինք մենք զմեզ համոզելու, որ շուրջ 6-7 ամիս առաջ թեւակոխած ճամբադ քեզի բաւական տառապանք կը պատճառէր,...

Քառասուն օրեր առաջ անդամ մը եւս յաւերժ կը բաժնուէր ՀՕՄ-ի մեծ ընտանիքէն. անդամ մը, որ իր երիտասարդական օրերէն մինչեւ իր մահը` Յունաստանի մէջ, սրտին մէջ պահեց Լիբանանահայ օգնութեան խաչը, որուն անդամակցած էր  շատ կանուխէն: Իր կեանքին վերջին տարիները անցուց Յունաստան, իր զաւկին` Եւա Տէրվիշեան-Պէրպէրեանին մօտ, ուր շարունակեց ապրիլ ԼՕԽ-ով, նոյն ատեն պահելով ՀՕՄ-ի մեծ ընտանիքին հանդէպ իր սէրն ու հետաքրքրութիւնը:...

Քառասուն օրեր առաջ ՀՄԸՄ-ի ընտանիքը կորսնցուց վաստակաւոր անդամ Սարգիս  Սարգիսեանը: Ծնած էր Մուսա Լեռ: Փոքր տարիքէն եկած էր Այնճար, ապա ընտանիքով փոխադրուած Հալէպ: Հալէպի մէջ մաս կազմած էր ՀՄԸՄ-ի սկաուտական շարքերուն: ՀՄԸՄ-ը եղաւ եղբայր Սարգիսին տունը, ուր անցուց իր կեանքը: Իր նախասիրած մարզաձեւն էր հեծիկը: Ան կը մասնակցէր հեծելարշաւներու եւ Սուրիոյ մէջ հեծելարշաւի ախոյեանութեան տիրացած էր: 1955-ին Սուրիոյ ՀՄԸՄ-ականներու հետ...

ՎԱՉԷ ԲՐՈՒՏԵԱՆ Ուրեմն այսպէս: 120 տարի առաջ Վանի հայութիւնը կեանքի եւ մահուան  ֆիզիքական պայքարի մէջ էր: Այս պայքարը կը մղէին նորակազմ երեք կուսակցութիւնները իրենց մարտական ուժերով` հնչակեան Մարտիկի, դաշնակցական Պետոյի եւ արմենական Աւետիսեանի գլխաւորութեամբ: Օտար հիւպատոսներ կը միջնորդեն եւ համաձայնութիւն կը գոյանայ. դէպի Պարսկաստան ազատ ելք տալ հայկական զինեալ խումբերուն: Նահանջի ճամբու կիսուն աղէտը կը հարուածէ: Հայ մարտիկները մինչեւ վերջին...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ 15 յուլիսին հաղորդուեցաւ, որ ՏԱՀԵՇ¬ի պատկանող «Տարուլհիլաֆէ» թրքերէն կայքը սպառնալիքներ տարածած է Թուրքիոյ հասցէին: ՏԱՀԵՇ¬ի տարածած յայտարարութեան վերջաւորութեան կ՛ըսուէր, որ ՏԱՀԵՇ¬ի վրայ Թուրքիոյ ճնշումներուն պատճառով իրենք հարկադրուած պիտի ըլլան «Թուրքիոյ հետ յարաբերութիւններուն մէջ նոր էջ մը բանալ», ինչ որ այն սխալ տպաւորութիւնը ստեղծեց, թէ Սուրուճի մէջ 21 յուլիսին տեղի ունեցած յարձակումը նշեալ սպառնալիքին գործադրութիւնն է: Թուրք յօդուածագիրներ անմիջապէս...

Իրանի եւ միջազգային միջնորդ վեցեակի միջեւ սոյն թուականի յուլիսի 14-ին կայացած համաձայնութիւնը միջազգային հարթակում գնահատուեց որպէս պատմական ձեռքբերում: Ձեռքբերումը պատմական էր ոչ միայն այն պատճառով, որ իրենց լրումին հասան Իրանի միջուկային ծրագրի շուրջ տասնամեակներ ձգուած թնճուկը եւ վերջինի շուրջ մօտ երկու տարի ձգուող բանակցութիւնները: Շրջանառուած ձեւակերպման համաձայն, այս քայլը կարող է լուրջ վերափոխման ենթարկել Մերձաւոր Արեւելքի աշխարհաքաղաքական առկայ ճարտարապետութիւնը: Տնտեսական...

ՎՐէԺ-ԱՐՄԷՆ Դաշնակցութեան նորընծաներու երդման արարողութիւնը միշտ յուզիչ է եւ միշտ ալ հին ու քաղցր յիշատակներ կ՛արթնցնէ երէցներուս մէջ: Երբ օրուան կնքահայրը, նախքան երդման բանաձեւը կարդալը, վերջին անգամ հարց կու տայ թեկնածուներուն, թէ վստա՞հ են իրենց տուած որոշումէն եւ իսկապէ՞ս կ՛ուզեն մաս կազմել նուիրեալներու սոյն բանակին, եւ ոչ ոք միտքը կը փոխէ ու կը քաշուի երդում տալէ, այդ պահուն կ՛անդրադառնանք, թէ...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Մարդկային կեանքը բացարձակ արժէք է` հոս թէ այլուր, Փարիզ թէ Շանկհայ, Վան թէ Ուաշինկթըն, Սիս թէ Մեմֆիս, Քոսովօ թէ Շուշի: Երբ մարդը կը դառնայ գայլ, ո՛ր երկինքին տակ ալ այդ ըլլայ, գայլը գայլ պէտք է կոչել: Եուկոսլաւիոյ անհետացման պատերազմը աւարտած է, այդ միացեալ հանրապետութիւնը պատմութեան կը պատկանի, ծնունդ առած են նոր երկիրներ, Սերպիան, Պոսնիա-Հերցեկովինան, Մակեդոնիան, Խրուաթիան: Արիւնալի կռիւներ...

ՍԱՄԻՄ ԱՔԿԷՕՆԻՒԼ Այս յօդուածով թուրք պատմաբան եւ քաղաքագէտ Սամիմ Աքկէօնիւլ կ՛անդրադառնա՛յ Ֆրանչիսկոս Ա. պապի` Հայոց ցեղասպանութեան մասին ըրած վերջին յայտարարութիւններուն, որոնք Թուրքիոյ կառավարութենէն ներս խուճապ յառաջացուցին: Ան նաեւ սրամիտ կերպով կը թուարկէ բազմաթիւ անձերու հակազդեցութիւնները, որոնք տակաւին 2015 թուականին կը շարունակեն  յամառօրէն չօգտագործել «ցեղասպանութիւն» եզրոյթը` յայտնի «Ց»-ով բառը, երբ կը խօսին զանգուածային կոտորածներու եւ տեղահանութիւններու մասին, որոնց ենթարկուեցան հայերը 1915-ին:...

Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակին առիթով ընդարձակ գրութիւն մը լոյս ընծայեց յունական «Փոքրասիական յուշեր» միութեան պարբերաթերթը: Խմբագրական գրութեամբ մը, ինչպէս նաեւ լման երկու էջի վրայ ծաւալող Մաննիկ Աշրեանի յօդուածով եւ յաւելեալ տեղեկութիւններով, յունական Քաւալայի պարբերաթերթի հրատարակութիւնը յարգանքի տուրք էր Հայոց ցեղասպանութեան զոհերու յիշատակին: «Առանց պատիժի ոճիր» խորագիրով Մաննիկ Աշրեանի գրութիւնը, պատմական փաստերէն անդին, կ՛անդրադառնայ Թուրքիոյ պետական ժխտումի քաղաքականութեան եւ ուրացման ճիգերուն, որ...

Նախաձեռնութեամբ Լիբանանի հայոց թեմի Ազգային առաջնորդարանի տեղեկատուական բաժանմունքին, Ազգային առաջնորդարանի ժողովներու, բաժանմունքներու եւ գործունէութեան ծանօթացման հարցազրոյցներու շարքին, չորեքշաբթի, 22 յուլիս 2015-ին, Ազգային վարչութեան Բնակարանային յանձնախումբին մասին «Վանայ Ձայն» հարցազրոյց մը ունեցաւ բնակարանային յանձնախումբի ատենապետ Րաֆֆի Կէօվօղլանեանին եւ մեթր Թալին Սահակեան-Դարբինեանին հետ: «Վանայ Ձայն»-ի հաղորդավար Հուրի Փափազեան-Էմմիեան վարեց հարցազրոյցը, որ իր ամբողջութեամբ կը դարձնենք «Ազդակ»-ի ընթերցողներուն սեփականութիւնը: ՀԱՐՑՈՒՄ.- Բնակարանային յանձախումբը ինչպիսի՞...

ԼԵՒՈՆ ՇԱՌՈՅԵԱՆ Ճիշդ տարի մը առաջ, 20 յունիս 2014-ին, հայրենահան մուսալեռցիներու միջնաբերդին` Այնճարի մէջ (Լիբանան), հողին կը յանձնուէր Պօղոս Սնապեանն ալ... Գրագէտ, պատմուածագիր, հեղինակաւոր գրաքննադատ, խմբագիր, ուսուցիչ եւ բեմբասաց: 87 տարու պատկառելի վաստակեալ մըն էր Պօղոս Սնապեան, վերջին կէս դարու լիբանանահայ գրական կեանքի հիմնական սիւներէն մին, որուն գիտակցական կեանքին բոլոր տարիները անցան մի միայն Գիրի ու Գիրքի երանելի աշխարհին մէջ......

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Որքա՞ն կը սխալինք երբեմն` առաջնորդուելով կարծրատիպ (stereotype) կարծիքներով: Ուսողութեան մէջ կայ կարեւոր կանոն մը` «անհրաժեշտ, բայց ոչ բաւարար», որ պարզացուած օրինակով մը կը հիմնաւորէ հետեւեալ ճշմարտութիւնը. «բոլոր կատուները ականջ ունին (անհրաժեշտ), բայց բոլոր ականջ ունեցողները կատու չեն (ոչ բաւարար)»: Յստակ է, որ հազարաւոր տեսակի էակներ նաեւ ունին ականջ: Այս կանոնը մեզ պէտք է մղէ իւրաքանչիւր հարց կամ պարագայ,...

ՅԱԿՈԲ ՈՒՌՀԱՅԵՑԻ 21-րդ դարն ենք, եւ տիրող սպառողական տնտեսակարգին պատճառով հետզհետէ աւելի եւս կը մթագնի մարդկութեան ապագան, կը խորանան բնապահպանական ճգնաժամերը, եւ երկրագունդին վրայ կեանքի շարունակականութեան հեռանկարները բաւական անորոշ բնոյթ կը ստանան: Ասիկա համաշխարհային ուղղուածութիւն մըն է, իսկ այս ուղղուածութեան մանրակերտն է, ինչ որ տեղի կ՛ունենայ Լիբանանի մէջ` թէ՛ ոչ առողջ ապրելակերպի մակարդակով, թէ՛ կանաչ տարածութիւնները հետեւողականօրէն ոչնչացնելու իմաստով, թէ՛...

Սուրուճի գործողութիւնը Թուրքիոյ տարածքին կատարուած միջադէպերէն եւ ռմբահարումներէն կ՛առանձնանայ եւ նոր իրավիճակի մը նախաբանի հանգամանքը կը ստանայ հետզհետէ: «Իսլամական պետութիւն» ընդդէմ քրտական ուժեր պատերազմը կը տարուէր թրքական սահմաններէն դուրս, յատկապէս Իրաքի եւ Սուրիոյ մէջ: «Իսլամական պետութեան» կողմէ քրտական կեդրոնին դէմ իրականացած յարձակումը Սուրուճի մէջ պատերազմի տեղափոխութեան լուրջ նախադրեալ կրնայ նկատուիլ: Եւ այստեղ անտեղի չեն այն բոլոր վարկածները, որոնք կը կեդրոնանան...