Յօդուածներ

«ՆԻՒԶ» Բրիտանական «Տը Կարտիըն» պարբերականի Մերձաւոր Արեւելքի թղթակից Մարտին Չուլովը թրքական «Պիր Կիւն» պարբերականի թղթակիցին հետ զրոյցի ընթացքին յայտնած է, թէ թրքական իշխանութիւններու եւ ահաբեկչական ՏԱՀԵՇ-ի միջեւ համագործակցութեան մասին փաստաթուղթեր յայտնուած են Միացեալ Նահանգներու ձեռքը: Թրքական «Պիր Կիւն»-ի հետ զրոյցի ընթացքին Մարտին Չուլովը պատմած է, թէ Միացեալ Նահանգներու զինուորականներու գործողութիւններուն որպէս արդիւնք` «Իսլամական պետութեան» քարիւղի վաճառքի հարցերով պատասխանատուն սպաննելու ժամանակ...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ Յունիսի 7-ին Թուրքիայում վճռորոշ ընտրութիւններ էին, որոնց արդիւնքները մեր արեւմտեան հարեւանի համար ստեղծեցին վերջին 13 տարիների համար աննախադէպ իրավիճակ` իշխող, չափաւոր իսլամամէտ Արդարութիւն եւ բարգաւաճում (համախոհական) կուսակցութիւնը ստիպուած է մտածել քոալիսիոն կառավարութիւն կազմելու մասին, իսկ հիմնադրումից ի վեր բոլոր ընտրութիւններում շարունակաբար յաջողութիւններ գրանցող այս քաղաքական ուժը երբեւէ նման խնդրի առաջ չի կանգնել` մշտապէս ձեւաւորելով միակուսակցական կառավարութիւններ: Իսկ տէ ֆաքթօ...

ՀԱՅԿ ԳԱԲՐԻԷԼԵԱՆ Թուրք-չինական յարաբերութիւնների ներկայ դրութիւնն ու խնդիրները լաւ ըմբռնելու համար անհրաժեշտ է անցկացնել պատմական ճանապարհորդութիւն: Թուրքիայի եւ Չինաստանի միջեւ դիւանագիտական յարաբերութիւնները հաստատուել են 1971թ., սակայն դրանք որոշակի զարգացում ապրել են միայն 1980-ական թուականներից: 1980թ. ռազմական յեղաշրջումը Թուրքիայում ճանապարհ հարթեց Եւրոպական տնտեսական ընկերակցութեան եւ Թուրքիայի միջեւ յարաբերութիւնների սառեցման համար, ինչը վերջինին հարկադրեց նոր գործընկերներ փնտռել, եւ նրա տեսադաշտում յայտնուեց Չինաստանը:...

ՎԱՀՐԱՄ ՀՈՎԵԱՆ 2015թ. յունիսի 7-ին Թուրքիայում տեղի ունեցան խորհրդարանական ընտրութիւններ, որոնց կարեւոր նշանակութիւն էր վերապահուած ինչպէս քաղաքական ուժերի յարաբերակցութեան, այնպէս էլ այդ երկրի քաղաքական համակարգի ապագայ բնութագրի առումով: Ինչպէս ցանկացած ընտրութիւն Թուրքիայում, այս խորհրդարանական ընտրութիւնները նոյնպէս կարեւոր նշանակութիւն ունեն այդ երկրի ազգային եւ կրօնական փոքրամասնութիւնների, այդ թւում նաեւ հայերի համար: Այս ընտրութիւններն իրենց արդիւնքներով էապէս տարբերւում են նախորդ ընտրութիւններից, ինչի...

«ՆՈՐ ՄԱՐՄԱՐԱ»      Սաւաշ Էղիլմեզ Քրտական հարցի լուծման գործընթացի ձախողութեան այս օրերուն տակաւին կան թուրք մտաւորականներ, որոնք կը սիրեն խօսիլ թուրք-քիւրտ եղբայրութեան մասին ու կը կշտամբեն այն քիւրտերը, որոնք կը խանգարեն այս եղբայրութիւնը: Բայց ինչպիսի՞ եղբայրութիւն մըն է ատիկա: Այս մասին հետաքրքրական տուեալներ կան հետեւեալ լրատուութեան մէջ: Աթաթիւրք համալսարանի պատմութեան ճիւղի դասախօս տոքթ. Սաւաշ Էղիլմեզ, անդրադառնալով վերջին օրերուն Թուրքիոյ մէջ տիրող...

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Խորապատկեր.- «Ոսկէ Ծիրան -12» փառատօնի ենթաբաժիններէն մէկն էր «Հարիւրամեայ ցաւը»: Այդ ծիրին մէջ տեղ գտած էին Հայ-թուրք շարժապատկերի Հարթակին կողմէ հովանաւորուած երկու ժապաւէններ: Հաճի Օրմանի Homo Politicus եւ Կիյոմ Քլէրի «Լռութեան ժառանգութիւնը»: Նոյն ժապաւէնները տեղ գտած էին նաեւ 2015 ապրիլին կայացած Պոլսոյ «Ոսկէ կակաչ-34» փառատօնի ծրագիրին  մէջ: Ի տարբերութիւն աննշանակալից «Ոսկէ ծիրան-12»-ին` Պոլսոյ «Ոսկէ կակաչ-34» փառատօնը յարուցեց «երկրաշարժ»:...

ՊԱՅԾԻԿ ԳԱԼԱՅՃԵԱՆ Կարելի է անվարան յայտարարել, թէ, հակառակ զինք շրջապատող ահազանգային քաղաքականութեան, Լիբանանի մշակութային կեանքը յաջողութեամբ ինքզինք գերազանցեց  այս եղանակին: Ամիսներ առաջ արդէն իսկ տոմսերը սպառած համերգը յիրաւի արդարացուց ինքզինք` ապահովելով վեց հազար հանդիսատես, որոնք Պաթրուն ուղղուած էին Լիբանանի զանազան շրջաններէ: Աշխարհահռչակ, ծագումով հայ ֆրանսացի (իր արտայայտութեամբ) երգիչը, երգահանը, բանաստեղծն ու դերասանը, հակառակ այն իրողութեան որ ծնած է Վրաստան-Ախալցխա, իր...

Ն. ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ «Մարդս, որ աշխարհիս մէջ կը թաւալի ու կեանքի պատերազմը կը մղէ, պիտի տեսնէ պայծառ ու զուարթ օրեր, այլեւ շատ անգամ` անձրեւոտ օրեր. հողմ ու փոթորիկ պիտի փչեն ու կայծակ պիտի գոռայ, ու սլաքներ ու ռումբեր պիտի գոռան չորս կողմը, եւ երբեմն ալ պիտի հարուածեն զինքը: «Ա՛յս է բաժինը ամէն մարդու, որ կ’ապրի: Կեանքը պատերազմ մըն է թէ՛ նիւթապէս...

Սեւրի դաշնագիրին եւ անոր իրաւական պարունակին մէջ ամրագրուող Ուիլսընեան իրաւարար վճիռին մասին որեւէ քաղաքական հրապարակում, այսուհետեւ շատ թերի եւ բացթողեալ բաժիններով կը յատկանշուի, եթէ յղում չկատարէ Սեւրի պայմանագիրին մասին Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցին առիթով ընդունուած Համահայկական հռչակագիրի հետեւեալ բաժինին. «Արժեւորելով 1915 թուականին միջազգային հանրութեան կողմից Անտանտի պետութիւնների մայիսի 24-ի համատեղ հռչակագրով հայ ժողովրդի դէմ իրականացուած ծանրագոյն յանցագործութիւնը պատմութեան մէջ առաջին...

ԺԱՔ Յ. ՅԱԿՈԲԵԱՆ Այն, որ 10 օգոստոս 1920 թուականի Ֆրանսայի մայրաքաղաք Փարիզի արուարձաններէն Սեւրի մէջ ստորագրուած պայմանագիրը եւ անոր յաջորդած Ուիլսընեան իրաւարար վճիռը Հայաստանի Ա. Անկախ հանրապետութեան մեծագոյն դիւանագիտական իրագործումներէն մէկն էր, կասկածի տեղիք չի տար երբեք: Իրաւամբ ալ, պատմական այս վաւերաթուղթերը կը կազմեն այն իրաւական հիմքերը, որոնց վրայ կառուցուած է հայոց պահանջատիրական պայքարի եւ մեր թշնամիէն` Թուրքիայէն հողային հատուցման...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ «Աշխարհին դիմաց երկու ընտրանք ունինք` կա՛մ անոր յանձնուիլ, կա՛մ զայն պարտութեան մատնել, եւ երկու ընտրանքներն ալ անտրամաբանական են: Գոյութիւն ունի աշխարհի հետ ազգային շահերու ծիրին մէջ շինիչ գործակցութեան երրորդ ուղի մը»:  Հասան Ռուհանի (Իրանի նախագահ) «Ազդակ», 4-8-2015 Եթէ Սեւրի դաշնագիրը ազգային իրաւո՛ւնք է, ապա շեշտադրելին տնտեսապէս հզօր, քաղաքական մտածողութեամբ եզակի, հեռավար եւ գիտութեամբ բարգաւաճ հայրենիքի մասին է խօսքը:...

Սեւրի դաշնագիրի կարեւորութեան, անոր ներկայացուցած արժէքին եւ այժմէականութեան վերաբերող հետեւեալ յօդուածի պատրաստութեան առիթով պատմաբան Երուանդ Փամպուքեանի հետ տեղի ունեցաւ զրոյց մը, որուն ընթացքին գլխաւորաբար հաստատեց, որ հայերս երբեք պէտք չէ հրաժարինք Սեւրով ձեռք բերուած մեր իրաւունքէն, որովհետեւ անիկա ամուր հիմք է տարածքային եւ սահմանային նոր դասաւորումներ ընելու: «Ա.» 95 տարի առաջ հայ դիւանագիտութեան պատմութեան էջերուն մէջ արձանագրուեցաւ առանձնայատուկ նշանակութիւն ունեցող...

ՏՕՆԻԿ Տ. Համաշխարհային Ա. պատերազմին պարտուած Օսմանեան կայսրութեան` քրտական հարցը լուծելի ներքին խնդիր որակելու ջանքերն ու փորձերը ձախողեցան Սեւրի դաշնագիրով: 1514-1515-ին` քրտական հարցի ծագումէն ետք, երբ տեղի ունեցաւ քիւրտ ժողովուրդին բաժանումը (որ նաեւ, պէտք է նշել, թէ քրտական օրուան «իշխանութիւններուն» կամքով տեղի ունեցաւ` դրժելով հաւատարմութիւնը պարսկական պետութեան նկատմամբ եւ միանալով Օսմանեան կայսրութեան, նկատի ունենալով կրօնական, համայնքային կապուածութիւնը), քրտական հարցի մը...

Օգոստոս 8-ին` , 23 տարի առաջ, Հայաստանն ու հայութիւնը կորսնցուցին հայակերտ Արծուաշէնը, որ Արցախեան Ազատամարտի ամբողջ 8 տեւողութեան հերոսաբար մաքառած էր ազերիական ասպատակումներուն դէմ, բայց պատերազմի վերջին փուլին ինկաւ թշնամիին գրաւման տակ: Արծուաշէնը համեմատաբար նորակերտ գիւղ է, որ ունի 4 հազար քառակուսի քիլոմեթր մակերես եւ կը գտնուի Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի արեւելեան կողմը: - Գիւղը կառուցած են Շամշատինէն տեղափոխուած հայեր` 1854...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Այս օրերուն, նախագահական թեկնածու Տանըլտ Թրամփի համար ամէնէն վերջին անհրաժեշտութիւնը այլ բանավէճ մըն է: Միւս կողմէ, Թրամփ երբեք չէ խուսափած բանավէճերէ եւ, ամենայն հաւանականութեամբ, պիտի ողջունէ որեւէ յայտարարութիւն, դրական թէ ժխտական, այնքան ատեն որ իր անունը կը յայտնուի խորագիրներու մէջ: Թրամփ` իր հանրածանօթ անուան եւ անմիջականութեան շնորհիւ կը գլխաւորէ Միացեալ Նահանգներու նախագահի 17 հանրապետական թեկնածուներու մեծ դաշտը, ըստ...

ԹԱԹՈՒԼ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Խորէն սրբազանը՝ Հարիճավանքում Բոլորովին այլ է զգացողութիւնը, երբ Հայաստանի պատմամշակութային յուշարձաններ ես այցելում հայոց պատմութեան ամէն անցքին մանրամասնօրէն տեղեակ պատմաբանի հետ: Կամ էլ հոգեւորականի հետ: Իսկ երբ այցելում ես պատմաբանի ու հոգեւորականի հետ միասին, զգացողութիւնը դառնում է առաւել ամբողջական: Պատմաբան Երուանդ Փամպուքեանի եւ Հայ առաքելական եկեղեցու Յունաստանի թեմի առաջնորդ Խորէն արքեպիսկոպոս Տողրամաճեանի հետ օգոստոսի 6-ի ամբողջ օրն անց...

ՄԱՐԻ ՄԵՐՏԽԱՆԵԱՆ Համահայկական մարզական խաղերը հայ  ԵՐԿՈՒ ԼՈՒՍԱՒՈՐ ՆԵՐԿԱՅՈՒԹԻՒՆ երիտասարդներուն համար սքանչելի առիթ են հայրենիքի շունչը զգալու եւ աշխարհի ամէնէն հեռաւոր անկիւնէն ժամանած իրենց անծանօթ արիւնակիցներուն հետ կապ հաստատելու համար: Նոյնքան անփոխարինելի առիթ է, որ Հայաստան այդ երիտասարդութեան փոխանցէ ՊԵՏՈՒԹԻՒՆ ունենալու հպարտութիւնը եւ պարտաւորութիւնը: Համահայկական 6-րդ մարզական խաղերուն բազմաթիւ դրական կողմերէն միայն երկուքը կ՛ուզեմ առանձնացնել. 1- Հալէպէն, Գամիշլիէն եւ Քեսապէն...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողան Իրանի նախագահ Հասան Ռուհանիի հետ հեռաձայնային հաղորդակցութեան մը ընթացքին տեղեկութիւններ հաղորդած է ՏԱՀԵՇ-ի եւ ՔԱԿ-ի դէմ թրքական բանակին կատարած գործողութիւններուն մասին եւ ընդգծած, որ Սուրիոյ եւ Իրաքի մէջ գոյութիւն ունեցող անկայուն իրավիճակը բացասաբար կրնայ ազդել նաեւ դրացի երկիրներուն վրայ: Հակառակ անոր որ Անգարայի գործողութիւններուն գլխաւոր, իսկական եւ առայժմ միակ թիրախը ՔԱԿ-ն է, Էրտողան...

ԼԵՒՈՆ ՇԱՌՈՅԵԱՆ 2009-ի մայիսի վերջը, երբ տխրօրէն իր դռները կը փակէր Փարիզի «Յառաջ» օրաթերթը ու ա՛լ կը դադրէր հրատարակուելէ,այդ ցնցիչ լուրին դիմաց` ես գրեթէ չէի զարմացած, անակնկալի չէի եկած: Կը գիտակցէի, թէ թուղթէ հրաբորբ ջահը, զոր Շաւարշ Միսաքեան իբրեւ թանկագին աւանդ փոխանցած էր իր միակ աղջկան` Արփիկին, օր մը անպայման պիտի շիջէր, պիտի խոնարհէր...: Միւս կողմէ սակայն, ենթագիտակցական անբացատրելի (եւ...

Բերիոյ Հայոց Թեմի Ազգային Երեսփոխանական ժողովի 161-րդ նիստը գումարուեցաւ ուրբաթ, 31 յուլիս 2015-ի առաւօտեան ժամը 10:00-ին, Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ ներքնասրահը, նախագահութեամբ Բերիոյ Հայոց Թեմի առաջնորդ Շահան արք. Սարգիսեանի, ներկայութեամբ Թեմի երեսփոխաններուն, Ազգ. Կրօնական ժողովին, Ազգ. վարչութեան շրջանաւարտ կազմերուն եւ խորհուրդներու ատենապետներուն: Նիստը յատկացուած էր Թեմի շրջանաւարտ Գործադիր իշխանութեան զոյգ կազմերու գործունէութեան երկամեայ (2013-2015) տեղեկագիրներու քննարկման, արժեւորման եւ նոր կազմերու ընտրութեան:...