Անդրադարձ

Սուրիահայութեան շտապ օգնութեան եւ վերականգնումի մարմինը (ՍՇՕՎՄ) 2014 տարեշրջանին շարունակեց իր աշխատանքները ճշդուած աշխատանքային ուղեգիծին համաձայն, որ կ՛ընդգրկէր առողջապահական, կրթական, բնակարանային եւ կենցաղային օժանդակութեան բնագաւառները: ՍՇՕՎՄ-ը 2014-ին գործեց քաղաքական-ապահովական դժուարին պայմաններու մէջ: Հայահոծ շրջանները, յատկապէս Հալէպը եւ ի մասնաւորի Նոր Գիւղի շրջանը ենթարկուեցան ահաւոր հրթիռակոծման: Արձանագրուեցան մեծաթիւ վիրաւորներ, զոհեր ու նահատակներ, շարունակուեցան կենցաղային դժուարութիւնները` ելեկտրականութեան եւ ջուրի երկարաժամկէտ անջատումները (երբեմն...

Կալիփոլիի հակաքայլով Անգարան պարզ դարձուց Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի նշումներու չէզոքացման միտող իր քաղաքականութիւնը: Կալիփոլիի 100-ամեակի նշման պաշտօնական յայտարարութենէն ետք էր միայն, որ պաշտօնական Անգարան յստակ դարձուց, որ պիտի չընդունի Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի երեւանեան նշումին ներկայ ըլլալու Հայաստանի Հանրապետութեան նախագահի հրաւէրը: Մինչ այդ, փաստօրէն Թուրքիոյ նախագահին լռութիւնը հրաւէրին չընդառաջելու հիմնաւորումի բացակայութիւնն էր: Հիմա, Կալիփոլի-Հայոց ցեղասպանութիւն կամ Անգարա-Երեւան նշումներու մրցապայքարի ազդանշանը տրուած...

ՑՈԼԱԿ ԹԻՒԹԷԼԵԱՆ Արդէն տարի մը անցաւ այն անգութ ու քարսիրտ օրէն, երբ ցուրտ հողին յանձնեցինք ուժասպառ մարմինը մեր բոլորին սիրելի Կասիկին, որ երիցութեան կարգը առանց յարգելու, նախախնամութեան մէկ յատուկ կարգադրութեամբ, մեկնեցաւ հանդարտ եւ անաղմուկ` միանալու Սիմոն եւ Ալիս Թիւթէլեաններուն, որոնց այս անցաւոր աշխարհին վրայ ծանօթանալու բախտն իսկ զլացուած էր իրեն, ինչպէս նաեւ` բաժնելու երկնային մտերմութիւնը Արամ պապային, Եղիս մամային, տոքթ....

Ս. ԿԻՐԱԿՈՍԵԱՆ Տունը յանկարծ պարպուեցաւ եւ իրերն ու անոնց սուգը քողարկող վարագոյրները դարձան որբ ու անտէր: Կարծես տունը վերածուեցաւ փոքր գերեզմանի մը եւ ապագան կծկուեցաւ անցեալի համր ստուերներուն մէջ, ոչ թէ անոր համար, որ մահուան ուրուականները ներս խուժեցին տան լուսամուտներէն, այլ որովհետեւ Կասիկ Թիւթէլեանի վաղաժամ շիջումին հետ, զինք մօտէն կամ հեռուէն ճանչցած մեն մի անձ բաժին մը կորսնցուց իր հոգիին,...

Անողոք մահը անակնկալօրէն, ինքնաշարժի արկածի իբրեւ հետեւանք զինք բաժնեց իր սիրելի հարազատներէն` եղբօրմէն, քրոջմէն եւ ՀՄԸՄ-ի մեծ ընտանիքէն: Աբօ Այնթապլեան համեստ անձնաւորութիւն էր, որուն ծանօթ էին գրեթէ բոլոր պուրճ համուտցիները, բոլորին բարեկամ էր, շրջանի խանութպաններուն եւ պաշտօնեաներուն: Յաճախ մէկ առ մէկ կը մտնէր անոնց քով` բաժնելով իր հաճելի կատակները եւ ժողովրդածին առածները` պահ մը ժպիտ ուրուագծելով անոնց դէմքին վրայ եւ...

Ն. ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Փետրուար 4-ը ծննդեան տարեդարձն է Զապէլ Եսայեանի, որ իր մնայուն եւ բարձրադիր պատուանդանը ունի հայ գրականութեան մէջ` իբրեւ ամէնէն տիրական դէմքերէն մէկը գրողի, մտաւորականի եւ ազգային գործիչի պատուանդանը նուաճած մեծանուն հայ կիներու փաղանգին: Հայ գրականութեան կանացի շունչին փառքն ու ողբերգութիւնը խորհրդանշող հեղինակութիւններէն է Զապէլ Եսայեան: Հայ կնոջ խղճմտանքի ձայնը առաւելագոյն հնչեղութեամբ լսելի դարձաւ Զապէլ Եսայեանի գրական ստեղծագործութեան մէջ...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան դպրեվանքի 1998-1999 տարեշրջանի նախօրեակին լուսահոգի Զարեհ արք. Ազնաւորուեան ինծի հեռաձայնեց եւ խնդրեց, որ իրեն հանդիպիմ: Ընկալուչը վար դնելէ անմիջապէս ետք ճամբայ ելայ եւ ուղղուեցայ դէպի մէկ թաղ անդին գտնուող կաթողիկոսարան` ենթադրելով, որ սրբազանը զիս կարեւոր հարցի մը համար կանչած էր. սակայն ի՞նչ կրնար ըլլալ պատճառը: Ներկայացայ սրբազանին գրասենեակը եւ հոն նստած տեսայ օրին դպրեվանքի տեսուչ Շահան...

ՄԱՐԻԱ ԳԱԲՐԻԷԼԵԱՆ Սուրիոյ ապրած տագնապին պատճառով հալէպահայերուն ապրած տառապանքներուն եւ կրած զրկանքներուն շարքին դասուեցաւ Ազգային գերեզմանատուն այցելութենէ զրկուիլը: Հալէպի պատերազմին Ազգային գերեզմանատունը ճակատումի թէժ շրջանի մէջ յայտնուեցաւ, այլեւս կարելի չէր շաբաթ օրերը եւ մեռելոցներուն այցելել ննջեցեալներուն գերեզմանները, խնկարկել եւ մոմ վառել: Երբ հետզհետէ ապահովական վիճակը աւելի վատթարացաւ, կարելի չեղաւ նոյնիսկ մեռելաթաղ մեքենան գերեզմանատուն հասցնել, այս իսկ պատճառով վերջին երկու տարիներուն...

2015-ին, Ցեղասպանութեան 100-ամեակին ընդառաջ, Խ. Աբովեանի անուան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի «Սփիւռք» գիտաուսումնական կենտրոնը Հայաստանի Հանրապետութեան Գիտութեան պետական կոմիտէի պատուէրով երկու տարի ժամկէտով (2013-2015) իրականացնում է «Արեւմտահայ ընդարձակ կենսագրական բառարան» ծրագիրը (գիտական ղեկավար` փրոֆ. Սուրէն Դանիէլեան): Աշխատանքն աւարտուելու է այս տարուաա յունիս ամսի վերջին: Բառարանի մէջ ընդգրկուելու են 1850-ից մինչեւ այսօր գիտական, գրական, մշակութային,  ընկերային, քաղաքական, կրթական, բժշկական, ռազմական եւ...

Հայ օգնութեան միութիւնը (ՀՕՄ) եւ ՀՕՄ-ի Արեւելեան Միացեալ Նահանգներու Շրջանային վարչութիւնը ծրագրած են յուշատօնել Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակը Նիւ Եորք/Նիւ Ճըրզի շրջանին մէջ, 5-7 մարտ  2015-ին: Հինգշաբթի, 5 մարտին, երեկոյեան ժամը 6:00-8:00, ՀՕՄ-ը եւ Միացեալ ազգերու կազմակերպութեան (ՄԱԿ) մօտ Հայաստանի մնայուն ներկայացուցչութիւնը միասնաբար պիտի ունենան հիւրասիրութիւն մը ՄԱԿ-ի մէջ, «Ասեղնագործել վերապրելու համար. Հայ կիներու ձեռարուեստը» խորագիրով ցուցադրութեան պաշտօնական բացումին առիթով: Ցուցադրութեան...

ԼԵՒՈՆ ՄԿՐՏՉԵԱՆ Հայաստանի Հանրապետութեան 24 տարիները մեր սերնդի համար անցան ակնթարթի նման: Արցախեան ազատագրական պատերազմ, յաղթանակած անկախութիւն, Հայաստանի Հանրապետութեան եւ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան պետականաշինութեան դժուար տասնամեակներ, ներքին եւ արտաքին ամենաբարդ եւ յաճախ ողբերգական հանգուցալուծումներ: Այս փոթորկուն ժամանակաշրջանում միախառնւում են փոքր ձեռքբերումներն ու փայլուն նուաճումները, ընթացիկ եւ անցողիկ ձախողումներն ու դժուարութիւնները երբեմն թւում են անդառնալի կորուստներ, իսկ ռազմավարական ձեռքբերումները, պետութեան զարգացման,...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Ցեղասպանութեան 100-ամեակի տարուան սեմին` 2014-ի վերջերուն, հայ երիտասարդուհի մը` Մարալ Պոյաճեան-Յարութիւնեան լոյս ընծայեց ուշագրաւ վէպ մը` «As the Poppies Bloomed». գլխաւոր խորագիրին վերեւ դրուած է նաեւ «բացատրական» խորագիր մը, որ կ՛ըսէ, թէ` «սիրոյ վէպ մըն է սարսափի օրերէն»: Անգլերէնով լոյս տեսած վէպը կը տարածուի 282 էջերու վրայ, ունի 49 գլուխ եւ մէկ վերջաբան, որ մաս կը կազմէ վէպին:...

Թ. Տ. Թեւակոխած ենք Մեծ եղեռնի հարիւրամեակի ոգեկոչումներու տարին. քաղաքական ձեռնարկներ ու ասուլիսներ, յուշակոթողներու ու եկեղեցիներու կառուցում, հանգանակային հաւաքներ, գիտաժողովներ ու այլ ձեռնարկներու շարան մը... Անդին, մարտահրաւէրները անթիւ անհամար կը կուտակուին. սփիւռքի մէջ թէ հայրենիքի, սահմաններու վրայ թէ տուներէ ներս, միջազգային ատեաններու մէջ.... հայը պայքարի մէջ է. պայքար` իր Դատը պաշտպանելու, պայքար` հայրենիք պահելու, պայքար` իր տունը պաշտպանելու, պայքար` իր...

«ՀՈՐԻԶՈՆ» Ստորեւ կը ներկայացնենք յունուար 16-ին Պոլսահայ մշակութային միութեան կեդրոնին մէջ կայացած` Հրանդ Տինքի մահուան ոգեկոչման հանդիսութեան ընթացքին Տինքի դատի փաստաբան Ֆեթհիէ Չեթինի թրքերէն լեզուով ելոյթին հայերէն թարգմանութիւնը: Մեծ մայրս մօտաւորապէս եօթանասուն տարեկան էր, երբ իրմէ սորվեցայ, թէ ինք ինը տարեկան փոքր աղջիկ մը ըլլալով` ականատես եղած էր 1915-ի եղեռնին, վկայ եղած էր դէպի մահ անձայն քալող խումբերուն` զգալով անոնց...

Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի ձեռնարկները համակարգող պետական յանձնաժողովի 5-րդ նիստը պատմական նկատուելու բոլոր տուեալները կ՛ամբողջացնէ։ Համայն հայութիւնը՝ Հայաստանի Հանրապետութեամբ, Արցախի հանրապետութեամբ եւ սփիւռքով, իր պետական, հոգեւորական թէ ազգային-հասարակական ներկայացուցիչներով հաստատած է գուցէ ամէնէն համահայկական փաստաթուղթը, որուն շուրջ կայացած է ներազգային համաձայնութիւնը։ Այս մէկը առաջնային խորհուրդն ու յաջողութիւնն է այս կարեւորագոյն իրադարձութեան։ Փաստաթուղթի նախագիծը քննարկման առարկան դարձած է հայկական աշխարհի բոլոր ներկայացուցչական...

Բերիոյ հայոց թեմի ողջունելի նախաձեռնութեամբ, 2014-էն Հալէպի մէջ լոյս տեսաւ Հրազդան Թոքմաճեանի «Ուրֆայի ասեղնագործութիւն» աշխատութեան Ա. հատորը, որ նուիրուած է հայ ժողովուրդի մէկուկէս միլիոն զոհերուն, ինչպէս նաեւ Ուրֆայի ու Կարմուճի նահատակներուն լուսաւոր յիշատակին: Գիրքը խմբագրած է Յասմիկ Յարութիւնեան, թարգմանիչ` Հայկուհի Մուրատեան: Գիրքը, անգլերէն եւ հայերէն, բաղկացած է 292 էջերէ եւ կը բացուի Բերիոյ հայոց առաջնորդ Շահան արքեպիսկոպոս Սարգիսեանի գնահատանքի եւ...

Լոյս է տեսել «Վէմ» հանդէսի 2014թ. վերջին` 4-րդ համարը 292 էջ ծաւալով եւ հարուստ բովանդակութեամբ: Նրանում առկայ են ինչպէս 2014-ին սպասուող քաղաքական զարգացումների վերաբերեալ վերլուծականներ, այնպէս էլ` հիմնարար գիտական ուսումնասիրութիւններ եւ ՀՅԴ պատմութեանն առնչուող նիւթեր: Ընթացիկ խնդիրներին են նուիրուած Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեայ տարելիցին վերաբերուող խմբագրականը` «Առերեսումների տարին» եւ Ատոմ Շ. Մարգարեանի «Եւրասիական տնտեսական այլընտրանքը...» ուսումնասիրութիւն-կանխատեսումը: Հանդէսի ներկայ համարում առաջարկուող ուսումնասիրութիւնները...

ՄԿՐՏԻՉ ՄԿՐՏԻՉԵԱՆ Ասկէ քանի մը օրեր առաջ Ծիծեռնակաբերդի յուշահամալիրի ծանրօրէն խորհրդանշական ամպիոնէն Հայաստանի Հանրապետութեան նախագահը ընթերցեց Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցին նուիրուած միջոցառումները համակարգող պետական յանձնաժողովի հռչակագիրը: Նկատի ունենալով պետական յանձնաժողովի բաղադրութիւնը, նկատի ունենալով մանաւանդ, որ հռչակագիրի ընդունման նիստին ներկայ էին նաեւ ուղղակի գաղթօճախները ներկայացնող տեղական յանձնախումբերու ներկայացուցիչներու բազմութիւնը, կարելի է պնդել, որ հռչակագիրը կը կրէ իսկապէս համահայկական բնոյթ. ան կ՛արտայայտէ...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողան, փոխվարչապետ Պիւլենթ Առընչ, խորհրդարանի նախագահ Ճեմիլ Չիչեք եւ մինչեւ իսկ վարչապետի խորհրդական Էթիեն Մահճուբեան վերջերս իրերայաջորդ կերպով հնչեցուցին տողատակի «վատ հայ-լաւ հայ»-ի կամ «ծայրայեղական հայ-չափաւորական հայ»-ի ակնարկող յայտարարութիւններ: Առայժմ քառաձայն եղող այն երգչախումբը ելոյթ կ՛ունենայ Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակին առիթով: Այդ հին յանկերգը կը հնչէ ամէն անգամ, որ Թուրքիոյ ղեկավարները անճրկին: Հայաստանի եւ սփիւռքի...

ՎԱՉԷ ԲՐՈՒՏԵԱՆ Երկրաշարժը բարերար կ՛ըլլա՞յ: Փաստօրէն` երբեմն այո՛, ինչպէս անցնող կիրակի պատահեցաւ Յունաստանի մէջ` ցնցելով ոչ թէ նոյնինքն Յունաստանը, այլ` Պրիւքսելը, Միջազգային դրամական հիմնադրամը (IMF), Եւրոպայի Կեդրոնական դրամատունը եւ վայրագ դրամատիրութեան յաղթարշաւով գինովցած Արեւմուտքի ելեւմտական աշխարհը` առհասարակ: Արմատական ձախի դաշնակցութիւնը` Սիրիզա(*), խլելով յոյն ժողովուրդի քուէներու աւելի քան 36 տոկոսը, տիրացաւ խորհրդարանի 300 աթոռներէն 149-ին: Սիրիզայի` փողկապ չսիրող ղեկավար Ալեքսիս Ցիփրաս...