Անդրադարձ

Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակին առիթով հրապարակուած Համահայկական հռչակագիրը  ներհայկական առումով քննարկման առարկայ չէ: Հաւանաբար հիմնական պատճառը այն է, որ բաւական ուսումնասիրուած, հայրենի պետական-հասարակական, ինչպէս նաեւ սփիւռքեան բոլոր շրջանակներուն համաձայնութիւնը ստացած փաստաթուղթ է, հետեւաբար ալ հիմնական առարկութիւններու տեղ չկայ: Հռչակագիրը ոչ միայն իբրեւ բովանդակութիւն, որ ներառած է պատմական, քաղաքական եւ իրաւական հիմնադրոյթներ եւ այդպիսով ներկայացուցած ուղենշային նշանակութիւն, այլ նաեւ իբրեւ համահայկական համաձայնութիւն...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ ... մինչեւ էդ նժոյգը չհեծնի` կը մնայ սրա նրա դրանը խեղճ ծառայ: Յովհաննէս Թումանեան, ՄՏՔԵՐ, Արեւելք-Արեւմուտք մատենաշար, Երեւան, 2011 Այլեւս փոքրամասնութիւն անգամ չեն անոնք, որոնք կը տագնապին ուղղախօսութեամբ: Ի հարկէ խօսքը հայերէնի մասին է, քանի որ մեր յաջողութեան-հպարտութեան առանցքը, բացի հայերէնէ, աշխարհի լեզուներէն ոեւէ մէկը կրնայ ըլլալ: Նման խորագիր արդէն պատճառ է, որ ընթերցող եւ ունկնդիր էջը դարձնեն,...

ՎՐԷԺ-ԱՐՄԷՆ            Մեծ եղեռնի` Հայոց ցեղասպանութեան հարիւրամեակի տարին ենք, արդէն ամէնուրեք ծայր տուած են ոգեկոչումներն ու այլ տեսակի յիշատակումները` համերգներ, գիտաժողովներ, բողոքի ցոյցեր եւ այլն: Համահայկական միացեալ յանձնախումբը, Հայաստանի նախագահի իսկ բերանով, հրապարակեց հարիւրամեակի հռչակագիրը: Այստեղ` մեր գաղութին մէջ եւս ձեռնարկներ կ՛իրականանան մէկը միւսին ետեւէն: Նոյնիսկ կազմակերպութիւններու այլ ձեռնարկները կը կատարուին 100-ամեակի ընդհանուր ծիրին մէջ, անոր տարբերանշանով ու ոգիով: Գործի լծուած...

Ռ. Հ. Խորհրդային գրականութեան կարկառուն դէմքերէն մէկն է Չարենց, բայց դիւրին չէ անոր բանաստեղծութիւններուն մէջէն որսալ վիպապաշտ, զգացական  գեղեցիկ տողեր: Այնուհանդերձ, ան ալ ունի գեղեցիկ եւ յուզիչ տողեր: Բնականաբար պարտաւոր ենք յաղթահարել արեւելահայերէնով եւ խորհրդային ուղղագրութեամբ կարդալու դժուարութիւնը: Խոստովանիմ, որ չեմ գիտեր, թէ ի՛նչ կը նշանակէ «Դիստիքոմ» բառը: Չարենց ունի կարճաշունչ շարք մը, որ կոչուած է «Դիստիքոմներ»: Երկուքական տողերէ բաղկացեալ...

Հայոց ցեղասպանութեան հարցը հայ ժողովուրդին համար ո՛չ միայն յուշ եւ ոգեկոչում է, այլ նաեւ ազգային անվտանգութեան խնդիր: Հայոց ցեղասպանութեան հարցը ժողովուրդի պատմութեան մէկ մասն է, անիկա իւրաքանչիւր հայու ծինին մէջն է: «Արարատի ստորոտին» միջազգային տեղեկատուական ֆորումի մասնակիցներուն հետ ունեցած հանդիպումին այս հաստատումը կատարած է Հայոց ցեղասպանութեան թանգարան-հիմնարկի տնօրէն Հայկ Դեմոյեան: Խօսելով Հայոց ցեղասպանութեան միջազգային ճանաչման եւ 100-րդ տարելիցին առիթով թանգարան-հիմնարկի...

«Արարատի ստորոտին» երեւանեան միջազգային եռօրեայ տեղեկատուական ֆորումին ընթացքում սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեանն իր ելոյթի ընթացքին լրագրողներուն ուշադրութիւնը հրաւիրեց Ցեղասպանութեան առնչուող այն կէտերուն վրայ, որոնք լուրջ ուսումնասիրութեան կարիք ունեն, ինչպէս նաեւ այն անհերքելի փաստերուն, որոնք բացարձակ ճշմարտութիւն են եւ ապացուցելու կամ քննարկման ենթակայ չեն: Հրանուշ Յակոբեան իր խօսքին մէջ յայտնեց. «Կը խնդրէի ուշադրութիւն դարձնէք, որ եւրոպական տարածաշրջանում միակ փակ սահմանն ունի...

Ի տարբերութիւն Ազրպէյճանին` Արցախի Հանրապետութեան մէջ ղարաբաղեան հակամարտութեան խաղաղ կարգաւորման այլընտրանք չեն տեսներ: «Արարատի ստորոտին» միջազգային տեղեկատուական ֆորումի եզրափակիչ օրը` 20 մարտին, այս յայտարարութիւնը կատարած է Արցախի Հանրապետութեան արտաքին գործոց նախարար Կարէն Միրզոյեան: Անոր համաձայն, Լեռնային Ղարաբաղը կը շարունակէ ջանքեր ի գործ դնել երկարատեւ խաղաղութեան եւ կայունութեան հաստատման համար: «Բայց այդ գործընթացը չի կարող միակողմանի լինել: Մենք պատրաստ ենք քննարկել...

«Արարատի ստորոտին» խորագիրը կրող միջազգային տեղեկատուական ֆորումի եզրափակիչ օրը քանի մը տասնեակ երկիրներու լրագրողներ միասնաբար որդեգրեցին հռչակագիր մը, որ կը դատապարտէ Հայոց ցեղասպանութիւնը: 20 մարտին Մատենադարանին մէջ կայացած հանդիպումին ընթացքին հրապարակուած հռչակագիրին մէջ նշուած է. «Մենք` լրագրողներս, «Արարատի ստորոտին» խորագիրով միջազգային տեղեկատուական ֆորումի մասնակիցներս, տարբեր երկիրներու, ազգերու եւ կրօններու ներկայացուցիչներս, յարգանքի տուրք կը մատուցենք հայ ժողովուրդին եւ կը յարգենք 1915-ին...

Լիբանան տուած այցելութեան ծիրին մէջ Հայաստանի Հանրապետութեան սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեան «Արշիլ Կորքի»-ի շքանշանով  պարգեւատրեց արուեստագէտ Րաֆֆի Թոքաթլեանը: Նախարարը յայտարարեց, որ այս շքանշանը կը տրուի Րաֆֆի Թոքաթլեանի բարձրորակ արուեստին եւ բացառիկ տաղանդին համար, ինչպէս նաեւ Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցին նուիրուած անոր ստեղծագործութեան համար, որ աներեւակայելիօրէն  գեղեցիկ է եւ կը պատկերացնէ, թէ հայ ժողովուրդն ալ ապրեցաւ Քրիստոսի տառապանքը եւ կրեց նոյն...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցի նախօրէին աշխարհի ոչ պաշտօնական մայրաքաղաք Նիւ Եորքը անցեալ շաբաթ դարձաւ հայկական ձեռնարկներու մեծ կեդրոն: Մարտ 10-ին Նիւ Եորքի Քառնեկի ընկերակցութեան նախագահ Վարդան Գրիգորեան, գործարարներ` Ռուբէն Վարդանեան (Մոսկուա) եւ Նուպար Աֆէեան (Պոսթըն) ազդարարեցին «100 կեանք» (100 LIVES) նախաձեռնութեան մեկնարկը: Կազմակերպիչները կը նախատեսեն հաւաքել ուշագրաւ պատմութիւններ Հայոց ցեղասպանութեան վերապրածներու եւ անոնց փրկիչներու, ներառեալ` որոշ թուրքերու մասին:...

ԹԱԹՈՒԼ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Խորագրի խօսքերի հեղինակը Հայաստանի նախագահն է: «Արարատի ստորոտին» միջազգային մետիա ֆորումի ընթացքում Սերժ Սարգսեանը անհանգստութիւն յայտնեց այն իրողութեան առիթով, որ Ռուսաստանը միլիառաւոր տոլարների զէնք է վաճառում Ազրպէյճանին: «Ռուսաստանը, ելնելով տարբեր պատճառներից, դրդապատճառներից, սպառազինութիւն է վաճառում Ազրպէյճանին, եւ այստեղ խնդիրը սպառազինութեան որակը չէ, խնդիրն այն է, որ  մեր սահմանին կանգնած հայ երիտասարդը գիտակցում է, որ իրեն փորձում են ոչնչացնել...

ՄԱՐԱԼ ՊԱՂՉԷՃԵԱՆ-ՂԱՐԻՊԵԱՆ (Նուիրուած` բոլոր հայ ուսուցիչներուն եւ մասնաւորաբար Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կրթական-հայագիտական բաժանմունքի արեւմտահայերէնի խտացեալ դասընթացքի ուսուցիչներուն) Սիրելինե՛ր, Կ՛ողջունենք ձեզ, իւրաքանչիւրդ մէկ-մէկ եւ մեր երախտագիտական զգացումները կը յայտնենք ձեզի: Վարձքերնիդ կատար, խոնարհ հերոսներ եւ ազնիւ մշակներ, դուք, որ մեզի կը փոխադրէք հայրենի աշխարհ, Արարատեան աշխարհ, Երեւան, Դիլիջան թէ Գիւմրի, հին ժամանակներէն մինչեւ ներկայ Հայաստան: Մեր դասապահերու ընթացքին կ՛ապրինք Ոսկեդարը, Ս....

ՌՈՒԲԷՆ ՃԱՆՊԱԶԵԱՆ Շուրջ 12 տարիներ առաջ Հայ դատի եւ հայ գրականութեան ուսուցիչս` պրն. Մուշեղ Գարագաշեանը զիս ծանօթացուց Անդրանիկ Ծառուկեանի էջերուն. նախ` «Մանկութիւն չունեցող մարդիկ» գլուխ գործոցին, եւ յետոյ` «Թուղթ առ Երեւան» սքանչելի բանաստեղծութեան, որոնք շուտով եղան իմ նախասիրած երկու գրական գործերը եւ առիթը տուին, որ աւելի մօտէն հետեւիմ հայ գրականութեան: Եղեռնէն ետք հայ գրականութեան լաւագոյն գրողներէն, բանաստեղծ, արձակագիր, խմբագիր, հրատարակիչ,...

ԼԵՒՈՆ Զ. ԵՏԱԼԵԱՆ Հալէպը շրջափակելու միտող, Հալէպէն հիւսիս ընթացող սուրիական բանակի գործողութիւններու ընթացքին հետեւողներուն համար անակնկալ չէ Թուրքիոյ նախագահ Ռ. Թ. Էրտողանի բացայայտ եւ անպատկառ միջամտութիւնը, որ կը հետապնդէ Թուրքիոյ հովանաւորած զինեալ խմբակցութիւններուն ի նպաստ պայմաններուն ստեղծումը միջազգային բանագնաց Սթեֆան Տի Միսթուրայի նախաձեռնութեամբ գումարելի հաւանական բանակցութիւններուն մէջ: Օսմանցի թուրքերու նախահայրը նկատուող Սուլէյման Շահի աճիւնները սուրիական տարածքներու բռնաբարումով եւ զինուորական միջամտութեամբ...

ՄԵՍՐՈՊ ԱՒ. ՔՀՆ. ՔԷՐՔԷԶԵԱՆ 1961-ի յունիսին դեռ պատանի էի, երբ Մարտիրոս Քենտիրճեանի առաջնորդութեամբ (հետագային` Բաբգէն Ա. քհնյ. Քենտիրճեան) մուտքի քննութեան գացի Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան դպրեվանք: Չէի գիտեր` ի՛նչ էր դպրեվանքը, չէի գիտեր` ո՛ւր էր Անթիլիասը: Տարեշրջան մը առաջ Այնճարի դասընկերներէս ոմանք արդէն մուտք գործած էին դպրեվանք: Այդ օրերուն գիւղին վրայ տակաւին կը յամենար գաղթականութեան, չքաւորութեան եւ աղքատութեան հոտը: Գիւղէն...

ԷՄՄԱ «Եկեղեցին Հայկական ծննդավայրն է հոգւոյս», որովհետեւ հոն կազմաւորուած է հայ ժողովուրդի էութեան հոգեկան դիմագիծը. սրբազան կառոյցն է ան, որ եղած է բերդը հաւատքի մեր նախնիներուն, որոնք գերագոյն յանձնառութեամբ ձգտած են զայն պահել անսասան` որպէս կուռ ամրոց նախնիներու լինելութեան: Դարերու հոլովոյթին հետ Ս. Քառասնից Մանկանց մայր եկեղեցին եղած է մեզի` հաւատացեալներուս համար ինքնայատուկ գոյութիւն մը, մոգական վայր մը, ուր թրծուած...

ԺԱՆ ՀԱԼԼԱՃԵԱՆ Ընդհանրապէս, մահկանացու անձնաւորութիւններ` մարդկութեան ընծայած իրենց գիւտերով, գրական արգասիքով, քաղաքական կամ զինուորական մեծ իրագործումներով գլխագիր տառերով կ՛անցնին համայնագիտարաններու լայնածաւալ էջերուն մէջ եւ, առ այդ, կ՛անմահանան: Նոյնպէս, առաքինի մարդոց յիշատակը միշտ առկայծ կը մնայ մարդկային ընկերութիւններու յիշատակի գանձարանին մէջ, հակառակ իրենց համեստ ներդրումին, համեմատած հանրագիտարաններու այդ հսկաներու իրագործումներուն հետ: Հանգուցեալ Ամմօ Յակոբը` «Ապու Հրաչ»-ը, կը պատկանի այն փաղանգին, որ...

Մարտ 19-ի այս օրը, 59 տարի առաջ, Պէյրութի մէջ վախճանեցաւ հայ ժողովուրդի ֆետայական շարժման առասպելական հերոսներէն Խմբապետ Մուշեղը: Հայ ժողովուրդի անձնուրաց հերոսներու փաղանգին մէջ առանձնայատուկ իր պատուանդանը ունի Սասնոյ Խիանք գաւառի ծնունդ այս քաջագործ ֆետային, որուն աւազանի անունը Աւետիսեան Մուշեղ էր, եւ որ հայոց ազգային յիշողութեան մէջ անմահացաւ Խմբապետ Մուշեղ անունով: Իր անձին ու գործին վառ օրինակով Խմբապետ Մուշեղ իւրովի...

ՄԱՐԻՆԷ ՄԱՐՏԻՐՈՍԵԱՆ «Մեծ մօրս աչքերի լռութիւնը»: Սա արուեստագէտ Սահակ Պօղոսեանի նոր նախագծի անուանումն է, որի համադրողը արուեստի քննադատ Նազարէթ Կարոյեանն է: Նախագիծը ներկայացուել է մարտի 13-ին «Գաֆեսճեան» արուեստի կենտրոնում: Տատի ականջօղերը Ցուցասրահ ներս մտնելով` անմիջապէս աչքերդ յառում ես հանդիպակաց պատին, որտեղից մէկ զոյգ փիրուզէ ականջօղեր են մխրճուած ձիւթի մէջ: Ականջօղերը աչքերի են նմանւում, որոնց հետ ակամայից երկխօսութեան մէջ ես ընկնում:...

Յ. ԼԱՏՈՅԵԱՆ Ցեղասպանութեան հարիւրամեակի ձեռնարկները թափ առած են: Բոլոր մակարդակներու վրայ եւ բոլոր գաղութներուն մէջ Մեծ եղեռնի ոգեկոչման ձեռնարկները սկսան: Այս ամիս բոլորս ալ զգացինք, որ Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի նախաձեռնութիւնները համակարգող Կեդրոնական մարմինէն մինչեւ ամէնէն փոքր գաղութի յանձնախումբերը կը փորձեն կամ պիտի փորձեն արժանի քայլարշաւներ, հրատարակութիւններ, կրօնական թէ մշակութային նախաձեռնութիւններ կազմակերպել: Այս բոլորը շատ լաւ: Կը մնայ մանրամասնութիւն մը: Այս...