Անդրադարձ

Պատրաստեց`  ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԵՐԵԱՆ Պանդխտութիւնը, գաղթը, տարագրութիւնը դարեր շարունակ հայ ժողովուրդը առաւելագոյնս պատուհասած են: Հինէն ի վեր հայերու արտագաղթը միշտ ալ մտահոգիչ եղած է, իսկ այսօր ատիկա կը հասնի վտանգաւոր չափերու` Հայաստանէն եւ Միջին Արեւելքէն: Եթէ արեւմուտքցի լրագրողներ այսօր ոչ այնքան խորանալով կ՛անդրադառնան միջազգային հրատապ տագնապի վերածուած այս աղէտին, աւելի քան հարիւրամեակ մը առաջ Մեծ Եղեռնի նահատակ գրողներէն` Հրանդ (Մելքոն Կիւրճեան)...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԵՐԵԱՆ Եթէ ծովափին վրայ այս սուրիացի մանուկին դիակին ցնցիչ նկարները Եւրոպայի կեցուածքը պիտի չփոխեն գաղթականներուն հանդէպ, ի՞նչը պիտի փոխէ Այս մանուկը Պոտրումի մէջ խեղդուած է այլ 11 անձերու հետ, որոնք կը կը փախչէին Սուրիոյ պատերազմէն: Անոնք կը գտնուէին 2 նաւերու վրայ, որոնք կը փորձէին հատել Միջերկրական ծովը հասնելու համար Յունաստանի Քոս կղզին` յուսալով մուտք գործել Եւրոպա: Միայն 2...

ՍԱՐԳԻՍ ՏԱՂՏԵՒԻՐԵԱՆ Շնորհիւ «1915» ժապաւէնին` երկրորդ գայթակղութիւն մը եւս ապրեցայ (առաջինը` երբ զայն դիտած էի), երբ «Ասպարէզ»-ի 15 յուլիս 2015-ի թիւին մէջ կարդացի Շուշան Շատիկեանի զրոյցին ամփոփ տեղեկատւութիւնը` «1915» տեսաժապաւէնի հեղինակ-բեմադրիչներուն` Կարին Յովհաննիսեանի եւ Ալեք Մուհիպեանի հետ: Ըստ «1915» ժապաւէնի հեղինակներուն (գոնէ մէկուն), «Հայոց ցեղասպանութեան մասին ժապաւէնները դատապարտուած են տապալման»: Ըստ այս տողերու համեստ գրողին, բացարձակապէ՛ս սխալ կարծիք է տրուածը...

ԼԵՒՈՆ ՇԱՌՈՅԵԱՆ Երբ ունեցայ Քէսիրիկի ընդհանուր միութեան ծրագիր-կանոնագիրը պարունակող պրակը (տպուած` Պոսթըն, 1925), ամէն բանէ առաջ հարց տուի ես ինծի` թէ ո՞ւր կրնար գտնուիլ այս բնակավայրը… Վստահ էի քաղաք մը չէր Քէսիրիկը, որովհետեւ երբեք չէի լսած այս անունը: - Կ՛երեւի թէ գիւղ մըն է,- մտածեցի, միւս կողմէ ալ զարմանալով, որ աննշան գիւղի մը փոքրաթիւ վերապրող գիւղացիները կրնան կազմած ըլլալ իրենց...

Հարցազրոյցը վարեց ՄԻՀՐԱՆ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Արցախի Հանրապետութեան անկախութեան տօնին առիթով Հայաստանի «Արարատ» պատկերասփիւռի կայանը բացառիկ հարցազրոյց մը ունեցած է Լեռնային Ղարաբաղի նախագահ Բակօ Սահակեանի հետ: Ստորեւ` հարցազրոյցը: ՀԱՐՑՈՒՄ.- 1991թ. սեպտեմբերի 2-ին ԼՂԻՄ եւ Շահումեանի շրջանի պատգամաւորները հռչակեցին Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութիւնը: Այդ օրը ինչպէ՞ս է ձեր մէջ տպաւորուել, ի՞նչ յիշողութիւններ ունէք: ԲԱԿՕ ՍԱՀԱԿԵԱՆ.- Այդ օրը ողջ Արցախը լցուած էր խանդավառութեամբ: Բոլորը հասկանում էին, որ...

Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսեանը հետեւեալ շնորհաւորական ուղերձը յղած է Լեռնային Ղարաբաղի Անկախութեան տօնին առթիւ: «Սիրելի՛ հայրենակիցներ, Շնորհաւորում եմ ձեզ Լեռնային Ղարաբաղի անկախութեան տօնի առթիւ: Արցախի անկախութեան օրը համայն հայութեան մեծ տօնն է, բայց առաջին հերթին ձեր` արցախցիներիդ տօնն է: 1991 թուականի նուիրական այս օրը` անկախութեան հռչակմամբ բռնութեան ու բռնապետութեան ճիրաններից, ազգային ու կրօնական խտրականութեան, հալածանքների ու ջարդերի, ստի, կեղծիքի ու...

Լեռնային Ղարաբաղի նախագահ Բակօ Սահակեան հետեւեալ շնորհաւորական ուղերձ  յղած է Արցախի Հանրապետութեան օրուայ առթիւ: «Սիրելի՛ հայրենակիցներ, Իշխանութիւնների եւ անձամբ իմ անունից ի սրտէ շնորհաւորում եմ ձեզ Արցախի Հանրապետութեան օրուայ առթիւ, տօն, որն առանձնայատուկ կարեւորութիւն ունի մեր ժողովրդի կեանքում: 1991 թուականի սեպտեմբերի 2-ին Արցախի Հանրապետութեան ծնունդով հայ ժողովուրդն ունեցաւ ազատ եւ անկախ երկու պետութիւն, իրականութիւն դարձաւ դարեր շարունակ փայփայած, բազում փորձութիւնների...

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ 15-28 սեպտեմբերին Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան Լիբանանի մեծ ընտանիքը պիտի նշէ քաղաքացիական պատերազմի 40-ամեակը եւ յարգէ այդ հանգրուանին զոհուած տղոց յիշատակը: ՀՅ Դաշնակցութեան ակումբներուն եւ ժողովրդային տուներուն մէջ պիտի կազմակերպուին յիշատակի հանդիսութիւններ, եւ 28 սեպտեմբերին տեղի պիտի ունենայ համաժողովրդային եզրափակիչ հանդիսութիւնը: Լիբանանի ապրած այսօրուան դժնդակ պայմաններուն եւ ընկերային ու տնտեսական ծանր իրավիճակին մէջ, 40-ամեակի համաժողովրդային նշումը այժմէական խոր պատգամներ...

ՊՕՂՈՍ ՇԱՀՄԵԼԻՔԵԱՆ «Հէնց այսպէս ենք ապրում Մեր սիրած քաղաքում» (Ֆորշ):   https://www.youtube.com/watch?v=NkSYI1dPQHc Սովորութիւն դարձած էր. շաբաթ օրերը, նուագի աւարտին, Պէյրութի հայ եւ արաբ նուագախումբի անդամները անպայման իրարու պիտի հանդիպէինք Համրա թաղի, Ամերիկեան համալսարանի մայր դրան դիմացի «Մարրուշ» ճաշարանը, նախաճաշելու ու ապա մեկնելու մեր տուները: Արեւածագի մօտ, երբ հասնէինք ճաշարան, այդ ժամուն քանի մը սեղան միայն կարելի էր գտնել, եւ յանկարծ...

Արցախի Հանրապետութեան անկախութեան հռչակման օրուան նշումը բազմախորհուրդ բովանդակութիւն կը պարփակէ: Այլեւս դասականացած համոզումներ են Հայաստանի Հանրապետութեան անվտանգութեան երաշխիք ըլլալու հանգամանքը, մեր երկրորդ Սարդարապատի կարգավիճակը, երկրորդ պետութիւն ունենալու իրականութիւնը եւ նման բախտորոշ իրողութիւններ` ամրագրուած ծով զոհողութիւններով: Հերթական փորձը` կեդրոնանալու ամէնէն նորագոյն եւ հրատապ երեւոյթներուն վրայ, որոնք սերտօրէն առնչուած են հայկական երկրորդ հանրապետութեան այսօրուան խնդիրներուն հետ, բնականաբար հիմնականին մէջ ունի զինուորաքաղաքական նշանակութիւն:...

Յ. ԲԱԳՐԱՏՈՒՆԻ Հսկայական է թիւը լիբանանցի այն քաղաքացիներուն, որոնք զարմանքով դիտեցին անդրհամայնքային ցոյցերու տեսարանները եւ լսեցին ցուցարարներուն երբեմն աղմկոտ, երբեմն պոռթկացող, երբեմն հանդարտ, սակայն ամէն պարագայի` անկեղծ արտայայտութիւնները: Համայնքային պատմուճանը իրենց ուսերուն կրող իշխանաւորները, կամ արդար ըլլալու համար, համայնքային պատկանելիութիւնը վահանի վերածած իշխանաւորները բնաւ չէին ակնկալեր, որ լիբանանեան բոլոր կողմերէն ու բոլոր համայնքներէն ցուցարարներ գէթ մէկ անգամուան համար քաղաքական իրենց...

ՆՈՐԱ ԲԱՐՍԵՂԵԱՆ Շուշիի բերդին գեղեցկութեամբ եւ անառիկութեամբ հմայուած, անոր մասին լսած պատմութիւններով եւ հերոսական սխրագործութիւններով կլանուած հոգեվիճակի մէջ էի, երբ ինքնաշարժով կը բարձրանայինք ոչ սահուն զառիթափէն: Յանկարծ լրագրողի «տարազ»-ս հագնելու ցանկութիւն մը փայլատակեց մտքիս մէջ եւ պատահաբար ու բարեբախտաբար ժամ մը առաջ հանդիպած երիտասարդ արցախցի վարորդը` Նուէրը խօսեցնելու ճիգ մը ըրի` ներքուստ վստահ ըլլալով, որ պիտի յաջողիմ. - Այս որքան...

ԹԱԹՈՒԼ ՅԱԿՈԲԵԱՆ 1991 թուականի սեպտեմբեր 2-ից` Արցախի անկախութեան հռչակումից ընդամէնը մէկուկէս ամիս առաջ, Լեռնային Ղարաբաղի մարզի այն ժամանակուայ ղեկավարութիւնը եւ քաղաքական  վերնախաւը բոլորովին այլ խնդիրներով էր զբաղուած: Պատմութիւնը «եթէ»-ներ չի սիրում, բայց եթէ չլինէր Մոսկուայի օգոստոսեան ձախողուած խռովութիւնը, ապա Արցախում այսօր  կարող էր լինել այլ սթաթիւս քօ եւ այլ քաղաքական իրավիճակ: 1991-ի գարնանը Խորհրդային Միութեան բանակի օժանդակութեամբ եւ անմիջական մասնակցութեամբ...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ        «Երբ որ միաւորուած է հայ ազգը, նրան յաղթել չի լինի: Այն ժամանակ սէրը շատ էր, մարդիկ միմեանց նկատմամբ սիրով ու հանդուրժողութեամբ էին լցուած, այսօր հանդուրժողութիւն չեմ տեսնում: Յաղթեցինք Աստծով, քանի որ սէրը հէնց Աստուած է»: ԱՐԿԱԴԻ ԿԱՐԱՊԵՏԵԱՆ (ԼՂՀ ինքնապաշտպանութեան ուժերի առաջին հրամանատար) «Ազդակ», 12-3 -2013 Քաղաքացիական հաւատքի կամ եկեղեցական բարեպաշտի դէմ ոտնձգութիւն չէ, որ կ՛ուզենք կատարել, այլ` ազգային...

Ռ. Հ. Թերթը հաց է: Թերթը դպրոց է: Բայց թերթը նաեւ լեզու է, գիրի վերածուած լեզու: Եւ պայման է, որ թերթը իր ամէնէն կատարեալ ու գեղեցիկ ձեւով գործածէ այն լեզուն, որով կը հրատարակուի: Մարդ միայն թերթ մը շարունակ կարդալով կրնայ սորվիլ ու կատարելագործել իր լեզուն, մայրենի լեզու ըլլա՛յ ան կամ օտար լեզու մը: Կրնա՞նք ըսել, որ թերթը լեզուի ակադեմիա մըն...

ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ՅԱՐՈՒԹԻՒՆԵԱՆ Իր մայրամուտի վերջին շրջանն ապրող ծերունի զօրավարը, ճօճաթոռին նստած, նոր-նոր էր սկսել նիրհել, երբ խաւարասէրները որոշեցին խախտել նրա ծերունական անդորրը: Ո՞ւմ մտքով կ՛անցնէր, որ նրանք մի օր գլուխ կը բարձրացնեն: Այնքան հեզ էին, այնքան հնազանդ, որ նոյնիսկ նրա կենսաքիմիկոս կինը, ոգեւորուած, որոշել էր նպաստել նրանց արագ բազմացմանը եւ արու խաւարասէրներին իր ստեղծած յատուկ շիճուկից էր ներարկել: Գործողութիւնը յաջող...

ԺԻՐԱՅՐ ՉՈԼԱՔԵԱՆ Անկախութեան սկիզբին սփիւռքի հայախօս շրջանակներուն մեծագոյն յոյսն էր, որ Հայաստանի երրորդ Հանրապետութիւնը եռագոյնին եւ զինանշանին կողքին պիտի վերականգնէ դասական ուղղագրութիւնը` իբրեւ հաշտութեան ամբողջական նշան իր ժառանգութեան հետ, կամրջելով առաջինին, որ հռչակուած էր եւ ձեռք բերուած` անասելի ողբերգութիւններու եւ սխրանքներու գնով: Սակայն յուսախաբութիւնը մեծ էր: Եւ երթալով` դիրքերը այնքան կարծրացան, որ որքան այդ մասին խօսուէր, այնքան աւազախրումը կը մեծնար:...

ՎՐԷԺ-ԱՐՄԷՆ Ա. Խօսքը կը վերաբերի մեր լեզուի զոյգ ճիւղերու մերձեցման, առիթը` Հայաստանի սփիւռքի նախարարութեան եւ ՀՀ ԳԱԱ Հ. Աճառեանի անուան լեզուի հիմնարկի 2015 թ. յուլիսի 29-30 Երեւանի մէջ կազմակերպած համաժողովը` «Արեւմտահայերէնի եւ արեւելահայերէնի մերձեցման խնդիրներ» բնաբանով: Ափսոս, զուտ առարկայական պատճառներով դժբախտաբար չեմ կրնար ընդառաջել հրաւէրին` ներկայ ըլլալու կարեւոր նախաքայլ մը հանդիսացող այս խորհրդաժողովին, սակայն ներկայ չըլլալ չի նշանակեր` չմասնակցիլ, մանաւանդ...

Յ. ԲԱԳՐԱՏՈՒՆԻ Այն ինչ որ պատահեցաւ շաբաթ երեկոյեան Նահատակաց հրապարակին եւ ապա Ռիատ Սոլհ հրապարակին վրայ կարելի է անվարան կոչել ժողովրդային ցասումի արդար արտայայտութիւն: Կարեւոր չէ ցուցարարներուն թիւը: Հարիւրաւոր կրնան ըլլալ անոնք կամ հազարաւոր: Հիմնականը դժգոհութեան բարձրաձայնումն էր: Աւելի ճիշդ` զզուանքի եւ նողկանքի բարկութիւնն էր, որ կը դրսեւորուէր զանազան շրջաններէ եկած, տարբեր համայնքներու պատկանող եւ ամէն տարիքի ցուցարարներուն մօտ, որոնց...

ՅՈՒՍԻԿ Ծ. ՎՐԴ. ՄԱՐՏԻՐՈՍԵԱՆ 22 օգոստոս 2015... Պատմութիւնը արդէն իր մատեանին մէջ ոսկեայ տառերով արձանագրեց   Արամ Ա. կաթողիկոսին խիզախ քայլը` 100 տարիներ ետք Սիսի պատմական կաթողիկոսարանէն ողջունելու հայ ժողովուրդը եւ հնչեցնելու պահանջատիրութեան ձայնը: Ձայն մը, որ կը ներկայացնէր Հայկի ազատատենչ ոգին. ձայն մը, որ արձագանգն էր 1293 թուականէն ի վեր Սիսի մէջ հաստատուած հայոց հայրապետական Սուրբ Աթոռին ճամբով ծառայած սրբազան...