Արուեստ - Մշակոյթ

Նախագահ Քուլիճին Նուիրուած Ղազիրի Գորգին   Նմանօրինակը Քալիֆորնիոյ  Մէջ

Պէյրութի Համազգայինի «Արտուտիկ» Ձայնապնակի Արձանագրութիւնը 1979-ին

Բժիշկ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ Ալեք Մնակեան Լիբանանի Համազգայինի Շրջանային վարչութեան երաժշտական թեքնիք յանձնախումբը 1977-ին կազմակերպած էր «Ծնծղայ» երգչախումբը` ղեկավարութեամբ Վաչէ Պարսումեանի: «Ծնծղայ» երգչախումբը երկու տարի շարունակ լիբանանահայութեան ներկայացուց շարք մը երգահանդէսներ, որոնք պսակուեցան մեծ յաջողութեամբ: Կարգը եկած էր ձայնապնակի մը պատրաստութեան: Ուստի թեքնիք յանձնախումբը նախաձեռնեց «Արտուտիկ» ձայնապնակի պատրաստութեան: Յանձնախումբը 1979-ի սկիզբը այս աշխատանքին պատասխանատու եւ խմբավար նշանակեց երաժիշտ Ալեք Մնակեանը: Ան...

Սպասում

Հայ Դասական Ժապաւէններ Եւ Երեւանի Դիմագիծի Հոլովոյթը – Բ.

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Ծանօթ 1.- Ընտրած եմ ժապաւէններ, որոնք արտադրուած են 1965-85 .- թուականներու միջեւ: Այդ շրջանը կարելի է համարել մշակութային «ոսկեդար»: Ներկայացուած առաջին ժապաւէնն էր «Բարե՛ւ, ես եմ», որ հիմնուած է ականաւոր աստղաբնագէտ (astrophysicist) Արտեմ Ալիխանեանի գործունէութեան վրայ: (Տես «Ազդակ», 10 ապրիլ 2021)   Բ.- Երեւանեան Օրերու Ժամանակագրութիւնը (Chronicle of Yerevan Days-Երեւանեան օրերի խրոնիկա) 105վ, 1972 (1) Բեմադրիչ.- Ֆրունզէ Դովլաթեան...

Յանձնառու Մտաւորականն Ու Արցախեան Գոյապայքարը

Արկածախնդրութիւնը Արուեստի Զարգացման Գրաւականն Է

ՄՈՎՍԷՍ ԾԻՐԱՆԻ Իմ աւանդապա՛շտ ընթերցող, Ռոպերթոն անմիջապէս անցաւ կարկահին դիմաց, իսկ Սիլիան ներսէն նուռի փոխարէն խնձոր մը բերաւ, պարեգօտը հանեց, մէջտեղը դրուած հռոմէական խոյակին վրայ ելաւ ու պտուղը երկարեց ամուսինին` ծիսական երկիւղածութեամբ: Ռոպերթոն, ուսումնասիրելէ ետք Սիլիայի կեցուածքը, չհաւնեցաւ: Հնաոճ ծածկոց մը գտաւ, գետին փռեց ու խնդրեց, որ Սիլիան անոր վրայ սկսի քալել ու, մերկ ըլլալով հանդերձ, ան պէտք է, որ...

Յանձնառու Մտաւորականն Ու Արցախեան Գոյապայքարը

Արկածախնդրութիւնը Արուեստի Զարգացման Գրաւականն Է

ՄՈՎՍԷՍ ԾԻՐԱՆԻ A work of art is above all an adventure of the mind Eugene Ionesco Մայիս 2000, Ֆլորանս: Առաւօտուն, երբ կը պատրաստուէի դուրս գալ Brunelleschi-ի անուան պանդոկի նախասրահէն, յանկարծ ներկայանալի կին մը կեցուց զիս ու ըսաւ. - Մոյսէյը դո՞ւք էք: - Այո՛, ես եմ, իսկ դո՞ւք... - Ես Սիլիան եմ, Ռոպերթոյի կինը: Անոր անգլերէն չգիտնալուն պատճառով իրեն փոխարէն ես...

Սպասում

Հայ Դասական Ժապաւէններ. Եւ Երեւանի Դիմագիծի Հոլովոյթը – Ա.

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Ընտրած եմ ժապաւէններ որոնք արտադրուած են 1965-85 թուականներու միջեւ: Այդ ժամանակաշրջանը կարելի է համարել մշակութային «ոսկեդար»: Հայաստանի մէջ սկսած էր «սառցահալ», արուեստագէտներ ունէին պետական հովանաւորութիւն եւ որոշ ազատութիւն: Տաղանդաւոր մարդիկ կը վայելէին ընկերային բարձր վարկ: Կար արուեստասէր հասարակութիւն: Հրատարակուած որակաւոր գործեր արագ կը սպառէին: Ապա եկաւ մեծ հիասթափութիւն, եւ սկսաւ ծաղկիլ  շուկայական մշակոյթ: Գործերու ընտրութիւնը անձնական է: Պարզ...

«Hyperallergic» Հանդէսի Յաւելուած` Արցախեան Վտանգուած Մշակոյթին Նուիրուած

«Hyperallergic» Հանդէսի Յաւելուած` Արցախեան Վտանգուած Մշակոյթին Նուիրուած

  Նիւ Եորքի մէջ հաստատուած «Hyperallergic» արուեստի առցանց հանդէսը հիմնուած է 2009-ին, Հրակ Վարդանեանի եւ Վիգէն Կէյիկեանի կողմէ: Անոր գլխաւոր խմբագիրն է Հրակ Վարդանեանը: Հանդէսին 28 փետրուար 2021-ի կիրակնօրեայ յաւելուածը նուիրուած է Արցախի մէջ սպառնալիքի տակ գտնուող հայկական մշակութային ժառանգութեան, յուշարձաններու, եկեղեցիներու, եւ տարբեր վայրերու ճակատագիրին, ինչպէս նաեւ` ինքնութեան անտեսուած հարցերու: Տարբեր անուանի ակադեմականներ եւ լրագրողներ ներդրում ունեցած են այս...

Սպասում

Արմ-Մոնօ Եւ Մենաթատրոնի Ընկալման Թուաբանական Ձեւաւորումի Փորձ

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Անցեալ ամառ Հայաստանի մէջ կայացած մենաթատրոնի փառատօնը` «Արմմոնօ 18»,  նուիրուած էր Հրանտ Մաթեւոսեանի ծննդեան 85-ամեակին: Սեռային .- Բացման եւ փակման ելոյթներու ընթացքին Նարինէ Գրիգորեան ներկայացուց «Գոմէշը», որ հիմնուած է Մաթեւոսեանի համանուն պատմուածքին վրայ: Դերասանուհին միաժամանակ ներկայացման բեմադրիչն էր: Այս երեւոյթը կը թուի ձեւաչափ դարձած ըլլալ ժամանակակից մենաթատրոնի համար: Ակնբախ էր նաեւ, որ փառատօնի հեղինակ-կատարողներու առնուազն երկու երրորդը կիներ...

Յանձնառու Մտաւորականն Ու Արցախեան Գոյապայքարը

Մինչ Դաւիթ Կը Փորձէ Իմաստաւորել Միջոցը, Անոր Մերկուհիները Կը Յամենան Երկրի Վրայ

ՄՈՎՍԷՍ ԾԻՐԱՆԻ   Մինչ գիտնականները կ՛անճրկին վաւերականօրէն եւ կամ իրեղէն ապացոյցներով երեւոյթ մը բացատրել ու մեկնաբանել, «իմաստուն»ները կը դիմեն տրամաբանութեան: Իսկ արուեստագէտները հարցը կը տեղափոխեն զգայական դաշտի վրայ եւ վստահելէ ետք ենթագիտակիցի ներքին մղումներուն, թափ կու տան իրենց երեւակայութեան: Ահաւասիկ հո՛ս է, որ կը սկսի գործել  յարաբերականութեան տեսութիւնը, ուր շօշափելին կը թուի խաբկանք, խաբկանքը` ճշմարիտ, ճշմարտանմանը կը շփոթուի իրականութեան հետ, եւ...

Սպասում

Սողոմոնի Երգերը Ամերիկեան Պաստառի Վրայ

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Հայաստանի շարժապատկերի աշխատաւորներու («Կինեմատոգրաֆիստներ») միութիւնը գաղտնի քուէարկութեամբ միաձայնութեամբ որոշած է «Օսկար» մրցանակի համար Հայաստանը ներկայացնել Արման Նշանեանի «Սողոմոնի երգերը» (Songs of Solomon, 2020, 103 վ) ժապաւէնով: Անձնական նամակակցութեան ճամբով տեղեկացայ, որ ժապաւէնը եղած է քուէարկութեան դրուած միակ թեկնածուն: Այս ցաւոտ իրավիճակը սպասելի էր: Անցեալ տարի «Ոսկէ ծիրան» փառատօնի ծրագիրէն զեղչուած էր փառատօնը իմաստաւորող առանցքային  «Հայկական համայնապատկեր» դասը, որովհետեւ...

Նախագահ Քուլիճին Նուիրուած Ղազիրի Գորգին   Նմանօրինակը Քալիֆորնիոյ  Մէջ

Պէյրութի Համազգայինի «Ծնծղայ» Երգչախումբը

ԲԺԻՇԿ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ «Ծնծղայ» երգչախումբը, ղեկավար` Վաչէ Պարսումեան, 1978 Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմը, որ սկսած էր 1975-ին, պատճառ դարձած էր յուսալքութեան, յուսախաբութեան, յոռետեսութեան եւ ընկճուածութեան` ամէն մակարդակի վրայ: Պարապութիւն մը կը տիրէր լիբանանահայութեան մշակութային եւ երաժշտական կեանքին մէջ: Այս պարապութեան կողքին, հրապարակը սկսած էր ողողուիլ անորակ երգիչներու վատ, ոչ հայկական երգերով եւ երաժշտութեամբ. յոռի բարքերը կը ծաւալէին  եւ կը գրաւէին հայ...

Սպասում

Բաբելոնեան Բարդ Ալիքներ Եւ Հայկական Ցաւոտ Մակաբերում

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Շուրջ երեք հազար տարի առաջ բաբելոնեան աստղագէտներ, որոնք արժանաւոր ժառանգորդներն էին շումերական ռահվիրայ մշակոյթին,  յայտնաբերեցին, որ շարք մը բարդ թուացող շրջանային (cyclic) երեւոյթներ կարելի է տեսնել` որպէս մէկէ աւելի պարզ շրջանային երեւոյթներու համադրում: Համադրումը կրնայ ունենալ տարբեր ձեւեր: Ուշադիր թուաբանական հաշուարկով կարելի է յայտնաբերել այն պարզ շրջանները, որոնք ծանօթ եւ կամ ճանաչելի են աստղագէտին: Վերի գծանկարին մէջ...

Սպասում

Կանացի Աչքերով

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Բ.- Սէյիթ Ռըզայի ժառանգը եւ արագ պատկերներ Յօդուածի առաջին մասը կը ներկայացնէր շարժապատկերի 17-րդ «Կին» միջազգային փառատօնի ծրագրին մէջ ցուցադրուած պոլսաբնակ Ռենա Լուսին Պիթմեզի «Մայրի՛կ, Աստուած գաղթական մանուկները կը սիրէ՞» ժապաւէնը, որ կը ներկայացնէ Թուրքիա գաղթած հայաստանցի կիներուն մանուկներուն անմխիթար կացութիւնը: Բ.- Ծրագիրին մէջ տեղ գտած հայկական-քաղաքական հետաքրքրութիւն ներկայացնող երկրորդ ժապաւէնը վաւերագրական է: «Զելիհայի տնակը», (Zelihas Hütte, Gabriela...

Սպասում

Կանացի Աչքերով

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Ա.- Կալանաւոր մանուկներ Շարժապատկերի 17-րդ «Կին» միջազգային փառատօնը տեղի ունեցաւ առցանց: Ցուցադրուեցան 51 ժապաւէններ, որոնցմէ 7-ին բեմադրիչները հայ կիներ են: Անցեալ տարի ցուցադրուած էին` 63, այսինքն քանակի զգալի նուազում չկայ: Ներկայ դժուար պայմաններու տակ փառատօնը կարեւոր հարթակ է սկսնակ կին բեմադրիչներու համար: Ֆինանսաւորումը կը կատարուի բացառապէս օտար կազմակերպութիւններու կողմէ (1): Երեւանի մէջ Չարենցի անուան գրականութեան եւ արուեստի թանգարանը...

Սպասում

Ոսկէ Ծիրան Եւ Խոր Տապկուած Նապաստակի Ականջներ

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ «Ոսկէ ծիրան» 17-րդ փառատօնը հասկնալիօրէն կայացաւ առցանց: Ցուցադրուեցան միայն 19 երկարամեթրաժ ժապաւէններ, որոնցմէ ոչ մէկը հայաստանեան արտադրութիւն էր: Նկատելի ներկայութիւն ունէր Գերմանիան (4 ժապաւէն): Ռուսիոյ ներկայութիւնը նուազած էր մէկի (1): Պիտի անդրադառնամ միայն այն երկու ժապաւէններուն, որոնք հայկական առնչութիւն ունին: Ա.- «Ազնաւուրը Շարլի աչքերով» («Le regard de Charles» /«Aznavour by Charles»), Marc di Domenico, 75վ, 2019, Ֆրանսա: Ժապաւէնի...

Յանձնառու Մտաւորականն Ու Արցախեան Գոյապայքարը

Հմայքը, Արուեստը, Միջակութիւնն Ու Մենք

ՄՈՎՍԷՍ ԾԻՐԱՆԻ Շատ հաւանաբար շատեր պիտի ըսեն, թէ` «Ի՞նչ կապ կրնայ ունենալ այս թեման մեր օրերու ողբերգութեան հետ: Ժամանա՞կն է նման հարցեր արծարծելու»: Այո՛, ճի՛շդ ժամանակն է: Եթէ ընթերցումը շարունակէք մինչեւ վերջ, հարցը կը յստականայ: Կ՛ըսեն, որ «Կնոջ գեղեցկութեան երեք քառորդը հմայքն է»: Ճի՛շդ է` իգական սեռի գրաւչութիւնը պայմանաւորուած է նախ եւ առաջ իր ներքին հմայքով, եւ ոչ թէ` արտաքին...

Սպասում

Նոր Օրերու Փառատօնային Ձեւաչափի Առաջնեկ

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Հայաստանի մէջ օգ. 22-սեպտ. 1-ի միջեւ կայացաւ «Fresco -Արդի արուեստի եւ հոգեւոր շարժապատկերներու» միջազգային փառատօնը: Անկախ ամէն նկատառումէ, յուսադրիչ է, որ գտնուեցան մարդիկ, որոնք համավարակի պայմաններու տակ ձեռնարկեցին նման աշխատանքի: Այս իմաստով Հայաստանի մէջ առաջնեկ մըն էր: Ինչպէս բներգէն խորհրդանշանէն (Logo) կարելի է ենթադրել, Եկեղեցիներու համաշխարհային խորհուրդի (World Council of Churches) նախաձեռնած փառատօնը կը վայելէ ոչ միայն մշակոյթի...

Սուրբ Հոգին Աղբիւր Ներշնչման ու  Մասամբ Նորին

Սուրբ Հոգին Աղբիւր Ներշնչման ու Մասամբ Նորին

ՄՈՎՍԷՍ ԾԻՐԱՆԻ  Հակառակ անոր որ մերօրեայ արուեստագէտը արդէն իսկ ձեռք բերած է ազատօրէն արտայայտուելու բացարձակ իրաւունք, տակաւին կան որոշ հանգամանքներ, որոնք կը շարունակեն «ուղղորդել» ստեղծագործողի ներշնչման ընթացքն ու սահմանափակել, անոնց լիարժէք կերպով արտայայտուելու կարողականութիւնը: Հինէն ի վեր արուեստի գեղագիտական ուժը, օգտագործուած ու նոյնի'սկ չարաշահուած է, ըլլայ քաղաքական, կրօնական, տնտեսական, թէ այլ բնագաւառներէ ներս: Անոնք թէեւ մեծապէս նպաստած են արուեստի զարգացման...

Ի՞նչ Է Ներշնչումը Եւ Ինչպէ՞ս Կը «Գործէ»

Ի՞նչ Է Ներշնչումը Եւ Ինչպէ՞ս Կը «Գործէ»

ՄՈՎՍԷՍ ԾԻՐԱՆԻ Այնքան ալ դիւրին չէ պատասխանել այս հարցադրումներուն: Նոյնի՛սկ իրենք` արուեստագէտները, թէեւ կը ստեղծագործեն ներշնչման ազդեցութեան տակ, սակայն միշտ չէ, որ  կը հաւատան անոր գոյութեան ու լրջօրէն կը փորձեն բացատրել ու մեկնաբանել զայն: Այս մասին, երբ հարց կը տրուի Էդմոնդ Քիրազին` ան կը պատասխանէ. - Ներշնչում չկայ: Երբ որ ուզեմ կը նկարեմ: Երբ նոյն հարցը կը տրուի Ժանսեմին, ան...

Սպասում

Կնավախ Կնաբոյժը, Վիրաւոր Ամազոնը եւ Փրկարար Պարանը

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Ա.- Բնագիր եւ Կատարում Համազգայինի «Գասպար Իփէկեան» թատերախումբը՝ Յակոբ Տէր Ղուկասեանի բեմադրութեամբ, արաբերէն լեզուով ներկայացուց հայրենի վաղամեռիկ հեղինակ Հայկ Յակոբեանի «Չմօտենա՛ք ինծի, տիկի՛ն» թատրերգութեան վրայ հիմնուած կարճ կատակերգութիւն մը: Ելոյթները դիտած եմ «Ալ Մատինա» եւ «Տէր Մելքոնեան» թատերասրահներու մէջ: Վերջին ելոյթը նկատելիօրէն «ծաղկեցուած էր»: Հետախուզական.- Հայկ Յակոբեան գրեթէ անծանօթ անուն մըն է ե՛ւ արտասահմանի, ե՛ւ Հայաստանի համար: Չէ...

Սպասում

Դիւապետի Կռանը

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Հակառակ «Քորոնա»-ի պարտադրած մտասեւեռումին, ընթերցողներէն ոմանք թերեւս տեղեակ են, որ 29 ապրիլի առաւօտեան, ճիշդ ժամը 7:56-ին երկրագունդը պիտի կործանի ձեռամբ մեր վրայ սուրացող հսկայական երկնաքար Asteroid (52768)-ի: Բախումը միլիոն անգամ աւելի կործանարար է, քան Հիրոշիմայի վրայ արձակուած կորիզային ռումբը (1): Մօտ 66 միլիոն տարի առաջ երկնաքար մը բնաջնջած էր կենդանիներու մեծամասնութիւնը եւ վերջ տուած հոյամողէզներու տիրապետութեան: Այդ...

Page 2 of 12 1 2 3 12

Արխիւներ