50 Տարի Առաջ

«Նոր Հայը» Մեր մարտ 30-ի թիւին մէջ Մ. Իշխան «Նոր հայը» խորագրուած յօդուած մը ստորագրած էր` թելադրուելով նոյն երեւոյթը ուշադրութեան ընծայած Յ. Քիւրքճեանի մէկ գրութենէն: Ներկայացուած այս «Նոր հայը» այն տիպարն է, որ իր ծնած կամ ապաստան գտած երկրին մէջ կ՛ապրի բնիկներուն պէս, գիտէ անոնց լեզուն, ներծծած է անոնց մշակոյթը, կը մասնակցի անոնց առօրեային, կը ստանձնէ պատասխանատուութիւններ, լաւագոյն ընկերութեան մը համար անոնց կողքին կը պայքարի զօրութեամբ, բայց նոյն ատեն հայ է, «Նոր հայը», որ ձերբազատած հայկական ռոմանթիզմէն, զգացական զեղումներէն թօթափած` ազգային արժէքները կը գնահատէ իմացական նժարներու մէջ, կը ջանայ ինքզինք կերտել իմացական տուեալներով, ծառայել իր կոչումին իմացապէս: «Նոր հայը» հայերէն...

Խմբագրական «Մեծագոյն Ոճրագործը» Այսօրուան մեր երկրորդ էջը (ու քիչ մըն ալ աւելի) ամբողջութեամբ յատկացուցած ենք փաստաթուղթի մը: Չուզեցինք քանի մը օրերու վրայ երկարել անոր հրատարակութիւնը: Կ՛ուզենք, որ մէկ շունչով կարդացուի, բայց կարդացուի հանդարտութեամբ, ուշադրութեամբ: Սովորութիւնը չունինք նման թելադրանքներու, բայց կը կարծենք, որ սովորականէն տարբեր մօտեցումի մը արժանի է այն, ինչ որ կը ներկայացուի «Ազդակ»-ի այսօրուան թիւով: Խորհրդային Միութեան Համայնավար կուսակցութեան 20-րդ համագումարէն ետք ու յատկապէս Խրուշչովի իշխանութեան օրով խորհրդային իրաւակարգի ենթակայ ժողովուրդները սկսան քիչ մը շունչ քաշել: Այդ համագումարի ընթացքին, օրուան իշխանաւորը, սրտայոյզ ոգեկոչումներով, թուեց ոճիրները անոր, որ այսօրուան մեր հրատարակութեան հեղինակին կողմէ կը կոչուի Ռուսաստանի «նորագոյն պատմութեան մեծագոյն ոճրագործը»:...

Սայաթ Նովա Մեր քաղաքին մէջ կազմուած հրատարակչական տուներու կարգին իր պատուաւոր տեղը ունի «Էտվան» հրատարակչականը, որ մէկ ու կէս տասնամեակ առաջ սկսաւ գործի եւ հրապարակ հանեց շարք մը մեծապէս գնահատուած գործեր, միշտ` ժողովրդական գիներով: «Էտվան»-ի լոյս ընծայած գրքոյկները երբեմն ամբողջական գործեր կ՛ամփոփեն` Դուրեան, Մեծարենց, երբեմն կը ներկայանան հատընտիր հանգամանքով` Թէքէեան, Չարենց եւ երբեմն ալ կը ներկայացնեն գրողի մը մէկ գլուխ-գործոցը, ինչպէս` Ինտրայի «Ներաշխարհ»-ը: Վահան Թոթովենցի «Կեանքը հին հռոմէական ճանապարհի վրայ» եւ այլն: Նոր հրապարակ հանուած հատորը կազմուած է Սայաթ Նովայի հայերէն երգերէն եւ կը հանդիսանայ շարքին 39-րդը: 39 հատոր, երեսունէ աւելի հեղինակներ: Երեք չորրորդով արժանաւոր հեղինակներ, արժանաւոր գործեր, որոնք իրենց...

Կը Խոնարհինք... «Ուսուցիչներու օր» եւ «Ուսուցիչներու օր»-ուան առիթով տօնակատարութիւն` Պուրճ Համուտի «Յակոբ Տէր Մելքոնեան» թատերասրահին մէջ, ուրբաթ 14 մարտ 1969: Ե՛ւ ծաղկեկողովներ բազմաթիւ:  Ե՛ւ բանախօսութիւն: Ե՛ւ քառաձայն համերգ: Եւ այս ամբողջը, անտարակո՛յս, հոգեկան գեղեցիկ արտայայտութիւններ են` ուղղուած ա՛յն մարդուն, ա՛յն հայ մարդուն, որուն մենք կու տանք «Ուսուցիչ» մակդիրը: Արդարեւ, ուսուցչին առաքելութիւնը ամէնէն նուիրականն է բոլոր առաքելութիւններուն, որովհետեւ ան` ուսուցիչը, կոչուած է ներկային մէջ եւ ներկայով կառուցելու իր ժողովուրդին վաղը, իր ժողովուրդին ապագան, ամրապէս: Այլապէս, այդ ժողովուրդը ետ կը մնայ, այլապէս, այդ ժողովուրդը հոգեկան լճացումին, հոգեկան ճահճացումին կ՛ենթարկուի ի վերջոյ, որ կը նշանակէ մահ, որ կը նշանակէ կամաւոր ինքնասպանութիւն: Լաւատես ենք...

Նոր Հայը Վերջին տարիներուն հրապարակ նետուեցաւ նոր տարազ մը` բնորոշելու համար հայրենի հողէն դուրս, օտար տարածութիւններու վրայ ծնող եւ աճող հայուն տիպարը` «նոր հայը»: Երիտասարդ գրող Յ. Քիւրքճեան «Ահեկան»¬ի այս տարուան 3-4 միացեալ թիւին մէջ մինչեւ իսկ ընդարձակ եւ հետաքրքրական յօդուած մը ստորագրած է` բնորոշելով եւ գովաբանելով այս նոր հայուն նորօրինակ հայեցիութիւնը: Ո՞վ է ան, ինչպէ՞ս կը  կազմուի, նկարագրային ի՞նչ գիծեր կը ներկայացնէ, ինչի՞ կը ձգտի: Այս «նոր հայը» ձեր երեւակայած այլասերած հայը չէ, ան, որ միայն ծնունդով եւ մականունով հայ կ՛ըլլայ, բայց իր լեզուով, հոգիով եւ բոլոր հետաքրքրութիւններով` օտար: Ո՛չ, «նոր հայը» արտաքնապէս կը թուի թէ այլասերած է, որովհետեւ...

«Ուսուցիչներու Օր»-ուան Շքեղ Տօնակատարութիւնը Բարձր հովանաւորութեամբ Խորէն Ա. կաթողիկոսի եւ նախագահութեամբ լիբանանահայոց առաջնորդ Տաճատ արքեպիսկոպոսի, ուրբաթ, 14 մարտ, երեկոյեան ժամը 8:30-ին Պուրճ Համուտի «Յակոբ Տէր Մելքոնեան» թատերասրահին մէջ տեղի ունեցաւ «Ուսուցիչներու օր»-ուան շքեղ տօնակատարութիւնը` կազմակերպութեամբ Լիբանանի ազգային վարժարաններու Ուսուցչական միութեան: Սրահը լեցուն էր ուսուցիչներով եւ ծնողներով: Բացման խօսքը ըրաւ Ուսուցչական միութեան վարչութեան ատենապետ, Ազգ. «Եփրեմեան» միջնակարգ վարժարանի տնօրէն Երուանդ Տեմիրճեանը: Նախ շնորհակալութեան սրտագին խօսք ուղղեց տօնակատարութիւնը հովանաւորող  վեհափառ հօր, նախագահող առաջնորդ սրբազանին, օրուան դասախօս Բ. Փափազեանին, գեղարուեստական յայտագրին իրենց մասնակցութիւնը բերողներուն, այն միութիւններուն եւ մարմիններուն, որոնք տօնակատարութեան շքեղութիւն տալու մտածումով ծաղկեկողով ուղարկած էին, կամ փոխան ծաղկեկողովի` դրամական նուիրատուութիւն ըրած էին,...

Համազգայինի Ճեմարանը Համազգայինը եգիպտահայերուն նուէրն է գաղթաշխարհի հայութեան: Չենք ըսեր` Լիբանանի, այլ կ՛ըսենք` համայն գաղթաշխարհի: Հիմնադիրները եգիպտահայ կամ եգիպտահայացած ընկերներ էին` Համօ Օհանջանեան, Լեւոն Շանթ, Նիկոլ Աղբալեան, Վահան Նաւասարդեան, Գասպար Իփէկեան, Ստեփան Եսայեան, Մալխասեան եղբայրներ եւ Յակոբ Պալըգճեան (եթէ անուն մը մոռցանք ակամայ, Աստուած թողութիւն շնորհէ մեզի): Կրթական եւ հրատարակչական այս ընկերակցութիւնը հիմնադրուեցաւ 1928 մայիս 28-ին, Գահիրէի մէջ, խառնաշփոթ այն օրերուն, երբ կուսակցական սուր պայքարները, կիրքը, ատելութիւնը աւեր կը գործէին ո՛չ միայն մեր գաղութին, այլեւ բոլոր գաղութներուն մէջ: Հիմնադիր անդամները զանազան գումարներով մասնակցեցան հիմնադրամին: Երկու տարի ետք, 1930-ին, Պէյրութի մէջ հիմը դրուեցաւ Հայ ճեմարանին, որ ետքէն կոչուեցաւ Նշան Փալանճեան ճեմարան,...

Նոթեր Եւ Նետեր Զրոյց` Նախկին Աշակերտի Մը Հետ Աւելի քան տասը տարի առաջ արուարձանի մը մէկ մայթին վրայ հանդիպեցայ նախկին աշակերտներէս մէկուն, եւ, ի միջի այլոց, հարցուցի, թէ ամուսնացա՞ծ է: Պատասխանեց. - Պարո՛ն, գիտեմ, որ հայ երիտասարդներուն օտար աղջիկներու հետ ամուսնանալուն հակառակ եղած էք միշտ եւ օտարի հետ ամուսնացող ձեր ամէնէն սիրած աշակերտներուն հարսանիքներուն մերժած էք ըլլալ ներկայ: - Է՜, յետոյ, յետոյ... - Ես ալ մօտերս պիտի ամուսնանամ... - Անպատճառ օտարի հետ: - Բայց, հաւատացէ՛ք, պարո՛ն, մարգրիտ մըն է: - Գեղեցկութեա՞մբ... - Ամէն բանով իրական մարգրիտ մըն է: Փայլուն մարգրիտ մը: Եթէ տեսած ըլլայիք... - Ինչո՞ւ հայ մարգրիտ մը չընտրեցիր,...

Խմբագրական Սպասում Մեր օրերուն Միացեալ Նահանգներու նախագահ ըլլալը` չի նշանակեր միայն երկրի մը բարձրագոյն իշխանութիւնը վարել: Այնպէս է դասաւորումը աշխարհի գործերուն, որ այդ պարտականութեան կոչուած մարդը իր ուսերուն վրայ առած է նաեւ ծանր բեռը համաշխարհային բարդ խնդիրներու, որոնց լուծումը կախում ունի, լայն չափով, դիւանագէտի, ռազմավարի եւ այդ խնդիրները ըմբռնելու կարողութենէն: Հազուադէպ պարագաներու միայն Միացեալ Նահանգներու նախագահ մը այնքան համարում վայելած է իր պաշտօնավարութեան առաջին օրէն սկսեալ, որքան` Նիքսըն: Տարբեր էր պարագան Ճոն Քենետիին. ան ուրիշ բան բերած էր իրեն հետ ու տարաւ իր վաղաժամ մահով: Նոր դասակարգի մը պատկանող պետական մարդոց շարքին մէջ Քենետի վերջին նմուշներէն մէկն էր: Հիմա միայն...

Հայ Արուեստին Յատկանիշները Արտասահմանի մէջ արուեստի եւ գրականութեան մեր մշակները անխուսափելիօրէն ենթակայ են օտար ոճի եւ ձեւերու ազդեցութեան: Իբրեւ մեղադրանք չենք մատնանշեր այս երեւոյթը, որ միջավայրի եւ պայմաններու պարտադրանքէն կը ծնի: Կրնայ նոյնիսկ իր բարերար ազդեցութիւնները ունենալ` վերանորոգելով եւ ընդլայնելով մեր արտայայտութեան եղանակները: Արուեստի ոչ մէկ ստեղծագործութիւն տեւաբար հինը չի կրնար կրկնել: Կրկնութիւնը թշնամի է յառաջդիմութեան: Հինէն հրաժարելու եւ նորը գտնելու պահանջը կեանքին բնական տագնապն է եւ` գեղեցիկը նուաճելու անվախճան արշաւը: Շատ լաւ կ՛ըմբռնենք մեր երիտասարդ տղոց խարխափումները արուեստի եւ գրականութեան նորագոյն ճամբաներուն մէջ: Զարտուղի արահետներու արկածախնդրութիւնը յաճախ ամէնէն փորձիչ քաշողականութիւնը կը ներկայացնէ: Սակայն, բոլոր արկածախնդրութեանց պէս, արուեստի եւ գրականութեան...

Խմբագրական Արամ Մանուկեան (Մահուան Յիսնամեակին Առիթով) Իր յուշերուն մէջ մեր յեղափոխութեան հոմերոսը` Ռուբէն էջեր ունի Հայաստանի Հանրապետութեան հիմնադիր Արամ Մանուկեանի մասին, որուն մահուան յիսնամեակն է այս տարի, ինչպէս ըսած էինք Հայկակ Կոսոյեանի յօդուածին առիթով: Խօսելով Արամի մասին` Ռուբէն կ՛ըսէ. «Սէրգէյին (Արամի նախկին անունը) նայելով` կը հասկնայի, թէ ի՛նչ կը նշանակէ` «Հաւատք քո կեցուցանէ զքեզ»: Կը հասկնայի, թէ որքա՜ն թոյլ եւ խախուտ է բանականութիւնը` հաւատքին առջեւ...»: Խորաթափանց մտքի մարդ` Ռուբէն քանի մը  տողով տուած է Արամի պատկերը, որ հաւատքի հրաշազան զօրութեամբ կը ներկայանայ մեզի: Առանց այդ հաւատքին, որ պայքարի ջիղ եւ ներքին ուժականութիւն կու տայ ղեկավարին ու անոր ետեւէն գալող բազմութիւնները...

Հայուն Հոգեկան Անկախութիւնը Երբ Հայաստան Ե. դարու սկիզբը կորսնցուց իր քաղաքական անկախութիւնը, հայը հնարեց իր գիրն ու գրականութիւնը, որով անոր հոգեկան անկախութիւնը դարձաւ միանգամայն անխոցելի ու անպարտելի: Այնքան զօրաւոր էր այդ ոգին հայուն մէջ, որ ան նոյնիսկ Աւարայրի պարտութիւնը վերածեց յաղթանակի` աւելի հաստատուն հիմերու վրայ խարսխելով իր հոգեկան անկախութիւնը: Հայուն այդ միեւնոյն հոգեկան անկախութիւնն էր, որ հրաշակերտեց իր հոյակապ մշակոյթը, ծնունդ տուաւ Բագրատունեաց թագաւորութեանց եւ Կիլիկիոյ լեռնաշխարհին մէջ կանգնեց հայկական նոր պետութիւն մը: Ապա դարերու մշուշը պատեց Հայաստանը, եւ հայոց երկնակամարին վրայ կուտակուեցան մուգ ամպեր: Թուրանական վայրագ ցեղերը ոտնակոխ ըրին մեր հայրենիքը` հուրի եւ սուրի մատնելով ամէն ինչ: Սակայն շնորհիւ...

ՀՄԸՄ-ի 18-րդ Պատգամաւորական Ժողովը ՀՄԸՄ-ի 18-րդ Պատգամաւորական ժողովը գումարուեցաւ շաբաթ, 1 մարտ 1969, երեկոյեան ժամը 7:30-ին,Պէյրութի ՀՄԸՄ-ի քաղաքի ակումբի շքեղ սրահին մէջ: Ժողովին մասնակցեցան Շրջանային վարչութեան, Շրջանային սկաուտական խորհուրդի, Լիբանանի մասնաճիւղերու` Պէյրութի, Պուրճ Համուտի, Ճիւնիի, Թրիփոլիի, Զահլէի եւ Այնճարի, ինչպէս նաեւ Մոնրէալի (Քանատա)մասնաճիւղի պատգամաւորները (36 հոգի), խորհրդակցական ձայնով հրաւիրեալներ եւ մամուլի ներկայացուցիչներ (23 հոգի): Ա. նիստ.- Ժողովին բացումը կատարեց շրջանաւարտ Շրջանային վարչութեան ատենապետ Յովհաննէս Շահինեանը: Բարի գալուստ յայտնելէ ետք ներկաներուն, մաղթեց յաջողութիւն` իրենց աշխատանքներուն, տալու համար լաւագոյն լուծումներ` օրակարգի բոլոր հարցերուն, ի խնդիր սփիւռքահայ մարմնամարզական մեծագոյն միութեան` ՀՄԸՄ-ի վերելքին եւ բարգաւաճումին: Ընտրուեցաւ առժամեայ դիւան: Կատարուեցաւ լիազօրագրերու ստուգում: Ներկայ 36 պատգամաւորներով...

ԽՈՅ (21 մարտէն 20 ապրիլ) Ընտանեկան զգացական գեղեցիկ պահեր պիտի ապրիք: Դրական շրջան մըն է` լեցուն բախտով: Հանդիպում մը պիտի ունենաք հեռու ապրող բարեկամի մը հետ եւ շատ պիտի ուրախանաք: ՑՈՒԼ (21 ապրիլէն 21 մայիս) Այս օրերուն լաւ առիթներ պիտի ունենաք: Ամսուան գեղեցիկ օրերէն մէկն է եւ բախտաւոր: Յաջողութիւնը ձեր կողքին պիտի ըլլայ ամէն քայլափոխի: Արթուն եւ պատրաստ եղէք ամէն նորութեան: ԵՐԿՈՒՈՐԵԱԿ (22 մայիսէն 21 յունիս) Կարեւոր այցելութիւն մը պիտի տաք: Վաճառականական գործերով պիտի զբաղիք եւ համաձայնագիր մը պիտի ստորագրէք այդ առնչութեամբ: Քննութիւն յանձնելու յարմար ժամանակ է, պատրաստուեցէք: ԽԵՑԳԵՏԻՆ (22 յունիսէն 23 յուլիս) Քննարկեցէք համարձակօրէն եւ դիւանագիտութեամբ: Պաշտպանեցէք ձեր իրաւունքները...

Կոմիտասի Ծննդեան 100-ամեակին Նուիրուած Յիշատակի Հանդէսը Հովանաւորութեամբ Խորէն Ա. կաթողիկոսին եւ նախաձեռնութեամբ Համազգայինի երաժշտական կեդրոնական յանձնախումբին,  երէկ` կիրակի, 9 մարտ, երեկոյեան ժամը 6:00-ին ամերիկեան համալսարանի «Չեփըլ»-ին մէջ տեղի ունեցաւ Կոմիտասի ծննդեան հարիւրամեակին նուիրուած յիշատակի հանդէսը: Ներկայ էին` Խորէն Ա. կաթողիկոս, կաթողիկէ հայոց պատրիարք Իգնատիոս-Պետրոս ԺԶ. Պաթանեան, լիբանանահայոց առաջնորդ Տաճատ արք. Ուրֆալեան, Թեհրանի հայոց առաջնորդ Արտակ արք. Մանուկեան, Հալէպի կաթողիկէ հայոց առաջնորդ Գէորգ արք. Լայիքեան, կաթողիկէ պատրիարքարանի ընդհ. փոխանորդ Արհի. Մեսրոպ եպս. Թերզեան, դրան եպիսկոպոս Գարեգին եպս. Սարգիսեան, պետական երեսփոխան Մովսէս Տէր Գալուստեան, երեւելի ազգայիններ եւ երկսեռ հասարակութիւն մը, որ ծայրէ ծայր լեցուցած էր ընդարձակ սրահը: Յանձնախումբին կողմէ բացման խօսքը կատարեց...

Օտարներու Կարծիքները` Հայ Ժողովուրդի Եւ Հայ Ճարտարապետութեան Մասին Հայ երկիրը ծածկուած է նշանաւոր եկեղեցիներով եւ վանքերով, որոնց մեծ մասը այսօր աւերակ է: Այս ճարտարապետական յիշատակարանները շատ քիչ ծանօթ էին արեւմտեան բանասէրներուն: Փրոֆ. Լ. Ռեպաթի *** Հայաստան երկիր մըն է, որուն լեզուն անակնկալ գեղեցկութիւններով օժտուած է: Ճարտարապետական գանձերու իսկական շտեմարան է: «Տհը Արշիթեքթ» (Անգլիական թերթ) *** Հռիփսիմէի վանքը ռոման կոչուած ճարտարապետական ոճին տիպարն է, շինուած` այնպիսի ատեն մը, երբ Եւրոպան կ՛անգիտանար այս ոճին գոյութիւնը: Իսկ Անիի մայր եկեղեցին նախատիպարն է գոթական ոճին. այս ոճին ալ Եւրոպան շատ ուշ ծանօթացաւ: *** Գերմանիոյ Աախէն քաղաքի մայր եկեղեցին, Օրլէանի մօտ շինուած Ժերմինետէ Պրէի եկեղեցին,...

Պատմութեան Վճիռը Արջը եօթը պատմութիւն գիտէ, եօթն ալ` տանձի մասին: Մեր թերթերը շաբաթը եօթը յօդուած եթէ տպեն, եօթն ալ կապ կ՛ունենայ այլասերման վտանգներուն եւ մեր գոյապայքարի միջոցներուն հետ: Եւ ասիկա անբնական երեւոյթ մը չէ, քանի որ սփիւռքի ամբողջ տարածքին վրայ ազգային տեսակէտէն չունինք աւելի հրատապ խնդիր, քան` հայ մնալու եւ մեր զաւակները հայ մեծցնելու դժուարին պարտականութիւնը: Մեր այս պայքարը զինադուլ չունի: Որո՞ւ հետ կրնանք հաշտութեան դաշնագիր կնքել. օտար դպրոցներո՞ւն հետ, որոնք կը քաշեն մեր մատղաշ տղաքն ու աղջիկները եւ անոնց կու տան անհարազատ կրթութեան մը անհարազատ դրոշմը. օտար բարքերուն, պարերուն, կենցաղային այլազան հրապոյրներո՞ւն հետ, որոնք իրենց յորձանքին մէջ կը դարձնեն...

Խմբագրական Նոր Թափով Եւ Խիզախօրէն Սփիւռքի մեր կեանքին մէջ միշտ յառաջապահ դիրքերու վրայ գտնուած է ու այսօր ալ կը գտնուի Հայ մարմնակրթական ընդհանուր միութիւնը, որ վերջերս տօնեց իր հիմնադրութեան յիսնամեակը` այդ տօնակատարութեան մէջ գտնելով իր ուխտը վերանորոգելու հանդիսաւոր առիթ մը: Քանի մը օր առաջ տեղի ունեցաւ նոյն կազմակերպութեան 18-րդ Պատգամաւորական ժողովը, որ երկու տարին անգամ մը կը գումարուի` ՀՄԸՄ-ի բազմաճիւղ գործունէութեան բոլոր երեսները քննելու եւ միութեան վերելքին ու զարգացման նպաստող նոր որոշումներ տալու համար: Երկօրեայ նիստերու ընթացքին, ջերմ եւ խանդավառ մթնոլորտի մէջ, ու նաեւ` գիտակից ոգիով եւ շինիչ մօտեցումով, պատգամաւորները սպառիչ կերպով լուծեցին բոլոր խնդիրները եւ անոնց գործադրութիւնը վստահեցան շրջանային...

Խմբագրական Ուսուցիչներու Օր Լիբանանի պատկան իշխանութեանց որոշումով մարտի առաջին շաբթուան առաջին շաբաթը Ուսուցիչներու օր հռչակուած է: Այս տարի, առաջին անգամ ըլլալով լիբանանեան վարժարաններու բոլոր ուսուցիչները, զանազան ձեռնարկներով պիտի տօնեն իրենց օրը` այդ տօնակատարութեան տալով համալիբանանեան նկարագիր: Քաղաքակիրթ բոլոր երկիրներու մէջ ուսուցչութիւնը կը վայելէ բացառիկ յարգանք: Ուսուցիչը այն է, որուն երկիր մը կը վստահի իր ապագան, որովհետեւ անոր ձեռնհասութեան եւ մարդակերտումի գործին վստահած է նոր սերունդը, որ, երբ ժամը հասնի, պիտի գայ ստանձնելու ազգին ղեկավարութիւնը: Այս քանի մը տողերուն մէջ կարելի է հաստատել այն բացառիկ կարեւորութիւնը, որ կը ստանայ ուսուցիչներու առաքելութիւնը ժողովուրդի մը կեանքին մէջ: Ուսուցչութիւնը պարզ ասպարէզ չէ, ոչ ալ...

Մեր Պատմահօր Վկայութիւնը Յեղափոխութիւն կ՛ընեն եւ յեղափոխութեան մասին կը մտածեն այն ժողովուրդները միայն, որոնք դժգոհ են, դժբախտ են, ապերջանիկ են, հալածուած են ու ճնշուած: Յեղափոխութիւնը եթէ փրկութիւն մը չէ իրենց համար, վտանգ մըն ալ չէ: Ամէն ինչ կորսնցնողը այլեւս հաշտուած է իր կեանքն ալ կորսնցնելու հաւանականութեան հետ: Գարեգին Սրուանձտեանցի բացատրութեամբ, «Եթէ այսպէս պիտի ապրինք, աւելի լաւ է չապրինք», կ՛ըսեն անոնք, որ զրկուած են կեանքէն աւելի թանկագին բանէ մը` ազատ ապրելու իրաւունքէն: Ազատ ապրիլ` այս չի նշանակեր օրինազանց ըլլալ, ստամբակիլ օրէնքի դէմ, իշխանութեանց դէմ, վարչաձեւին դէմ, եթէ օրէնքը, իշխանութիւնը կամ վարչաձեւը ժողովուրդի մը հնազանդութիւնը ստրկութեան չեն վերածեր: Իրաւական պետութիւններուն մէջ անհատը...